ତଦେକାଦଶ ରୁଦ୍ରାଂସ୍ତୁ ଚକାରାଗ୍ରେସରାନ୍ହରିଃ ଵ୍ଯାଲଭୋଗାଙ୍ଗସଂନଦ୍ଧା ବଲିନୋ ନୀଲକଂଧରାଃ
ହରି ଏଗାରୋଟି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସେନାର ଆଗରେ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଲେ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନୀଳ କଣ୍ଠ, ଶରୀରରେ ସର୍ପ ଗୁଞ୍ଜିକା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଚନ୍ଦ୍ରଖଣ୍ଡନୃମୁଣ୍ଡାଲୀମଣ୍ଡିତୋରୁଶିଖଣ୍ଡିନଃ ଶୂଲଜ୍ଵାଲାଵଲିପ୍ତାଙ୍ଗା ଭୁଜମଣ୍ଡଲଭୈରଵାଃ
ଚନ୍ଦ୍ରଖଣ୍ଡ ଓ ମଣିଷ ଖପର ଦ୍ୱାରା ଶିର ଶୋଭିତ, ଶୂଳର ଅଗ୍ନିରେ ଦେହ ଲିପ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ଭୁଜବଳ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ପିଙ୍ଗୋତ୍ତୁଙ୍ଗଜଟାଜୂଟାଃ ସିଂହଚର୍ମାନୁଷଙ୍ଗିଣଃ କପାଲୀଶାଦଯୋ ରୁଦ୍ରା ଵିଦ୍ରାଵିତମହାସୁରାଃ
ପିଙ୍ଗଳ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଜଟା, ସିଂହଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, କପାଳୀ ଆଦି ରୁଦ୍ରମାନେ, ଯେମାନେ ମହାଦାନବମାନେଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିଥିଲେ।
କପାଲୀ ପିଙ୍ଗଲୋ ଭୀମୋ ଵିରୂପାକ୍ଷୋ ଵିଲୋହିତଃ ଅଜେଶଃ ଶାସନଃ ଶାସ୍ତା ଶଂଭୁଶ୍ଚଣ୍ଡୋ ଧ୍ରୁଵସ୍ତଥା
କପାଳୀ, ପିଙ୍ଗଳ, ଭୀମ, ବିରୂପାକ୍ଷ, ବିଲୋହିତ, ଅଜେଶ, ଶାସନ, ଶାସ୍ତା, ଶମ୍ଭୁ, ଚଣ୍ଡ ଓ ଧ୍ରୁବ।
ଏତ ଏକାଦଶାନନ୍ତବଲା ରୁଦ୍ରାଃ ପ୍ରଭାଵିଣଃ ପାଲଯନ୍ତୋ ବଲସ୍ଯାଗ୍ରେ ଦାରଯନ୍ତଶ୍ଚ ଦାନଵାନ୍
ଏହି ଏଗାରୋଟି ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରୁଦ୍ର, ସେନାର ଆଗରେ ରହି ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ଚିରି ଦେଉଥିଲେ।
ଆପ୍ଯାଯଯନ୍ତସ୍ତ୍ରିଦଶାନ୍ ଗର୍ଜନ୍ତ ଇଵ ଚାମ୍ବୁଦାଃ ହିମାଚଲାଭେ ମହତି କାଞ୍ଚନାମ୍ବୁରୁହସ୍ରଜି
ସେମାନେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଉଥିଲେ, ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ପରି ବିଶାଳ ଏବଂ ସୁନା ଲୋଟସ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ପ୍ରଚଲଚ୍ଚାମରେ ହେମଘଣ୍ଟାସଂଘାତମଣ୍ଡିତେ ଐରାଵତେ ଚତୁର୍ଦନ୍ତେ ମାତଙ୍ଗେ ଽଚଲସଂସ୍ଥିତେ
ଏଇରାବତ ନାମକ ଚାରିଦନ୍ତି ହାତୀରେ, ଚଳିତ ଚାମର ଓ ସୁନାର ଘଣ୍ଟିର ଝୁଡା ଲଗାଇ ରହିଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ର ଅଚଳ ଭାବରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।
ମହାମଦଜଲସ୍ରାଵେ କାମରୂପେ ଶତକ୍ରତୁଃ ତସ୍ଥୌ ହିମଗିରେଃ ଶୃଙ୍ଗେ ଭାନୁମାନିଵ ଦୀପ୍ତିମାନ୍
ଏହି ହାତୀରୁ ମଦର ଝରା ବହିଥିଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁଠି ଚାହିଲେ ରୂପ ନେଇପାରିଥିବା, ହିମପର୍ବତର ଶିଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ।
ତସ୍ଯାରକ୍ଷତ୍ପଦଂ ସଵ୍ଯଂ ମାରୁତୋ ଽମିତଵିକ୍ରମଃ ଜୁଗୋପାପରମଗ୍ନିସ୍ତୁ ଜ୍ଵାଲାପୂରିତଦିଙ୍ମୁଖଃ
ତାଙ୍କର ବାମପାଶେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାୟୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ; ଅଗ୍ନି, ଯାହାର ମୁଖ ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅନ୍ୟପାଶେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
ପୃଷ୍ଠରକ୍ଷୋ ଽଭଵଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ସସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଶତକ୍ରତୋଃ ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ଵିଶ୍ଵେ ମରୁତଶ୍ଚାଶ୍ଵିନାଵପି
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ସେନାର ପଛରେ ବିଷ୍ଣୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ; ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ବିଶ୍ୱଦେବ, ମାରୁତ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀ ଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵା ରାକ୍ଷସା ଯକ୍ଷାଃ ସକିଂନରମହୋରଗାଃ ନାନାଵିଧାଯୁଧାଶ୍ଚିତ୍ରା ଦଧାନା ହେମଭୂଷଣାଃ
ଗନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, ମହାନାଗମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆୟୁଧ ଓ ସୁନାର ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
କୋଟିଶଃ କୋଟିଶଃ କୃତ୍ଵା ଵୃନ୍ଦଂ ଚିହ୍ନୋପଲକ୍ଷିତମ୍ ଵିଶ୍ରାମଯନ୍ତଃ ସ୍ଵାଂ କୀର୍ତିଂ ବନ୍ଦିଵୃନ୍ଦପୁରଃସରାଃ ଚେରୁର୍ଦୈତ୍ଯଵଧେ ହୃଷ୍ଟାଃ ସହେନ୍ଦ୍ରାଃ ସୁରଜାତଯଃ
କୋଟିକୋଟି ଦଳ, ନିଜ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ, ବାଣୀଗାୟକ ଦଳ ଆଗରେ, ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଦେବସେନା ଦେଇ, ଦାଇତ୍ୟବଧରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ନିଜ ଗୌରବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଉଲ୍ଲାସରେ ପରିଚଳନ କରିଥିଲେ।
ଶତକ୍ରତୋରମରନିକାଯପାଲିତା ପତାକିନୀ ଗଜଶତଵାଜିନାଦିତା ସିତୋନ୍ନତଧ୍ଵଜପଟକୋଟିମଣ୍ଡିତା ବଭୂଵ ସା ଦିତିସୁତଶୋକଵର୍ଧିନୀ
ଅମରମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେନା, ପତାକା, ଶତ ହାତୀ ଓ ଘୋଡାର ଗର୍ଜନ, ଉଚ୍ଚ ଧଳା ଧ୍ୱଜପଟର କୋଟି ଶୋଭାରେ ଶୋଭିତ, ଦିତିପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖର କାରଣ ହେଲା।
ଆଯାନ୍ତୀମ୍ ଅଵଲୋକ୍ଯାଥ ସୁରସେନାଂ ଗଜାସୁରଃ ଗଜରୂପୀ ମହାମ୍ଭୋଦସଂଘାତୋ ଭାତି ଭୈରଵଃ
ଦେବସେନା ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ହାତୀ ଆକାରର ଦାସୁର, ମହାମେଘ ଦଳ ପରି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଇଲା।
ପରଶ୍ଵଧାଯୁଧୋ ଦୈତ୍ଯୋ ଦଂଶିତୋଷ୍ଠକସଂପୁଟଃ ମମର୍ଦ ଚ ରଣେ ଦେଵାଂଶ୍ ଚିକ୍ଷେପାନ୍ଯାନ୍କରେଣ ତୁ
ଯୁଦ୍ଧକୁଲାଡି ହାତିରେ ଦାସୁର, ରୋଷରେ ଟିପି ଓଠରେ, ଦେବମାନେ ରଣରେ ଚେପିଦେଲେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ହାତରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
ପରାନ୍ପରଶୁନା ଜଘ୍ନେ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ରୌଦ୍ରଵିକ୍ରମଃ ତସ୍ଯ ପାତଯତଃ ସେନାଂ ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵକିଂନରାଃ
ଦାସୁର ରାଜା, ଭୟାନକ ପ୍ରତାପରେ, କୁଲାଡିରେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ; ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାବେଳେ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନରମାନେ—
ମୁମୁଚୁଃ ସଂହତାଃ ସର୍ଵେ ଚିତ୍ରଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରସଂହତିମ୍ ପାଶାନ୍ ପରଶ୍ଵଧାଂଶ୍ଚକ୍ରାନ୍ ଭିନ୍ଦିପାଲାନ୍ ସମୁଦ୍ଗରାନ୍
ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଝଡାଇଲେ: ପାଶ, କୁଲାଡି, ଚକ୍ର, ଭିନ୍ଦିପାଳ, ମୁସଳ।
କୁନ୍ତାନ୍ପ୍ରାସାନ୍ ଅସୀଂସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାନ୍ ମୁଦ୍ଗରାଂଶ୍ଚାପି ଦୁଃସହାନ୍ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସୋ ଽଗ୍ରସଦ୍ଦୈତ୍ଯଃ କଵଲାନିଵ ଯୂଥପଃ
ଯୂଥପତି ମାନେ ଖାଇବା ଦଳ ପରି, ଦାସୁର ଏହି କୁଣ୍ତ, ପ୍ରାସ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଓ ଦୁଃସହ ମୁସଳ ସବୁ ଗଳିଗଲା।
କୋପାସ୍ଫାଲିତଦୀର୍ଘାଗ୍ରକରାସ୍ଫୋଟେନ ପାତଯନ୍ ଵିଚଚାର ରଣେ ଦେଵାନ୍ ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯେ ଗଜଦାନଵଃ
କ୍ରୋଧରେ ଦୀର୍ଘ ଶୁଣ୍ଡ ଫିଙ୍ଗି ଏବଂ ଫେଲାଇ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ହାତୀ ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଘୁରୁଥିଲା।
ଯସ୍ମିନ୍ଯସ୍ମିନ୍ନିପତତି ସୁରଵୃନ୍ଦେ ଗଜାସୁରଃ ତସ୍ମିଂସ୍ତସ୍ମିନ୍ମହାଶବ୍ଦୋ ହାହାକାରକୃତୋ ଽଭଵତ୍
ଯେଉଁଠି ହାତୀ ଦାସୁର ଦେବଦଳରେ ପଡିଥିଲା, ସେଉଁଠି ମହାଶବ୍ଦ ଓ 'ହାହା' ରୋଦନ ଉଠିଥିଲା।
ଅଥ ଵିଦ୍ରଵମାଣଂ ତଦ୍ ବଲଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ସମନ୍ତତଃ ରୁଦ୍ରାଃ ପରସ୍ପରଂ ପ୍ରୋଚୁର୍ ଅହଂକାରୋତ୍ଥିତାର୍ଚିଷଃ
ତାପରେ, ସେନା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଳାଇଯାଉଥିବା ଦେଖି, ରୁଦ୍ରମାନେ ଗର୍ବର ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱାଳି, ଆପସେ ଆପସେ କହିଲେ।
ଭୋ ଭୋ ଗୃହ୍ଣୀତ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ ମର୍ଦତୈନଂ ହତାଶ୍ରଯମ୍ କର୍ଷତୈନଂ ଶିତୈଃ ଶୂଲୈର୍ ଭଞ୍ଜତୈନଂ ଚ ମର୍ମସୁ
'ହୋ, ହୋ! ଦାସୁର ରାଜାକୁ ଧର, ତାଙ୍କୁ ଚେପିଦେ, ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି! ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳରେ ତାଙ୍କୁ ଟାଣ, ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ଭଙ୍ଗ କର।'
କପାଲୀ ଵାକ୍ଯମାକର୍ଣ୍ଯ ଶୂଲଂ ଶିତଶିଖାମୁଖମ୍ ସଂମାର୍ଜ୍ଯ ଵାମହସ୍ତେନ ସଂରମ୍ଭଵିଵୃତେକ୍ଷଣଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, କପାଳୀ, କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ଫୁଲାଇ, ବାମହାତରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳ ଧରି, ଶୂଳକୁ ପରିସ୍କାର କଲେ।
ଅଧାଵଦ୍ଭୃକୁଟୀଵକ୍ରୋ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରାଭିମୁଖୋ ରଣେ ଦୃଢେନ ମୁଷ୍ଟିବନ୍ଧେନ ଶୂଲଂ ଵିଷ୍ଟଭ୍ଯ ନିର୍ମଲମ୍
ଭୃକୁଟି ଭାଙ୍ଗି, କପାଳୀ ଦାସୁର ରାଜା ପାଖକୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୃଢ ମୁଷ୍ଟିରେ ପରିସ୍କାର ଶୂଳ ନେଇ ଦୌଡିଗଲେ।
ଜଘାନ କୁମ୍ଭଦେଶେ ତୁ କପାଲୀ ଗଜଦାନଵମ୍ ତତୋ ଦଶାପି ତେ ରୁଦ୍ରା ନିର୍ମଲାଯୋମଯୈ ରଣେ
କପାଳୀ ଗଜାସୁରଙ୍କୁ କୁମ୍ଭଦେଶରେ ଘାତ କଲେ; ତା'ପରେ, ସେହି ଦଶ ରୁଦ୍ର ମାନେ ନିର୍ମଳ ଲୋହାର ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଜଘ୍ନୁଃ ଶୂଲୈଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ ଶୈଲଵର୍ଷ୍ମାଣମାହଵେ ସ୍ରୁତଶୋଣିତରନ୍ଧ୍ରସ୍ତୁ ଶିତଶୂଲମୁଖାର୍ଦିତଃ
ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ପରି ବଡ଼ ଦେହ ଥିବା ଦାନବପତିଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଘାତ କଲେ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳର ଚୋଟରେ ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ବହିଯାଉଥିଲା।
ବଭୌ କୃଷ୍ଣଚ୍ଛଵିର୍ ଦୈତ୍ଯଃ ଶରଦୀଵାମଲଂ ସରଃ ପ୍ରୋତ୍ଫୁଲ୍ଲାରୁଣନୀଲାବ୍ଜସଂଘାତଃ ସର୍ଵତୋଦିଶମ୍
କଳା ଚମକ ଥିବା ସେଇ ଦାନବ, ଶରଦ୍କାଳର ନିର୍ମଳ ହିଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଚାରିପଟେ ଫୁଲିଥିବା ଲାଲ ଓ ନୀଳ କମଳ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ।
ଭସ୍ମଶୁଭ୍ରତନୁଛାଯୈ ରୁଦ୍ରୈର୍ହଂସୈରିଵାଵୃତଃ ଉପସ୍ଥିତାର୍ତିର୍ଦୈତ୍ଯୋ ଽଥ ପ୍ରଚଲତ୍କର୍ଣପଲ୍ଲଵଃ
ଭସ୍ମ ପରି ଧଳା ଦେହ ଛାୟା ଥିବା ସେଇ ଦାନବ, ରୁଦ୍ରମାନେ ହଂସମାନେ ପରି ତାଙ୍କୁ ଘେରିଥିଲେ; ଦୁଃଖିତ ଦାନବ ତାଙ୍କର କାନର ପତ୍ର ହଲୁହଲୁ କମ୍ପିଥିବାବେଳେ ସମ୍ନିଧିକୁ ଆସିଲେ।
ଶଂଭୁଂ ବିଭେଦ ଦଶନୈର୍ ନାଭିଦେଶେ ଗଜାସୁରଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସକ୍ତଂ ତୁ ରୁଦ୍ରାଭ୍ଯାଂ ନଵ ରୁଦ୍ରାସ୍ତତୋ ଽଦ୍ଭୁତମ୍
ଗଜାସୁର ତାଙ୍କର ଦଶଟି ଦାନ୍ତରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ନାଭିକୁ ଚେରିଦେଲେ। ଦୁଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶମ୍ଭୁ ଆଟକିଯିବାକୁ ଦେଖି, ଅନ୍ୟ ନଉ ରୁଦ୍ର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କାମ କଲେ।
ତତକ୍ଷୁର୍ଵିଵିଧୈଃ ଶସ୍ତ୍ରୈଃ ଶରୀରମମରଦ୍ଵିଷଃ ନିର୍ଭଯା ବଲିନୋ ଯୁଦ୍ଧେ ରଣଭୂମୌ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହି, ନିର୍ଭୟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦେହକୁ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତ କଲେ।