ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ଦେଵଃ ପଦ୍ମଗର୍ଭୋଦ୍ଭଵସ୍ତଦା ଉଵାଚ ଦୈତ୍ଯରାଜାନଂ ପ୍ରସନ୍ନଶ୍ଚତୁରାନନଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଦେବତା, ଚାରିମୁହାଁ ବ୍ରହ୍ମା, ଦେତ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଖୁସି ହେଇ ଶାନ୍ତ ମୁହଁରେ କହିଲେ।
ଅଲଂ ତେ ତପସା ଵତ୍ସ ମା କ୍ଲେଶେ ଦୁସ୍ତରେ ଵିଶ ପୁତ୍ରସ୍ତେ ତାରକୋ ନାମ ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାବଲଃ
ବେଶ ହେଲା, ପୁଅ; ଏତେ ତପସ୍ୟା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ଏହି କଷ୍ଟରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନି। ତୁମର ପୁଅର ନାମ ତାରକ ହେବ ଏବଂ ସେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ।
ଦେଵସୀମନ୍ତିନୀନାଂ ତୁ ଧମ୍ମିଲ୍ଲସ୍ଯ ଵିମୋକ୍ଷଣଃ ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଦୈତ୍ଯନାଥସ୍ତୁ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ପିତାମହମ୍
ଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଧମ୍ମିଲ୍ଲାଙ୍କର ମୁକ୍ତି ବିଷୟରେ କହିବା ପରେ, ଦେତ୍ୟ ନାଥ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
ଆଗତ୍ଯାନନ୍ଦଯାମାସ ମହିଷୀଂ ହର୍ଷିତାନନଃ ତୌ ଦମ୍ପତୀ କୃତାର୍ଥୌ ତୁ ଜଗ୍ମତୁଃ ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ମୁଦା
ପଛୁଆଇ ଆସି, ସେ ତାଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ, ମୁହଁ ହସରେ ଭରିଗଲା। ଦମ୍ପତି ଦୁଇଜଣ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଇ, ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
ଵଜ୍ରାଙ୍ଗେଣାହିତଂ ଗର୍ଭଂ ଵରାଙ୍ଗୀ ଵରଵର୍ଣିନୀ ପୂର୍ଣଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ଚ ଦଧାରୋଦର ଏଵ ହି
ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଗର୍ଭକୁ, ଶୁଭ୍ର ଶରୀର ଓ ସୁନ୍ଦର ବରାଙ୍ଗୀ ନିଜ ଉଦରରେ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧାରଣ କଲେ।
ତତୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରାନ୍ତେ ଵରାଙ୍ଗୀ ସୁଷୁଵେ ସୁତମ୍ ଜାଯମାନେ ତୁ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରେ ତସ୍ମିଂଲ୍ଲୋକଭଯଂକରେ
ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ବରାଙ୍ଗୀ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଦେତ୍ୟ ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଲାବେଳେ, ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭୟ ଦେଲେ।
ଚଚାଲ ସକଲା ପୃଥ୍ଵୀ ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ଚକମ୍ପିରେ ଚେଲୁର୍ମହୀଧରାଃ ସର୍ଵେ ଵଵୁର୍ଵାତାଶ୍ଚ ଭୀଷଣାଃ
ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଗଲା, ସମୁଦ୍ର ଭୂକମ୍ପ ହେଲା, ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ହଲେଇଗଲେ, ଭୟଙ୍କର ପବନ ବହିଲା।
ଜେପୁର୍ଜପ୍ଯଂ ମୁନିଵରା ନେଦୁର୍ଵ୍ଯାଲମୃଗା ଅପି ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୌ ଜହୁଃ କାନ୍ତିଂ ସନୀହାରା ଦିଶୋ ଽଭଵନ୍
ମହାମୁନିମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ, ବନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଗର୍ଜନ କଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଚମକ ହରାଇଲେ, ଦିଗ୍ଗୁଡିକୁ କୁହୁଡି ଢାକି ରହିଲା।
ଜାତେ ମହାସୁରେ ତସ୍ମିନ୍ ସର୍ଵେ ଚାପି ମହାସୁରାଃ ଆଜଗ୍ମୁର୍ହୃଷିତାସ୍ତତ୍ର ତଥା ଚାସୁରଯୋଷିତଃ
ସେ ମହାସୁର ଜନ୍ମ ନେଲାବେଳେ, ସମସ୍ତ ମହାସୁର ଏବଂ ତାଙ୍କର ମହିଳାମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ଜଗୁର୍ହର୍ଷସମାଵିଷ୍ଟା ନନୃତୁଶ୍ଚାସୁରାଙ୍ଗନାଃ ତତୋ ମହୋତ୍ସଵୋ ଜାତୋ ଦାନଵାନାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଆସୁର ମହିଳାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଗୀତ ଗାଇଲେ ଓ ନାଚିଲେ। ତାପରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଵିଷଣ୍ଣମନସୋ ଦେଵାଃ ସମହେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତଦାଭଵନ୍ ଵରାଙ୍ଗୀ ସ୍ଵସୁତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହର୍ଷେଣାପୂରିତା ତଦା
ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ମନମନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ବରାଙ୍ଗୀ ନିଜ ପୁଅକୁ ଦେଖି ଖୁସିରେ ଭରିଗଲେ।
ବହୁ ମେନେ ନ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଵିଜଯଂ ତୁ ତଦେଵ ସା ଜାତମାତ୍ରସ୍ତୁ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରସ୍ ତାରକଶ୍ଚଣ୍ଡଵିକ୍ରମଃ
ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଜୟକୁ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଲେ ନାହିଁ। ନବଜାତ ଦେତ୍ୟ ରାଜା ତାରକ, ବଡ଼ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଶୌର୍ୟରେ ଭରିଥିଲେ।
ଅଭିଷିକ୍ତୋ ଽସୁରୈଃ ସର୍ଵୈଃ କୁଜମ୍ଭମହିଷାଦିଭିଃ ସର୍ଵାସୁରମହାରାଜ୍ଯେ ପୃଥିଵୀତୁଲନକ୍ଷମୈଃ
ସମସ୍ତ ଦେତ୍ୟ—କୁଜମ୍ଭ, ମହିଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ତାଙ୍କୁ ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପାଇ ପାରିବ।
ସ ତୁ ପ୍ରାପ୍ଯ ମହାରାଜ୍ଯଂ ତାରକୋ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ଉଵାଚ ଦାନଵଶ୍ରେଷ୍ଠାନ୍ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତମିଦଂ ଵଚଃ
ମହାରାଜ୍ୟ ପାଇବା ପରେ, ତାରକ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେଙ୍କୁ ବୁଝିବା ଯୋଗ୍ୟ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଶୃଣୁଧ୍ଵମସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଵାକ୍ଯଂ ମମ ମହାବଲାଃ ଶ୍ରେଯସେ କ୍ରିଯତାଂ ବୁଦ୍ଧିଃ ସର୍ଵୈଃ କୃତ୍ଯସ୍ଯ ସଂଵିଧୌ
ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେତ୍ୟମାନେ, ମୋର କଥା ଶୁଣ। ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ଭଲରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ, ଆମର କାମ କିପରି ଭଲ ଭାବେ ହେବ।
ଵଂଶକ୍ଷଯକରା ଦେଵାଃ ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦାନଵାଃ ଅସ୍ମାକଂ ଜାତିଧର୍ମୋ ଵୈ ଵିରୂଢଂ ଵୈରମକ୍ଷଯମ୍
ଦେବତାମାନେ ଆମର ବଂଶକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ, ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଆମର ଜାତିଗତ ଧର୍ମ ହେଉଛି ଅବିରତ ଶତ୍ରୁତା।
ଵଯମଦ୍ଯ ଗମିଷ୍ଯାମଃ ସୁରାଣାଂ ନିଗ୍ରହାଯ ତୁ ସ୍ଵବାହୁବଲମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସର୍ଵ ଏଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଆଜି ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକସাথে ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଯିବା, ଆମ ନିଜ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି। ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
କିଂତୁ ନାତପସା ଯୁକ୍ତୋ ମନ୍ଯେ ଽହଂ ସୁରସଂଗମମ୍ ଅହମାଦୌ କରିଷ୍ଯାମି ତତୋ ଘୋରଂ ଦିତେଃ ସୁତାଃ
କିନ୍ତୁ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ତପସ୍ୟା ବିନା ଦେବତାମାନେଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଯିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ପ୍ରଥମେ ମୁଁ ତପ କରିବି, ତାପରେ ଦିତିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ।
ତତଃ ସୁରାନ୍ଵିଜେଷ୍ଯାମୋ ଭୋକ୍ଷ୍ଯାମୋ ଽଥ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ ସ୍ଥିରୋପାଯୋ ହି ପୁରୁଷଃ ସ୍ଥିରଶ୍ରୀରପି ଜାଯତେ
ତାପରେ ଆମେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଜୟ କରିବା ଓ ତିନି ଜଗତର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବା। ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲୋକ ସ୍ଥାୟୀ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ।
ରକ୍ଷିତୁଂ ନୈଵ ଶକ୍ନୋତି ଚପଲଶ୍ଚପଲାଃ ଶ୍ରିଯଃ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଦାନଵାଃ ସର୍ଵେ ଵାକ୍ଯଂ ତସ୍ଯାସୁରସ୍ଯ ତୁ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଚଞ୍ଚଳ, ସେ କେବେ ରକ୍ଷା କରିପାରେ ନାହିଁ, କାରଣ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର। ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଦାନବ ତାହାର କଥା ଧ୍ୟାନରେ ରଖିଲେ।
ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତ୍ଯଵୋଚଂସ୍ତେ ତତ୍ର ଦୈତ୍ଯାଃ ସଵିସ୍ମଯାଃ ସୋ ଽଗଚ୍ଛତ୍ପାରିଯାତ୍ରସ୍ଯ ଗିରେଃ କନ୍ଦରମୁତ୍ତମମ୍
ଦୈତ୍ୟମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ 'ଭଲ କହିଛ' 'ଭଲ କହିଛ' ବୋଲି କହିଲେ। ସେ ପରିୟାତ୍ର ପାହାଡ଼ର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୁହାକୁ ଗଲା।
ସର୍ଵର୍ତୁକୁସୁମାକୀର୍ଣଂ ନାନୌଷଧିଵିଦୀପିତମ୍ ନାନାଧାତୁରସସ୍ରାଵଚିତ୍ରଂ ନାନାଗୁହାଗୃହମ୍
ସେ ଗୁହା ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧିର ଆଲୋକରେ ଚମକିଥିଲା, ଅନେକ ଧାତୁର ଝରଣା ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ଗୁହା ଓ ଘରରେ ଭରିଥିଲା।
ଗହନୈଃ ସର୍ଵତୋ ଗୂଢଂ ଚିତ୍ରକଲ୍ପଦ୍ରୁମାଶ୍ରଯମ୍ ଅନେକାକାରବହୁଲଂ ପୃଥକ୍ପକ୍ଷିକୁଲାକୁଲମ୍
ସେ ଗୁହା ଚାରିପାଖରେ ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଲୁଚିଥିଲା, ଅଦ୍ଭୁତ କଳ୍ପବୃକ୍ଷର ଛାୟାରେ ରହିଥିଲା, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଆକୃତି ଓ ନାନା ପକ୍ଷୀର ଝୁଣ୍ଡରେ ଭରିଥିଲା।
ନାନାପ୍ରସ୍ରଵଣୋପେତଂ ନାନାଵିଧଜଲାଶଯମ୍ ପ୍ରାପ୍ଯ ତତ୍କନ୍ଦରଂ ଦୈତ୍ଯଶ୍ ଚଚାର ଵିପୁଲଂ ତପଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଝରଣା ଓ ଜଳାଶୟରେ ଭରିଥିବା ସେ ଗୁହାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦୈତ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ତପସ୍ୟା କରିଲା।
ନିରାହାରଃ ପଞ୍ଚତପାଃ ପତ୍ତ୍ରଭୁଗ୍ଵାରିଭୋଜନଃ ଶତଂ ଶତଂ ସମାନାଂ ତୁ ତପାଂସ୍ଯେତାନି ସୋ ଽକରୋତ୍
ସେ ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ପଞ୍ଚ ତପସ୍ୟା କରି, ପତ୍ର ଓ ଜଳ ଖାଇଥିଲା; ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଏହି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲା।
ତତଃ ସ୍ଵଦେହାଦୁତ୍କୃତ୍ଯ କର୍ଷଂ କର୍ଷଂ ଦିନେ ଦିନେ ମାଂସସ୍ଯାଗ୍ନୌ ଜୁହାଵାସୌ ତତୋ ନିର୍ମାଂସତାଂ ଗତଃ
ତାପରେ ସେ ପ୍ରତିଦିନ ନିଜ ଶରୀରରୁ ମାଂସ କାଟି ଅଗ୍ନିରେ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲା; ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ମାଂସ ଶୂନ୍ୟ ହେଇଗଲା।
ତସ୍ମିନ୍ନିର୍ମାଂସତାଂ ଯାତେ ତପୋରାଶିତ୍ଵମାଗତେ ଜଜ୍ଵଲୁଃ ସର୍ଵଭୂତାନି ତେଜସା ତସ୍ଯ ସର୍ଵତଃ
ସେ ମାଂସ ଶୂନ୍ୟ ହେଇ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଆର୍ଜନ କରିଥିଲା; ତାହାର ତେଜରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଚାରିପାଖରେ ଚମକିଉଠିଲେ।
ଉଦ୍ଵିଗ୍ନାଶ୍ଚ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ତପସା ତସ୍ଯ ଭୀଷିତାଃ ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମା ପରମଂ ତୋଷମାଗତଃ
ତାହାର ତପସ୍ୟାରେ ଭୟଭିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହେଇଗଲେ; ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ତାରକସ୍ଯ ଵରଂ ଦାତୁଂ ଜଗାମ ତ୍ରିଦଶାଲଯାତ୍ ପ୍ରାପ୍ଯ ତଂ ଶୈଲରାଜାନଂ ସ ଗିରେଃ କନ୍ଦରସ୍ଥିତମ୍ ଉଵାଚ ତାରକଂ ଦେଵୋ ଗିରା ମଧୁରଯା ଯୁତଃ
ତାରକଙ୍କୁ ଏକ ଵର ଦେବା ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେଙ୍କ ନିବାସରୁ ଆସିଲେ; ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରେ ତାରକଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବତା ମଧୁର କଥାରେ ତାରକଙ୍କୁ ଉପଦେଶ କଲେ।
ପୁତ୍ରାଲଂ ତପସା ତେ ଽସ୍ତୁ ନାସ୍ତ୍ଯସାଧ୍ଯଂ ତଵାଧୁନା ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ରୁଚିରଂ ଯତ୍ତେ ମନସି ଵର୍ତତେ
ବେଟା, ତୁମର ତପସ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ; ଏବେ ତୁମ ପାଇଁ କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ନାହିଁ। ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ସେଇ ଚମତ୍କାର ଵର ଚୟନ କର।