ଅଵଗମ୍ଯାର୍ଥମଖିଲଂ ତତ ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ନାରଦଃ ଶକ୍ରଂ ଜଗାମ ଭଗଵାନ୍ ହିମଶୈଲନିଵେଶନମ୍
ସମସ୍ତ କଥା ବୁଝି, ନାରଦ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ହିମପାହାଡ଼ର ନିବାସରେ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ତତ୍ର ଦ୍ଵାରେ ସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରଶ୍ ଚିତ୍ରଵେତ୍ରଲତାକୁଲେ ଵନ୍ଦିତୋ ହିମଶୈଲେନ ନିର୍ଗତେନ ପୁରୋ ମୁନିଃ
ସେଠାରେ, ବିଭିନ୍ନ ବେତ ଓ ଲତାରେ ଶୋଭିତ ଦ୍ୱାରରେ, ମୁନିଙ୍କୁ ହିମପାହାଡ଼ ନିଜେ ବାହାରି ଆଗ୍ରହରେ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ସହ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଭଵନଂ ଭୁଵୋ ଭୂଷଣତାଂ ଗତମ୍ ନିଵେଦିତେ ସ୍ଵଯଂ ହୈମେ ହିମଶୈଲେ ନ ଵିସ୍ତୃତେ
ଉଭୟେ ଏକସାଥିରେ ପୃଥିବୀକୁ ଶୋଭା ଦେଉଥିବା ଭବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ହିମପାହାଡ଼ର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ମହଲରେ ନାରଦଙ୍କୁ ଅତିଥି ସ୍ୱୀକାର କରାଗଲା, ଯଦିଓ ଏହା ବଡ଼ ନଥିଲା।
ମହାସନେ ମୁନିଵରୋ ନିଷସାଦାତୁଲଦ୍ଯୁତିଃ ଯଥାର୍ହଂ ଚାର୍ଘ୍ଯପାଦ୍ଯଂ ଚ ଶୈଲସ୍ତସ୍ମୈ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ମୁନିବର, ଅତୁଳ ଚମକ ଥିବା, ବଡ଼ ଆସନରେ ବସିଲେ; ଯଥାଯଥ ଭାବରେ, ପାହାଡ଼ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ପାଦ ପାନୀୟ ଦେଲେ।
ମୁନିସ୍ତୁ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ତମର୍ଘଂ ଵିଧିଵତ୍ତଦା ଗୃହୀତାର୍ଘଂ ମୁନିଵରମ୍ ଅପୃଚ୍ଛଚ୍ଛ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଗିରା
ମୁନି ସେହି ଅର୍ଘ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ, ମୁନିବର ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
କୁଶଲଂ ତପସଃ ଶୈଲଃ ଶନୈଃ ଫୁଲ୍ଲାନନାମ୍ବୁଜଃ ମୁନିରପ୍ଯଦ୍ରିରାଜାନମ୍ ଅପୃଚ୍ଛତ୍କୁଶଲଂ ତଦା
ପାହାଡ଼, ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମମୁଖରେ, ମୁନିଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ମଙ୍ଗଳ ଅବସ୍ଥା ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ; ଏହି ସମୟରେ ମୁନି ମଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ରାଜଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଅହୋ ଽଵତାରିତାଃ ସର୍ଵେ ସଂନିଵେଶେ ମହାଗିରେ ପୃଥୁତ୍ଵଂ ମନସା ତୁଲ୍ଯଂ କନ୍ଦରାଣାଂ ତଥାଚଲ
ଅହୋ, ସମସ୍ତେ ମହାପାହାଡ଼ର ଆସନରେ ଉତରିଛନ୍ତି; ଗୁହାମାନେ ଓ ପାହାଡ଼ର ବିଶାଳତା ମୋ ମନରେ ସମାନ ଲାଗୁଛି।
ଗୁରୁତ୍ଵଂ ତେ ଗୁଣୌଘାନାଂ ସ୍ଥାଵରାଦତିରିଚ୍ଯତେ ପ୍ରସନ୍ନତା ଚ ତୋଯସ୍ଯ ମନସୋ ଽପ୍ଯଧିକା ଚ ତେ
ତୁମର ଗୁଣମାନେର ଭାର ଅଚଳବସ୍ତୁମାନେଠାରୁ ଅଧିକ; ତୁମର ପ୍ରସନ୍ନତା ଜଳର ପରି, ମନର ଶାନ୍ତିଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବେଶି।
ନ ଲକ୍ଷଯାମଃ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ଶିଷ୍ଯତେ କନ୍ଦରୋଦରାତ୍ ନ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ତଥା ସ୍ଵର୍ଗେ କୁତ୍ରାଧିକତଯା ସ୍ଥିତା
ହେ ପାହାଡ଼ରାଜ, ଗୁହାର ଗଭୀର ଭାଗରେ କିଛି ବାକି ରହିଛି ବୋଲି ଆମେ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ; ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନ ଅଛି ବୋଲି କେଉଁଠି ଦେଖିପାରୁନାହିଁ।
ନାନାତପୋଭିର୍ମୁନିଭିର୍ ଜ୍ଵଲନାର୍କସମପ୍ରଭୈଃ ପାଵନୈଃ ପାଵିତୋ ନିତ୍ଯଂ ତ୍ଵତ୍କନ୍ଦରସମାଶ୍ରିତୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ତପସ୍ୱୀ ମୁନିମାନେ, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ପ୍ରଭା ଥିବା, ସେମାନେ ତୁମର ଗୁହାମାନେରେ ବସି, ସେହି ଗୁହାମାନେକୁ ସଦା ପବିତ୍ର କରୁଛନ୍ତି।
ଅଵମତ୍ଯ ଵିମାନାନି ସ୍ଵର୍ଗଵାସଵିରାଗିଣଃ ପିତୁର୍ଗୃହ ଇଵାସନ୍ନା ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵକିଂନରାଃ
ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ନିଜ ମହଲକୁ ଅପମାନ କରି, ଏକ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ଥିବା ପରି ଅନାସକ୍ତ ଭାବରେ ରହିଥିଲେ।
ଅହୋ ଧନ୍ଯୋ ଽସି ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ଯସ୍ଯ ତେ କନ୍ଦରଂ ହରଃ ଅଧ୍ଯାସ୍ତେ ଲୋକନାଥୋ ଽପି ସମାଧାନପରାଯଣଃ
ହେ ପାହାଡ଼ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ କେତେ ଧନ୍ୟ, ଯେ ତୁମର ଗୁହାରେ ଲୋକମହାନ୍ତି ହରା ନିଜ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ରହିଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵତି ଦେଵର୍ଷୌ ନାରଦେ ସାଦରଂ ଗିରା ହିମଶୈଲସ୍ଯ ମହିଷୀ ମେନା ମୁନିଦିଦୃକ୍ଷଯା
ଦେବ ଋଷି ନାରଦ ଆଦର ସହିତ ଏପରି କହିବା ପରେ, ହିମପାହାଡ଼ର ରାଣୀ ମେନା ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଲେ।
ଅନୁଯାତା ଦୁହିତ୍ରା ତୁ ସ୍ଵଲ୍ପାଲିପରିଚାରିକା ଲଜ୍ଜାପ୍ରଣଯନମ୍ରାଙ୍ଗୀ ପ୍ରଵିଵେଶ ନିଵେଶନମ୍
ସେ ନିଜ କନ୍ୟା ଓ କିଛି ଦାସୀଙ୍କ ସହିତ, ଲଜ୍ଜା ଓ ସ୍ନେହରେ ଶରୀର ନମାଇ, ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତ୍ର ସ୍ଥିତୋ ମୁନିଵରଃ ଶୈଲେନ ସହିତୋ ଵଶୀ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ତେଜସୋ ରାଶିଂ ମୁନିଂ ଶୈଲପ୍ରିଯା ତଦା
ସେଠାରେ, ନିଜେ ନିୟମିତ ମୁନି ଶୈଳପତିଙ୍କ ସହିତ ବସିଥିଲେ; ଏବଂ ମୁନିଙ୍କ ତେଜ ଦେଖି, ପାହାଡ଼ର ପ୍ରିୟା ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ଵଵନ୍ଦେ ଗୂଢଵଦନା ପାଣିପଦ୍ମକୃତାଞ୍ଜଲିଃ ତାଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ମହାଭାଗୋ ମହର୍ଷିର୍ ଅମିତଦ୍ଯୁତିଃ
ମୁହଁ ଅଳ୍ପ ଢାକି, ହାତ ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ପରି ଜୋଡି, ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ; ଏହା ଦେଖି, ଅପାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମହାମୁନି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଆଶୀର୍ଭିର୍ ଅମୃତୋଦ୍ଗାରରୂପାଭିସ୍ତାଂ ଵ୍ଯଵର୍ଧଯତ୍ ତତୋ ଵିସ୍ମିତଚିତ୍ତା ତୁ ହିମଵଦ୍ଗିରିପୁତ୍ରିକା
ମୁନି ଅମୃତ ପରି ମଧୁର ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; ତାପରେ, ହିମବତ୍ କନ୍ୟାର ହୃଦୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଉଦୈକ୍ଷନ୍ନାରଦଂ ଦେଵୀ ମୁନିମଦ୍ଭୁତରୂପିଣମ୍ ଏହି ଵତ୍ସେତି ଚାପ୍ଯୁକ୍ତା ଋଷିଣା ସ୍ନିଗ୍ଧଯା ଗିରା
ଦେବୀ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପର ମୁନି ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ମୁନି ସ୍ନେହଭରା କଥାରେ କହିଲେ, 'ଆସ, ଶିଶୁ।'
କଣ୍ଠେ ଗୃହୀତ୍ଵା ପିତରମ୍ ଉତ୍ସଙ୍ଗେ ସମୁପାଵିଶତ୍ ଉଵାଚ ମାତା ତାଂ ଦେଵୀମ୍ ଅଭିଵନ୍ଦଯ ପୁତ୍ରିକେ
ପିତାଙ୍କ ଗଳାକୁ ଧରି, ସେ ତାଙ୍କ ଆଙ୍କରେ ବସିଲେ; ମା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପୁତ୍ରୀ, ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର।'
ଭଗଵନ୍ତଂ ତତୋ ଧନ୍ଯଂ ପତିମାପ୍ସ୍ଯସି ସଂମତମ୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ତୁ ତତୋ ମାତ୍ରା ଵସ୍ତ୍ରାନ୍ତପିହିତାନନା
ତାପରେ ମା କହିଲେ, 'ତୁମେ ସମ୍ମାନିତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ପତିକୁ ପାଇବେ'; ଏହା ଶୁଣି, ସେ ଗୋପନ କରି ମୁହଁକୁ ପୋଶାକର କୋଣାରେ ଢାକିଲେ।
କିଂଚିତ୍କମ୍ପିତମୂର୍ଧା ତୁ ଵାକ୍ଯଂ ନୋଵାଚ କିଂଚନ ତତଃ ପୁନରୁଵାଚେଦଂ ଵାକ୍ଯଂ ମାତା ସୁତାଂ ତଦା
ମୁଣ୍ଡ ଅଳ୍ପ କମ୍ପି ଥିଲା, କିଛି କଥା କହିଲେ ନାହିଁ; ତାପରେ ମା ପୁନି ପୁତ୍ରୀକୁ ଏପରି କହିଲେ।
ଵତ୍ସେ ଵନ୍ଦଯ ଦେଵର୍ଷିଂ ତତୋ ଦାସ୍ଯାମି ତେ ଶୁଭମ୍ ରତ୍ନକ୍ରୀଡନକଂ ରମ୍ଯଂ ସ୍ଥାପିତଂ ଯଚ୍ଚିରଂ ମଯା
'ଶିଶୁ, ଦେବ ଋଷିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର; ତାପରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଇ ରତ୍ନ ଖେଳନା, ଯାହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ରଖିଛି, ଦେଇବି।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ତୁ ତତୋ ଵେଗାଦ୍ ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଚରଣୌ ତଦା ଵଵନ୍ଦେ ମୂର୍ଧ୍ନି ସଂଧାଯ କରପଙ୍କଜକୁଡ୍ମଲମ୍
ଏପରି ଉତ୍ସାହିତ ହେଇ, ସେ ତୁରନ୍ତ ଉଠି, ମୁନିଙ୍କ ପାଦରେ ହାତ ମନ୍ଦାର କୁଡି ରଖି, ମୁଣ୍ଡ ଲଗାଇ ନମସ୍କାର କଲେ।
କୃତେ ତୁ ଵନ୍ଦନେ ତସ୍ଯା ମାତା ସଖୀମୁଖେନ ତୁ ଚୋଦଯାମାସ ଶନକୈସ୍ ତସ୍ଯାଃ ସୌଭାଗ୍ଯଶଂସିନାମ୍
ସେ ନମସ୍କାର କରିବା ପରେ, ମା ତାଙ୍କ ସଖୀମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
ଶରୀରଲକ୍ଷଣାନାଂ ତୁ ଵିଜ୍ଞାନାଯ ତୁ କୌତୁକାତ୍ ସ୍ତ୍ରୀସ୍ଵଭାଵାଦ୍ଯଦ୍ଦୁହିତୁଶ୍ ଚିନ୍ତାଂ ହୃଦି ସମୁଦ୍ଵହନ୍
କନ୍ୟାର ଶରୀରର ଚିହ୍ନ ଜାଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକତା ଓ ଜନାନୀ ସ୍ଵଭାବରୁ, ମା ହୃଦୟରେ କନ୍ୟା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ରଖିଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତଦିଙ୍ଗିତଂ ଶୈଲୋ ମହିଷ୍ଯା ହୃଦଯେନ ତୁ ଅନୁଦ୍ଗୀର୍ଣୋ ଽକ୍ଷତିର୍ମେନେ ରମ୍ଯମେତଦୁପସ୍ଥିତମ୍
ପତ୍ନୀର ଇଚ୍ଛାକୁ ହୃଦୟରେ ବୁଝି, ପାହାଡ଼ର ରାଜା କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଚୋଦିତଃ ଶୈଲମହିଷୀସଖ୍ଯା ମୁନିଵରସ୍ତଦା ସ୍ମିତାନନୋ ମହାଭାଗୋ ଵାକ୍ଯଂ ପ୍ରୋଵାଚ ନାରଦଃ
ପାହାଡ଼ର ରାଣୀର ସଖୀ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପରେ, ମହାମୁନି ନାରଦ ହସି, ପାହାଡ଼ର ରାଜାଙ୍କୁ ଏପରି କହିଲେ:
ନ ଜାତୋ ଽସ୍ଯାଃ ପତିର୍ଭଦ୍ରେ ଲକ୍ଷଣୈଶ୍ଚ ଵିଵର୍ଜିତା ଉତ୍ତାନହସ୍ତା ସତତଂ ଚରଣୈର୍ଵ୍ଯଭିଚାରିଭିଃ ସ୍ଵଛାଯଯା ଭଵିଷ୍ଯେଯଂ କିମନ୍ଯଦ୍ବହୁ ଭାଷ୍ଯତେ
'ହେ ଶାନ୍ତ, ଏହା ପାଇଁ କୌଣସି ପତି ଜନ୍ମ ହୋଇନାହିଁ; ଏଠି ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ହାତ ସବୁବେଳେ ଖୋଲା, ପାଦ ଅସ୍ଥିର; ନିଜ ଛାୟାରେ ଏହି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରହିବ। ଅଧିକ କିଛି କହିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।'
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତତ୍ସଂଭ୍ରମାଵିଷ୍ଟୋ ଧ୍ଵସ୍ତଧୈର୍ଯୋ ମହାବଲଃ ନାରଦଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାଥ ସାଶ୍ରୁକଣ୍ଠୋ ମହାଗିରିଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବଡ଼ ଭୟ ଓ ଅସ୍ଥିରତାରେ ଭରିଯାଇ, ମହାବଳୀ ପାହାଡ଼, ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଅଶ୍ରୁରେ ଭରିଗଲା ।
ସଂସାରସ୍ଯାତିଦୋଷସ୍ଯ ଦୁର୍ଵିଜ୍ଞେଯା ଗତିର୍ଯତଃ ସୃଷ୍ଟ୍ଯାଂ ଚାଵଶ୍ଯଭାଵିନ୍ଯାଂ କେନାପ୍ଯତିଶଯାତ୍ମନା
ଏହି ସଂସାରର ଗତି ଅତି ଦୁର୍ବୋଧ ଓ ଦୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ସୃଷ୍ଟି ଅନିବାର୍ୟ, ଏହି ସବୁ କିଛି ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଘଟେ ।