ଵାଯଵୋ ଵାରିଦାଶ୍ଚାସନ୍ ସଂମାର୍ଜନଵିଧୌ ଗିରେଃ ହର୍ମ୍ଯେଷୁ ଶ୍ରୀଃ ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୀ କୃତନାନାପ୍ରସାଧନା
ପବନ ଓ ମେଘମାନେ ପାହାଡ଼ର ମହଳଗୁଡ଼ିକୁ ପୋଛିଲେ; ଦେବୀ ଶ୍ରୀ ନିଜେ ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଗାର କଲେ।
କାନ୍ତିଃ ସର୍ଵେଷୁ ଭାଵେଷୁ ଋଦ୍ଧିଶ୍ଚାଭଵଦାକୁଲା ଚିନ୍ତାମଣିପ୍ରଭୃତଯୋ ରତ୍ନାଃ ଶୈଲଂ ସମନ୍ତତଃ
ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ ତେଜ ଭରିଗଲା, ସମୃଦ୍ଧି ସବୁଠାରେ ବଢ଼ିଲା; ଚିନ୍ତାମଣି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ପାହାଡ଼କୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଲେ।
ଉପତସ୍ଥୁର୍ନଗାଶ୍ଚାପି କଲ୍ପକାମମହାଦ୍ରୁମାଃ ଓଷଧ୍ଯୋ ମୂର୍ତିମତ୍ଯଶ୍ଚ ଦିଵ୍ଯୌଷଧିସମନ୍ଵିତାଃ
ନାଗ, କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଓ ମହାଦେବବୃକ୍ଷ, ଦେହଧାରଣ କରିଥିବା ଦିବ୍ୟ ଔଷଧିମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ରସାଶ୍ଚ ଧାତଵଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ଶୈଲସ୍ଯ କିଂକରାଃ କିଂକରାସ୍ତସ୍ଯ ଶୈଲସ୍ଯ ଵ୍ଯଗ୍ରାଶ୍ଚାଜ୍ଞାନୁଵର୍ତିନଃ
ସମସ୍ତ ରସ ଓ ଧାତୁମାନେ ପାହାଡ଼ର ସେବକ ହେଇ, ତାଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ମନୋଯୋଗରେ ପାଳନ କରିଲେ।
ନଦ୍ଯଃ ସମୁଦ୍ରା ନିଖିଲାଃ ସ୍ଥାଵରଂ ଜଙ୍ଗମଂ ଚ ଯତ୍ ତତ୍ସର୍ଵଂ ହିମଶୈଲସ୍ଯ ମହିମାନମଵର୍ଧଯତ୍
ସମସ୍ତ ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ର, ଯେଉଁଠାରେ ଚଳିତ ବା ଅଚଳ ଯାହାକିଛି ଅଛି, ସେସବୁ ହିମପାହାଡ଼ର ମହିମାକୁ ବଢ଼ାଇଲେ।
ଅଭଵନ୍ମୁନଯୋ ନାଗା ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵକିଂନରାଃ ଶଂକରସ୍ଯାପି ଵିବୁଧା ଗନ୍ଧମାଦନପର୍ଵତେ
ମୁନି, ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ଶିବଙ୍କର ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ସର୍ଵେ ମଣ୍ଡନସଂଭାରାସ୍ ତସ୍ଥୁର୍ନିର୍ମଲମୂର୍ତଯଃ ଶର୍ଵସ୍ଯାପି ଜଟାଜୂଟେ ଚନ୍ଦ୍ରଖଣ୍ଡଂ ପିତାମହଃ
ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ଶୂଭ୍ର ଭୂଷଣଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କର ପାଖରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଇ ରହିଲେ; ଏହି ସମୟରେ ଶର୍ବଙ୍କ ଜଟାରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଖଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଅଲଙ୍କାର ଭାବେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ହେ ପିତାମହ।
ବବନ୍ଧ ପ୍ରଣଯୋଦାରଵିସ୍ଫାରିତଵିଲୋଚନଃ କପାଲମାଲାଂ ଵିପୁଲାଂ ଚାମୁଣ୍ଡା ମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯବନ୍ଧଯତ୍
ଚାମୁଣ୍ଡା ଦୟାଳୁ ଭାବରେ ଚକ୍ଷୁ ଫିଳାଇ, ବଡ଼ କପାଳମାଳା ଗଠି ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ପିନ୍ଧାଇଦେଲେ।
ଉଵାଚ ଚାପି ଵଚନଂ ପୁତ୍ରଂ ଜନଯ ଶଂକର ଯୋ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରକୁଲଂ ହତ୍ଵା ମାଂ ରକ୍ତୈସ୍ତର୍ପଯିଷ୍ଯତି
ସେ କହିଲେ: 'ହେ ଶଙ୍କର, ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦିଅ, ଯିଏ ଦାଇତ୍ୟମାନେ ର ଜାତିକୁ ନଶ୍ଟ କରି, ତାଙ୍କର ରକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ତୃପ୍ତ କରିବ।'
ସୌରିର୍ ଜ୍ଵଲଚ୍ଛିରୋରତ୍ନମୁକୁଟଂ ଚାନଲୋଲ୍ବଣମ୍ ଭୁଜଗାଭରଣଂ ଗୃହ୍ଯ ସଜ୍ଜଂ ଶଂଭୋଃ ପୁରୋ ଽଭଵତ୍
ସୌରି, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁକୁଟ ଏବଂ ସର୍ପ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଦଠାଇଲେ।
ଶକ୍ରୋ ଗଜାଜିନଂ ତସ୍ଯ ଵସାଭ୍ଯକ୍ତାଗ୍ରପଲ୍ଲଵମ୍ ଦଧ୍ରେ ସରଭସଂ ସ୍ଵିଦ୍ଯଦ୍ ଵିସ୍ତୀର୍ଣମୁଖପଙ୍କଜମ୍
ଶକ୍ର, ତାଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ପଦ୍ମପରି ମୁହଁ ଘମେ ଭିଜିଯାଇଥିବା, ଉତ୍ସାହରେ ହାତୀଚାମର ଚାମର ଭୂଷଣ ଯାହା ଚର୍ବି ଲେପିଥିଲା, ପିନ୍ଧିଲେ।
ଵାଯୁଶ୍ଚ ଵିପୁଲଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଶୃଙ୍ଗଂ ହିମଗିରିପ୍ରଭମ୍ ଵୃଷଂ ଵିଭୂଷଯାମାସ ହରଯାନଂ ମହୌଜସମ୍
ବାୟୁ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗ ଓ ହିମାଲୟ ପର୍ବତ ପରି ଚମକୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ହରା ଚଢ଼ିଥିଲେ, ଭଲଭାବରେ ଅଳଙ୍କୃତ କଲେ।
ଵିତେନୁର୍ନଯନାନ୍ତଃସ୍ଥାଃ ଶମ୍ଭୋଃ ସୂର୍ଯାନଲେନ୍ଦଵଃ ସ୍ଵାଂ ଦ୍ଯୁତିଂ ଲୋକନାଥସ୍ଯ ଜଗତଃ କର୍ମସାକ୍ଷିଣଃ
ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ପ୍ରକାଶ କରିଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ ଓ କାର୍ଯ୍ୟର ସାକ୍ଷୀ।
ଚିତାଭସ୍ମ ସମାଧାଯ କପାଲେ ରଜତପ୍ରଭମ୍ ମନୁଜାସ୍ଥିମଯୀଂ ମାଲାମ୍ ଆବବନ୍ଧ ଚ ପାଣିନା
ସେ ତାଙ୍କ କପାଳରେ ଚିତାର ଭସ୍ମ, ଯାହା ଚାନ୍ଦି ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଲଗାଇଲେ ଏବଂ ମଣିଷ ଅସ୍ଥିର ମାଳା ହାତରେ ପିନ୍ଧିଲେ।
ପ୍ରେତାଧିପଃ ପୁରୋ ଦ୍ଵାରେ ସଗଦଃ ସମଵର୍ତତ ନାନାକାରମହାରତ୍ନଭୂଷଣଂ ଧନଦାହୃତମ୍
ପ୍ରେତପତି ଦ୍ୱାରରେ ଗଦା ଧରି ଦଠାଇଲେ, ସେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଓ ମହାମୂଲ୍ୟ ମଣିରେ ଭୂଷିତ, ଯାହା ଧନର ଦେବତା ଆଣିଥିଲେ।
ଵିହାଯୋଦଗ୍ରସର୍ପେନ୍ଦ୍ରକଟକେନ ସ୍ଵପାଣିନା କର୍ଣୋତ୍ତଂସଂ ଚକାରେଶୋ ଵାସୁକିଂ ତକ୍ଷକଂ ସ୍ଵଯମ୍
ତାଙ୍କର ହାତରୁ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସର୍ପ ବ୍ରାସ୍ଲେଟ୍ ଛାଡ଼ି, ଏଶ୍ୱର ସ୍ୱୟଂ ବାସୁକି ଓ ତକ୍ଷକୁ କଣ୍ଠ ଅଳଙ୍କାର ଭାବେ ପିନ୍ଧିଲେ।
ଜଲାଧୀଶାହୃତାଂ ସ୍ଥାସ୍ନୁପ୍ରସୂନାଵେଷ୍ଟିତାଂ ପୃଥକ୍ ତତସ୍ତୁ ତେ ଗଣାଧୀଶା ଵିନଯାତ୍ତତ୍ର ଵୀରକମ୍
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଗଣପତିମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସମୁଦ୍ରର ତଜା ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଭୀରକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ଆଣିଲେ।
ପ୍ରୋଚୁର୍ଵ୍ଯଗ୍ରାକୃତେ ତ୍ଵଂ ଗାଂ ସମାଵେଦଯ ଶୂଲିନେ ନିଷ୍ପନ୍ନାଭରଣଂ ଦେଵଂ ପ୍ରସାଧ୍ଯେଶଂ ପ୍ରସାଧନୈଃ
ସେମାନେ ବ୍ୟସ୍ତ ଭାବେ କହିଲେ: 'ହେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ପୃଥିବୀକୁ ଜଣାଇ ଦିଅ, ଦେବତା ଏବେ ସମସ୍ତ ଭୂଷଣ ଓ ଶୃଙ୍ଗାରରେ ସଜି ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି।'
ସପ୍ତ ଵାରିଧଯସ୍ତସ୍ଥୁଃ କର୍ତୁଂ ଦର୍ପଣଵିଭ୍ରମମ୍ ତତୋ ଵିଲୋକିତାତ୍ମାନଂ ମହାମ୍ବୁଧିଜଲୋଦରେ
ସପ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଦର୍ପଣ ଭାବେ ଦଠାଇଲେ, ଏବଂ ଏଭଳି ମହାସାଗରର ଜଳରେ ପ୍ରଭୁ ନିଜ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖିଲେ।
ଧରାମାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ସ୍ଥାଣୁଂ ପ୍ରୋଵାଚ କେଶଵଃ ଶୋଭସେ ଦେଵ ରୂପେଣ ଜଗଦାନନ୍ଦଦାଯିନା
କେଶବ ଜାଙ୍ଘ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସ୍ଥାଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ଦେବ, ତୁମେ ଏମିତି ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଛ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।'
ମାତରଃ ପ୍ରେରଯନ୍ କାମଵଧୂଂ ଵୈଧଵ୍ଯଚିହ୍ନିତାମ୍ କାଲୋ ଽଯମିତି ଚାଲକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରକାରେଙ୍ଗିତସଂଜ୍ଞଯା
ମାନେ ମାତାମାନେ ଇଂଗিত ଦେଇ, ବିଧବା ଚିହ୍ନ ଥିବା କାମଦେବୀଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ, ସୂଚନା କଲେ ଏହି ସମୟ ଆସିଛି।
ତତସ୍ତାଶ୍ଚୋଦିତା ଦେଵମ୍ ଊଚୁଃ ପ୍ରହସିତାନନାଃ ରତିଃ ପୁରସ୍ତଵ ପ୍ରାପ୍ତା ନାଭାତି ମଦନୋଜ୍ଝିତା
ତାପରେ, ସେମାନେ ଦେବଙ୍କୁ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ କହିଲେ: 'ରତି ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଛନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେ ମଦନ ବିହୀନ।'
ତତସ୍ତାଂ ସଂନିର୍ଵାଯାହ ଵାମହସ୍ତାଗ୍ରସଂଜ୍ଞଯା ପ୍ରଯାଣଂ ଗିରିଜାଵକ୍ତ୍ରଦର୍ଶନୋତ୍ସୁକମାନସଃ
ତାପରେ, ବାମ ହାତର ଇଂଗିତରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ପଠାଇଦେଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ଗିରିଜାଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହେଉଥିଲା।
ତତୋ ହରୋ ହିମଗିରିକନ୍ଦରାକୃତିଂ ସିତଂ କଶାମୃଦୁହତିଭିଃ ପ୍ରଚୋଦଯତ୍ ମହାଵୃଷଂ ଗଣତୁମୁଲାହିତେକ୍ଷଣଂ ସ ଭୂଧରାନଶନିରିଵ ପ୍ରକମ୍ପଯନ୍
ତାପରେ ହରା, ହିମାଲୟ ଗୁହା ପରି ଧଳା ମହାବୃଷକୁ ମୃଦୁ ଚାବୁକରେ ହାଙ୍ଗାଇଲେ, ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଗଣମାନେ ଉଡ଼ାଇଦେଉଥିଲା, ସେ ପର୍ବତମାନେକୁ ଅପୂର୍ବ ଗର୍ଜନରେ କମ୍ପିତ କରୁଥିଲେ।
ତତୋ ହରିର୍ଦ୍ରୁତପଦପଦ୍ଧତିଃ ପୁରଃ ପୁରଃସରାନ୍ଦ୍ରୁମନିକରେଷୁ ସଂଶ୍ରିତାନ୍ ଧରାରଜଃଶବଲିତଭୂଷଣୋ ଽବ୍ରଵୀତ୍ ପ୍ରଯାତ ମା କୁରୁତ ପଥୋ ଽସ୍ଯ ସଂକଟମ୍
ତାପରେ ହରି, ଧରାର ଧୂଳିରେ ଭୂଷିତ ହୋଇ, ତୀବ୍ର ଚାଲିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ମହାବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ଛାୟାରେ ଅଶ୍ରୟ ନେଇଥିବାମାନେ ସାମ୍ନାରେ କହିଲେ, 'ଆଗକୁ ଯାଅ, ଏହି ପଥରେ ବାଧା ଦିଅନାହାଁ'।
ପ୍ରଭୋଃ ପୁନଃ ପ୍ରଥମନିଯୋଗମୂର୍ଜଯନ୍ ସୁତୋ ଽବ୍ରଵୀଦ୍ ଭ୍ରୁକୁଟିମୁଖୋ ଽପି ଵୀରକଃ ଵିଯଚ୍ଚରା ଵିଯତି କିମସ୍ତି କାନ୍ତକଂ ପ୍ରଯାତ ନୋ ଧରଣିଧରାଵିଦୂରତଃ
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଆଦେଶରେ ଶକ୍ତି ମାନି, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଭୂକୁଟି ଚଢ଼ାଇ କହିଲେ, 'ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ କେଉଁ ଅଡ଼ଚଣ ଅଛି? ଆଗକୁ ଯାଅ, ପାହାଡ଼ଠାରୁ ଦୂରେ ରୁହନାହାଁ'।
ମହାର୍ଣଵାଃ କୁରୁତ ଶିଲୋପମଂ ପଯଃ ସୁରଦ୍ଵିଷାଗମନମହାତିକର୍ଦମମ୍ ଗଣେଶ୍ଵରାଶ୍ ଚପଲତଯା ନ ଗମ୍ଯତାଂ ସୁରେଶ୍ଵରୈଃ ସ୍ଥିରମତିଭିର୍ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯତେ
ମହାସାଗର ଜଳକୁ ପାଥର ସମାନ କଠିନ କର, କାରଣ ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଆସିବା ଏକ ବଡ଼ କାଦୁଅ ତିଆରି କରିଛି। ଗଣପତିମାନେ, ଅସ୍ଥିର ମନେ ଆଗକୁ ଯାଅନାହାଁ, ଦେବତାଙ୍କ ନେତାମାନେ ଦୃଢ଼ ମନେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ନ ଭୃଙ୍ଗିଣା ସ୍ଵତନୁମଵେକ୍ଷ୍ଯ ନୀଯତେ ପିନାକିନଃ ପୃଥୁମୁଖମଣ୍ଡମ୍ ଅଗ୍ରତଃ ଵୃଥା ଯମଃ ପ୍ରକଟିତଦନ୍ତକୋଟରଂ ତ୍ଵମାଯୁଧଂ ଵହସି ଵିହାଯ ସଂଭ୍ରମମ୍
ମଧୁମକ୍ଷୀ ନିଜ ଆକୃତିକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଏନାହିଁ, ଏବଂ ପିନାକଧାରୀ ଶିବ ମଧ୍ୟ ଚଉଡ଼ା ମୁହଁରେ ଆଗକୁ ଚାଲନ୍ତିନାହିଁ। ବ୍ୟର୍ଥରେ ଯମ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇ, ତ୍ବରା ଛାଡ଼ି ଚାଲନ୍ତି।
ପଦଂ ନ ଯଦ୍ରଥତୁରଗୈଃ ପୁରଦ୍ଵିଷଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ବହୁତରମାତୃସଂକୁଲମ୍ ଅମୀ ସୁରାଃ ପୃଥଗନୁଯାଯିଭିର୍ଵୃତାଃ ପଦାତଯୋ ଦ୍ଵିଗୁଣପଥାନ୍ ହରପ୍ରିଯାଃ
ପୁର ଶତ୍ରୁଙ୍କ ରଥ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ପାଦ ମାଆମାନେର ଭିଡ଼ରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏନାହିଁ। ଏହି ଦେବମାନେ ନିଜ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ସହିତ ଚାଲୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପଦାତି, ହରପ୍ରିୟଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ଦୁଇଟି ପଥ ଧରି ଯାଉଛନ୍ତି।
ସ୍ଵଵାହନୈଃ ପଵନଵିଧୂତଚାମରୈଶ୍ ଚଲଧ୍ଵଜୈର୍ଵ୍ରଜତ ଵିହାରଶାଲିଭିଃ ସୁରାଃ ସ୍ଵକଂ କିମିତି ସରାଗମୂର୍ଜିତଂ ଵିଚାର୍ଯତେ ନିଯତଲଯତ୍ରଯାନୁଗମ୍
ଦେବମାନେ ନିଜ ଯାନରେ, ପବନେ ଡୁଲୁଥିବା ଚାମରା ଓ ଫଡ଼ୁଥିବା ପତାକା ସହ, ଖେଳରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ ଯାଉଛନ୍ତି। କିଏ ନିଜ ଆସ୍ଥାରେ, ରାଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନିୟତ ତିନି ଆଶ୍ରୟ ଅନୁସରଣ କରୁଛି ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରୁଛି?