ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵିନ୍ଦ୍ରମୁନଯୋ ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଜରାର୍ଦିତାଃ ତସ୍ଯୈତେ ପରମେଶସ୍ଯ ସର୍ଵେ କ୍ରୀଡନକା ଗିରେ
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କର ଖେଳନା ମାତ୍ର, ହେ ପର୍ବତ।
ଆସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମା ତଦିଚ୍ଛାତଃ ସମ୍ଭୂତୋ ଭୁଵନପ୍ରଭୁଃ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଜାତୋ ନାନାଜାତିର୍ମହାତନୁଃ
ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ; ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ମନ୍ଯସେ ମାଯଯା ଜାତଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚାପି ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଆତ୍ମନୋ ନ ଵିନାଶୋ ଽସ୍ତି ସ୍ଥାଵରାନ୍ତେ ଽପି ଭୂଧର
ତୁମେ ଭାବୁଛ, ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ମାୟାରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ, ହେ ପର୍ବତ, ଅଚଳ ଜଗତ ଶେଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମାର କେବେ ନାଶ ହୁଏନାହିଁ।
ସଂସାରେ ଜାଯମାନସ୍ଯ ଭ୍ରିଯମାଣସ୍ଯ ଦେହିନଃ ନଶ୍ଯତେ ଦେହ ଏଵାତ୍ର ନାତ୍ମନୋ ନାଶ ଉଚ୍ଯତେ
ଏହି ସଂସାରରେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରାଣୀ ଜନ୍ମ ନେଉଛି ଓ ଦେହ ଧାରଣ କରୁଛି, ସେଠି କେବଳ ଦେହର ନାଶ ହୁଏ; ଆତ୍ମାର କେବେ ନାଶ ହୁଏନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମାଦିସ୍ଥାଵରାନ୍ତୋ ଽଯଂ ସଂସାରୋ ଯଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ ସ ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଦୁଃଖାର୍ତୋ ହ୍ଯ୍ ଅଵଶଃ ପରିଵର୍ତତେ
ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜଡ଼ପଦାର୍ଥ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସଂସାର ଯେଉଁଥିରେ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଦୁଃଖ ରହିଛି, ସେଠି ଜଣେ ମଣିଷ ଅସହାୟ ଭାବରେ ଘୁରିଘୁରି ଚାଲିଥାଏ।
ମହାଦେଵୋ ଽଚଲଃ ସ୍ଥାଣୁର୍ ନ ଜାତୋ ଜନକୋ ଽଜରଃ ଭଵିଷ୍ଯତି ପତିଃ ସୋ ଽସ୍ଯା ଜଗନ୍ନାଥୋ ନିରାମଯଃ
ମହାଦେବ ଅଚଳ, ସ୍ଥିର, ଅଜନ୍ମା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ସ, ଓ ଅବୟସ୍କ। ସେଉଁଠି ଏହି ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁ ଓ ନିରାମୟ ହେବେ।
ଯଦୁକ୍ତଂ ଚ ମଯା ଦେଵୀ ଲକ୍ଷଣୈର୍ଵର୍ଜିତା ତଵ ଶୃଣୁ ତସ୍ଯାପି ଵାକ୍ଯସ୍ଯ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵେନ ଵିଚାରଣମ୍
ମୁଁ ଯେଉଁଥିରେ କହିଥିଲି, ହେ ଦେବୀ, ତୁମର ଲକ୍ଷଣ ନାହିଁ—ସେଥିରେ ମୋର କଥାର ଠିକ୍ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଏବେ ଶୁଣ।
ଲକ୍ଷଣଂ ଦୈଵିକୋ ହ୍ଯଙ୍କଃ ଶରୀରାଵଯଵାଶ୍ରଯଃ ସର୍ଵାଯୁର୍ଧନସୌଭାଗ୍ଯପରିମାଣପ୍ରକାଶକଃ
ଦେବତାଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଦେହର ଅଂଶରେ ଥାଏ, ଏହା ଜୀବନ, ଧନ ଓ ଭାଗ୍ୟର ପରିମାଣ କୁ ଦେଖାଏ।
ଅନନ୍ତସ୍ଯାପ୍ରମେଯସ୍ଯ ସୌଭାଗ୍ଯସ୍ଯାସ୍ଯ ଭୂଧର ନୈଵାଙ୍କୋ ଲକ୍ଷଣାକାରଃ ଶରୀରେ ସଂଵିଧୀଯତେ
ହେ ପାହାଡ଼, ଏହି ଅସୀମ ଓ ଅପରିମିତ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ଦେହରେ କୌଣସି ଚିହ୍ନ କିମ୍ବା ଲକ୍ଷଣ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇନାହିଁ।
ଅତୋ ଽସ୍ଯା ଲକ୍ଷଣଂ ଗାତ୍ରେ ଶୈଲ ନାସ୍ତି ମହାମତେ ଯଥାହମୁକ୍ତଵାନସ୍ଯା ହ୍ଯ୍ ଉତ୍ତାନକରତାଂ ସଦା
ତେଣୁ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାହାଡ଼, ମୁଁ ଯେପରି କହିଥିଲି, ତାଙ୍କ ଦେହରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ସେ ସଦା ଖୋଲା ହାତର ଭାବ ଦେଖାନ୍ତି।
ଉତ୍ତାନୋ ଵରଦଃ ପାଣିର୍ ଏଷ ଦେଵ୍ଯାଃ ସଦୈଵ ତୁ ସୁରାସୁରମୁନିଵ୍ରାତଵରଦେଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଦେବୀଙ୍କ ଏହି ଖୋଲା ଓ ଦାନଦାୟିନୀ ହାତ ସଦା ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥାଏ।
ଯଥା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତଦା ପାଦୌ ସ୍ଵଚ୍ଛାଯାଵ୍ଯଭିଚାରିଣୌ ଅସ୍ଯାଃ ଶୃଣୁ ମମାତ୍ରାପି ଵାଗ୍ଯୁକ୍ତିଂ ଶୈଲସତ୍ତମ
ଯେପରି କହାଯାଇଛି, ତାଙ୍କର ପାଦ ନିଜ ନିର୍ମଳ ପ୍ରତିବିମ୍ବରେ ଅଚଳ ରହିଛି; ହେ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଏଠି ମୋର କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।
ଚରଣୌ ପଦ୍ମସଂକାଶାଵ୍ ଅସ୍ଯାଃ ସ୍ଵଚ୍ଛନଖୋଜ୍ଜ୍ଵଲୌ ସୁରାସୁରାଣାଂ ନମତାଂ କିରୀଟମଣିକାନ୍ତିଭିଃ
ତାଙ୍କର ପାଦ ଦୁଇଟି ପଦ୍ମପରି ଦେଖାଯାଏ, ନଖ ନିର୍ମଳ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଯେଉଁମାନେ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ମୁକୁଟ ମଣିର ଆଲୋକରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ହୁଏ।
ଵିଚିତ୍ରଵର୍ଣୈର୍ଭାସନ୍ତୌ ସ୍ଵଚ୍ଛାଯାପ୍ରତିବିମ୍ବିତୌ ଭାର୍ଯା ଜଗଦ୍ଗୁରୋର୍ହ୍ଯେଷା ଵୃଷାଙ୍କସ୍ଯ ମହୀଧର
ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ନିର୍ମଳ ପ୍ରତିବିମ୍ବରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏହି ଦେବୀ, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବଙ୍କ ଜଗତ୍ଗୁରୁଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ହେ ପାହାଡ଼।
ଜନନୀ ଲୋକଧର୍ମସ୍ଯ ସମ୍ଭୂତା ଭୂତଭାଵନୀ ଶିଵେଯଂ ପାଵନାଯୈଵ ତ୍ଵତ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ପାଵକଦ୍ଯୁତିଃ
ସେ ଲୋକର ଧର୍ମର ଜନନୀ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଉତ୍ସ; ଏହି ଶିବା, ଅଗ୍ନିପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତୁମ ଭୂମିରେ ଲୋକଙ୍କ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ତଦ୍ଯଥା ଶୀଘ୍ରମେଵୈଷାଂ ଯୋଗଂ ଯାଯାତ୍ପିନାକିନା ତଥା ଵିଧେଯଂ ଵିଧିଵତ୍ ତ୍ଵଯା ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରସତ୍ତମ ଅତ୍ଯନ୍ତଂ ହି ମହତ୍କାର୍ଯଂ ଦେଵାନାଂ ହିମଭୂଧର
ତେଣୁ, ବାଣଧାରୀଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ବିବାହ ଶୀଘ୍ର ହେବା ଉଚିତ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବରେ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ତୁମର, ହେ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, କାରଣ ଏହା ଦେବମାନେ ପାଇଁ ବଡ଼ କାମ।
ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରୋ ନାରଦାତ୍ସର୍ଵମେଵ ହି ଆତ୍ମାନଂ ସ ପୁନର୍ଜାତଂ ମେନେ ମେନାପତିସ୍ତଦା
ଏପରି ସମସ୍ତ କଥା ନାରଦଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣି, ପାହାଡ଼ର ମାଲିକ ସେଉଁଠି ନିଜକୁ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କଲେ।
ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଵୃଷାଙ୍କାଯ ତଦା ଦେଵାଯ ଧୀମତେ ଉଵାଚ ସୋ ଽପି ସଂହୃଷ୍ଟୋ ନାରଦଂ ତୁ ହିମାଚଲଃ
ତାପରେ, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ହିମାଚଳ ଆନନ୍ଦରେ ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦୁସ୍ତରାନ୍ନରକାଦ୍ଘୋରାଦ୍ ଉଦ୍ଧୃତୋ ଽସ୍ମି ତ୍ଵଯା ମୁନେ ପାତାଲାଦହମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ସପ୍ତଲୋକାଧିପଃ କୃତଃ
ହେ ମୁନି, ତୁମେ ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୁର୍ଜୟ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଛ; ପାତାଳରୁ ଉଠାଇ, ସପ୍ତ ଲୋକର ମାଲିକ କରିଦେଇଛ।
ହିମାଚଲୋ ଽସ୍ମି ଵିଖ୍ଯାତସ୍ ତ୍ଵଯା ମୁନିଵରାଧୁନା ହିମାଚଲେ ଽଚଲଗୁଣାଂ ପ୍ରାପିତୋ ଽସ୍ମି ସମୁନ୍ନତିମ୍
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ତୁମେ ମୋତେ 'ହିମାଚଳ' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିଛ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଦେଇଛ।
ଆନନ୍ଦଦିଵସାହାରି ହୃଦଯଂ ମେ ଽଧୁନା ମୁନେ ନାଧ୍ଯଵସ୍ଯତି କୃତ୍ଯାନାଂ ପ୍ରଵିଭାଗଵିଚାରଣମ୍ ଯଦି ଵାଚାମଧୀଶଃ ସ୍ଯାଂ ତ୍ଵଦ୍ଗୁଣାନାଂ ଵିଚାରଣେ
ହେ ମୁନି, ଏବେ ମୋ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦ ଦିନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; ମୋ ମନ ଆଉ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟର ବିଭାଜନ ବିଚାର କରୁନାହିଁ, ଯଦି ମୁଁ ତୁମ ଗୁଣ ଚିନ୍ତାରେ ଭାଷାର ଅଧିପତି ହେବି।
ଭଵଦ୍ଵିଧାନାଂ ନିଯତମ୍ ଅମୋଘଂ ଦର୍ଶନଂ ମୁନେ ତଵାସ୍ମାନ୍ପ୍ରତି ଚାପଲ୍ଯଂ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ମମ ମହାମୁନେ
ତୁମ ପରି ମହାନ ମୁନିମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ସଦା ଫଳଦାୟକ; ଏବଂ ଆମ ପ୍ରତି ତୁମର ସ୍ନେହ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ।
ଭଵଦ୍ଭିରେଵ କୃତ୍ଯୋ ଽହଂ ନିଵାସାଯାତ୍ମରୂପିଣାମ୍ ମୁନୀନାଂ ଦେଵତାନାଂ ଚ ସ୍ଵଯଂକର୍ତାପି କଲ୍ମଷମ୍
ମୁଁ ନିଜେ ସ୍ୱୟଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଆପଣମାନେ ଯେଉଁଠି ଆତ୍ମାସ୍ୱରୂପ ମୁନିମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ବସିବେ, ସେଠି ପାଇଁ ମୋତେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିବାକୁ ହେଉଛି; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପାପରେ ଅଟୁଟ ନୁହେଁ।
ତଥାପି ଵସ୍ତୁନ୍ଯେକସ୍ମିନ୍ନ୍ ଆଜ୍ଞା ମେ ସମ୍ପ୍ରଦୀଯତାମ୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵତି ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରେ ସ ତଦା ହର୍ଷନିର୍ଭରେ
ତଥାପି, ଏକ ବିଶେଷ କାମରେ ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ—ଏଭଳି କହିଲେ ପାହାଡ଼ର ରାଜା, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ।
ତଥା ଚ ନାରଦୋ ଵାକ୍ଯଂ କୃତଂ ସର୍ଵମିତି ପ୍ରଭୋ ସୁରକାର୍ଯେ ଯ ଏଵାର୍ଥସ୍ ତଵାପି ସୁମହତ୍ତରଃ
ଏପରି କହି, ନାରଦ କହିଲେ: 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ କାମ ହୋଇଯାଇଛି; ଦେବତାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଆପଣଙ୍କର ଅଛି, ସେଠାରେ ତାହା ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ନାରଦଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଜଗାମ ତ୍ରିଦିଵଂ ପ୍ରତି ସ ଗତ୍ଵା ଶକ୍ରଭଵନମ୍ ଅମରେଶଂ ଦଦର୍ଶ ହ
ଏପରି କହି, ନାରଦ ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ; ସେଠାରେ ଶକ୍ରଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚି, ଅମରମାନଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତତୋ ଽଭିରୂପେ ସ ମୁନିର୍ ଉପଵିଷ୍ଟୋ ମହାସନେ ପୃଷ୍ଟଃ ଶକ୍ରେଣ ପ୍ରୋଵାଚ ହିମଜାସଂଶ୍ରଯାଂ କଥାମ୍
ତାପରେ, ସେ ମୁନି ଶୋଭାମୟ ଦେହରେ, ବଡ଼ ଆସନରେ ବସିଥିଲେ; ଶକ୍ର ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଏବଂ ସେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ବିଷୟର କଥା କହିଲେ।
ସମୂହ୍ଯ ଯତ୍ତୁ କର୍ତଵ୍ଯଂ ତନ୍ମଯା କୃତମେଵ ହି କିଂ ତୁ ପଞ୍ଚଶରସ୍ଯୈଵ ସମଯୋ ଽଯମୁପସ୍ଥିତଃ
ଯେଉଁ କାମ ସମୂହରେ କରିବାକୁ ଥିଲା, ସେସବୁ ମୁଁ କରିଛି; କିନ୍ତୁ ଏବେ ପଞ୍ଚଶରଙ୍କର ସମୟ ଆସିଯାଇଛି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଦେଵରାଜସ୍ତୁ ମୁନିନା କାର୍ଯଦର୍ଶିନା ଚୂତାଙ୍କୁରାସ୍ତ୍ରଂ ସସ୍ମାର ଭଗଵାନ୍ପାକଶାସନଃ
ଏପରି ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ପାକଶାସନ ଚୂତାଙ୍କୁର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ସଂସ୍ମୃତସ୍ତୁ ତଦା କ୍ଷିପ୍ରଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷେଣ ଧୀମତା ଉପତସ୍ଥେ ରତିଯୁତଃ ସଵିଲାସୋ ଝଷଧ୍ଵଜଃ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତଂ ତୁ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶକ୍ରଃ ପ୍ରୋଵାଚ ସାଦରମ୍
ତାଳେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ହଜାର ଆଖିଅଳିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ମରଣ କରାଯିବା ସହିତ, ସେ ତୁରନ୍ତ ରତି ସହିତ ଓ ଖେଳମଜା ଦେଖାଇ, ମାଛ ଝଣ୍ଡାଧାରୀ ଦେବତା ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶକ୍ର ସମ୍ମାନ ସହିତ କଥା କହିଲେ।