ରଥାଦାପ୍ଲୁତ୍ଯ ଵେଗେନ ଭୂଷଣଦ୍ଯୁତିଭାସ୍ଵରଃ ଖଡ୍ଗେନ କମଲାନୀଵ ଵିକୋଶେନାମ୍ବରତ୍ଵିଷା
ସେ ରଥରୁ ଦ୍ରୁତ ଲାଫି ପଡ଼ିଲେ, ତାଙ୍କ ଭୂଷଣର ଚମକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ, ଏବଂ ତଳୱାର ଆକାଶରେ ଅଖୋଲା ପଦ୍ମ ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ଚିଛେଦ ରିପୁଵକ୍ତ୍ରାଣି ଵିଚିତ୍ରାଣି ସମନ୍ତତଃ ତିର୍ଯକ୍ପୃଷ୍ଠମଧଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ଦୀର୍ଘବାହୁର୍ମହାସିନା
ତାଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତଳୱାରରେ ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମୁହଁ ସବୁଦିଗରେ—ପାଖ, ପଛ, ତଳ, ଉପର—କାଟିଦେଲେ।
ସଂଦଷ୍ଟୌଷ୍ଠପୁଟାଟୋପଭ୍ରୁକୁଟୀଵିକଟାନନଃ ପ୍ରଚଣ୍ଡକୋପରକ୍ତାକ୍ଷୋ ନ୍ଯକୃନ୍ତଦ୍ଦାନଵାନ୍ରଣେ
କ୍ରୋଧରେ ଠୋଠ ଦଂଶି, ଭୌହ ଚମ୍ମରାଇ, ଆଖି ରକ୍ତାବଳି ହୋଇ, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବମାନେକୁ କାଟି ଫେଲିଲେ।
ତତୋ ନିଃଶେଷିତପ୍ରାଯାଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ସ୍ଵାମନୀକିନୀମ୍ ମୁକ୍ତ୍ଵା କୁଜମ୍ଭୋ ଧନଦଂ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରମଭିଦ୍ରଵନ୍
ଏପରି ନିଜ ସେନା ପ୍ରାୟ ସମାପ୍ତ ଦେଖି, କୁଜମ୍ଭ ଧନଦଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଲବ୍ଧସଂଜ୍ଞୋ ଽଥ ଜମ୍ଭସ୍ତୁ ଧନାଧ୍ଯକ୍ଷପଦାନୁଗାନ୍ ଜୀଵଗ୍ରାହାନ୍ସ ଜଗ୍ରାହ ବଦ୍ଧ୍ଵା ପାଶୈଃ ସହସ୍ରଶଃ
ତାପରେ ଜମ୍ଭ ହୁଷ୍କି ପାଇ, ଧନର ଅଧିପତିଙ୍କ ସହଚରମାନେକୁ ଜୀବନ୍ତ ଧରି, ହଜାର-ହଜାର ଜଣଙ୍କୁ ଦୌରି ପାଶରେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।
ମୂର୍ତିମନ୍ତି ତୁ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ଦାନଵାଃ ଵାହନାନି ଚ ଦିଵ୍ଯାନି ଵିମାନାନି ସହସ୍ରଶଃ
ଦାନବମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଜୀବନ୍ତ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଏବଂ ହଜାର-ହଜାର ଦିବ୍ୟ ଯାନ ଓ ବିମାନ ଦଖଳ କଲେ।
ଧନେଶୋ ଲବ୍ଧସଂଜ୍ଞୋ ଽଥ ତାମଵସ୍ଥାଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ତୁ ନିଃଶ୍ଵସନ୍ଦୀର୍ଘମୁଷ୍ଣଂ ଚ ରୋଷାତ୍ତାମ୍ରଵିଲୋଚନଃ
ଧନେଶ ହୁଷ୍କି ପାଇ ସେଉଁଠି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି, କ୍ରୋଧରେ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଉଷ୍ଣ ଶ୍ୱାସ ନିକାସିଲେ, ତାଙ୍କ ଆଖି ରକ୍ତାବଳି ହୋଇଗଲା।
ଧ୍ଯାତ୍ଵାସ୍ତ୍ରଂ ଗାରୁଡଂ ଦିଵ୍ଯଂ ବାଣଂ ସଂଧାଯ କାର୍ମୁକେ ମୁମୋଚ ଦାନଵାନୀକେ ତଂ ବାଣଂ ଶତ୍ରୁଦାରଣମ୍
ସେ ଦିବ୍ୟ ଗରୁଡ଼ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଧନୁରେ ବାଣ ଚଢ଼ାଇ, ଦାନବ ସେନା ଉପରେ ଶତ୍ରୁ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ସେଇ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।
ପ୍ରଥମଂ କାର୍ମୁକାତ୍ତସ୍ଯ ନିଶ୍ଚେରୁର୍ଧୂମରାଜଯଃ ଅନନ୍ତରଂ ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗାନାଂ କୋଟଯୋ ଦୀପ୍ତଵର୍ଚସାମ୍
ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ଧନୁରୁ ଧୂଆଁ ଉଠିଲା; ତାପରେ ଅଗ୍ନିର ଅନେକ ତୀବ୍ର ତରଙ୍ଗ ଚମକିଉଠିଲା।
ତତୋ ଜ୍ଵାଲାକୁଲଂ ଵ୍ଯୋମ ଚକାରାସ୍ତ୍ରଂ ସମନ୍ତତଃ ତତଃ କ୍ରମେଣ ଦୁର୍ଵାରଂ ନାନାରୂପଂ ତଦାଭଵତ୍
ତାପରେ ସେଇ ଅସ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆକାଶକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ କଲା; ଏବଂ ଦୀର୍ଘକ୍ରମେ ଏହା ଅନେକ ରୂପରେ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତି ହେଲା।
ଅମୂର୍ତଶ୍ଚାଭଵଲ୍ଲୋକୋ ହ୍ଯ୍ ଅନ୍ଧକାରସମାଵୃତଃ ତତୋ ଽନ୍ତରିକ୍ଷେ ଶଂସନ୍ତି ତେଜସ୍ତେ ତୁ ପରିଷ୍କୃତମ୍
ପୃଥିବୀ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା, ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଗଲା; ତାପରେ ଆକାଶରେ ସେମାନେ ତୁମ ଶୁଦ୍ଧ ତେଜ ଦେଖିଲେ।
କୁଜମ୍ଭସ୍ତତ୍ସମାଲୋଚ୍ଯ ଦାନଵୋ ଽତିପରାକ୍ରମଃ ଅଭିଦୁଦ୍ରାଵ ଵେଗେନ ପଦାତିର୍ଧନଦଂ ନଦନ୍
ଅତିଶୟ ପ୍ରବଳ କୁଜମ୍ଭ ଏହା ଦେଖି, ପଦେ ପଦେ ଧନଦଙ୍କ ଉପରେ ଗର୍ଜନ କରି ଧାଉଥିଲେ।
ଅଥାଭିମୁଖମ୍ ଆଯାନ୍ତଂ ଦୈତ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧନାଧିପଃ ବଭୂଵ ସମ୍ଭ୍ରମାଵିଷ୍ଟଃ ପଲାଯନପରାଯଣଃ
ତେବେ, ଦେଖିଲେ ଦେଉତା ଆସୁଛି, ଧନର ମାଳିକ ଭୟରେ ଅତି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ ଏବଂ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ତତଃ ପଲାଯତସ୍ତସ୍ଯ ମୁକୁଟଂ ରତ୍ନମଣ୍ଡିତମ୍ ପପାତ ଭୂତଲେ ଦୀପ୍ତଂ ରଵିବିମ୍ବମିଵାମ୍ବରାତ୍
ପଳାଇବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ମୁକୁଟ, ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଭୂମିରେ ପଡିଗଲା; ଏହା ଆକାଶରୁ ପଡୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚକ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଇଲା।
ଶୂରାଣାମଭିଜାତାନାଂ ଭର୍ତର୍ଯପସୃତେ ରଣାତ୍ ମର୍ତୁଂ ସଂଗ୍ରାମଶିରସି ଯୁକ୍ତଂ ତଦ୍ଭୂଷଣାଗ୍ରତଃ
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ମାଳିକ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଛକୁ ହଟିଲେ, ସେହି ସମୟରେ ଶୂର ଏବଂ ଉଚ୍ଚ କୁଳର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ତାଙ୍କର ପଡିଥିବା ଭୂଷଣ ପାଖରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ଯଥାଯଥିକ ଥିଲା।
ଇତି ଵ୍ଯଵସ୍ଯ ଦୁର୍ଧର୍ଷା ନାନାଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରପାଣଯଃ ଯୁଯୁତ୍ସଵଃ ସ୍ଥିତା ଯକ୍ଷା ମୁକୁଟଂ ପରିଵାର୍ଯ ତମ୍
ଏଭଳି ନିଷ୍ଚୟ କରି, ଭୟଙ୍କର ଯକ୍ଷମାନେ, ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ମୁକୁଟକୁ ଘେରି ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଅଭିମାନଧନା ଵୀରା ଧନଦସ୍ଯ ପଦାନୁଗାଃ ତାନମର୍ଷାଚ୍ଚ ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଦାନଵଶ୍ଚଣ୍ଡପୌରୁଷଃ
ଅଭିମାନୀ ଏବଂ ଧନୀ ବୀରମାନେ, ଧନର ମାଳିକଙ୍କର ସହାୟକ, ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ; ଏମାନେକୁ ଦେଖି, ଦାନବ ଚଣ୍ଡ ପ୍ରଭାବରେ ରୂଷ୍ଟ ହେଲା।
ଭୁଶୁଣ୍ଡୀଂ ଭୈରଵାକାରାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଶୈଲଗୌରଵାମ୍ ରକ୍ଷିଣୋ ମୁକୁଟସ୍ଯାଥ ନିଷ୍ପିପେଷ ନିଶାଚରାନ୍
ପାହାଡ଼ ପରି ଭାରୀ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଭୁଶୁଣ୍ଡି ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ମୁକୁଟର ରକ୍ଷକ ନିଶାଚରମାନେକୁ ଦାନବ ଚୁର୍ମାର କରିଦେଲା।
ତାନ୍ପ୍ରମଥ୍ଯାଥ ଦନୁଜୋ ମୁକୁଟଂ ତତ୍ସ୍ଵକେ ରଥେ ସମାରୋପ୍ଯାମରରିପୁର୍ ଜିତ୍ଵା ଧନଦମାହଵେ
ସେମାନେକୁ ଭଙ୍ଗ କରି, ଦାନବ ମୁକୁଟକୁ ନିଜ ରଥରେ ରଖିଲା; ଧନର ମାଳିକଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇ, ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ବିଜୟ ଲାଭ କଲା।
ଧନାନି ରତ୍ନାନି ଚ ମୂର୍ତିମନ୍ତି ତଥା ନିଧାନାନି ଶରୀରିଣଶ୍ଚ ଆଦାଯ ସର୍ଵାଣି ଜଗାମ ଦୈତ୍ଯୋ ଜମ୍ଭଃ ସ୍ଵସୈନ୍ଯଂ ଦନୁଜେନ୍ଦ୍ରସିଂହଃ ଧନାଧିପୋ ଵୈ ଵିନିକୀର୍ଣମୂର୍ଧଜୋ ଜଗାମ ଦୀନଃ ସୁରଭର୍ତୁରନ୍ତିକମ୍
ସମସ୍ତ ଧନ, ରତ୍ନ, ଦେହରେ ଥିବା ନିଧି ଓ ଜୀବମାନେକୁ ନେଇ, ଦାନବ ଜମ୍ଭ, ଦାନବ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସିଂହ ପରି, ନିଜ ସେନା ସହିତ ଚାଲିଗଲା; ଧନର ମାଳିକ, ଚୁଲ ଖୁଲି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଦେବତାଙ୍କର ମାଳିକଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
କୁଜମ୍ଭେନାଥ ସଂସକ୍ତୋ ରଜନୀଚରନନ୍ଦନଃ ମାଯାମମୋଘାମାଶ୍ରିତ୍ଯ ତାମସୀଂ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ
ତାପରେ, କୁଜମ୍ଭ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ରାତିରେ ଚଳା ରାକ୍ଷସପୁତ୍ର, ରାକ୍ଷସମାନେର ମାଳିକ, ନିଶ୍ଚିତ ଏବଂ ଅସଫଳ ତାମସୀ ମାୟା ଉପରେ ଭରସା କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଗିଲେ।
ମୋହଯାମାସ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ ଜଗତ୍କୃତ୍ଵା ତମୋମଯମ୍ ତତୋ ଵିଫଲନେତ୍ରାଣି ଦାନଵାନାଂ ବଲାନି ତୁ
ସେ ଦାନବ ମାଳିକଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରିଦେଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅନ୍ଧାରରେ ଢାକିଦେଲେ; ତାପରେ ଦାନବମାନେର ଚକ୍ଷୁ ଅକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲା, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହେଲା।
ନ ଶେକୁଶ୍ଚଲିତଂ ତତ୍ର ପଦାଦପି ପଦଂ ତଦା ତତୋ ନାନାସ୍ତ୍ରଵର୍ଷେଣ ଦାନଵାନାଂ ମହାଚମୂମ୍
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଏକ ପଦ ମଧ୍ୟ ଚଳାଇପାରିଲେ ନାହିଁ; ତାପରେ, ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷାରେ, ଦାନବମାନେର ବଡ଼ ସେନା—
ଜଘାନ ଘନନୀହାରତିମିରାତୁରଵାହନାମ୍ ଵଧ୍ଯମାନେଷୁ ଦୈତ୍ଯେଷୁ କୁଜମ୍ଭେ ମୂଢଚେତସି
ଘନ ନୀହାର ପରି ଅନ୍ଧାରରେ ତାଙ୍କର ଯାନଗୁଡିକ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲା—ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କରାଗଲା; ଦାନବମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଥିବାବେଳେ, କୁଜମ୍ଭର ମନ ଭ୍ରମିତ ହେଲା।
ମହିଷୋ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁ କଲ୍ପାନ୍ତାମ୍ଭୋଦସଂନିଭଃ ଅସ୍ତ୍ରଂ ଚକାର ସାଵିତ୍ରମ୍ ଉଲ୍କାସଂଘାତମଣ୍ଡିତମ୍
ତାପରେ ଦାନବ ରାଜା ମହିଷ, କଳ୍ପାନ୍ତର ମେଘ ପରି ଅନ୍ଧାର, ସାବିତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହା ଉଲ୍କାର ତୁଡିକାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ଵିଜୃମ୍ଭତ୍ଯଥ ସାଵିତ୍ରେ ପରମାସ୍ତ୍ରେ ପ୍ରତାପିନି ପ୍ରଣାଶମଗମତ୍ତୀଵ୍ରଂ ତମୋ ଘୋରମନନ୍ତରମ୍
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସାବିତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ବିସ୍ତାର ହେବା ସମୟରେ, ତୀବ୍ର ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହେଲା।
ତତୋ ଽସ୍ତ୍ରଂ ଵିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗାଙ୍କଂ ତମଃ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଵ୍ଯନାଶଯତ୍ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲାରୁଣପଦ୍ମୌଘଂ ଶରଦୀଵାମଲଂ ସରଃ
ତାପରେ ଚିହ୍ନିତ ଅସ୍ତ୍ର ଫୁଟା ଚିଙ୍ଗାରେ ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରିଦେଲା, ଯେପରି ଶରଦ ଋତୁର ସ୍ପଷ୍ଟ ଝିଅ ଜଳରେ ଫୁଲିଥିବା ଲାଲ ପଦ୍ମ ଶୋଭା ପାଏ।
ତତସ୍ତମସି ସଂଶାନ୍ତେ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରାଃ ପ୍ରାପ୍ତଚକ୍ଷୁଷଃ ଚକ୍ରୁଃ କ୍ରୂରେଣ ମନସା ଦେଵାନୀକୈଃ ସହାଦ୍ଭୁତମ୍
ଅନ୍ଧାର ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ, ଦାନବ ମାଳିକମାନେ ଚକ୍ଷୁ ଫେରାଇଲେ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ଶସ୍ତ୍ରୈରମର୍ଷାନ୍ନିର୍ମୁକ୍ତୈର୍ ଭୁଜଂଗାସ୍ତ୍ରଂ ଵିନୋଦିତମ୍ ଅଥାଦାଯ ଧନୁର୍ଘୋରମ୍ ଇଷୂଂଶ୍ଚାଶୀଵିଷୋପମାନ୍
କ୍ରୋଧରେ, ସେମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ; ସେପରି ସର୍ପ ଅସ୍ତ୍ର ଉପଯୋଗ କରି, ଭୟଙ୍କର ଧନୁ ଓ ବିଷାକ୍ତ ସର ନେଇଲେ।
କୁଜମ୍ଭୋ ଽଧାଵତ କ୍ଷିପ୍ତଂ ରକ୍ଷୋରାଜବଲଂ ପ୍ରତି ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ତମ୍ ଆଯାନ୍ତଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ସପଦାନୁଗଃ
କୁଜମ୍ଭ ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କର ସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ତାଙ୍କ ସହାୟକମାନେ ସହିତ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ରାକ୍ଷସମାନେର ମାଳିକ—