ତତଶ୍ଚାଵର୍ଷଦନଲଂ ସମନ୍ତାଦ୍ ଅତିସଂହତମ୍ ଚକ୍ଷୂଂଷି ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଚକାରାନ୍ଧାନି ଚ ପ୍ରଭୁଃ
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ବର୍ଷା କଲେ; ପ୍ରଭୁ ଦାନବମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଅନ୍ଧା କରିଦେଲେ।
ଗଜାନାମଗଲନ୍ମେଦଃ ପେତୁଶ୍ଚାପ୍ଯରଵା ଭୁଵି ତୁରଗା ନିଃଶ୍ଵସନ୍ତଶ୍ଚ ଘର୍ମାର୍ତା ରଥିନୋ ଽପି ଚ
ହାତୀମାନଙ୍କର ଚର୍ବି ଗଳିଗଲା, ତାଙ୍କର ରୋଦନ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲା; ଘୋଡାମାନେ ତାପରେ ହାଁପିଲେ, ରଥଚାଳକମାନେ ମଧ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଲେ।
ଇତଶ୍ଚେତଶ୍ଚ ସଲିଲଂ ପ୍ରାର୍ଥଯନ୍ତସ୍ତୃଷାତୁରାଃ ପ୍ରଚ୍ଛାଯଵିଟପାଂଶ୍ଚୈଵ ଗିରୀଣାଂ ଗହ୍ଵରାଣି ଚ
ଏଠା-ସେଠା ତିବ୍ର ତିଆରିରେ ପିଆସି ଜଳ ଚାହିଲେ, ଗଛର ଛାୟା ଓ ପାହାଡ଼ର ଗୁହା ଖୋଜିଲେ।
ତେଷାଂ ପ୍ରାର୍ଥଯତାଂ ଶୀତଂ ଦ୍ରୁମାନ୍ତରଵିସର୍ପିଣାମ୍ ଦାଵାଗ୍ନିଃ ପ୍ରଜ୍ଵଲଂଶ୍ଚୈଵ ଘୋରାର୍ଚିର୍ଦଗ୍ଧପାଦପଃ ତୋଯାର୍ଥିନଃ ପୁରୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୋଯଂ କଲ୍ଲୋଲମାଲିନମ୍
ସେମାନେ ଶୀତ ଚାହି ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଦାବାନଳ ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱାଳାରେ ଗଛଗୁଡିକୁ ଜଳାଇଦେଲା; ଜଳ ଚାହୁଥିବାମାନେ ସାମ୍ନାରେ ତରଙ୍ଗରେ ଭରିଥିବା ଜଳ ଦେଖି ଆଗକୁ ଚାଲିଲେ।
ପୁରଃସ୍ଥିତମପି ପ୍ରାପ୍ତୁଂ ନ ଶେକୁରଵମର୍ଦିତାଃ ଅପ୍ରାପ୍ଯ ସଲିଲଂ ଭୂମୌ ଵ୍ଯାତ୍ତାସ୍ଯା ଗତଚେତସଃ
ପାଣି ସାମ୍ନାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶକ୍ତିହୀନ ଦେତ୍ୟମାନେ ତାହାକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିଲେ ନାହିଁ; ପାଣି ମିଳିଲା ନାହିଁ, ମୁହଁ ଖୋଲି ମାଟିରେ ପଡ଼ି ମନ ହରାଇଦେଲେ।
ତତ୍ର ତତ୍ର ଵ୍ଯଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ମୃତା ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରା ଭୁଵି ରଥା ଗଜାଶ୍ଚ ପତିତାସ୍ ତୁରଗାଶ୍ଚ ସମାପିତାଃ
ଏଠି ସେଠି ଭୂମିରେ ମୃତ ଦେତ୍ୟନାୟକ, ଲୁହ୍ଚି ପଡ଼ିଥିବା ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ନଶ୍ୱ ହୋଇଥିଲେ।
ସ୍ଥିତା ଵମନ୍ତୋ ଧାଵନ୍ତୋ ଗଲଦ୍ରକ୍ତଵସାସୃଜଃ ଦାନଵାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଵ୍ଯଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ମୃତାନି ତୁ
କିଏ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, କିଏ ଦୌଡ଼ୁଥିବା, କିଏ ବାନ୍ତି କରୁଥିବା, ରକ୍ତ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଝରୁଥିବା, ହଜାର ହଜାର ମୃତ ଦାନବ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସଂକ୍ଷଯେ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ତସ୍ମିନ୍ମହତି ଵର୍ତିତେ ପ୍ରକୋପୋଦ୍ଭୂତତାମ୍ରାକ୍ଷଃ କାଲନେମୀ ରୁଷାତୁରଃ
ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଦେତ୍ୟନାୟକମାନଙ୍କର ବିନାଶ ଚାଲିଥିବାବେଳେ, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ଓ ରୋଷରେ ପୁରା ଜାଗ୍ରତ କାଳନେମି ଉଠିଲେ।
ଅଭଵତ୍କଲ୍ପମେଘାଭଃ ସ୍ଫୁରଦ୍ଭୂରିଶତହ୍ରଦଃ ଗମ୍ଭୀରାସ୍ଫୋଟନିର୍ହ୍ରାଦଜଗଦ୍ଧୃଦଯଘଟ୍ଟକଃ
ସେ ମେଘପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଅନେକ ଚମକୁଥିବା ହ୍ରଦ ଭଳି, ଗଭୀର ଗଜ୍ଜନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତର ହୃଦୟ କମ୍ପିଉଥିଲା।
ପ୍ରଚ୍ଛାଦ୍ଯ ଗଗନାଭୋଗଂ ରଵିମାଯାଂ ଵ୍ଯନାଶଯତ୍ ଶୀତଂ ଵଵର୍ଷ ସଲିଲଂ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରବଲଂ ପ୍ରତି
ସେ ଆକାଶକୁ ଢାକିଦେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ମାୟାକୁ ହଟାଇଦେଲେ, ଏବଂ ଦେତ୍ୟନାୟକମାନଙ୍କ ସେନା ଉପରେ ଠଣ୍ଡା ପାଣି ବର୍ଷା କଲେ।
ଦୈତ୍ଯାସ୍ତାଂ ଵୃଷ୍ଟିମାସାଦ୍ଯ ସମାଶ୍ଵସ୍ତାସ୍ତତଃ କ୍ରମାତ୍ ବୀଜାଙ୍କୁରା ଇଵାମ୍ଲାନାଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵୃଷ୍ଟିଂ ଧରାତଲେ
ସେଇ ବର୍ଷା ପାଇ ଦେତ୍ୟମାନେ ଦେହେ ଶକ୍ତି ଫେରାଇଲେ, ମାଟିରେ ଶୁଖିଯାଇଥିବା ଚାଷର ଚାରା ବର୍ଷା ପାଇଁ ପୁଣି ହସେଇଯିବା ପରି।
ତତଃ ସ ମେଘରୂପୀ ତୁ କାଲନେମିର୍ମହାସୁରଃ ଶସ୍ତ୍ରଵୃଷ୍ଟିଂ ଵଵର୍ଷୋଗ୍ରାଂ ଦେଵାନୀକେଷୁ ଦୁର୍ଜଯାମ୍
ତାପରେ ମେଘ ଆକାର ଧାରଣ କରି, ବଡ଼ ଦାନବ କାଳନେମି ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନା ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କଲେ, ଯାହାକୁ କେହି ରୋକିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତଯା ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ବାଧ୍ଯମାନା ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ମହୌଜସାମ୍ ଗତିଂ କାଂ ଚ ନ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଗାଵଃ ଶୀତାର୍ଦିତା ଇଵ
ସେଇ ବର୍ଷାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେତ୍ୟନାୟକମାନେ କେଉଁଠି ଯିବେ ଭାବିପାରୁନଥିଲେ, ଠଣ୍ଡାରେ ଅସ୍ତିର ଗାଈମାନେ ପରି।
ପରସ୍ପରଂ ଵ୍ଯଲୀଯନ୍ତ ପୃଷ୍ଠେଷୁ ଵ୍ଯସ୍ତ୍ରପାଣଯଃ ସ୍ଵେଷୁ ବାଧେ ଵ୍ଯଲୀଯନ୍ତ ଗଜେଷୁ ତୁରଗେଷୁ ଚ
ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ, ହାତ ଢିଲା ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା; ନିଜ ଦୁଃଖରେ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟରେ ଲୁହ୍ଚିଯାଉଥିଲେ।
ରଥେଷୁ ତ୍ଵମରାସ୍ତ୍ରସ୍ତାସ୍ ତତ୍ର ତତ୍ର ନିଲିଲ୍ଯିରେ ଅପରେ କୁଞ୍ଚିତୈର୍ଗାତ୍ରୈଃ ସ୍ଵହସ୍ତପିହିତାନନାଃ
ରଥମାନେ ଭିତିରେ ଅମରମାନେ ଏଠି ସେଠି ଲୁଚିଯାଉଥିଲେ; କିଏ ନିଜ ଅଙ୍ଗ ଭାଙ୍ଗି ମୁହଁ ନିଜ ହାତରେ ଢାକି ରହିଥିଲେ।
ଇତଶ୍ଚେତଶ୍ଚ ସଂଭ୍ରାନ୍ତା ବଭ୍ରମୁର୍ଵୈ ଦିଶୋ ଦଶ ଏଵଂଵିଧେ ତୁ ସଂଗ୍ରାମେ ତୁମୁଲେ ଦେଵସଂକ୍ଷଯେ
ଏପରି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସେମାନେ ଦଶ ଦିଗରେ ଭୂଲିଯାଉଥିଲେ; ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବମାନଙ୍କ ବିନାଶ ଚାଲିଥିଲା।
ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ପତିତା ଭୂମୌ ଶସ୍ତ୍ରଭିନ୍ନାଙ୍ଗସଂଧଯଃ ଵିଭୁଜା ଭିନ୍ନମୂର୍ଧାନସ୍ ତଥା ଛିନ୍ନୋରୁଜାନଵଃ
ଭୂମିରେ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଦେହ, ହାତ କଟା, ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଥିବା, ଉରୁ ଛିନ୍ନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଵିପର୍ଯସ୍ତରଥାସଙ୍ଗା ନିଷ୍ପିଷ୍ଟଧ୍ଵଜପଙ୍କ୍ତଯଃ ନିର୍ଭିନ୍ନାଙ୍ଗୈସ୍ତୁରଂଗୈସ୍ତୁ ଗଜୈଶ୍ଚାଚଲସଂନିଭୈଃ
ଉଲଟିଯାଇଥିବା ରଥ, ଚୁର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଜମାଳା, ଅଙ୍ଗ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଘୋଡ଼ା, ପାହାଡ଼ ସମାନ ହାତୀ ଭୂମିରେ ଛିଟିଯାଉଥିଲେ।
ସ୍ରୁତରକ୍ତହ୍ରଦୈର୍ଭୂମିର୍ ଵିକୃତାଵିକୃତା ବଭୌ ଏଵମାଜୌ ବଲୀ ଦୈତ୍ଯଃ କାଲନେମିର୍ମହାସୁରଃ
ଝରୁଥିବା ରକ୍ତର ହ୍ରଦ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଅପରିଚିତ ଓ ବିକୃତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଏପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେତ୍ୟ କାଳନେମି ବିଜୟୀ ହେଲେ।
ଜଘ୍ନେ ମୁହୂର୍ତମାତ୍ରେଣ ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ଦଶାଯୁତମ୍ ଯକ୍ଷାଣାଂ ପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷାଣି ରକ୍ଷସାମଯୁତାନି ଷଟ୍
କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସେ ଦଶ ହଜାର ଗନ୍ଧର୍ବ, ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଯକ୍ଷ ଓ ଛଅ ଲକ୍ଷ ରାକ୍ଷସ ମାରିଦେଲେ।
ତ୍ରୀଣି ଲକ୍ଷାଣି ଜଘ୍ନେ ସ କିଂନରାଣାଂ ତରସ୍ଵିନାମ୍ ଜଘ୍ନେ ପିଶାଚମୁଖ୍ଯାନାଂ ସପ୍ତ ଲକ୍ଷାଣି ନିର୍ଭଯଃ
ତିନି ଲକ୍ଷ ତୀବ୍ର କିନ୍ନର ଓ ସାତ ଲକ୍ଷ ପିଶାଚମାନଙ୍କୁ ଭୟ ନ ଥିବା କାଳନେମି ମାରିଦେଲେ।
ଇତରେଷାମସଂଖ୍ଯାତାଃ ସୁରଜାତିନିକାଯିନାମ୍ ଜଘ୍ନେ ସ କୋଟୀଃ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଶ୍ ଚିତ୍ରାସ୍ତ୍ରୈରସ୍ତ୍ରକୋଵିଦଃ
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସଂଖ୍ୟ ସୁରଜାତି ଦଳମାନେ, କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ଅଦ୍ଭୁତ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦଶ କୋଟି ମଧ୍ୟ ସେ ମାରିଦେଲେ।
ଏଵଂ ପରିଭଵେ ଭୀମେ ତଦା ତ୍ଵମରସଂକ୍ଷଯେ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧାଵଶ୍ଵିନୌ ଦେଵୌ ଚିତ୍ରାସ୍ତ୍ରକଵଚୋଜ୍ଜ୍ଵଲୌ
ଭୀମଙ୍କୁ ଅପମାନ କରାଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଇ, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା ଅଦ୍ଭୁତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ କବଚରେ ଜ୍ୱଳିମାନ ହେଇ, ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ଜଘ୍ନତୁଃ ସମରେ ଦୈତ୍ଯଂ କୃତାନ୍ତାନଲସଂନିଭମ୍ ତମାସାଦ୍ଯ ରଣେ ଘୋରମ୍ ଏକୈକଃ ଷଷ୍ଟିଭିଃ ଶରୈଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦୁଇ ଦେବତା ମୃତ୍ୟୁ ଅଗ୍ନି ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦେତ୍ୟାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଭୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁକୁ ଷଷ୍ଟିଟି ଶରରେ ଆହତ କଲେ।
ଜଘ୍ନେ ମର୍ମସୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରୈର୍ ଅସୁରଂ ଭୀମଦର୍ଶନମ୍ ତାଭ୍ଯାଂ ବାଣପ୍ରହାରୈଃ ସ କିଂଚିଦାଯସ୍ତଚେତନଃ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ, ଦୁଇ ଦେବତା ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦେତ୍ୟାକୁ ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ଆଘାତ କଲେ; ତାଙ୍କର ଶର ଆଘାତରେ, ଦେତ୍ୟର ଚେତନା କିଛି ଅସ୍ଥିର ହେଲା।
ଜଗ୍ରାହ ଚକ୍ରମଷ୍ଟାରଂ ତୈଲଧୌତଂ ରଣାନ୍ତକମ୍ ତେନ ଚକ୍ରେଣ ସୋ ଽଶ୍ଵିଭ୍ଯାଂ ଚିଛେଦ ରଥକୂବରମ୍
ଦେତ୍ୟ ଅଷ୍ଟାରା ଚକ୍ର, ତେଲ ଦେଇ ମସିହା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ମୃତ୍ୟୁକାରୀ ଚକ୍ର ଧରିଲେ; ସେହି ଚକ୍ରରେ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ରଥର ଯୋକ୍ ଭାଗକୁ କାଟି ଦେଲେ।
ଜଗ୍ରାହାଥ ଧନୁର୍ଦୈତ୍ଯଃ ଶରାଂଶ୍ଚାଶୀଵିଷୋପମାନ୍ ଵଵର୍ଷ ଭିଷଜୋ ମୂର୍ଧ୍ନି ସଂଛାଦ୍ଯାକାଶଗୋଚରମ୍
ତାପରେ ଦେତ୍ୟ ଧନୁ ଓ ଶର ଧରିଲେ, ଯେଉଁ ଶର ବିଷାକ୍ତ ସାପ ସମାନ ଭୟଙ୍କର; ତାହାକୁ ଚିକିତ୍ସକ ଦେବତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ବର୍ଷା କରି, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଢାକି ଦେଲେ।
ତାଵପ୍ଯସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚିଛିଦତୁଃ ଶିତୈସ୍ତୈର୍ଦୈତ୍ଯସାଯକାନ୍ ତଚ୍ଚ କର୍ମ ତଯୋର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମିତଃ କୋପମାଵିଶତ୍
କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ଦେବତା ମଧ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦେତ୍ୟର ଶରଗୁଡିକୁ କାଟି ଦେଲେ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ଦେତ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଇ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ମହତା ସ ତୁ କୋପେନ ସର୍ଵାଯୋମଯସାଦନମ୍ ଜଗ୍ରାହ ମୁଦ୍ଗରଂ ଭୀମଂ କାଲଦଣ୍ଡଵିଭୀଷଣମ୍
ତାପରେ, ବଡ଼ ରୁଷ୍ଟ ହେଇ, ଦେତ୍ୟ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଲୋହାର ଗଦା ଧରିଲେ, ଯାହା କାଳର ଦଣ୍ଡ ସମାନ ଭୟାନକ।
ସ ତତୋ ଭ୍ରାମ୍ଯ ଵେଗେନ ଚିକ୍ଷେପାଶ୍ଵିରଥଂ ପ୍ରତି ତଂ ତୁ ମୁଦ୍ଗରମ୍ ଆଯାନ୍ତମ୍ ଆଲୋକ୍ଯାମ୍ବରଗୋଚରମ୍
ସେ ଗଦାକୁ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଘୁମାଇ, ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ; ଆକାଶରେ ଆସୁଥିବା ଗଦାକୁ ଦେଖି,