ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ରଥୌ ତୁ ତୌ ଵେଗାଦ୍ ଆପ୍ଲୁତୌ ତରସାଶ୍ଵିନୌ ତୌ ରଥୌ ସ ତୁ ନିଷ୍ପିଷ୍ଯ ମୁଦ୍ଗରୋ ଽଚଲସଂନିଭଃ
ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ରଥରୁ ଲାଫ ଦେଇ ପଲାଇଲେ; ପାହାଡ଼ ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ତାଙ୍କ ରଥକୁ ଚୁର୍ମା କରିଦେଲା।
ଦାରଯାମାସ ଧରଣୀଂ ହେମଜାଲପରିଷ୍କୃତଃ ତସ୍ଯ କର୍ମାଶ୍ଵିନୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭିଷଜୌ ଚିତ୍ରଯୋଧିନୌ
ସେହି ଗଦା ସୁନାର ଜାଲରେ ଭୂଷିତ ଭୂମିକୁ ଫାଟି ଦେଲା; ଦେତ୍ୟର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ ଚିକିତ୍ସକ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଧା ହେଇ,
ଵଜ୍ରାସ୍ତ୍ରଂ ତୁ ପ୍ରକୁର୍ଵାତେ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରନିଵାରଣମ୍ ତତୋ ଵଜ୍ରମଯଂ ଵର୍ଷଂ ପ୍ରାଵର୍ତଦ୍ ଅତିଦାରୁଣମ୍
ଦାନବ ରାଜାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବଜ୍ରାସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ; ତାପରେ ଭୟଙ୍କର ବଜ୍ରର ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଘୋରଵଜ୍ରପ୍ରହାରୈସ୍ତୁ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଃ ସ ପରିଷ୍କୃତଃ ରଥୋ ଧ୍ଵଜୋ ଧନୁଶ୍ଚକ୍ରଂ କଵଚଂ ଚାପି କାଞ୍ଚନମ୍
ଭୟଙ୍କର ବଜ୍ର ଆଘାତରେ, ଦେତ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ରଥ, ଧ୍ୱଜ, ଧନୁ, ଚକ୍ର ଓ ସୁନାର କବଚ
କ୍ଷଣେନ ତିଲଶୋ ଜାତଂ ସର୍ଵସୈନ୍ଯସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁଷ୍କରଂ କର୍ମ ସୋ ଽଶ୍ଵିଭ୍ଯାଂ ଭୀମଵିକ୍ରମଃ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସମସ୍ତ ସେନା ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ, ତିଳ ତିଳ ଭାଗରେ ଭଙ୍ଗି ଯାଇଲା; ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେତ୍ୟ
ନାରାଯଣାସ୍ତ୍ରଂ ବଲଵାନ୍ ମୁମୋଚ ରଣମୂର୍ଧନି ଵଜ୍ରାସ୍ତ୍ରଂ ଶମଯାମାସ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରୋ ଽସ୍ତ୍ରତେଜସା
ଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚରେ ନାରାୟଣାସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ; ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ, ଦେତ୍ୟ ରାଜା ବଜ୍ରାସ୍ତ୍ରକୁ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ପ୍ରଶାନ୍ତେ ଵଜ୍ରାସ୍ତ୍ରେ କାଲନେମିରନନ୍ତରମ୍ ଜୀଵଗ୍ରାହଂ ଗ୍ରାହଯିତୁମ୍ ଅଶ୍ଵିନୌ ତୁ ପ୍ରଚକ୍ରମେ
ବଜ୍ରାସ୍ତ୍ର ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ, କାଳନେମି ତୁରନ୍ତ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କୁ ଜୀବନ୍ତ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ତାଵଶ୍ଵିନୌ ରଣାଦ୍ଭୀତୌ ସହସ୍ରାକ୍ଷରଥଂ ପ୍ରତି ପ୍ରଯାତୌ ଵେପମାନୌ ତୁ ପଦା ଶସ୍ତ୍ରଵିଵର୍ଜିତୌ
ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ଦିଗରେ ପଦେ ପଦେ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ଅସ୍ତ୍ର ବିନା ପଲାଇଲେ।
ତଯୋରନୁଗତୋ ଦୈତ୍ଯଃ କାଲନେମିର୍ମହାବଲଃ ପ୍ରାପ୍ଯେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ରଥଂ କ୍ରୂରୋ ଦୈତ୍ଯାନୀକପଦାନୁଗଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେତ୍ୟ କାଳନେମି ତାଙ୍କ ପଛରେ ଦୌଡ଼ିଲେ, ଦେତ୍ୟ ସେନାର ଅନୁସରଣ କରି, କ୍ରୂର ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵଭୂତାନି ଵିତ୍ରେସୁର୍ଵିହ୍ଵଲାନି ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ତତ୍କ୍ରୌର୍ଯଂ ସର୍ଵଭୂତାନି ମେନିରେ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ; ଦେତ୍ୟର କ୍ରୂରତା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟରେ ଭରିଗଲେ।
ପରାଜଯଂ ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସର୍ଵଲୋକକ୍ଷଯାଵହମ୍ ଚେଲୁଃ ଶିଖରିଣୋ ମୁଖ୍ଯାଃ ପେତୁରୁଲ୍କା ନଭସ୍ତଲାତ୍
ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପରାଜୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକର ନାଶ ଆଣିଥିବା ପ୍ରମୁଖ ପାହାଡ଼ ଶିଖରଗୁଡ଼ିକ ଆକାଶରୁ ଉଲ୍କା ପରି ପଡ଼ିଗଲା ।
ଜଗର୍ଜୁର୍ଜଲଦା ଦିକ୍ଷୁ ହ୍ଯ୍ ଉଦ୍ଭୂତାଶ୍ଚ ମହାର୍ଣଵାଃ ତାଂ ଭୂତଵିକୃତିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ଗରୁଡଧ୍ଵଜଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମେଘଗୁଡ଼ିକ ଗର୍ଜନ କରିଲେ, ବଡ଼ ବଡ଼ ସାଗର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଗରୁଡ଼ ଧ୍ୱଜଧାରୀ ଭଗବାନ—
ଵ୍ଯବୁଧ୍ଯତାହିପର୍ଯଙ୍କେ ଯୋଗନିଦ୍ରାଂ ଵିହାଯ ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀକରଯୁଗାଜସ୍ରଲାଲିତାଙ୍ଘ୍ରିସରୋରୁହଃ
ସର୍ପ ଶୟନରେ ଯୋଗନିଦ୍ରା ଛାଡ଼ି ଜାଗିଉଠିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ହାତ ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ସଦା ମାନ୍ୟ କରୁଥିଲା ।
ଶରଦମ୍ବରନୀଲାବ୍ଜକାନ୍ତଦେହଛଵିର୍ଵିଭୁଃ କୌସ୍ତୁଭୋଦ୍ଭାସିତୋରସ୍କଃ କାନ୍ତକେଯୂରଭାସ୍ଵରଃ
ଶରତ ଆକାଶର ନୀଳ ପଦ୍ମ ପରି ଦେହ ଚମକୁଥିଲା, କୌସ୍ତୁଭ ମଣିର ଆଲୋକରେ ଛାତି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଚମକୁଥିବା କେୟୂର ପରି ଭୂଷିତ ।
ଵିମୃଶ୍ଯ ସୁରସଂକ୍ଷୋଭଂ ଵୈନତେଯଂ ସମାହ୍ଵଯତ୍ ଆହୂତେ ଽଵସ୍ଥିତେ ତସ୍ମିନ୍ ନାଗାଵସ୍ଥିତଵର୍ଷ୍ମଣି
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅସ୍ଥିରତା ବିଚାର କରି, ସେ ବେନତେୟକୁ ଡାକିଲେ; ଡାକିବା ପରେ, ଗରୁଡ଼ ସର୍ପ ଆକାର ଧରି ତିଆରି ହେଲେ ।
ଦିଵ୍ଯନାନାସ୍ତ୍ରତୀକ୍ଷ୍ଣାର୍ଚିର୍ ଆରୁହ୍ଯାଗାତ୍ ସୁରାନ୍ସ୍ଵଯମ୍ ତତ୍ରାପଶ୍ଯତ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରମ୍ ଅଭିଦ୍ରୁତମଭିପ୍ଲୁତୈଃ
ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରର ତୀବ୍ର ଆଗ୍ନି ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିବା ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସେ ନିଜେ ଦେବମାନେଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ଅନେକ ଲୋକ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି ।
ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରୈର୍ନଵାମ୍ଭୋଦସଚ୍ଛାଯୈଃ ପୌରୁଷୋତ୍କଟୈଃ ଯଥା ହି ପୁରୁଷଂ ଘୋରୈର୍ ଅଭାଗ୍ଯୈର୍ଵଂଶଶାଲିଭିଃ
ଦାନବ ମହାରଥୀମାନେ, ନୂତନ ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଚାୟା ଦେଇ, ଶକ୍ତିରେ ଭୟଙ୍କର, ଏକ ଅଭାଗା ପରିବାର ମାନେ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଘେରି ରଖିଥିବା ପରି, ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଘେରି ରଖିଲେ ।
ପରିତ୍ରାଣାଯାଶୁ କୃତଂ ସୁକ୍ଷେତ୍ରେ କର୍ମ ନିର୍ମଲମ୍ ଅଥାପଶ୍ଯନ୍ତ ଦୈତେଯା ଵିଯତି ଜ୍ଯୋତିର୍ମଣ୍ଡଲମ୍
ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୀଘ୍ର କରାଗଲା; ତାପରେ ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଆକାଶରେ ଏକ ଆଲୋକ ମଣ୍ଡଳ ଦେଖିଲେ ।
ସ୍ଫୁରନ୍ତମୁଦଯାଦ୍ରିସ୍ଥଂ ସୂର୍ଯମୁଷ୍ଣତ୍ଵିଷା ଇଵ ପ୍ରଭାଵଂ ଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛନ୍ତୋ ଦାନଵାସ୍ତସ୍ଯ ତେଜସଃ
ଉଦୟ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଚମକୁଥିବା, ଉଷ୍ଣ କିରଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି; ଦାନବମାନେ ଏହି ତେଜର ଉତ୍ସ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଲେ—
ଗରୁତ୍ମନ୍ତମପଶ୍ଯନ୍ତଃ କଲ୍ପାନ୍ତାନଲସଂନିଭମ୍ ତମାସ୍ଥିତଂ ଚ ମେଘୌଘଦ୍ଯୁତିମକ୍ଷଯମଚ୍ଯୁତମ୍
ଗରୁଡ଼କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି କଳ୍ପାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଛି, ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତ, ଯେଉଁଠି ମେଘ ଦଳ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଟୁଟ ।
ତମ୍ ଆଲୋକ୍ଯାସୁରେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତୁ ହର୍ଷସମ୍ପୂର୍ଣମାନସାଃ ଅଯଂ ଵୈ ଦେଵସର୍ଵସ୍ଵଂ ଜିତେ ଽସ୍ମିନ୍ନିର୍ଜିତାଃ ସୁରାଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅସୁର ନେତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ କହିଲେ: 'ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କର ସାର୍ବଭୂମ ତତ୍ତ୍ୱ; ଏହିଠାରେ ଜିତିଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ହାରିଯିବେ ।'
ଅଯଂ ସ ଦୈତ୍ଯଚକ୍ରାଣାଂ କୃତାନ୍ତଃ କେଶଵୋ ଽରିହା ଏନମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଲୋକେଷୁ ଯଜ୍ଞଭାଗଭୁଜୋ ଽମରାଃ
'ଏହି ଦାନବ ଦଳର ନାଶକ, କେଶବ, ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରିଥିବା; ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଦେବମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ଭୋଗ କରନ୍ତି ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦାନଵାଃ ସର୍ଵେ ପରିଵାର୍ଯ ସମନ୍ତତଃ ନିଜଘ୍ନୁର୍ଵିଵିଧୈରସ୍ତ୍ରୈସ୍ ତେ ତମ୍ ଆଯାନ୍ତମ୍ ଆହଵେ
ଏଭଳି କହି, ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ନେଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ ।
କାଲନେମିପ୍ରଭୃତଯୋ ଦଶ ଦୈତ୍ଯା ମହାରଥାଃ ଷଷ୍ଟ୍ଯା ଵିଵ୍ଯାଧ ବାଣାନାଂ କାଲନେମିର୍ଜନାର୍ଦନମ୍
କାଳନେମି ଓ ଅନ୍ୟ ନଉ ଦାନବ ମହାରଥୀ, କାଳନେମି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଷଷ୍ଟି ତୀରରେ ଆଘାତ କଲେ ।
ନିମିଃ ଶତେନ ବାଣାନାଂ ମଥନୋ ଽଶୀତିଭିଃ ଶରୈଃ ଜମ୍ଭକଶ୍ଚୈଵ ସପ୍ତତ୍ଯା ଶୁମ୍ଭୋ ଦଶଭିରେଵ ଚ
ନିମି ଏକ ସଂଖ୍ୟା ତୀର, ମଥନ ଅଶୀ ଶର, ଜମ୍ଭକ ସପ୍ତତି ଏବଂ ଶୁମ୍ଭ ଦଶଟି ଶର ନିକ୍ଷେପ କଲେ ।
ଶେଷା ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରାଃ ସର୍ଵେ ଵିଷ୍ଣୁମେକୈକଶଃ ଶରୈଃ ଦଶଭିଶ୍ଚୈଵ ଯତ୍ତାସ୍ତେ ଜଘ୍ନୁଃ ସଗରୁଡଂ ରଣେ
ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦାନବ ନେତାମାନେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଶଟି ଶର ଦେଇ, ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ଗରୁଡ଼କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ।
ତେଷାମ୍ ଅମୃଷ୍ଯ ତତ୍କର୍ମ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଦାନଵସୂଦନଃ ଏକୈକଂ ଦାନଵଂ ଜଘ୍ନେ ଷଡ୍ଭିଃ ଷଡ୍ଭିରଜିହ୍ମଗୈଃ
ତାଙ୍କର ଆକ୍ରମଣ ସହିପାରିନଥିବା, ଦାନବ ନାଶକ ବିଷ୍ଣୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦାନବକୁ ଛଅଟି ସିଧା ଶରରେ ମାରିଦେଲେ ।
ଆକର୍ଣକୃଷ୍ଟୈର୍ଭୂଯଶ୍ଚ କାଲନେମିସ୍ ତ୍ରିଭିଃ ଶରୈଃ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵିଵ୍ଯାଧ ହୃଦଯେ କ୍ରୋଧାଦ୍ରକ୍ତଵିଲୋଚନଃ
ପୁନି, କାଳନେମି ତିନିଟି ଶର କାନ ଯାଏଁ ଟାଣି, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ହୃଦୟରେ ଆଘାତ କଲେ ।
ତସ୍ଯାଶୋଭନ୍ତ ତେ ବାଣା ହୃଦଯେ ତପ୍ତକାଞ୍ଚନାଃ ମଯୂଖାନୀଵ ଦୀପ୍ତାନି କୌସ୍ତୁଭସ୍ଯ ସ୍ଫୁଟତ୍ଵିଷଃ
ତାହାର ହୃଦୟରେ ସେ ବାଣଗୁଡିକ ତପ୍ତ ସୁନାର ପରି ଚମକୁଥିଲେ, କୌସ୍ତୁଭ ମଣିର ଦୀପ୍ତିର ରଶିମାନେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା ପରି।
ତୈର୍ବାଣୈଃ କିଂଚିଦାଯସ୍ତୋ ହରିର୍ଜଗ୍ରାହ ମୁଦ୍ଗରମ୍ ସତତଂ ଭ୍ରାମ୍ଯ ଵେଗେନ ଦାନଵାଯ ଵ୍ଯସର୍ଜଯତ୍
ସେ ବାଣଗୁଡିକର ଘାଏଁ ହରି କିଛି ଅସୁବିଧା ଅନୁଭବ କରି, ତୁରନ୍ତ ଗଦା ନେଇ, ତେଜ ଗତିରେ ଘୁଞ୍ଚାଇ, ଦାନବ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।