ମାତରଃ ପ୍ରେରଯନ୍ କାମଵଧୂଂ ଵୈଧଵ୍ଯଚିହ୍ନିତାମ୍ କାଲୋ ଽଯମିତି ଚାଲକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରକାରେଙ୍ଗିତସଂଜ୍ଞଯା
ମାନେ ମାତାମାନେ ଇଂଗিত ଦେଇ, ବିଧବା ଚିହ୍ନ ଥିବା କାମଦେବୀଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ, ସୂଚନା କଲେ ଏହି ସମୟ ଆସିଛି।
ତତସ୍ତାଶ୍ଚୋଦିତା ଦେଵମ୍ ଊଚୁଃ ପ୍ରହସିତାନନାଃ ରତିଃ ପୁରସ୍ତଵ ପ୍ରାପ୍ତା ନାଭାତି ମଦନୋଜ୍ଝିତା
ତାପରେ, ସେମାନେ ଦେବଙ୍କୁ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ କହିଲେ: 'ରତି ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଛନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେ ମଦନ ବିହୀନ।'
ତତସ୍ତାଂ ସଂନିର୍ଵାଯାହ ଵାମହସ୍ତାଗ୍ରସଂଜ୍ଞଯା ପ୍ରଯାଣଂ ଗିରିଜାଵକ୍ତ୍ରଦର୍ଶନୋତ୍ସୁକମାନସଃ
ତାପରେ, ବାମ ହାତର ଇଂଗିତରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ପଠାଇଦେଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ଗିରିଜାଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହେଉଥିଲା।
ତତୋ ହରୋ ହିମଗିରିକନ୍ଦରାକୃତିଂ ସିତଂ କଶାମୃଦୁହତିଭିଃ ପ୍ରଚୋଦଯତ୍ ମହାଵୃଷଂ ଗଣତୁମୁଲାହିତେକ୍ଷଣଂ ସ ଭୂଧରାନଶନିରିଵ ପ୍ରକମ୍ପଯନ୍
ତାପରେ ହରା, ହିମାଲୟ ଗୁହା ପରି ଧଳା ମହାବୃଷକୁ ମୃଦୁ ଚାବୁକରେ ହାଙ୍ଗାଇଲେ, ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଗଣମାନେ ଉଡ଼ାଇଦେଉଥିଲା, ସେ ପର୍ବତମାନେକୁ ଅପୂର୍ବ ଗର୍ଜନରେ କମ୍ପିତ କରୁଥିଲେ।
ତତୋ ହରିର୍ଦ୍ରୁତପଦପଦ୍ଧତିଃ ପୁରଃ ପୁରଃସରାନ୍ଦ୍ରୁମନିକରେଷୁ ସଂଶ୍ରିତାନ୍ ଧରାରଜଃଶବଲିତଭୂଷଣୋ ଽବ୍ରଵୀତ୍ ପ୍ରଯାତ ମା କୁରୁତ ପଥୋ ଽସ୍ଯ ସଂକଟମ୍
ତାପରେ ହରି, ଧରାର ଧୂଳିରେ ଭୂଷିତ ହୋଇ, ତୀବ୍ର ଚାଲିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ମହାବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ଛାୟାରେ ଅଶ୍ରୟ ନେଇଥିବାମାନେ ସାମ୍ନାରେ କହିଲେ, 'ଆଗକୁ ଯାଅ, ଏହି ପଥରେ ବାଧା ଦିଅନାହାଁ'।
ପ୍ରଭୋଃ ପୁନଃ ପ୍ରଥମନିଯୋଗମୂର୍ଜଯନ୍ ସୁତୋ ଽବ୍ରଵୀଦ୍ ଭ୍ରୁକୁଟିମୁଖୋ ଽପି ଵୀରକଃ ଵିଯଚ୍ଚରା ଵିଯତି କିମସ୍ତି କାନ୍ତକଂ ପ୍ରଯାତ ନୋ ଧରଣିଧରାଵିଦୂରତଃ
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଆଦେଶରେ ଶକ୍ତି ମାନି, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଭୂକୁଟି ଚଢ଼ାଇ କହିଲେ, 'ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ କେଉଁ ଅଡ଼ଚଣ ଅଛି? ଆଗକୁ ଯାଅ, ପାହାଡ଼ଠାରୁ ଦୂରେ ରୁହନାହାଁ'।
ମହାର୍ଣଵାଃ କୁରୁତ ଶିଲୋପମଂ ପଯଃ ସୁରଦ୍ଵିଷାଗମନମହାତିକର୍ଦମମ୍ ଗଣେଶ୍ଵରାଶ୍ ଚପଲତଯା ନ ଗମ୍ଯତାଂ ସୁରେଶ୍ଵରୈଃ ସ୍ଥିରମତିଭିର୍ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯତେ
ମହାସାଗର ଜଳକୁ ପାଥର ସମାନ କଠିନ କର, କାରଣ ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଆସିବା ଏକ ବଡ଼ କାଦୁଅ ତିଆରି କରିଛି। ଗଣପତିମାନେ, ଅସ୍ଥିର ମନେ ଆଗକୁ ଯାଅନାହାଁ, ଦେବତାଙ୍କ ନେତାମାନେ ଦୃଢ଼ ମନେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ନ ଭୃଙ୍ଗିଣା ସ୍ଵତନୁମଵେକ୍ଷ୍ଯ ନୀଯତେ ପିନାକିନଃ ପୃଥୁମୁଖମଣ୍ଡମ୍ ଅଗ୍ରତଃ ଵୃଥା ଯମଃ ପ୍ରକଟିତଦନ୍ତକୋଟରଂ ତ୍ଵମାଯୁଧଂ ଵହସି ଵିହାଯ ସଂଭ୍ରମମ୍
ମଧୁମକ୍ଷୀ ନିଜ ଆକୃତିକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଏନାହିଁ, ଏବଂ ପିନାକଧାରୀ ଶିବ ମଧ୍ୟ ଚଉଡ଼ା ମୁହଁରେ ଆଗକୁ ଚାଲନ୍ତିନାହିଁ। ବ୍ୟର୍ଥରେ ଯମ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇ, ତ୍ବରା ଛାଡ଼ି ଚାଲନ୍ତି।
ପଦଂ ନ ଯଦ୍ରଥତୁରଗୈଃ ପୁରଦ୍ଵିଷଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ବହୁତରମାତୃସଂକୁଲମ୍ ଅମୀ ସୁରାଃ ପୃଥଗନୁଯାଯିଭିର୍ଵୃତାଃ ପଦାତଯୋ ଦ୍ଵିଗୁଣପଥାନ୍ ହରପ୍ରିଯାଃ
ପୁର ଶତ୍ରୁଙ୍କ ରଥ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ପାଦ ମାଆମାନେର ଭିଡ଼ରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏନାହିଁ। ଏହି ଦେବମାନେ ନିଜ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ସହିତ ଚାଲୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପଦାତି, ହରପ୍ରିୟଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ଦୁଇଟି ପଥ ଧରି ଯାଉଛନ୍ତି।
ସ୍ଵଵାହନୈଃ ପଵନଵିଧୂତଚାମରୈଶ୍ ଚଲଧ୍ଵଜୈର୍ଵ୍ରଜତ ଵିହାରଶାଲିଭିଃ ସୁରାଃ ସ୍ଵକଂ କିମିତି ସରାଗମୂର୍ଜିତଂ ଵିଚାର୍ଯତେ ନିଯତଲଯତ୍ରଯାନୁଗମ୍
ଦେବମାନେ ନିଜ ଯାନରେ, ପବନେ ଡୁଲୁଥିବା ଚାମରା ଓ ଫଡ଼ୁଥିବା ପତାକା ସହ, ଖେଳରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ ଯାଉଛନ୍ତି। କିଏ ନିଜ ଆସ୍ଥାରେ, ରାଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନିୟତ ତିନି ଆଶ୍ରୟ ଅନୁସରଣ କରୁଛି ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରୁଛି?
ନ କିଂନରୈର୍ ଅଭିଭଵିତୁଂ ହି ଶକ୍ଯତେ ଵିଭୂଷଣଚଯସମୁଦ୍ଭଵୋ ଧ୍ଵନିଃ ଅଜାତିଜାଃ କିମିତି ନ ଷଡ୍ଜମଧ୍ଯମ୍ ଅପୃଥୁସ୍ଵରଂ ବହୁତରମତ୍ର ଵକ୍ଷ୍ଯତେ
କିନ୍ନରମାନେ ଅଳଙ୍କାରର ଝଙ୍କାରକୁ ଅପରାଜିତ କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି କୁଳର ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ କାହିଁକି ଷଡ୍ଜ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟମ ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁନାହାନ୍ତି? ଏଠାରେ ଅନେକ ଜଣ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ୱରରେ କଥାହେବେ।
ନତାନତାନତନତତାନତାଂ ଗତାଃ ପୃଥକ୍ତଯା ସମଯକୃତା ଵିଭିନ୍ନତାମ୍ ଵିଶଙ୍କିତା ଭଵଦତିଭେଦଶୀଲିନଃ ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଯମୀ ଦ୍ରୁତପଦମେଵ ଗୌଡକାଃ
ବିଭିନ୍ନ ତାଳ, ମାପିତ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଛନ୍ଦ ଦେଇ, ତୁମର ଅତିରିକ୍ତ ବିଭେଦରେ ସନ୍ଦେହ କରୁଥିବା ଏହି ଗଉଡ଼ମାନେ ତ୍ବରାରେ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି।
ଵିସଂହତାଃ କିମିତି ନ ଷାଡ୍ଗଵାଦଯଃ ସ୍ଵଗୀତକୈର୍ ଲଲିତପଦପ୍ରଯୋଗଜୈଃ ପ୍ରଭୋଃ ପୁରୋ ଭଵତି ହି ଯସ୍ଯ ଚାକ୍ଷତଂ ସମୁଦ୍ଗତାର୍ଥକମିତି ତତ୍ପ୍ରତୀଯତେ
ଷାଡ୍ଗ ବାଦ୍ୟମାନେ ନିଜ ଗୀତ ଓ ଲାଳିତ୍ୟମୟ ପଦକ୍ରମ ସହିତ ଏକାଠି କାହିଁକି ନାହିଁ? ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ଅର୍ଥ ଅଖଣ୍ଡ ଭାବେ ଉଦ୍ଗତ ହୁଏ, ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏହିପରି ବୁଝାଯାଏ।
ଅମୀ ପୃଥଗ୍ଵିରଚିତରମ୍ଯରାସକଂ ଵିଲାସିନୋ ବହୁଗମକସ୍ଵଭାଵକମ୍ ପ୍ରଯୁଞ୍ଜତେ ଗିରିଶଯଶୋଵିସାରିଣଂ ପ୍ରକୀର୍ଣକଂ ବହୁତରନାଗଜାତଯଃ
ଏମାନେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ଶୋଭାମୟ ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ଅନେକ ଗମକ ଭରିଥିବା, ପାହାଡ଼ପତିଙ୍କ ଯଶ ପ୍ରସାର କରୁଛନ୍ତି, ଅନେକ ହାତୀ ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ଛିଟିଯାଇଛନ୍ତି।
ଅମୀ କଥଂ କକୁଭି କଥାଃ ପ୍ରତିକ୍ଷଣଂ ଧ୍ଵନନ୍ତି ତେ ଵିଵିଧଵଧୂଵିମିଶ୍ରିତାଃ ନ ଜାତଯୋ ଧ୍ଵନିମୁରଜାସମୀରିତା ନ ମୂର୍ଛିତାଃ କିମିତି ଚ ମୂର୍ଛନାତ୍ମକାଃ
କିପରି ଏହି କଥାମାନେ ସବୁ ଦିଗରେ, ବିଭିନ୍ନ ବଧୂମାନେ ମିଶି, ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ଝଙ୍କାରିଉଠେ? ଜାତିମାନେ ମୃଦଙ୍ଗ ଧ୍ୱନି ଦେଉନାହାନ୍ତି, ସ୍ୱର ମିଶିନାହିଁ—କାହିଁକି ସେମାନେ ମିଶ୍ର ସ୍ୱର ନୁହଁନ୍ତି?
ଇତୀରତେ ଗିରିମଵଧାନଶାଲିନଃ ସୁରାସୁରାଃ ସପଦି ତୁ ଵୀରକାଜ୍ଞଯା ନିଯାମିତାଃ ପ୍ରଯଯୁରତୀଵ ହର୍ଷିତାଶ୍ ଚରାଚରଂ ଜଗଦଖିଲଂ ହ୍ଯପୂରଯନ୍
ଏପରିଭାବେ, ପାହାଡ଼ପ୍ରତି ଅତି ସଚେତନ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ, ବୀରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସହସା ନିୟମିତ ହୋଇ, ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଚାଲିଗଲେ, ସାରା ଜଗତ୍, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଇତି ସ୍ତନତ୍କକୁଭି ରସନ୍ମହାର୍ଣଵେ ସ୍ତନଦ୍ଘନେ ଵିଦଲିତଶୈଲକଂଦରେ ଜଗତ୍ଯଭୂତ୍ତୁମୁଲ ଇଵାକୁଲୀକୃତଃ ପିନାକିନା ତ୍ଵରିତଗତେନ ଭୂଧରଃ
ଏପରି ଗର୍ଜନରେ, ମହାସାଗର ମଧ୍ୟରେ, ଗୁଞ୍ଜରଣରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା ଗୁହାଗୁଡ଼ିକ ଫାଟିଯାଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ଭୟଙ୍କର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ତ୍ବରାରେ ଚାଲୁଥିବା ପିନାକଧାରୀ ଦ୍ୱାରା ଭୂଧର ଉତ୍କଳିତ ହୋଇଛି।
ପରିଜ୍ଵଲତ୍କନକସହସ୍ରତୋରଣଂ କ୍ଵଚିନ୍ମିଲନ୍ମରକତଵେଶ୍ମଵେଦିକମ୍ କ୍ଵଚିତ୍ କ୍ଵଚିଦ୍ ଵିମଲଵିଦୂରଵେଦିକଂ କ୍ଵଚିଦ୍ ଗଲଜ୍ଜଲଧରରମ୍ଯନିର୍ଝରମ୍
କେଉଁଠି ହଜାର ହଜାର ସୁନାର ତୋରଣା ଜ୍ୱଳିଉଛି, କେଉଁଠି ମାଣିକ୍ୟ ମନ୍ଦିରର ଚଉକ ମୁହଁ ହେଉଛି, କେଉଁଠି ନିର୍ମଳ ଦୂର ଚଉକ ଅଛି, ଆଉ କେଉଁଠି ଝରିଥିବା ମେଘରେ ମଧୁର ଝରଣା ଝରୁଛି।
ଚଲଦ୍ଧ୍ଵଜପ୍ରଵରସହସ୍ରମଣ୍ଡିତଂ ସୁରଦ୍ରୁମସ୍ତବକଵିକୀର୍ଣଚତ୍ଵରମ୍ ସିତାସିତାରୁଣରୁଚିଧାତୁଵର୍ଣିକଂ ଶ୍ରିଯୋଜ୍ଜ୍ଵଲଂ ପ୍ରଵିତତମାର୍ଗଗୋପୁରମ୍
ହଜାର ହଜାର ଡୁଲୁଥିବା ପତାକାରେ ଶୋଭିତ, ଦେବବୃକ୍ଷର ଗୁଛ ଛିଟିଯାଇଥିବା ଚତ୍ୱରରେ, ସାଧା, କଳା ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଚିତ୍ରିତ, ଶ୍ରୀରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦୀର୍ଘ ପଥ ଗୋପୁରରେ ପ୍ରସାରିତ।
ତଂ ପ୍ରଵିଶନ୍ତମଗାତ୍ପ୍ରଵିଲୋକ୍ଯ ଵ୍ଯାକୁଲତାଂ ନଗରଂ ଗିରିଭର୍ତୁଃ ଵ୍ଯଗ୍ରପୁରନ୍ଧ୍ରିଜନଂ ଜଯଯୁକ୍ତଂ ଧାଵିତମାର୍ଗଜନାକୁଲରଥ୍ଯମ୍
ସେଉଁଠି ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଦେଖି, ପାହାଡ଼ପତିଙ୍କ ନଗର ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଲା; ବାଘିଣୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ବିଜୟରେ ମତ୍ତ, ରାସ୍ତା ଭିଡ଼ିଗଲା, ସମସ୍ତେ ଦୌଡ଼ି ଯାଉଛନ୍ତି।
ହର୍ମ୍ଯଗଵାକ୍ଷଗତାମରନାରୀଲୋଚନନୀଲସରୋରୁହମାଲମ୍ ସୁପ୍ରକଟା ସମଦୃଶ୍ଯତ କାଚିତ୍ ସ୍ଵାଭରଣାଂଶୁଵିତାନଵିଗୂଢା
ମହଳର ଜନାଳାରେ ଏକ ଦେବୀ, ନୀଳ ପଦ୍ମ ସଦୃଶ ଚକ୍ଷୁ, ନିଜ ଅଳଙ୍କାରର ଆଲୋକରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଛି।
କାପ୍ଯଖିଲୀକୃତମଣ୍ଡନଭୂଷା ତ୍ଯକ୍ତସଖୀପ୍ରଣଯା ହରମ୍ ଐକ୍ଷତ୍ କାଚିଦୁଵାଚ କଲଂ ଗତମାନା କାତରତାଂ ସଖି ମା କୁରୁ ମୂଢେ
କେହି ସମସ୍ତ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ସଖୀମାନଙ୍କ ସ୍ନେହ ଛାଡ଼ି, ହରଙ୍କୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟେ ମୃଦୁ କଥା କହି, ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି, 'ସଖୀ, ମୂଢ଼ ହେଉନାହାଁ'।
ଦଗ୍ଧମନୋଭଵ ଏଵ ପିନାକୀ କାମଯତେ ସ୍ଵଯମେଵ ଵିହର୍ତୁମ୍ କାଚିଦପି ସ୍ଵଯମେଵ ପତନ୍ତୀ ପ୍ରାହ ପରାଂ ଵିରହସ୍ଖଲିତାଙ୍ଗୀମ୍
ଇଚ୍ଛାର ଆଗୁନିରେ ପୁଡ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପିନାକଧାରୀ ନିଜେ ଏକା ଖୁସିରେ ରହିବାକୁ ଚାହିଲେ; କିଛି ଜଣେ ନାରୀ ନିଜେ ଅପଣେ ପଡ଼ି, ବିୟୋଗରେ ଦୁଃଖିତ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ନାରୀଙ୍କୁ କିଛି କହିଲେ।
ମା ଚପଲେ ମଦନଵ୍ଯତିଷଙ୍ଗଂ ଶଂକରଜଂ ସ୍ଖଲନେନ ଵଦ ତ୍ଵମ୍ କାପି କୃତଵ୍ଯଵଧାନମଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୁକ୍ତିଵଶାଦ୍ଗିରିଶୋ ହ୍ଯଯମୂଚେ
ହେ ଚଞ୍ଚଳା, ତୁମେ ମଦନ ସହିତ ଯୋଗକୁ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଉପରେ ଦୋଷ ଦିଅନାହିଁ; ଯଦି କିଛି ତ୍ରୁଟି ହୋଇଥିଲା, ତେବେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖି ନିଜ ମତ ଦିଅ। ଏହିପରି ଯୁକ୍ତିରେ ଗିରିଶ କହିଥିଲେ।
ଏଷ ସ ଯତ୍ର ସହସ୍ରମଖାଦ୍ଯା ନାକସଦାମଧିପାଃ ସ୍ଵଯମୁକ୍ତୈଃ ନାମଭିର୍ ଇନ୍ଦୁଜଟଂ ନିଜସେଵାପ୍ରାପ୍ତଫଲାଯ ନତାସ୍ତୁ ଘଟନ୍ତେ
ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ସେ, ଯାଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ସବୁ ସ୍ୱର୍ଗର ମହାନ୍ତମାନେ ନିଜ ନାମରେ ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ନିଜ ସେବାର ଫଳ ପାଇଁ।
ଏଷ ନ ଚୈଷ ସ ଏଷ ଯଦଗ୍ରେ ଚର୍ମପରୀତତନୁଃ ଶଶିମୌଲୀ ଧାଵତି ଵଜ୍ରଧରୋ ଽମରରାଜୋ ମାର୍ଗମମୁଂ ଵିଵୃତୀକରଣାଯ
ଏହି ଜଣେ ସେ ନୁହଁନ୍ତି; ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ସେ, ଯାଙ୍କ ଦେହ ଚର୍ମରେ ଢାକା, ମୁଣ୍ଡରେ ଚନ୍ଦ୍ର ରହିଛି, ଓ ବଜ୍ରଧାରୀ ଅମର ରାଜା ତାଙ୍କର ପଥ ସଫା କରିବାକୁ ଆଗକୁ ଦୌଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି।
ଏଷ ସ ପଦ୍ମଭଵୋ ଽଯମୁପେତ୍ଯ ପ୍ରାଂଶୁଜଟାମୃଗଚର୍ମନିଗୂଢଃ ସପ୍ରଣଯଂ କରଘଟ୍ଟିତଵକ୍ତ୍ରଃ କିଂଚିଦୁଵାଚ ମିତଂ ଶ୍ରୁତିମୂଲେ
ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ସେ ପଦ୍ମଯୋନି, ଯିଏ ଉଚ୍ଚ ଜଟା ଓ ମୃଗଚର୍ମରେ ଲୁଚି ଆସି, ସ୍ନେହରେ ହାତରେ ମୁହଁ ଛୁଇଁ, ବେଦର ମୂଳରେ ଅଳ୍ପ କଥା କହିଲେ।
ଏଵମଭୂତ୍ସୁରନାରିକୁଲାନାଂ ଚିତ୍ତଵିସଂଷ୍ଠୁଲତା ଗୁରୁରାଗାତ୍ ଶଂକରସଂଶ୍ରଯଣାଦ୍ ଗିରିଜାଯାଜନ୍ମଫଲଂ ପରମଂ ତ୍ଵିତି ଚୋଚୁଃ
ଏଭଳି ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମନର ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ହେଲା; ଶଙ୍କରଙ୍କ ଶରଣ ନେଇ, ସେମାନେ କହିଲେ, 'ଗିରିଜାଙ୍କ ଜନ୍ମର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ ଏହି ଅଟେ।'
ତତୋ ହିମଗିରେର୍ଵେଶ୍ମ ଵିଶ୍ଵକର୍ମନିଵେଦିତମ୍ ମହାନୀଲମଯସ୍ତମ୍ଭଂ ଜ୍ଵଲତ୍କାଞ୍ଚନକୁଟ୍ଟିମମ୍
ତାପରେ ହିମପର୍ବତର ଗୃହରେ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ବଡ଼ ନୀଳ ପାଥରର ଥମ୍ଭ ଓ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୁନାର ତଳମାଟି ଥିଲା।
ମୁକ୍ତାଜାଲପରିଷ୍କାରଂ ଜ୍ଵଲିତୌଷଧିଦୀପିତମ୍ କ୍ରୀଡୋଦ୍ଯାନସହସ୍ରାଢ୍ଯଂ କାଞ୍ଚନାମ୍ବୁଜଦୀର୍ଘିକମ୍
ମୁକ୍ତା ଜାଲରେ ସୁଶୋଭିତ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଔଷଧିର ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତ, ହଜାର ଖେଳା ଉଦ୍ୟାନ ଓ ସୁନାର ପଦ୍ମ ଝିଲିକ ଥିଲା।