ନର୍ମଵାଦୀ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଜହି କୋପଂ ଶୁଚିସ୍ମିତେ ଶିରସା ପ୍ରଣତଶ୍ଚାହଂ ରଚିତସ୍ତେ ମଯାଞ୍ଜଲିଃ
ମୁଁ ହସିକି ମଜା କଥା କହିବି; ହେ ପବିତ୍ର ହସିଥିବା, ତୁମେ କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼। ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ହାତ ଜୋଡି ତୁମକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସମ୍ମାନ ଦେଉଛି।
ସ୍ନେହେନାପ୍ଯଵମାନେନ ନିନ୍ଦିତେନୈତି ଵିକ୍ରିଯାମ୍ ତସ୍ମାନ୍ନ ଜାତୁ ରୁଷ୍ଟସ୍ଯ ନର୍ମସ୍ପୃଷ୍ଟୋ ଜନଃ କିଲ
ସ୍ନେହ, ଅବମାନ କିମ୍ବା ନିନ୍ଦା ମଧ୍ୟ ମନକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦିଏ। ତେଣୁ, ମଜା କଥାରେ ଯେଉଁଠି କିଏ ଛୁଇଁଯାଏ, ସେଠି କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅନେକୈଶ୍ଚାଟୁଭିର୍ଦେଵୀ ଦେଵେନ ପ୍ରତିବୋଧିତା କୋପଂ ତୀଵ୍ରଂ ନ ତତ୍ଯାଜ ସତୀ ମର୍ମଣି ଘଟ୍ଟିତା
ଦେବତା ଅନେକ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବୀ ସତୀ ମନର ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ।
ଅଵଷ୍ଟବ୍ଧମ୍ ଅଥାସ୍ଫାଲ୍ଯ ଵାସଃ ଶଂକରପାଣିନା ଵିପର୍ଯସ୍ତାଲକା ଵେଗାଦ୍ ଯାତୁମୈଚ୍ଛତ ଶୈଲଜା
ତାପରେ, ଶିବଙ୍କର ହାତରେ ଶାଢ଼ୀ ଧରାଯିବା, କେଶ ବିକ୍ରମ୍ଭିତ ହେବା, ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ତ୍ୱରାରେ ବାହାରିଯିବାକୁ ଚାହିଲେ।
ତସ୍ଯା ଵ୍ରଜନ୍ତ୍ଯାଃ କୋପେନ ପୁନରାହ ପୁରାନ୍ତକଃ ସତ୍ଯଂ ସର୍ଵୈରଵଯଵୈଃ ସୁତାସି ସଦୃଶୀ ପିତୁଃ
ସେ କ୍ରୋଧରେ ବାହାରୁଥିବାବେଳେ, ନଗର ନାଶକ ମଧ୍ୟ ପୁଣି କହିଲେ: 'ସତ୍ୟ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତୁମ ବାପାଙ୍କ ପରି ଅଛ।'
ହିମାଚଲସ୍ଯ ଶୃଙ୍ଗୈସ୍ତୈର୍ ମେଘଜାଲାକୁଲୈର୍ନଭଃ ତଥା ଦୁରଵଗାହ୍ଯେଭ୍ଯୋ ହୃଦଯେଭ୍ଯସ୍ତଵାଶଯଃ
ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ମେଘର ଝୁଲିରେ ଆକାଶକୁ ଢାକିଦେଇଥାଏ, ସେପରି ତୁମ ହୃଦୟ ମଧ୍ୟ ଅତି ଗଭୀର, ବୁଝିବାକୁ କଠିନ।
କାଠିନ୍ଯାଙ୍କସ୍ତ୍ଵମସ୍ମଭ୍ଯଂ ଵନେଭ୍ଯୋ ବହୁଧା ଗତା କୁଟିଲତ୍ଵଂ ଚ ଵର୍ତ୍ମଭ୍ଯୋ ଦୁଃସେଵ୍ଯତ୍ଵଂ ହିମାଦପି ସଂକ୍ରାନ୍ତିଂ ସର୍ଵଦୈଵେତି ତନ୍ଵଙ୍ଗି ହିମଶୈଲରାଟ୍
ବନରୁ ତୁମେ କଠୋରତା, ପଥରୁ ବାଙ୍କାପଣ, ହିମରୁ ଅଗ୍ରହଣୀୟତା, ଏବଂ ପାହାଡ଼ରାଜା ହିମାଳୟରୁ ସଦା ଶୀତଳତା ନେଇଛ। ହେ ଶିଥିଳ ଦେହୀ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ପୁନଃ ପ୍ରାହ ଗିରିଶଂ ଶୈଲଜା ତଦା କୋପକମ୍ପିତମୂର୍ଧା ଚ ପ୍ରସ୍ଫୁରଦ୍ଦଶନଚ୍ଛଦା
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ଶିବଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ; କ୍ରୋଧରେ ମୁଣ୍ଡ କମ୍ପିଥିଲା ଏବଂ ଦାନ୍ତ ଭିତରେ ଚାପି ରହିଥିଲା।
ମା ସର୍ଵାନ୍ଦୋଷଦାନେନ ନିନ୍ଦାନ୍ଯାନ୍ଗୁଣିନୋ ଜନାନ୍ ତଵାପି ଦୁଷ୍ଟସଂପର୍କାତ୍ ସଂକ୍ରାନ୍ତଂ ସର୍ଵମେଵ ହି
ସମସ୍ତ ଗୁଣବାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଦେଇ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତୁମ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ତୁମ ନିଜ ଦୁଷ୍ଟ ସଙ୍ଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ଵ୍ଯାଲେଭ୍ଯୋ ଽନେକଜିହ୍ଵତ୍ଵଂ ଭସ୍ମନା ସ୍ନେହବନ୍ଧନମ୍ ହୃତ୍କାଲୁଷ୍ଯଂ ଶଶାଙ୍କାତ୍ତୁ ଦୁର୍ବୋଧିତ୍ଵଂ ଵୃଷାଦପି
ସାପରୁ ତୁମେ ଅନେକ ଜିଭା, ଭସ୍ମରୁ ଆସକ୍ତି, ଚନ୍ଦ୍ରରୁ ହୃଦୟର ମଳିନତା, ଏବଂ ବୃଷଭରୁ ଅବୁଝିବା ପ୍ରବୃତ୍ତି ନେଇଛ।
ତଥା ବହୁ କିମୁକ୍ତେନ ଅଲଂ ଵାଚା ଶ୍ରମେଣ ତେ ଶ୍ମଶାନଵାସାନ୍ ନିର୍ଭୀସ୍ ତ୍ଵଂ ନଗ୍ନତ୍ଵାନ୍ନ ତଵ ତ୍ରପା ନିର୍ଘୃଣତ୍ଵଂ କପାଲିତ୍ଵାଦ୍ ଦଯା ତେ ଵିଗତା ଚିରମ୍
ଏଠାରେ ଅଧିକ କହିବାକୁ କଣ ଆବଶ୍ୟକ? ତୁମର କଥାର କ୍ଲାନ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହେଲା। ତୁମେ ଶ୍ମଶାନରେ ନିର୍ଭୟ ରହ, ନଗ୍ନ ଅଛ ଏବଂ ଲଜ୍ଜା ନାହିଁ, ଖୋପର ଧାରଣ କରିଛ ଏବଂ ଦୟା ଦୀର୍ଘଦିନ ହେଉଛି ତୁମଠାରୁ ଅପସ୍ଥିତ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମନ୍ଦିରାତ୍ତସ୍ମାନ୍ ନିର୍ଜଗାମ ହିମାଦ୍ରିଜା
ଏପରି କହି, ହିମାଳୟର କନ୍ୟା ସେଇ ମନ୍ଦିରରୁ ବାହାରିଗଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ଵ୍ରଜନ୍ତ୍ଯାଂ ଦେଵେଶଗଣୈଃ କିଲକିଲୋ ଧ୍ଵନିଃ କ୍ଵ ମାତର୍ଗଚ୍ଛସି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ରୁଦନ୍ତୋ ଧାଵିତାଃ ପୁନଃ
ସେ ବାହାରୁଥିବାବେଳେ, ଦେବତାଙ୍କ ଦଳ ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କରିଲେ, 'ମାଆ, ଆମକୁ ଛାଡ଼ି କେଉଁଠି ଯାଉଛ?' ବୋଲି କାନ୍ଦିକି ତାଙ୍କ ପଛରେ ଦୌଡ଼ିଲେ।
ଵିଷ୍ଟଭ୍ଯ ଚରଣୌ ଦେଵ୍ଯା ଵୀରକୋ ବାଷ୍ପଗଦ୍ଗଦମ୍ ପ୍ରୋଵାଚ ମାତଃ କିଂତ୍ଵେତତ୍ କ୍ଵ ଯାସି କୁପିତାନ୍ତରା
ଦେବୀଙ୍କ ପାଦ ଧରି ବସି, ବୀରକ ଲୁହାରେ ଭରିତ କଣ୍ଠରେ କହିଲେ: 'ମାଆ, ଏହା କଣ? କ୍ରୋଧରେ ତୁମେ କେଉଁଠି ଯାଉଛ?'
ଅହଂ ତ୍ଵାମନୁଯାସ୍ଯାମି ଵ୍ରଜନ୍ତୀଂ ସ୍ନେହଵର୍ଜିତାମ୍ ନୋ ଚେତ୍ପତିଷ୍ଯେ ଶିଖରାତ୍ ତପୋନିଷ୍ଠେ ତ୍ଵଯୋଜ୍ଝିତଃ
'ମୁଁ ତୁମ ପଛରେ ଯିବି, ଯଦିଓ ତୁମେ ସ୍ନେହ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଉଛ; ନହେଲେ, ତୁମେ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ ବୋଲି, ମୁଁ ଏହି ଶିଖରରୁ ଝାପି ପଡ଼ିବି।'
ଉନ୍ନାମ୍ଯ ଵଦନଂ ଦେଵୀ ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ ପାଣିନା ଉଵାଚ ଵୀରକଂ ମାତା ଶୋକଂ ପୁତ୍ରକ ମା କୃଥାଃ
ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ ମୁହଁ ଉଠାଇ, ଦେବୀ ବୀରକୁ କହିଲେ: 'ପୁଅ, ଦୁଃଖ କରିବା ନାହିଁ।'
ଶୈଲାଗ୍ରାତ୍ପତିତୁଂ ନୈଵ ନ ଚାଗନ୍ତୁଂ ମଯା ସହ ଯୁକ୍ତଂ ତେ ପୁତ୍ର ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯେନ କାର୍ଯେଣ ତଚ୍ଛୃଣୁ
ପୁଅ, ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରୁ ଝରି ପଡ଼ିବା କିମ୍ବା ମୋ ସହିତ ଆସିବା, ଏହି କିଛି ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କାହିଁକି ଏମିତି କହୁଛି, ସେ କାରଣଟି ମୁଁ ତୋତେ କହିବି, ଶୁଣ।
କୃଷ୍ଣେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ହରେଣାହଂ ନିନ୍ଦିତା ଚାପ୍ଯନିନ୍ଦିତା ସାର୍ହଂ ତପଃ କରିଷ୍ଯାମି ଯେନ ଗୌରୀତ୍ଵମାପ୍ନୁଯାମ୍
ହରି ମୋତେ 'କୃଷ୍ଣା' ବୋଲି କହିଥିଲେ, ଏହିଥିରେ କେହି ନିନ୍ଦା କଲେ, କେହି ନିନ୍ଦା କଲେନି। ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ ଏମିତି ତପସ୍ୟା କରିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଗୌରୀ ହେବି।
ଏଷ ସ୍ତ୍ରୀଲମ୍ପଟୋ ଦେଵୋ ଯାତାଯାଂ ମଯ୍ଯନନ୍ତରମ୍ ଦ୍ଵାରରକ୍ଷା ତ୍ଵଯା କାର୍ଯା ନିତ୍ଯଂ ରନ୍ଧ୍ରାନ୍ଵଵେକ୍ଷିଣା
ଏହି ଦେବତା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ଆକୃଷ୍ଟ। ମୁଁ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ତୁମେ ସବୁବେଳେ ଦ୍ୱାରକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରିବା, କୌଣସି ଦୁର୍ବଳତା ରହିନାହିଁ କି ନାହିଁ ସେଥିପାଇଁ ସତର୍କ ରହିବା।
ଯଥା ନ କାଚିତ୍ ପ୍ରଵିଶେଦ୍ ଯୋଷିଦତ୍ର ହରାନ୍ତିକମ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରାଂସ୍ତ୍ରିଯଂ ଚାତ୍ର ଵଦେଥା ମମ ପୁତ୍ରକ
ଏଠାରେ କୌଣସି ଅନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ ହରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇପାରିବ ନାହିଁ, ଏହିପାଇଁ ତୁମେ ଦୃଢ଼ ରକ୍ଷା କରିବା। ଯଦି ତୁମେ କୌଣସି ଅନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଏଠାରେ ଦେଖ, ତେବେ ମୋତେ ଖବର ଦେବା, ପୁଅ।
ଶୀଘ୍ରମ୍ ଏଵ କରିଷ୍ଯାମି ଯଥାଯୁକ୍ତମ୍ ଅନନ୍ତରମ୍ ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ଦେଵୀଂ ସ ଵୀରକଃ ପ୍ରାହ ସାଂପ୍ରତମ୍
ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କାମ କରିଦେବି। 'ଏମିତି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ସେ ଛୁଆଁ ସେଇ ସମୟରେ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମାତୁରାଜ୍ଞାମୃତାହ୍ଲାଦପ୍ଲାଵିତାଙ୍ଗୋ ଗତଜ୍ଵରଃ ଜଗାମ କକ୍ଷାଂ ସଂଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ ମାତରମ୍
ମାଆଙ୍କର ଆଦେଶର ଆନନ୍ଦ ଅମୃତରେ ଭିଜି, ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଲା। ସେ ମାଆଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଉଦ୍ୟାନକୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
ଦେଵୀଂ ସାପଶ୍ଯଦ୍ ଆଯାନ୍ତୀଂ ସଖୀଂ ମାତୁର୍ଵିଭୂଷିତାମ୍ କୁସୁମମୋଦିନୀଂ ନାମ ତସ୍ଯ ଶୈଲସ୍ଯ ଦେଵତାମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଦେବୀ ଆସୁଛନ୍ତି—ମାଆଙ୍କର ସହେଳୀ, ଭୂଷିତ, ନାମ କୁସୁମମୋଦିନୀ, ସେହି ପାହାଡ଼ର ଦେବତା।
ସାପି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗିରିସୁତାଂ ସ୍ନେହଵିକ୍ଲଵମାନସା କ୍ଵ ପୁତ୍ରି ଗଚ୍ଛସୀତ୍ଯୁଚ୍ଚୈର୍ ଆଲିଙ୍ଗ୍ଯୋଵାଚ ଦେଵତା
ସେଇ ଦେବୀ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସ୍ନେହରେ ଭରିଯାଇ, ବଡ଼ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ—'ପୁଅ, କେଉଁଠି ଯାଉଛ?'
ସା ଚାସ୍ଯୈ ସର୍ଵମାଚଖ୍ଯୌ ଶଂକରାତ୍କୋପକାରଣମ୍ ପୁନଶ୍ଚୋଵାଚ ଗିରିଜା ଦେଵତାଂ ମାତୃସଂମତାମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ—ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କାହିଁକି ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ପୁନି ଗିରିଜା ମାଆଙ୍କ ମନପସନ୍ଦ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନିତ୍ଯଂ ଶୈଲାଧିରାଜସ୍ଯ ଦେଵତା ତ୍ଵମନିନ୍ଦିତେ ସର୍ଵତଃ ସଂନିଧାନଂ ତେ ମମ ଚାତୀଵ ଵତ୍ସଲା
ଅପରାଧ ନଥିବା, ତୁମେ ସଦା ପାହାଡ଼ର ରାଜାଙ୍କ ଦେବତା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ।
ଅତସ୍ତୁତେ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଦ୍ଵିଧେଯଂ ତଦା ଧିଯା ଅନ୍ଯସ୍ତ୍ରୀସଂପ୍ରଵେଶସ୍ତୁ ତ୍ଵଯା ରକ୍ଷ୍ଯଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ୍, ତାହା ସାବଧାନରେ କହିବି। ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ତ୍ରୀ ଭିତରକୁ ଆସିବା ନ ଦେବାକୁ ତୁମେ ଭଲଭାବେ ରକ୍ଷା କରିବା।
ରହସ୍ଯତ୍ର ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଚେତସା ସତତଂ ଗିରୌ ପିନାକିନଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଯାଂ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ମେ ତ୍ଵଯାନଘେ
ମୁଁ ପାହାଡ଼ରେ ଗୁପ୍ତ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବାବେଳେ, ଯଦି କେହି ପିନାକଧାରୀଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତେବେ ଅପରାଧ ନଥିବା, ତୁମେ ମୋତେ ସତ୍ୱରେ ଖବର ଦେବା।
ତତୋ ଽହଂ ସଂଵିଧାସ୍ଯାମି ଯତ୍କୃତ୍ଯଂ ତଦନନ୍ତରମ୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଜଗାମ ସ୍ଵଗିରିଂ ଶୁଭମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଯାହା ଦରକାର, ସେହି କାମ କରିଦେବି। ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ 'ଏମିତି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ନିଜ ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଉମାପି ପିତୁରୁଦ୍ଯାନଂ ଜଗାମାଦ୍ରିସୁତା ଦ୍ରୁତମ୍ ଅନ୍ତରିକ୍ଷଂ ସମାଵିଶ୍ଯ ମେଘମାଲାମିଵ ପ୍ରଭା
ଉମା, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ତୁରନ୍ତ ନିଜ ବାପାଙ୍କର ଉଦ୍ୟାନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତାଙ୍କର ତେଜ ମେଘମାଳା ପରି ଆକାଶକୁ ଭରିଦେଲା।