କିମର୍ଥଂ ପୁତ୍ରଂ ଭୂଯସ୍ତ୍ଵଂ ନିଯମଂ କ୍ରୂରମିଚ୍ଛସି ଆହାରାଭିମୁଖୋ ଦୈତ୍ଯ ତନ୍ନୋ ବ୍ରୂହି ମହାଵ୍ରତ
ହେ ପୁଅ, କାହିଁକି ପୁଣି ଏପରି କଠିନ ନିୟମ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ହେ ଦାଇତ୍ୟ, ତୁମେ ଖାଦ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରୁଛ, ଆମକୁ କହ, ହେ ମହାବ୍ରତୀ।
ଯାଵଦବ୍ଦସହସ୍ରେଣ ନିରାହାରସ୍ଯ ଯତ୍ଫଲମ୍ କ୍ଷଣେନୈକେନ ତଲ୍ଲଭ୍ଯଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାହାରମୁପସ୍ଥିତମ୍
ହଜାର ବର୍ଷ ଉପବାସର ଫଳ ଯେଉଁଠି ମିଳେ, ସମୟ ହେଲେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଫଳ ମିଳିଯାଏ।
ତ୍ଯାଗୋ ହ୍ଯପ୍ରାପ୍ତକାମାନାଂ କାମେଭ୍ଯୋ ନ ତଥା ଗୁରୁଃ ଯଥା ପ୍ରାପ୍ତଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ କାମଂ କମଲଲୋଚନ
ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ତିତିକି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ, ଯେପରି ଲାଭ ହୋଇଥିବା ଇଚ୍ଛାକୁ ଛାଡ଼ିବା ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ହେ ପଦ୍ମନୟନ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵାକ୍ଯଂ ଦୈତ୍ଯଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିରବ୍ରଵୀତ୍ ଚିନ୍ତଯଂସ୍ତପସା ଯୁକ୍ତୋ ହୃଦି ବ୍ରହ୍ମମୁଖେରିତମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦାଇତ୍ୟ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, ମନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରିତ ଶବ୍ଦ ଧ୍ୟାନ କରି, ତପସ୍ୟାରେ ଲଗ୍ନ ହେଲେ।
ଉତ୍ଥିତେନ ମଯା ଦୃଷ୍ଟା ସମାଧାନାତ୍ତ୍ଵଦାଜ୍ଞଯା ମହିଷୀ ଭୀଷିତା ଦୀନା ରୁଦତୀ ଶାଖିନସ୍ତଲେ
ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ଧ୍ୟାନରୁ ଉଠିବା ସମୟରେ, ମୁଁ ମୋର ରାଣୀକୁ ଦେଖିଲି, ସେ ଭୟଭୀତ, ଦୁଃଖିତ ଓ ଗଛ ତଳେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ।
ସା ମଯୋକ୍ତା ତୁ ତନ୍ଵଙ୍ଗୀ ଦୂଯମାନେନ ଚେତସା କିମେଵଂ ଵର୍ତସେ ଭୀରୁ ଵଦ ତ୍ଵଂ କିଂ ଚିକୀର୍ଷସି
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କହିଲି, ଶରୀର ଶିଥିଳା, ମୋର ମନ ଅସ୍ଥିର—'ତୁମେ କାହିଁକି ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛ, ଭୟଭୀତେ? କହ, କଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ମଯା ଦେଵ ପ୍ରୋଵାଚ ସ୍ଖଲିତାକ୍ଷରମ୍ ଵାକ୍ଯଂ ଚୋଵାଚ ତନ୍ଵଙ୍ଗୀ ଭୀତା ସା ହେତୁସଂହିତମ୍
ମୁଁ ଏପରି କହିବା ପରେ, ହେ ଦେବ, ସେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେ ଶିଥିଳା, ଭୟଭୀତ, କାରଣ ସହିତ କଥା କହିଲେ।
ତ୍ରାସିତାସ୍ମ୍ଯପଵିଦ୍ଧାସ୍ମି କର୍ଷିତା ପୀଡିତାସ୍ମି ଚ ରୌଦ୍ରେଣ ଦେଵରାଜେନ ନଷ୍ଟନାଥେଵ ଭୂରିଶଃ
ମୁଁ ଭୟଭୀତ, ଚାଲିଦିଆଯାଇଛି, ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛି, ଏବଂ ଦୟାଳୁ ଦେବରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନିପୁନି ନିର୍ବଳ ହୋଇଯାଉଛି, ଯେପରି ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ହୀନ ନାରୀ।
ଦୁଃଖସ୍ଯାନ୍ତମପଶ୍ଯନ୍ତୀ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତୁଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା ପୁତ୍ରଂ ମେ ତାରକଂ ଦେହି ହ୍ଯ୍ ଅସ୍ମାଦ୍ଦୁଃଖମହାର୍ଣଵାତ୍
ମୋ ଦୁଃଖର ଶେଷ କେଉଁଠି ଅଛି ବୋଲି ଦେଖି ପାରୁନାହିଁ, ଏହି ଦୁଃଖର ଅପାର ସାଗରରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ତାରକ ନାମକ ପୁଅ ଦିଅ, ମୁଁ ଜୀବନ ଛାଡିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଛି।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ସଂକ୍ଷୁବ୍ଧସ୍ ତସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରାର୍ଥମୁଦ୍ଯତଃ ତପୋ ଘୋରଂ କରିଷ୍ଯାମି ଜଯାଯ ତ୍ରିଦିଵୌକସାମ୍
ଏପରି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ ଏବଂ ପୁଅ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ—ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଜିତିବା ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିବି।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ଦେଵଃ ପଦ୍ମଗର୍ଭୋଦ୍ଭଵସ୍ତଦା ଉଵାଚ ଦୈତ୍ଯରାଜାନଂ ପ୍ରସନ୍ନଶ୍ଚତୁରାନନଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଦେବତା, ଚାରିମୁହାଁ ବ୍ରହ୍ମା, ଦେତ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଖୁସି ହେଇ ଶାନ୍ତ ମୁହଁରେ କହିଲେ।
ଅଲଂ ତେ ତପସା ଵତ୍ସ ମା କ୍ଲେଶେ ଦୁସ୍ତରେ ଵିଶ ପୁତ୍ରସ୍ତେ ତାରକୋ ନାମ ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାବଲଃ
ବେଶ ହେଲା, ପୁଅ; ଏତେ ତପସ୍ୟା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ଏହି କଷ୍ଟରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନି। ତୁମର ପୁଅର ନାମ ତାରକ ହେବ ଏବଂ ସେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ।
ଦେଵସୀମନ୍ତିନୀନାଂ ତୁ ଧମ୍ମିଲ୍ଲସ୍ଯ ଵିମୋକ୍ଷଣଃ ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଦୈତ୍ଯନାଥସ୍ତୁ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ପିତାମହମ୍
ଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଧମ୍ମିଲ୍ଲାଙ୍କର ମୁକ୍ତି ବିଷୟରେ କହିବା ପରେ, ଦେତ୍ୟ ନାଥ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
ଆଗତ୍ଯାନନ୍ଦଯାମାସ ମହିଷୀଂ ହର୍ଷିତାନନଃ ତୌ ଦମ୍ପତୀ କୃତାର୍ଥୌ ତୁ ଜଗ୍ମତୁଃ ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ମୁଦା
ପଛୁଆଇ ଆସି, ସେ ତାଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ, ମୁହଁ ହସରେ ଭରିଗଲା। ଦମ୍ପତି ଦୁଇଜଣ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଇ, ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
ଵଜ୍ରାଙ୍ଗେଣାହିତଂ ଗର୍ଭଂ ଵରାଙ୍ଗୀ ଵରଵର୍ଣିନୀ ପୂର୍ଣଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ଚ ଦଧାରୋଦର ଏଵ ହି
ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଗର୍ଭକୁ, ଶୁଭ୍ର ଶରୀର ଓ ସୁନ୍ଦର ବରାଙ୍ଗୀ ନିଜ ଉଦରରେ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧାରଣ କଲେ।
ତତୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରାନ୍ତେ ଵରାଙ୍ଗୀ ସୁଷୁଵେ ସୁତମ୍ ଜାଯମାନେ ତୁ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରେ ତସ୍ମିଂଲ୍ଲୋକଭଯଂକରେ
ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ବରାଙ୍ଗୀ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଦେତ୍ୟ ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଲାବେଳେ, ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭୟ ଦେଲେ।
ଚଚାଲ ସକଲା ପୃଥ୍ଵୀ ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ଚକମ୍ପିରେ ଚେଲୁର୍ମହୀଧରାଃ ସର୍ଵେ ଵଵୁର୍ଵାତାଶ୍ଚ ଭୀଷଣାଃ
ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଗଲା, ସମୁଦ୍ର ଭୂକମ୍ପ ହେଲା, ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ହଲେଇଗଲେ, ଭୟଙ୍କର ପବନ ବହିଲା।
ଜେପୁର୍ଜପ୍ଯଂ ମୁନିଵରା ନେଦୁର୍ଵ୍ଯାଲମୃଗା ଅପି ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୌ ଜହୁଃ କାନ୍ତିଂ ସନୀହାରା ଦିଶୋ ଽଭଵନ୍
ମହାମୁନିମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ, ବନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଗର୍ଜନ କଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଚମକ ହରାଇଲେ, ଦିଗ୍ଗୁଡିକୁ କୁହୁଡି ଢାକି ରହିଲା।
ଜାତେ ମହାସୁରେ ତସ୍ମିନ୍ ସର୍ଵେ ଚାପି ମହାସୁରାଃ ଆଜଗ୍ମୁର୍ହୃଷିତାସ୍ତତ୍ର ତଥା ଚାସୁରଯୋଷିତଃ
ସେ ମହାସୁର ଜନ୍ମ ନେଲାବେଳେ, ସମସ୍ତ ମହାସୁର ଏବଂ ତାଙ୍କର ମହିଳାମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ଜଗୁର୍ହର୍ଷସମାଵିଷ୍ଟା ନନୃତୁଶ୍ଚାସୁରାଙ୍ଗନାଃ ତତୋ ମହୋତ୍ସଵୋ ଜାତୋ ଦାନଵାନାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଆସୁର ମହିଳାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଗୀତ ଗାଇଲେ ଓ ନାଚିଲେ। ତାପରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଵିଷଣ୍ଣମନସୋ ଦେଵାଃ ସମହେନ୍ଦ୍ରାସ୍ତଦାଭଵନ୍ ଵରାଙ୍ଗୀ ସ୍ଵସୁତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହର୍ଷେଣାପୂରିତା ତଦା
ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ମନମନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ବରାଙ୍ଗୀ ନିଜ ପୁଅକୁ ଦେଖି ଖୁସିରେ ଭରିଗଲେ।
ବହୁ ମେନେ ନ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଵିଜଯଂ ତୁ ତଦେଵ ସା ଜାତମାତ୍ରସ୍ତୁ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରସ୍ ତାରକଶ୍ଚଣ୍ଡଵିକ୍ରମଃ
ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଜୟକୁ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଲେ ନାହିଁ। ନବଜାତ ଦେତ୍ୟ ରାଜା ତାରକ, ବଡ଼ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଶୌର୍ୟରେ ଭରିଥିଲେ।
ଅଭିଷିକ୍ତୋ ଽସୁରୈଃ ସର୍ଵୈଃ କୁଜମ୍ଭମହିଷାଦିଭିଃ ସର୍ଵାସୁରମହାରାଜ୍ଯେ ପୃଥିଵୀତୁଲନକ୍ଷମୈଃ
ସମସ୍ତ ଦେତ୍ୟ—କୁଜମ୍ଭ, ମହିଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ତାଙ୍କୁ ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପାଇ ପାରିବ।
ସ ତୁ ପ୍ରାପ୍ଯ ମହାରାଜ୍ଯଂ ତାରକୋ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ଉଵାଚ ଦାନଵଶ୍ରେଷ୍ଠାନ୍ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତମିଦଂ ଵଚଃ
ମହାରାଜ୍ୟ ପାଇବା ପରେ, ତାରକ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେଙ୍କୁ ବୁଝିବା ଯୋଗ୍ୟ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଶୃଣୁଧ୍ଵମସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଵାକ୍ଯଂ ମମ ମହାବଲାଃ ଶ୍ରେଯସେ କ୍ରିଯତାଂ ବୁଦ୍ଧିଃ ସର୍ଵୈଃ କୃତ୍ଯସ୍ଯ ସଂଵିଧୌ
ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେତ୍ୟମାନେ, ମୋର କଥା ଶୁଣ। ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ଭଲରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ, ଆମର କାମ କିପରି ଭଲ ଭାବେ ହେବ।
ଵଂଶକ୍ଷଯକରା ଦେଵାଃ ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦାନଵାଃ ଅସ୍ମାକଂ ଜାତିଧର୍ମୋ ଵୈ ଵିରୂଢଂ ଵୈରମକ୍ଷଯମ୍
ଦେବତାମାନେ ଆମର ବଂଶକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ, ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଆମର ଜାତିଗତ ଧର୍ମ ହେଉଛି ଅବିରତ ଶତ୍ରୁତା।
ଵଯମଦ୍ଯ ଗମିଷ୍ଯାମଃ ସୁରାଣାଂ ନିଗ୍ରହାଯ ତୁ ସ୍ଵବାହୁବଲମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସର୍ଵ ଏଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଆଜି ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକସাথে ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଯିବା, ଆମ ନିଜ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି। ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
କିଂତୁ ନାତପସା ଯୁକ୍ତୋ ମନ୍ଯେ ଽହଂ ସୁରସଂଗମମ୍ ଅହମାଦୌ କରିଷ୍ଯାମି ତତୋ ଘୋରଂ ଦିତେଃ ସୁତାଃ
କିନ୍ତୁ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ତପସ୍ୟା ବିନା ଦେବତାମାନେଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଯିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ପ୍ରଥମେ ମୁଁ ତପ କରିବି, ତାପରେ ଦିତିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ।
ତତଃ ସୁରାନ୍ଵିଜେଷ୍ଯାମୋ ଭୋକ୍ଷ୍ଯାମୋ ଽଥ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ ସ୍ଥିରୋପାଯୋ ହି ପୁରୁଷଃ ସ୍ଥିରଶ୍ରୀରପି ଜାଯତେ
ତାପରେ ଆମେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଜୟ କରିବା ଓ ତିନି ଜଗତର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବା। ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲୋକ ସ୍ଥାୟୀ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ।
ରକ୍ଷିତୁଂ ନୈଵ ଶକ୍ନୋତି ଚପଲଶ୍ଚପଲାଃ ଶ୍ରିଯଃ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଦାନଵାଃ ସର୍ଵେ ଵାକ୍ଯଂ ତସ୍ଯାସୁରସ୍ଯ ତୁ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଚଞ୍ଚଳ, ସେ କେବେ ରକ୍ଷା କରିପାରେ ନାହିଁ, କାରଣ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର। ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଦାନବ ତାହାର କଥା ଧ୍ୟାନରେ ରଖିଲେ।