ସଭାଯାମମରା ଦେଵ ନିକୃଷ୍ଟେ ଽପ୍ଯୁପଵେଶିତାଃ ଵେତ୍ରହସ୍ତୈର୍ ଅଜଲ୍ପନ୍ତସ୍ ତତୋ ଽପହସିତାସ୍ତୁ ତୈଃ
ସଭାରେ ଦେବମାନେ ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବସିଥିଲେ; ହାତରେ ଛଡ଼ ଧରି ନିରବ ରହିଲେ, ଏହିପରି ଦେଖି ସେମାନେ ହସିଲେ ଏବଂ ଉପହାସ କଲେ।
ମହାର୍ଥାଃ ସିଦ୍ଧସର୍ଵାର୍ଥା ଭଵନ୍ତଃ ସ୍ଵଲ୍ପଭାଷିଣଃ ଚାଟୁଯୁକ୍ତମଥୋ କର୍ମ ହ୍ଯ୍ ଅମରା ବହୁ ଭାଷତ
ବଡ଼ ଧନୀ ଓ ସମସ୍ତ କାମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ ମନେ, କିନ୍ତୁ କମ୍ କଥା କହୁଥିଲେ; ଦେବମାନେ ତ ମିଠା କଥା କହିବାରେ ଦକ୍ଷ, ବହୁତ କଥା କହିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କାମ କମ୍ କରୁଥିଲେ।
ସମଯଂ ଦୈତ୍ଯସିଂହସ୍ଯ ସଶକ୍ରସ୍ଯ ନୁ ସଂସ୍ଥିତାଃ ଵଦତେତି ଚ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରେଷ୍ଯୈର୍ଵିହସିତା ବହୁ
ଦାୟତ୍ୟ ରାଜା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସଭାରେ, ଯେତେବେଳେ କହିବାକୁ କୁହାଯାଇଲା, ଦାୟତ୍ୟର ଦାସମାନେ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ହସିଲେ ଓ ଉପହାସ କଲେ।
ଋତଵୋ ମୂର୍ତିମନ୍ତସ୍ତମ୍ ଉପାସନ୍ତେ ହ୍ଯହର୍ନିଶମ୍ କୃତାପରାଧସଂତ୍ରାସଂ ନ ତ୍ଯଜନ୍ତି କଦାଚନ
ଋତୁମାନେ ଦେହଧାରଣ କରି ଦିନ ରାତି ସେଠାରେ ସେବା କରୁଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଅପରାଧରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, କେବେ ଛାଡ଼ି ଯାଆନାହାନ୍ତି।
ତନ୍ତ୍ରୀତ୍ରଯଲଯୋପେତଂ ସିଦ୍ଧଗନ୍ଧର୍ଵକିଂନରୈଃ ସୁରାଗମ୍ ଉପଧା ନିତ୍ଯଂ ଗୀଯତେ ତସ୍ଯ ଵେଶ୍ମସୁ
ତାଙ୍କର ରାଜମହଳରେ ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ତିନି ପ୍ରକାର ବାଦ୍ୟ ସାଜରେ ଦେବସଙ୍ଗୀତ ନିତ୍ୟ ଗାଇଥାନ୍ତି।
ହନ୍ତାକୃତୋପକରଣୈର୍ ମିତ୍ରାଣି ଗୁରୁଲାଘଵୈଃ ଶରଣାଗତସଂତ୍ଯାଗୀ ତ୍ଯକ୍ତସତ୍ଯପରିଶ୍ରଯଃ
ସେ କେବେ କେବେ କେବଳ ଇଂଗিতରେ ମିତ୍ର ଓ ଶତ୍ରୁ ବନାଏ, ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସତ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ ଛାଡ଼ିଦେଇଛି।
ଇତି ନିଃଶେଷମଥଵା ନିଃଶେଷଂ ଵୈ ନ ଶକ୍ଯତେ ତସ୍ଯାଵିନଯମାଖ୍ଯାତୁଂ ସ୍ରଷ୍ଟା ତତ୍ର ପରାଯଣମ୍
ଏଭଳି ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଭିମାନ କଥା କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଏଠାରେ କେବଳ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମାତ୍ର ଦ୍ରଷ୍ଟା।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ୍ଵାତ୍ମଭୂର୍ଦେଵଃ ସୁରୈର୍ଦୈତ୍ଯଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍ ସୁରାନୁଵାଚ ଭଗଵାଂସ୍ ତତଃ ସ୍ମିତମୁଖାମ୍ବୁଜଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଦେବତା ମନୋହର ହସ୍ତମୁଖରେ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଦାୟତ୍ୟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଅଵଧ୍ଯସ୍ତାରକୋ ଦୈତ୍ଯଃ ସର୍ଵୈରପି ସୁରାସୁରୈଃ ଯସ୍ଯ ଵଧ୍ଯଃ ସ ନାଦ୍ଯାପି ଜାତସ୍ତ୍ରିଭୁଵନେ ପୁମାନ୍
ତାରକ ଦାୟତ୍ୟକୁ କୌଣସି ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବା ଯୋଗ୍ୟ ଯେଉଁ ପୁଅ ଏଯାଁ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକରେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।
ମଯା ସ ଵରଦାନେନ ଛନ୍ଦଯିତ୍ଵା ନିଵାରିତଃ ତପସଃ ସାଂପ୍ରତଂ ରାଜା ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଦହନାତ୍ମକାତ୍
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ ତାପସ୍ୟାରୁ ବାଞ୍ଚି ରଖିଥିଲି; ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳାଉଥିବା ରାଜା ହୋଇଛନ୍ତି।
ସ ଚ ଵଵ୍ରେ ଵଧଂ ଦୈତ୍ଯଃ ଶିଶୁତଃ ସପ୍ତଵାସରାତ୍ ସ ସପ୍ତଦିଵସୋ ବାଲଃ ଶଂକରାଦ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ ଦାୟତ୍ୟ ଚାହିଲେ ଯେ, ସେମାନେ ମାତ୍ର ସାତ୍ ଦିନର ଶିଶୁ ହାତରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ; ସେହି ସାତ୍ ଦିନର ଶିଶୁ ଶିବଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ତାରକସ୍ଯ ନିହନ୍ତା ସ ଭାସ୍କରାଭୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ସାଂପ୍ରତଂ ଚାପ୍ଯପତ୍ନୀକଃ ଶଂକରୋ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ
ଯିଏ ତାରକଙ୍କୁ ମାରିବେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେବେ; କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ନାହିଁ।
ଯଚ୍ଚାହମୁକ୍ତଵାନ୍ଯସ୍ଯା ହ୍ଯ୍ ଉତ୍ତାନକରତା ସଦା ଉତ୍ତାନୋ ଵରଦଃ ପାଣିର୍ ଏଷ ଦେଵ୍ଯାଃ ସଦୈଵ ତୁ
ମୁଁ ଯେପରି କହିଥିଲି, ତାଙ୍କର ହାତ ସଦା ବରଦାନ ପାଇଁ ବିସ୍ତାରିତ; ଏହି ହାତ ସଦା ଦେବୀଙ୍କୁ ବର ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ହିମାଚଲସ୍ଯ ଦୁହିତା ସା ତୁ ଦେଵୀ ଭଵିଷ୍ଯତି ତସ୍ଯାଃ ସକାଶାଦ୍ଯଃ ଶର୍ଵସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅରଣ୍ଯାଂ ପାଵକୋ ଯଥା
ହିମାଚଳଙ୍କ ଝିଅ ସେଇ ଦେବୀ ହେବେ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଶର୍ବ ଅରଣ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଯେପରି ଲକଡ଼ିରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଜନଯିଷ୍ଯତି ତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତାରକୋ ଽଭିଭଵିଷ୍ଯତି ମଯାପ୍ଯୁପାଯଃ ସ କୃତୋ ଯଥୈଵଂ ହି ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ; ସେ ଆସିଲେ ତାରକଙ୍କୁ ଦମନ କରିଦେବେ। ମୁଁ ଏହି ଉପାୟ କରିଛି, ଏଭଳି ହେବ।
ଶେଷଶ୍ଚାପ୍ଯସ୍ଯ ଵିଭଵୋ ଵିନଶ୍ଯେତ୍ତଦନନ୍ତରମ୍ ସ୍ତୋକକାଲଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷଧ୍ଵଂ ନିର୍ଵିଶଙ୍କେନ ଚେତସା
ତାପରେ ତାଙ୍କର ଅବଶିଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବ; ଅଳ୍ପ ସମୟ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ଅପେକ୍ଷା କର।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତାସ୍ତ୍ରିଦଶାସ୍ତେନ ସାକ୍ଷାତ୍କମଲଜନ୍ମନା ଜଗ୍ମୁସ୍ତଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯେଶଂ ଯଥାଯୋଗଂ ଦିଵୌକସଃ
ଏପରି କଥା କହିବା ପରେ, କମଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ଦେବମାନେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଚାଲିଗଲେ।
ତତୋ ଗତେଷୁ ଦେଵେଷୁ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ ନିଶାଂ ସସ୍ମାର ଭଗଵାନ୍ ସ୍ଵତନୋଃ ପୂର୍ଵସଂଭଵାମ୍
ତାପରେ ଦେବମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ରାତିରେ ନିଜ ଝିଅଙ୍କର ପୂର୍ବ ଜନ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ତତୋ ଭଗଵତୀ ରାତ୍ରିର୍ ଉପତସ୍ଥେ ପିତାମହମ୍ ତାଂ ଵିଵିକ୍ତେ ସମାଲୋକ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଵିଭାଵରୀମ୍
ତାପରେ ଦେବୀ ରାତି ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ସେଉଁଠି ଏକାକି ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵିଭାଵରି ମହତ୍କାଯଂ ଵିବୁଧାନାମୁପସ୍ଥିତମ୍ ତତ୍କର୍ତଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ଦେଵି ଶୃଣୁ କାର୍ଯସ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯମ୍
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା, ଦେବତାମାନେ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ବଡ଼ କାମ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି। ଏହି କାମ ତୁମେ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଦେବୀ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ନିଶ୍ଚୟ କଥା ଶୁଣ।
ତାରକୋ ନାମ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଃ ସୁରକେତୁରନିର୍ଜିତଃ ତସ୍ଯାଭାଵାଯ ଭଗଵାଞ୍ ଜନଯିଷ୍ଯତି ଚେଶ୍ଵରଃ
ତାରକ ନାମକ ଏକ ଦାନବ ରାଜା ଅଛି, ସେ ଦାନବମାନଙ୍କର ଗର୍ବ ଓ ଅପରାଜିତ। ତାଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ, ପ୍ରଭୁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେବେ।
ସୁତଂ ସ ଭଵିତା ତସ୍ଯ ତାରକସ୍ଯାନ୍ତକାରକଃ ଶଂକରସ୍ଯାଭଵତ୍ପତ୍ନୀ ସତୀ ଦକ୍ଷସୁତା ତୁ ଯା
ସେଇ ପୁଅ ତାରକଙ୍କ ନାଶକ ହେବେ। ଶଙ୍କରଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, ସେହେଲେ ସତୀ, ଦକ୍ଷଙ୍କ ଝିଅ।
ସା ମୃତା କୁପିତା ଦେଵୀ କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍କାରଣାନ୍ତରେ ଭଵିତା ହିମଶୈଲସ୍ଯ ଦୁହିତା ଲୋକଭାଵିନୀ
ସେ ଦେବୀ କିଛି ଅନ୍ୟ କାରଣରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ସେ ପରେ ହିମପର୍ବତର ଝିଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ କରିବେ।
ଵିରହେଣ ହରସ୍ତସ୍ଯା ମତ୍ଵା ଶୂନ୍ଯଂ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ ତପସ୍ଯନ୍ହିମଶୈଲସ୍ଯ କନ୍ଦରେ ସିଦ୍ଧସେଵିତେ
ତାଙ୍କୁ ହରାଇ ହର ତିନି ଜଗତକୁ ଶୂନ୍ୟ ଭାବିବେ। ସେ ହିମପର୍ବତର ଗୁହାରେ, ଯେଉଁଠି ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, ସେଠି ତପସ୍ୟା କରିବେ।
ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣସ୍ତଜ୍ଜନ୍ମ କଂଚିତ୍କାଲଂ ନିଵତ୍ସ୍ଯତି ତଯୋଃ ସୁତପ୍ତତପସୋର୍ ଭଵିତା ଯୋ ମହାବଲଃ
ସେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ପାଇଁ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବେ। ଦୁହେଁ ଗଭୀର ତପସ୍ୟା କଲେ, ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ନେବ।
ସ ଭଵିଷ୍ଯତି ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ତାରକସ୍ଯ ଵିନାଶକଃ ଜାତମାତ୍ରା ତୁ ସା ଦେଵୀ ସ୍ଵଲ୍ପସଂଜ୍ଞା ଚ ଭାମିନୀ
ସେଇ ସନ୍ତାନ ତାରକ ଦାନବଙ୍କ ନାଶକ ହେବେ। ଦେବୀ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସମୟରେ, ଯଦିଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା, ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଅତି କମ ରହିବ।
ଵିରହୋତ୍କଣ୍ଠିତା ଗାଢଂ ହରସଂଗମଲାଲସା ତଯୋଃ ସୁତପ୍ତତପସୋଃ ସଂଯୋଗଃ ସ୍ଯାଚ୍ଛୁଭାନନେ
ବିୟୋଗରେ ଗଭୀର ଆକୁଳତାରେ, ହରଙ୍କ ସଙ୍ଗ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହ କରି, ଦୁହେଁ ତପସ୍ୟା କରିବା ପରେ ତାଙ୍କର ଏକତ୍ୱ ହେବ, ଶୁଭେ।
ତତସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ତୁ ଜନିତଃ ସ୍ଵଲ୍ପୋ ଵାକ୍କଲହୋ ଭଵେତ୍ ତତୋ ଽପି ସଂଶଯୋ ଭୂଯସ୍ ତାରକଂ ପ୍ରତି ଦୃଶ୍ଯତେ
ତାପରେ, ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ସାଧାରଣ କଥାକାଟି ହେବ। ଏହାରୁ ତାରକ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଉ ଅଧିକ ସନ୍ଦେହ ଦେଖାଯିବ।
ତଯୋଃ ସଂଯୁକ୍ତଯୋସ୍ତସ୍ମାତ୍ ସୁରତାସକ୍ତିକାରଣେ ଵିଘ୍ନସ୍ତ୍ଵଯା ଵିଧାତଵ୍ଯୋ ଯଥା ତାଭ୍ଯାଂ ତଥା ଶୃଣୁ
ସେମାନେ ଏକତ୍ୱ ହେଲେ, ତୁମେ ତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦରେ ବାଧା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯେପରି ମୁଁ କହିଛି, ସେପରି ହେବା ପାଇଁ—ଏହା ଶୁଣ।
ଗର୍ଭସ୍ଥାନେ ଚ ତନ୍ମାତୁଃ ସ୍ଵେନ ରୂପେଣ ରଞ୍ଜଯ ତତୋ ଵିହାଯ ଶର୍ଵସ୍ତାଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତୋ ନର୍ମପୂର୍ଵକମ୍
ସେ ମାଆଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ତୁମ ନିଜ ରୂପରେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ। ତାପରେ, ଶର୍ବ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ହସିକି ଶାନ୍ତିରେ ବସିବେ।