ସଂଚୂର୍ଣିତୋତ୍ତମାଙ୍ଗସ୍ତୁ ନିଷ୍ପିଷ୍ଟମୁକୁଟୋ ଽସୁରଃ ସ୍ରୁତରକ୍ତୌଘରନ୍ଧ୍ରସ୍ତୁ ସ୍ରୁତଧାତୁରିଵାଚଲଃ
ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା, ମୁକୁଟ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଦାନବର ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ଝରିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ପାହାଡ଼ରୁ ଧାତୁ ଝରିବା ପରି।
ପ୍ରାପତତ୍ସ୍ଵେ ରଥେ ଭଗ୍ନେ ଵିସଂଜ୍ଞଃ ଶିଷ୍ଟଜୀଵିତଃ ପତିତସ୍ଯ ରଥୋପସ୍ଥେ ଦାନଵସ୍ଯାଚ୍ଯୁତୋ ଽରିହା
ଅସୁନ୍ଧି ହେଇ, ଜୀବନ କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହି, ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିବା ରଥ ଉପରେ ପଡିଗଲେ; ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଅଚ୍ୟୁତ ତାହାର ପାଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ସ୍ମିତପୂର୍ଵମୁଵାଚେଦଂ ଵାକ୍ଯଂ ଚକ୍ରାଯୁଧଃ ପ୍ରଭୁଃ ଗଚ୍ଛାସୁର ଵିମୁକ୍ତୋ ଽସି ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଜୀଵ ନିର୍ଭଯଃ
ଚକ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ପ୍ରଥମେ ହସି, ପରେ କହିଲେ: 'ଦାନବ, ଏବେ ତୁମେ ମୁକ୍ତ, ଭୟ ଛାଡି ଜୀବନ ରହ।'
ତତଃ ସ୍ଵଲ୍ପେନ କାଲେନ ଅହମେଵ ତଵାନ୍ତକଃ ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ସାରଥିଃ କାଲନେମିନଃ ଅପଵାହ୍ଯ ରଥଂ ଦୂରମ୍ ଅନଯତ୍କାଲନେମିନଃ
‘କିଛି ସମୟ ପରେ ମୁଁ ତୁମର ଅନ୍ତ କରିବି।’ ଏହି କଥା ଶୁଣି, କାଳନେମିଙ୍କର ସାରଥି ରଥକୁ ଦୂରକୁ ନେଇଗଲେ।
କୃଷ୍ଣଚାମରଜାଲାଢ୍ଯେ ସୁଧାଵିରଚିତାଙ୍କୁରେ ଚିତ୍ରପଞ୍ଚପତାକେ ତୁ ପ୍ରଭିନ୍ନକରଟାମୁଖେ
କଳା ଚାମରର ଝାଲ ଲଗା, ଅମୃତରେ ତିଆରି ଛତା, ପାଞ୍ଚ ରଙ୍ଗର ଝଣ୍ଡା, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ହାତୀର ମୁଣ୍ଡି ଅଂଶ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ପର୍ଵତାଭେ ଗଜେ ଭୀମେ ମଦସ୍ରାଵିଣି ଦୁର୍ଧରେ ଆରୁହ୍ଯାଜୌ ନିମିର୍ଦୈତ୍ଯୋ ହରିଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯଯୌ ବଲୀ
ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଭୟଙ୍କର, ମଦ ଝରୁଥିବା ଦୁର୍ଦ୍ଧର ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ନିମି ଯୁଦ୍ଧରେ ହରିଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରିବାକୁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ।
ତସ୍ଯାସନ୍ଦାନଵା ରୌଦ୍ରା ଗଜସ୍ଯ ପଦରକ୍ଷିଣଃ ସପ୍ତଵିଂଶତିସାହସ୍ରାଃ କିରୀଟକଵଚୋଜ୍ଜ୍ଵଲାଃ
ଦାନବାର ଏହି ରୌଦ୍ର ପୁଆମାନେ, ଗଜର ପାଦକୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ସପ୍ତାବିଂଶ ହଜାର ଜଣ, ସବୁ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ ଦେହରେ ଅସ୍ତ୍ର-କବଚ ପହିନି ଚମକୁଥିଲେ।
ଅଶ୍ଵାରୂଢଶ୍ଚ ମଥନୋ ଜମ୍ଭକଶ୍ଚୋଷ୍ଟ୍ରଵାହନଃ ଶୁମ୍ଭୋ ଽପି ଵିପୁଲଂ ମେଷଂ ସମାରୁହ୍ଯାଵ୍ରଜଦ୍ରଣମ୍
ମଥନ ଘୋଡାରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ, ଜମ୍ଭକ ଉଠରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ, ଶୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ମେଷରେ ଚଢ଼ି ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ।
ଅପରେ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତୁ ଯତ୍ତା ନାନାସ୍ତ୍ରପାଣଯଃ ଆଜଘ୍ନୁଃ ସମରେ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଵିଷ୍ଣୁମକ୍ଲିଷ୍ଟକାରିଣମ୍
ଅନ୍ୟ ଦାନବ ନାୟକମାନେ, ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଅପରିଚ୍ଛିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ।
ପରିଘେଣ ନିମିର୍ଦୈତ୍ଯୋ ମଥନୋ ମୁଦ୍ଗରେଣ ତୁ ଶୁମ୍ଭଃ ଶୂଲେନ ତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ପ୍ରାସେନ ଗ୍ରସନସ୍ତଥା
ନିମି ଦାନବ ଗଦାରେ ଆଘାତ କଲେ, ମଥନ ମୁଦ୍ଗରରେ, ଶୁମ୍ଭ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳରେ, ଗ୍ରସନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାସରେ ଆଘାତ କଲେ।
ଚକ୍ରେଣ ମହିଷଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଜମ୍ଭଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ମହାରଣେ ଜଘ୍ନୁର୍ନାରାଯଣଂ ସର୍ଵେ ଶେଷାସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଶ୍ଚ ମାର୍ଗଣୈଃ
କ୍ରୋଧିତ ମହିଷ ଚକ୍ରରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଜମ୍ଭ ଶକ୍ତିରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ କଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ସବୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ତାନ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ପ୍ରଯୁକ୍ତାନି ଶରୀରଂ ଵିଵିଶୁର୍ହରେଃ ଗୁରୂକ୍ତାନ୍ଯୁପଦିଷ୍ଟାନି ସଚ୍ଛିଷ୍ଯସ୍ଯ ଶ୍ରୁତାଵିଵ
ଏହି ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଯେତେବେଳେ ଛାଡ଼ାଯାଇଲେ, ହରିଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେପରି ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ଯୋଗ୍ୟ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମନକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ଅସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତୋ ରଣେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଅଥ ଜଗ୍ରାହ କାର୍ମୁକମ୍ ଶରାଂଶ୍ଚାଶୀଵିଷାକାରାଂସ୍ ତୈଲଧୌତାନଜିହ୍ମଗାନ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରିଭ୍ରାନ୍ତ ବିଷ୍ଣୁ, ତାପରେ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ନେଲେ, ସେ ବାଣମାନେ ସିଧା, ତେଲରେ ମସିଆଯାଇଥିଲେ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ସାପର ଆକୃତିରେ ଥିଲେ।
ତତୋ ଽଭିସଂଧ୍ଯ ଦୈତ୍ଯାଂସ୍ତାନ୍ ଆକର୍ଣାକୃଷ୍ଟକାର୍ମୁକଃ ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵଦ୍ରଣେ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଦୈତ୍ଯାନୀକେ ତୁ ପୌରୁଷାତ୍
ତାପରେ, ଧନୁଷକୁ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି, ବିଷ୍ଣୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଦାଇତ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ, ନାୟକର ପ୍ରଭାବରେ।
ନିମିଂ ଵିଵ୍ଯାଧ ଵିଂଶତ୍ଯା ବାଣାନାମଗ୍ନିଵର୍ଚସାମ୍ ମଥନଂ ଦଶଭିର୍ବାଣୈଃ ଶୁମ୍ଭଂ ପଞ୍ଚଭିରେଵ ଚ
ସେ ନିମିଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଭାର ବିଶ୍ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ, ମଥନଙ୍କୁ ଦଶଟି ବାଣରେ, ଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
ଏକେନ ମହିଷଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵିଵ୍ଯାଧୋରସି ପତ୍ତ୍ରିଣା ଜମ୍ଭଂ ଦ୍ଵାଦଶଭିସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚୈକୈକଶୋ ଽଷ୍ଟଭିଃ
କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁ ଏକ ଶଳକ ବାଣରେ ମହିଷଙ୍କ ଛାତିକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ଜମ୍ଭକୁ ବାରଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ଆଠଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
ତସ୍ଯ ତଲ୍ଲାଘଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦାନଵାଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତାଃ ନର୍ଦମାନାଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଚକ୍ରୁରତ୍ଯଦ୍ଭୁତଂ ରଣମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତୀବ୍ରତା ଦେଖି, ଦାନବମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ଗର୍ଜନ କରି, ବଡ଼ ପ୍ରୟାସରେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ଚିଛେଦାଥ ଧନୁର୍ଵିଷ୍ଣୋର୍ ନିମିର୍ଭଲ୍ଲେନ ଦାନଵଃ ସଂଧ୍ଯମାନଂ ଶରଂ ହସ୍ତେ ଚିଛେଦ ମହିଷାସୁରଃ
ତାପରେ, ନିମି ଦାନବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧନୁଷକୁ ଚଉଡ଼ା ମୁଣ୍ଡିଆ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ, ମହିଷାସୁର ବିଷ୍ଣୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଥିବା ବାଣକୁ କାଟିଦେଲେ।
ପୀଡଯାମାସ ଗରୁଡଂ ଜମ୍ଭସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈସ୍ତୁ ସାଯକୈଃ ଭୁଜଂ ତସ୍ଯାହନଦ୍ଗାଢଂ ଶୁମ୍ଭୋ ଭୂଧରସଂନିଭଃ
ଜମ୍ଭ ଗରୁଡ଼କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ, ଶୁମ୍ଭ ତାଙ୍କ ଭୁଜକୁ ପାହାଡ଼ ପରି ଭାରି ଆଘାତ ଦେଲେ।
ଛିନ୍ନେ ଧନୁଷି ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଗଦାଂ ଜଗ୍ରାହ ଭୀଷଣାମ୍ ତାଂ ପ୍ରାହିଣୋତ୍ସ ଵେଗେନ ମଥନାଯ ମହାହଵେ
ଧନୁଷ କାଟିଯିବା ପରେ, ଗୋବିନ୍ଦ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ନେଲେ, ଏହି ଗଦାକୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତିରେ ମଥନଙ୍କୁ ଦିଆଗଲେ।
ତାମପ୍ରାପ୍ତାଂ ନିମିର୍ବାଣୈଶ୍ ଚିଛେଦ ତିଲଶୋ ରଣେ ତାଂ ନାଶମାଗତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହୀନାଗ୍ରେ ପ୍ରାର୍ଥନାମିଵ
କିନ୍ତୁ ଗଦା ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ, ନିମି ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣରେ ଏହି ଗଦାକୁ ଟିକିଆ ଟିକିଆ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ଆଗ୍ରହ ପୂରଣ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଏ।
ଜଗ୍ରାହ ମୁଦ୍ଗରଂ ଘୋରଂ ଦିଵ୍ଯରତ୍ନପରିଷ୍କୃତମ୍ ତଂ ମୁମୋଚାଥ ଵେଗେନ ନିମିମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଦାନଵମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ମୁଦ୍ଗର ନେଲେ, ଯାହା ଦିବ୍ୟ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଏହି ମୁଦ୍ଗରକୁ ଦାନବ ନିମିଙ୍କୁ ଦିଆଗଲେ।
ତମ୍ ଆଯାନ୍ତଂ ଵିଯତ୍ଯେଵ ତ୍ରଯୋ ଦୈତ୍ଯା ନ୍ଯଵାରଯନ୍ ଗଦଯା ଜମ୍ଭଦୈତ୍ଯସ୍ତୁ ଗ୍ରସନଃ ପଟ୍ଟିଶେନ ତୁ
ଏହି ମୁଦ୍ଗର ଆକାଶ ମାନେ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ତିନି ଦାଇତ୍ୟ ଏହାକୁ ଅଟକାଇଲେ: ଜମ୍ଭ ଗଦାରେ, ଗ୍ରସନ ପଟ୍ଟିଶରେ।
ଶକ୍ତ୍ଯା ଚ ମହିଷୋ ଦୈତ୍ଯଃ ସ୍ଵପକ୍ଷଜଯକାଙ୍କ୍ଷଯା ନିରାକୃତଂ ତମାଲୋକ୍ଯ ଦୁର୍ଜନେ ପ୍ରଣଯଂ ଯଥା
ମହିଷ ଦାଇତ୍ୟ ନିଜ ପକ୍ଷର ଜୟ ଆଶା କରି, ଶକ୍ତିରେ ଏହାକୁ ଅଟକାଇଲେ, ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ପ୍ରେମକୁ ବାଧା ଦେଇଥାଏ।
ଜଗ୍ରାହ ଶକ୍ତିମୁଗ୍ରାଗ୍ରାମ୍ ଅଷ୍ଟଘଣ୍ଟୋତ୍କଟସ୍ଵନାମ୍ ଜମ୍ଭାଯ ତାଂ ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ରଣଭୀଷଣଃ
ସେ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି, ଯାହାର ତୀର ଅତି ଦ୍ରୁତ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟ ଘଣ୍ଟାର ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ ଝଙ୍କାରିଥିଲା, ଉଠାଇ ଜମ୍ଭାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ତାହା ଛାଡିଦେଲେ।
ତାମମ୍ବରସ୍ଥାଂ ଜଗ୍ରାହ ଗଜୋ ଦାନଵନନ୍ଦନଃ ଗୃହୀତାଂ ତାଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ଶିକ୍ଷାମିଵ ଵିଵେକିଭିଃ
ଦାନବଙ୍କ ପୁତ୍ର ହାତୀ ଆକାଶରେ ଝୁଲିଥିବା ଶକ୍ତିକୁ ଧରିଲା; ଏହାକୁ ଧରିବାକୁ ଦେଖି ଜଣେ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଏହାକୁ ଏକ ଶିକ୍ଷା ଭାବେ ଗଣନା କରିଲେ।
ଦୃଢଂ ଭାରସହଂ ସାରମ୍ ଅନ୍ଯଦାଦାଯ କାର୍ମୁକମ୍ ରୌଦ୍ରାସ୍ତ୍ରମଭିସଂଧାଯ ତସ୍ମିନ୍ବାଣଂ ମୁମୋଚ ହ
ସେ ଏକ ଦୃଢ଼, ଭାରସହିବା, ଆବଶ୍ୟକ ବଣ୍ଧା ଧନୁ ନେଇ, ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ତାହାରେ ଏକ ତୀର ଛାଡିଦେଲେ।
ତତୋ ଽସ୍ତ୍ରତେଜସା ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଲୋକଂ ଚରାଚରମ୍ ତତୋ ବାଣମଯଂ ସର୍ଵମ୍ ଆକାଶଂ ସମଦୃଶ୍ଯତ
ଅସ୍ତ୍ରର ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ଅଚଳ ଜଗତ ଆବୃତ ହେଇଗଲା; ଆକାଶରେ ତୀରରେ ଭରିଯାଇଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ହେଲା।
ଭୂର୍ଦିଶୋ ଵିଦିଶଶ୍ଚୈଵ ବାଣଜାଲମଯା ବଭୁଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦସ୍ତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସେନନୀର୍ ଗ୍ରସନୋ ଽସୁରଃ
ପୃଥିବୀ, ଦିଗ ଏବଂ ଉପଦିଗଗୁଡିକ ତୀରର ଜାଲରେ ଆଛାଦିତ ହେଇଗଲା; ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଦେଖି, ଦେଉଳ ସେନାପତି ଗ୍ରସନା ନିଶ୍ଵାସ ହରାଇଗଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମମସ୍ତ୍ରଂ ଚକାରାସୌ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରଵିନିଵାରଣମ୍ ତେନ ତତ୍ପ୍ରଶମଂ ଯାତଂ ରୌଦ୍ରାସ୍ତ୍ରଂ ଲୋକଘସ୍ମରମ୍
ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରେ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଜଗତ ନିଗଳିବା ଅସ୍ତ୍ର ଶାନ୍ତ ହେଲା।