ସାଵଲେପଂ ସସଂରମ୍ଭଂ ସଗର୍ଵଂ ସପରାକ୍ରମମ୍ ସାଵିଷ୍କାରମନାକାରଂ ତାରକୋ ଭାଵମାଵିଶତ୍
ତାରକ ଅହଂକାର, କ୍ରୋଧ, ଗର୍ବ ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଭରିଗଲେ; ତାଙ୍କର ଭାବ ଖୋଲା ଓ ମୁଖ ଭୟାନକ ହେଇଯାଇଥିଲା।
ସ ଜୈତ୍ରଂ ରଥମାସ୍ଥାଯ ସହସ୍ରେଣ ଗରୁତ୍ମତାମ୍ ସଂରମ୍ଭାଦ୍ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁ ସୁରୈ ରଣମୁଖେ ଗତଃ
ସେ ଜୟରଥରେ ଚଢ଼ି, ହଜାର ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ଯୋଧାଙ୍କ ସହିତ, କ୍ରୋଧରେ ଦାନବ ନେତା ଦେବମାନେଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସର୍ଵାଯୁଧପରିଷ୍କାରଃ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରପରିରକ୍ଷିତଃ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଋଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନଃ ସୁଵିସ୍ତୃତମହାନନଃ
ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରରେ ସଜିତ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସୁରକ୍ଷିତ, ତିନି ଲୋକର ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟର ମାଲିକ, ତାଙ୍କର ବଡ଼ ମୁଁହ ଖୋଲା ଥିଲା।
ରଣାଯାଭ୍ଯପତତ୍ତୂର୍ଣଂ ସୈନ୍ଯେନ ମହତା ଵୃତଃ ଜମ୍ଭାସ୍ତ୍ରକ୍ଷତସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵୈରାଵତଦନ୍ତିନମ୍
ସେ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ତୁରନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ; ଜମ୍ଭର ଅସ୍ତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଦେହ ଆଘାତିତ ଥିଲା, ଏବଂ ଏଇରାବତ ହାତୀକୁ ଛାଡିଦେଲେ।
ସଜ୍ଜଂ ମାତଲିନା ଗୁପ୍ତଂ ରଥମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତେଜସା ତପ୍ତହେମପରିଷ୍କାରଂ ମହାରତ୍ନସମନ୍ଵିତମ୍
ମାତଲିଙ୍କର ସୁରକ୍ଷାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ସଜିଥିଲା; ତାହା ତପ୍ତ ସୁନାରେ ଭୂଷିତ ଓ ବଡ଼ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ଚତୁର୍ଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ସିଦ୍ଧସଂଘପରିଷ୍କୃତମ୍ ଗନ୍ଧର୍ଵକିଂନରୋଦ୍ଗୀତମ୍ ଅପ୍ସରୋନୃତ୍ଯସଂକୁଲମ୍
ଚାରି ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା, ସିଦ୍ଧମାନେ ଭୂଷିତ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିମ୍ନରମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ଅପ୍ସରା ଓ ମାନବମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
ସର୍ଵାଯୁଧମ୍ ଅସଂବାଧଂ ଵିଚିତ୍ରରଚନୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍ ତଂ ରଥଂ ଦେଵରାଜସ୍ଯ ପରିଵାର୍ଯ ସମନ୍ତତଃ
ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରରେ ସଜିତ, ବିଶାଳ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥ, ଦେବରାଜଙ୍କ ଏହି ରଥ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଘେରିଥିଲା।
ଦଂଶିତା ଲୋକପାଲାସ୍ତୁ ତସ୍ଥୁଃ ସଗରୁଡଧ୍ଵଜାଃ ତତଶ୍ଚଚାଲ ଵସୁଧା ତତୋ ରୂକ୍ଷୋ ମରୁଦ୍ଵଵୌ
ଲୋକପାଳମାନେ ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ନେଇ ତୟାରି ହୋଇ ଦଢ଼ିଲେ; ତାପରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଗଲା, ଏବଂ ଏକ ଭୟାନକ ପବନ ବହିଲା।
ତତୋ ଽମ୍ବୁଧଯ ଉଦ୍ଭୂତାସ୍ ତତୋ ନଷ୍ଟା ରଵିପ୍ରଭା ତତସ୍ତମଃ ସମୁଦ୍ଭୂତଂ ନାତୋ ଽଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ତାରକାଃ
ତାପରେ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତଳିତ ହେଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା, ଅନ୍ଧାର ଆସିଗଲା, ତାରାମାନେ ଦେଖାଯାଇଲେ ନାହିଁ।
ତତୋ ଜଜ୍ଵଲୁରସ୍ତ୍ରାଣି ତତୋ ଽକମ୍ପତ ଵାହିନୀ ଏକତସ୍ତାରକୋ ଦୈତ୍ଯଃ ସୁରସଂଘସ୍ତୁ ଚୈକତଃ
ତାପରେ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଜ୍ୱଳିଲେ, ସେନାମାନେ କମ୍ପିଗଲେ; ଏକପଟେ ଦାନବ ତାରକ ଓ ଅନ୍ୟପଟେ ଦେବମାନେଙ୍କ ଦଳ ଦଢ଼ିଲେ।
ଲୋକାଵସାଦମେକତ୍ର ଜଗତ୍ପାଲନମେକତଃ ଚରାଚରାଣି ଭୂତାନି ସୁରାସୁରଵିଭେଦତଃ
ଏକ ପାଖରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ପତନ ହେଉଥିଲା, ଅନ୍ୟ ପାଖରେ ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷା ହେଉଥିଲା; ସମସ୍ତ ଚଳ-ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେବତା ଓ ଦାନବ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଇଥିଲେ।
ତଦ୍ଦ୍ଵିଧାପ୍ଯେକତାଂ ଯାତଂ ଦଦୃଶୁଃ ପ୍ରେକ୍ଷକା ଇଵ ଯଦ୍ଵସ୍ତୁ କିଂଚିଲ୍ ଲୋକେଷୁ ତ୍ରିଷୁ ସତ୍ତାସ୍ଵରୂପକମ୍ ତତ୍ ତତ୍ରାଦୃଶ୍ଯଦ୍ ଅଖିଲଂ ଖିଲୀଭୂତଵିଭୂତିକମ୍
ସେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଭିନ୍ନତା ମଧ୍ୟ ଏକତାରେ ପରିଣତ ହେଲା, ଦର୍ଶକମାନେ ଦେଖୁଥିବା ପରି; ତିନି ଲୋକରେ ଯେଉଁ କିଛି ଅସ୍ତିତ୍ୱର ସ୍ୱଭାବ ଅଛି, ସେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଏଠାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।
ଅସ୍ତ୍ରାଣି ତେଜାଂସି ଧନାନି ଧୈର୍ଯଂ ସେନାବଲଂ ଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମୌ ଚ ସତ୍ତ୍ଵୌଜସାଂ ତନ୍ନିକରଂ ବଭୂଵ ସୁରାସୁରାଣାଂ ତପସୋ ବଲେନ
ଅସ୍ତ୍ର, ଶକ୍ତି, ଧନ, ସାହସ, ସେନାର ଶକ୍ତି, ପ୍ରତାପ ଓ ବୀରତା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିର ଏକଠା ଭାଗ—ଏହି ସବୁ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ପାଖରେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରୁ ଥିଲା।
ଅଥାଭିମୁଖମ୍ ଆଯାନ୍ତଂ ନଵଭିର୍ନତପର୍ଵଭିଃ ବାଣୈରନଲକଲ୍ପାଗ୍ରୈର୍ ବିଭିଦୁସ୍ତାରକଂ ହୃଦି
ତାରକ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ଦେବମାନେ ନଉଟି ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀରରେ ତାଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ଘାତ କଲେ।
ସ ତାନଚିନ୍ତ୍ଯ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଃ ସୁରବାଣାନ୍ଗତାନ୍ହୃଦି ନଵଭିର୍ନଵଭିର୍ବାଣୈଃ ସୁରାନ୍ଵିଵ୍ଯାଧ ଦାନଵଃ
ସେ ଦାନବରାଜ ଅଚିଂତିତ ରହି, ନଉଟି ନଉଟି ତୀରରେ ଦେବମାନଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ଘାତ କଲେ, ସେଇ ତୀରଗୁଡିକ ତାଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।
ଜଗଦ୍ଧରଣସମ୍ଭୂତୈଃ ଶଲ୍ଯୈରିଵ ପୁରଃସରୈଃ ତତୋ ଽଚ୍ଛିନ୍ନଂ ଶରଵ୍ରାତଂ ସଂଗ୍ରାମେ ମୁମୁଚୁଃ ସୁରାଃ
ବିଶ୍ୱର ଭାରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶଳ୍ୟମାନେ ଆଗରେ ଥିଲା; ତାପରେ ଦେବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅବିରତ ତୀରବୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଅନନ୍ତରଂ ଚ କାନ୍ତାନାମ୍ ଅଶ୍ରୁପାତମିଵାନିଶମ୍ ତଦପ୍ରାପ୍ତଂ ଵିଯତ୍ଯେଵ ନାଶଯାମାସ ଦାନଵଃ
ତାପରେ, ପ୍ରିୟଙ୍କର ଅଶ୍ରୁପାତ ପରି ଅବିରତ ତୀରବୃଷ୍ଟି ହେଉଥିଲା; ଦାନବ ତୀରଗୁଡିକୁ ଆକାଶରେ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲା।
ଶରୈର୍ଯଥା କୁଚରିତୈଃ ପ୍ରଖ୍ଯାତଂ ପରମାଗତମ୍ ସୁନିର୍ମଲଂ କ୍ରମାଯାତଂ କୁପୁତ୍ରଃ ସ୍ଵଂ ମହାକୁଲମ୍
ଯେପରି ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ପୁଅ ତାଙ୍କର ଦୁର୍ବ୍ୟବହାରରେ ଜନ୍ମସ୍ଥାନର ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶୁଧ୍ଧ ଓ ମହାନ କୁଳକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାଏ, ସେପରି ତୀରଗୁଡିକ ଥିଲା।
ତତୋ ନିଵାର୍ଯ ତଦ୍ବାଣଜାଲଂ ସୁରଭୁଜେରିତମ୍ ବାଣୈର୍ଵ୍ଯୋମ ଦିଶଃ ପୃଥ୍ଵୀଂ ପୂରଯାମାସ ଦାନଵଃ
ତାପରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ତୀରବୃଷ୍ଟିକୁ ଅଟକାଇ, ଦାନବ ତାଙ୍କର ତୀରରେ ଆକାଶ, ଦିଗ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପୂରଣ କଲେ।
ଚିଛେଦ ପୁଙ୍ଖଦେଶେଷୁ ସ୍ଵକେ ସ୍ଥାନେ ଚ ଲାଘଵାତ୍ ବାଣଜାଲୈଃ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରୈଃ କଙ୍କବର୍ହିଣଵାଜିତୈଃ
ଗୃଧ୍ର ଓ ମୟୂର ପିଖରେ ଗଠିତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରବୃଷ୍ଟିରେ, ସେ ତୀରଗୁଡିକୁ ତାଙ୍କର ମୂଳ ଓ ସ୍ଥାନରେ ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ କାଟିଦେଲା।
କର୍ଣାନ୍ତକୃଷ୍ଟୈର୍ଵିମଲୈଃ ସୁଵର୍ଣରଜତୋଜ୍ଜ୍ଵଲୈଃ ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥୈଃ ସଂଶଯପ୍ରାପ୍ତାନ୍ ଯଥାର୍ଥାନ୍ଵୈ ଵିକଲ୍ପିତୈଃ
କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣିଥିବା, ସୁନିର୍ମଳ ଓ ସୁନା-ଚାନ୍ଦିରେ ଚମକୁଥିବା ତୀରରେ, ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ନିଶ୍ଚିତ ହେଇଥିବା ପରି, ସେ ଦକ୍ଷତାରେ ଘାତ କଲେ।
ତତଃ ଶତେନ ବାଣାନାଂ ଶକ୍ରଂ ଵିଵ୍ଯାଧ ଦାନଵଃ ନାରାଯଣଂ ଚ ସପ୍ତତ୍ଯା ନଵତ୍ଯା ଚ ହୁତାଶନମ୍
ତାପରେ ଦାନବ ଶକ୍ରକୁ ଏକ ଶତ ତୀର, ନାରାୟଣକୁ ସପ୍ତତି ତୀର, ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ନବତି ତୀର ଘାତ କଲେ।
ଦଶଭିର୍ମାରୁତଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ଯମଂ ଦଶଭିରେଵ ଚ ଧନଦଂ ଚୈଵ ସପ୍ତତ୍ଯା ଵରୁଣଂ ଚ ତଥାଷ୍ଟଭିଃ
ମାରୁତକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଦଶ ତୀର, ଯମକୁ ମଧ୍ୟ ଦଶ ତୀର, ଧନଦକୁ ସପ୍ତତି ତୀର, ଓ ଭାରୁଣକୁ ଅଷ୍ଟ ତୀର ଘାତ କଲେ।
ଵିଂଶତ୍ଯା ନିରୃତିଂ ଦୈତ୍ଯଃ ପୁନଶ୍ଚାଷ୍ଟାଭିରେଵ ଚ ଵିଵ୍ଯାଧ ପୁନରେକୈକଂ ଦଶଭିର୍ଦଶଭିଃ ଶରୈଃ
ଦାନବ ନିରୃତିକୁ ବିଶ ତୀର ଓ ପୁନି ଅଷ୍ଟ ତୀର ଘାତ କଲେ; ପୁନି ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ଦଶ ଦଶ ତୀର ଘାତ କଲେ।
ତଥା ଚ ମାତଲିଂ ଦୈତ୍ଯୋ ଵିଵ୍ଯାଧ ତ୍ରିଭିରାଶୁଗୈଃ ଗରୁଡଂ ଦଶଭିଶ୍ଚୈଵ ସ ଵିଵ୍ଯାଧ ପତତ୍ରିଭିଃ
ସେହିପରି, ଦାନବ ମାତଳିକୁ ତିନିଟି ଦ୍ରୁତ ତୀର ଓ ଗରୁଡକୁ ଦଶଟି ପିଖରେ ଗଠିତ ତୀର ଘାତ କଲେ।
ପୁନଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯୋ ଦେଵାନାଂ ତିଲଶୋ ନତପର୍ଵଭିଃ ଚକାର ଵର୍ମଜାତାନି ଚିଛେଦ ଚ ଧନୂଂଷି ତୁ ତତୋ ଵିକଵଚା ଦେଵା ଵିଧନୁଷ୍କାଃ ଶରୈଃ କୃତାଃ
ପୁନି ଦାନବ ନତସଂଯୁକ୍ତ ତୀରରେ ଦେବମାନଙ୍କର କବଚକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲା ଓ ତାଙ୍କର ଧନୁକୁ କାଟିଦେଲା; ଏପରି ଦେବମାନେ କବଚ ଓ ଧନୁ ବିହୀନ ହୋଇ ତୀରରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ।
ଅଥାନ୍ଯାନି ଚାପାନି ତସ୍ମିନ୍ସରୋଷା ରଣେ ଲୋକପାଲା ଗୃହୀତ୍ଵା ସମନ୍ତାତ୍ ଶରୈରକ୍ଷଯୈର୍ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରଂ ତତକ୍ଷୁସ୍ ତଦା ଦାନଵୋ ଽମର୍ଷସଂରକ୍ତନେତ୍ରଃ
ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଲୋକପାଳମାନେ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ନେଇ, ଦାନବରାଜକୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ଅବିନାଶୀ ତୀରରେ ଆଘାତ କଲେ; ଏ ସମୟରେ ଦାନବର ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ରକ୍ତିମ ହେଇଗଲା।
ଶରାନଗ୍ନିକଲ୍ପାନ୍ଵଵର୍ଷାମରାଣାଂ ତତୋ ବାଣମାଦାଯ କଲ୍ପାନଲାଭମ୍ ଜଘାନୋରସି କ୍ଷିପ୍ରମିନ୍ଦ୍ରଂ ସୁବାହୁଂ ମହେନ୍ଦ୍ରୋ ଵ୍ଯକମ୍ପଦ୍ରଥୋପସ୍ଥ ଏଵ
ସେ ଅମରମାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିପରି ତୀରବୃଷ୍ଟି କଲେ; ପରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ତୀର ନେଇ, ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଛାତିରେ ଘାତ କଲେ, ଫଳରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ରଥରେ ବସି ଥିବାବେଳେ କମ୍ପିତ ହେଲେ।
ଵିଲୋକ୍ଯାନ୍ତରିକ୍ଷେ ସହସ୍ରାର୍କବିମ୍ବଂ ପୁନର୍ଦାନଵୋ ଵିଷ୍ଣୁମୁଦ୍ଭୂତଵୀର୍ଯମ୍ ଶରାଭ୍ଯାଂ ଜଘାନାଂସମୂଲେ ସଲୀଲଂ ତତଃ କେଶଵସ୍ଯାପତଚ୍ଛାର୍ଙ୍ଗମଗ୍ରେ
ଆକାଶରେ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚକ୍ରକୁ ଦେଖି, ଦାନବ ଉତ୍ସାହିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା କନ୍ଧର ତଳେ ଘାତ କଲେ; ତାପରେ କେଶବଙ୍କ ତୀର ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁର ଆଗରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ତତସ୍ତାରକଃ ପ୍ରେତନାଥଂ ପୃଷତ୍କୈର୍ ଵସୁଂ ତସ୍ଯ ସଵ୍ଯେ ସ୍ମରନ୍କ୍ଷୁଦ୍ରଭାଵମ୍ ଶରୈରଗ୍ନିକଲ୍ପୈର୍ଜଲେଶସ୍ଯ କାଯଂ ରଣେ ଽଶୋଷଯଦ୍ଦୁର୍ଜଯୋ ଦୈତ୍ଯରାଜଃ
ତାପରେ ତାରକ, ଯିଏ ପିତୃଲୋକର ନାଥ, ବସୁଙ୍କର ନିମ୍ନ ଭାବକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତାଙ୍କର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ତୀର ଲାଗାଇଲେ; ଅଗ୍ନି ପରି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ ଦାନବରାଜ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଳେଶଙ୍କ ଦେହକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଲେ।