ପଟ୍ଟିଶୈର୍ମୁଶଲୈଃ ପାଶୈର୍ ଗଦାଭିଃ କୁଣପୈରପି ତୀକ୍ଷ୍ଣାନନୈଶ୍ଚ ନାରାଚୈଶ୍ ଚକ୍ରୈଃ ଶକ୍ତିଭିରେଵ ଚ
ପଟ୍ଟିଶ, ମୁଶଳ, ପାଶ, ଗଦା, ମୃତଦେହ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁହଁ ତୀର, ଚକ୍ର ଏବଂ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତାନସ୍ତ୍ରାନ୍ଦାନଵୈର୍ମୁକ୍ତାଂଶ୍ ଚିତ୍ରଯୋଧୀ ଜନାର୍ଦନଃ ଏକୈକଂ ଶତଶଶ୍ଚକ୍ରେ ବାଣୈରଗ୍ନିଶିଖୋପମୈଃ
ଦାନବମାନେ ଛାଡିଥିବା ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଯୋଧା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ତୀର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ଶତ ଶତ ଭାଗ କରିଦେଲେ।
ତତଃ କ୍ଷୀଣାଯୁଧପ୍ରାଣା ଦାନଵା ଭ୍ରାନ୍ତଚେତସଃ ଅସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯାଦାତୁମଭଵନ୍ନ୍ ଅସମର୍ଥା ଯଦା ରଣେ
ତାପରେ ଦାନବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶକ୍ତି ହରାଇ, ଭୟଭିତ ମନେ, ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ।
ତଦା ମୃତୈର୍ଗଜୈରଶ୍ଵୈର୍ ଜନାର୍ଦନମଯୋଧଯନ୍ ସମନ୍ତାତ୍କୋଟିଶୋ ଦୈତ୍ଯାଃ ସର୍ଵତଃ ପ୍ରତ୍ଯଯୋଧଯନ୍
ସେବେଳେ ଦାନବମାନେ ଅନେକ ଦିଗରୁ, ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାରେ, ମୃତ ହାତୀ ଓ ଘୋଡାଙ୍କ ଦେହକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ନେଇ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ବହୁ କୃତ୍ଵା ଵପୁର୍ଵିଷ୍ଣୁଃ କିଂଚିଚ୍ଛାନ୍ତଭୁଜୋ ଽଭଵତ୍ ଉଵାଚ ଚ ଗରୁତ୍ମନ୍ତଂ ତସ୍ମିନ୍ସୁତୁମୁଲେ ରଣେ
ବିଷ୍ଣୁ ଅନେକ ରୂପ ଧରି, କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଦେଖାଦେଲେ, ଏବଂ ତାହା ସମୟରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଗରୁତ୍ମନ୍କଚ୍ଚିଦଶ୍ରାନ୍ତସ୍ ତ୍ଵମସ୍ମିନ୍ନପି ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ ଯଦ୍ଯଶ୍ରାନ୍ତୋ ଽସି ତଦ୍ଯାହି ମଥନସ୍ଯ ରଥଂ ପ୍ରତି
ଗରୁଡ଼, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଏଯାଁ ଅପରିଶ୍ରମିତ ଅଛ କି? ଯଦି ତୁମେ ଏଯାଁ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଅଛ, ତେବେ ମଥନଙ୍କ ରଥ ଦିଗରେ ଯାଉ।
ଶ୍ରାନ୍ତୋ ଽସ୍ଯଥ ମୁହୂର୍ତଂ ତ୍ଵଂ ରଣାଦପସୃତୋ ଭଵ ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଗରୁଡସ୍ତେନ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା
ଯଦି ତୁମେ କ୍ଳାନ୍ତ ଅଛ, ତେବେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଛକୁ ହଟିଯିବା—ଏଭଳି ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଆସସାଦ ରଣେ ଦୈତ୍ଯଂ ମଥନଂ ଘୋରଦର୍ଶନମ୍ ଦୈତ୍ଯସ୍ତ୍ଵଭିମୁଖଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରମ୍
ଗରୁଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦାନବ ମଥନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦାନବ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଲେ।
ଜଘାନ ଭିନ୍ଦିପାଲେନ ଶିତବାଣେନ ଵକ୍ଷସି ତତ୍ପ୍ରହାରମଚିନ୍ତ୍ଯୈଵ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତସ୍ମିନ୍ମହାହଵେ
ମଥନ ଭିନ୍ଦିପାଳ ରୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତିରେ ଘାତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ବିଷ୍ଣୁ ସେ ଘାତକୁ କିଛି ଗଣନା କଲେନି।
ଜଘାନ ପଞ୍ଚଭିର୍ବାଣୈର୍ ମାର୍ଜିତୈଶ୍ଚ ଶିଲାଶିତୈଃ ପୁନର୍ଦଶଭିର୍ ଆକୃଷ୍ଟୈସ୍ ତଂ ତତାଡ ସ୍ତନାନ୍ତରେ
ବିଷ୍ଣୁ ପାଞ୍ଚଟି ଶିଳା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଘାତ କଲେ, ପୁନି ଦଶଟି ଟାଣିଥିବା ବାଣ ଦେଇ ଛାତିରେ ଘାତ କଲେ।
ଵିଦ୍ଧୋ ମର୍ମସୁ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ହରିବାଣୈରକମ୍ପତ ସ ମୁହୂର୍ତଂ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଜଗ୍ରାହ ପରିଘଂ ତଦା
ହରିଙ୍କ ବାଣରେ ମର୍ମସ୍ଥାନରେ ଘାୟଳ ହେଲେ ଦାନବରାଜ, ତଥାପି ଅଡ଼ିଗଲେନି; କିଛି ସମୟ ପରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଲୋହା ଗଦା ଧରିଲେ।
ଜଘ୍ନେ ଜନାର୍ଦନଂ ଚାପି ପରିଘେଣାଗ୍ନିଵର୍ଚସା ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତେନ ପ୍ରହାରେଣ କିଂଚିଦାଘୂର୍ଣିତୋ ଽଭଵତ୍
ସେ ଦାନବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଆଗ୍ନି ଭଳି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଗଦାରେ ଘାତ କଲେ; ଏହି ଘାତରେ ବିଷ୍ଣୁ କିଛି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ।
ତତଃ କ୍ରୋଧଵିଵୃତ୍ତାକ୍ଷୋ ଗଦାଂ ଜଗ୍ରାହ ମାଧଵଃ ମଥନଂ ସରଥଂ ରୋଷାନ୍ ନିଷ୍ପିପେଷାଥ ରୋଷତଃ
ତାପରେ ମାଧବ, କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ଫୁଲିଯିବା, ଗଦା ଧରି, ରୋଷରେ ମଥନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରଥ ସହ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।
ସ ପପାତାଥ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଃ କ୍ଷଯକାଲେ ଽଚଲୋ ଯଥା ତସ୍ମିନ୍ନିପତିତେ ଭୂମୌ ଦାନଵେ ଵୀର୍ଯଶାଲିନି
ସେ ଦାନବରାଜ ପହାଡ଼ ଭଳି ଶେଷ ସମୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯିବା ସମୟରେ,
ଅଵସାଦଂ ଯଯୁର୍ଦୈତ୍ଯାଃ କର୍ଦମେ କରିଣୋ ଯଥା ତତସ୍ତେଷୁ ଵିପନ୍ନେଷୁ ଦାନଵେଷ୍ଵତିମାନିଷୁ
ଦାନବମାନେ ମନ ଭଙ୍ଗ କଲେ, କାଦରେ ହାତୀ ଭଳି ଡୁବିଯିବା; ଏଭଳି ଅହଂକାରୀ ଦାନବମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ।
ପ୍ରକୋପାଦ୍ରକ୍ତନଯନୋ ମହିଷୋ ଦାନଵେଶ୍ଵରଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯଯୌ ହରିଂ ରୌଦ୍ରଃ ସ୍ଵବାହୁବଲମାସ୍ଥିତଃ
କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ଦାନବମାନେର ମହିଷ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଭରସା କରି, ହରିଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଆଗେଇଲେ।
ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାରେଣ ଶୂଲେନ ମହିଷୋ ହରିମର୍ଦଯନ୍ ଶକ୍ତ୍ଯା ଚ ଗରୁଡଂ ଵୀରୋ ମହିଷୋ ଽଭ୍ଯହନଦ୍ଧୃଦି
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ଶୂଳରେ ମହିଷ ହରିଙ୍କୁ ଘାୟଳ କଲେ, ଶକ୍ତିରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଛାତିରେ ଘାତ କଲେ।
ତତୋ ଵ୍ଯାଵୃତ୍ଯ ଵଦନଂ ମହାଚଲଗୁହାନିଭମ୍ ଗ୍ରସ୍ତୁମୈଚ୍ଛଦ୍ରଣେ ଦୈତ୍ଯଃ ସ ଗରୁତ୍ମନ୍ତମଚ୍ଯୁତମ୍
ତାପରେ ଦାନବ ମହାପହାଡ଼ର ଗୁହା ଭଳି ମୁହଁ ଖୋଲି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଚଳ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଖାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଅଥାଚ୍ଯୁତୋ ଽପି ଵିଜ୍ଞାଯ ଦାନଵସ୍ଯ ଚିକୀର୍ଷିତମ୍ ଵଦନଂ ପୂରଯାମାସ ଦିଵ୍ଯୈରସ୍ତ୍ରୈର୍ମହାବଲଃ
କିନ୍ତୁ ଅଚ୍ୟୁତ ଦାନବର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି, ତାଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପୂରିଦେଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ।
ମହିଷସ୍ଯାଥ ସସୃଜେ ବାଣୌଘଂ ଗରୁଡଧ୍ଵଜଃ ପିଧାଯ ଵଦନଂ ଦିଵ୍ଯୈର୍ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରପରିମନ୍ତ୍ରିତୈଃ
ତାପରେ ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ବିଷ୍ଣୁ ମହିଷ ଉପରେ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଣ ବର୍ଷା କରି, ତାଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅଟକାଇଦେଲେ।
ସ ତୈର୍ବାଣୈରଭିହତୋ ମହିଷୋ ଽଚଲସଂନିଭଃ ପରିଵର୍ତିତକାଯୋ ଽଧଃ ପପାତ ନ ମମାର ଚ
ସେଇ ବାଣଗୁଡିକରେ ଆଘାତ ପାଇ, ପାହାଡ଼ ପରି ଭୟଙ୍କର ମହିଷ ଦେଖାଗଲା, ଶରୀର ଉଲଟି ଭୂମିକୁ ଢେଇଁ ପଡ଼ିଲା, କିନ୍ତୁ ମରିଲା ନାହିଁ।
ମହିଷଂ ପତିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୂମୌ ପ୍ରୋଵାଚ କେଶଵଃ ମହିଷାସୁର ମତ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ଵଧଂ ନାସ୍ତ୍ରୈରିହାର୍ହସି
ମହିଷ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, କେଶବ କହିଲେ — 'ମହିଷାସୁର, ତୁମେ ମଦରେ ମତ, ଏଠାରେ ଅସ୍ତ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।'
ଯୋଷିଦ୍ଵଧ୍ଯଃ ପୁରୋକ୍ତୋ ଽସି ସାକ୍ଷାତ୍କମଲଯୋନିନା ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଜୀଵିତଂ ରକ୍ଷ ଗଚ୍ଛାସ୍ମାତ୍ସଂଗରାଦ୍ଦ୍ରୁତମ୍
କମଳରେ ଜନ୍ମିଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଆଗରୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ତୁମେ ଜନାନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଉଠ, ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କର, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରୁ ଶୀଘ୍ର ପାଲା।
ତସ୍ମିନ୍ପରାଙ୍ମୁଖେ ଦୈତ୍ଯେ ମହିଷେ ଶୁମ୍ଭଦାନଵଃ ସଂଦଷ୍ଟୌଷ୍ଠପୁଟଃ କୋପାଦ୍ ଭ୍ରୁକୁଟୀକୁଟିଲାନନଃ
ମହିଷ ଦେଉଁ ଦେଉଁ ଦୈତ୍ୟ ଶୁମ୍ଭ, ରାଗରେ ଓଠ କଟି, ଭୃକୁଟି ଭାଙ୍ଗି, ମୁହଁ ଚିଉଁ ହେଇଗଲା।
ନିର୍ମଥ୍ଯ ପାଣିନା ପାଣିଂ ଧନୁରାଦାଯ ଭୈରଵମ୍ ସଜ୍ଯଂ ଚକାର ସ ଧନୁଃ ଶରାଂଶ୍ଚାଶୀଵିଷୋପମାନ୍
ସେ ନିଜ ହାତକୁ ହାତରେ ଚେପି, ଭୟଙ୍କର ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ତାହାକୁ ତଣି, ବିଷାଳ ସରପ ପରି ଶରଗୁଡିକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲା।
ସ ଚିତ୍ରଯୋଧୀ ଦୃଢମୁଷ୍ଟିପାତସ୍ ତତସ୍ତୁ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଗରୁଡଂ ଚ ଦୈତ୍ଯଃ ବାଣୈର୍ଜ୍ଵଲଦ୍ଵହ୍ନିଶିଖାନିକାଶୈଃ କ୍ଷିପ୍ତୈରସଂଖ୍ଯୈଃ ପରିଘାତହୀନୈଃ
ସେ ଦକ୍ଷ ଯୋଧା, ଦୃଢ ହାତରେ ଧନୁଷ ଧରି, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଗରୁଡ଼କୁ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅନେକ ଶରରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା, କେବେ ଅସଫଳ ହେଲା ନାହିଁ।
ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଶରାହତୋ ଽପି ଭୁଶୁଣ୍ଡିମାଦାଯ କୃତାନ୍ତତୁଲ୍ଯାମ୍ ତଯା ଭୁଶୁଣ୍ଡ୍ଯା ଚ ପିପେଷ ମେଷଂ ଶୁମ୍ଭସ୍ଯ ପତ୍ତ୍ରଂ ଧରଣୀଧରାଭମ୍
ଦୈତ୍ୟରାଜ ଶୁମ୍ଭଙ୍କର ଶରରେ ଆଘାତ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଉଠାଇ, ତାହାରେ ଶୁମ୍ଭଙ୍କର ପାହାଡ଼ ପରି ଡାଲି ଡିଫେନ୍ସକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ତସ୍ମାଦଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ହତାଚ୍ଚ ମେଷାଦ୍ ଭୂଭୌ ପଦାତିଃ ସ ତୁ ଦୈତ୍ଯନାଥଃ ତତୋ ମହୀସ୍ଥସ୍ଯ ହରିଃ ଶରୌଘାନ୍ ମୁମୋଚ କାଲାନଲତୁଲ୍ଯଭାସଃ
ମେଷ ଓ ଡାଲି ମରିଥିବାଠୁ ଦୈତ୍ୟନାଥ ଭୂମିରେ ଚାଲିଗଲେ; ତାପରେ ହରି ଭୂମିରୁ କାଳାଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଥିବା ଶରର ଝଡ଼ ଛାଡ଼ିଲେ।
ଶରୈସ୍ତ୍ରିଭିସ୍ତସ୍ଯ ଭୁଜଂ ବିଭେଦ ଷଡ୍ଭିଶ୍ଚ ଶୀର୍ଷଂ ଦଶଭିଶ୍ଚ କେତୁମ୍ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିକୃଷ୍ଟୈଃ ଶ୍ରଵଣାଵସାନଂ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ଵିଵ୍ଯାଧ ଵିଵୃତ୍ତନେତ୍ରଃ
ବିଷ୍ଣୁ ତିନିଟି ଶରରେ ତାଙ୍କର ହାତକୁ, ଛଅଟି ଶରରେ ମୁଣ୍ଡକୁ, ଦଶଟି ଶରରେ ତାଙ୍କର ପତାକାକୁ ବିଦ୍ରା କଲେ; ତଣିଥିବା ଧନୁଷରେ ଦୈତ୍ୟର କାନକୁ ଆଘାତ କଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ବଡ଼ ହୋଇ ଖୋଲିଗଲା।
ସ ତେନ ଵିଦ୍ଧୋ ଵ୍ଯଥିତୋ ବଭୂଵ ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରୋ ଵିସ୍ରୁତଶୋଣିତୌଘଃ ତତୋ ଽସ୍ଯ କିଂଚିଚ୍ ଚଲିତସ୍ଯ ଧୈର୍ଯାଦ୍ ଉଵାଚ ଶଙ୍ଖାମ୍ବୁଜଶାର୍ଙ୍ଗପାଣିଃ
ଏହି ଆଘାତରେ ଦୈତ୍ୟେଶ୍ୱର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କଲେ, ରକ୍ତ ଧାରା ବହିଲା; ତାଙ୍କର ଧୈର୍ଯ୍ୟ କିଛି ହେଲା, ଶଂଖ, ପଦ୍ମ ଓ ଶାରଙ୍ଗ ଧରିଥିବା ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ।