ନ ମେ କୃତ୍ଯମନେନାସ୍ତି ମାତୁରାଜ୍ଞା କୃତା ମଯା ତ୍ଵଂ ସୁରାସୁରନାଥୋ ଽସି ମମ ଚ ପ୍ରପିତାମହଃ
'ମୋତେ ଏହିଥିରେ ଆଉ କୌଣସି କାମ ନାହିଁ; ମାଆଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ ହୋଇଛି । ଆପଣ ଦେବତା ଓ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ନାଥ ଏବଂ ମୋ ପ୍ରପିତାମହ ।'
କରିଷ୍ଯେ ତ୍ଵଦ୍ଵଚୋ ଦେଵ ଏଷ ମୁକ୍ତଃ ଶତକ୍ରତୁଃ ତପସେ ମେ ରତିର୍ଦେଵ ନିର୍ଵିଘ୍ନଂ ଚୈଵ ମେ ଭଵେତ୍
'ଦେବତା, ଆପଣଙ୍କ କଥା ମୁଁ ପାଳନ କରିବି; ଶତକ୍ରତୁ ଛାଡିଦିଅ । ଦେବତା, ମୋ ମନ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗି ରହୁ, ଏବଂ ମୋତେ କୌଣସି ବିଘ୍ନ ନ ଆସୁ ।'
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଭଗଵନ୍ନ୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵିରରାମ ସଃ ତସ୍ମିଂସ୍ତୂଷ୍ଣୀଂ ସ୍ଥିତେ ଦୈତ୍ଯେ ପ୍ରୋଵାଚେଦଂ ପିତାମହଃ
ତୁମର କୃପାରେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ବୋଲି ସେ ଚୁପ ହେଲେ। ଦୈତ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଦାଁଡିଥିବାବେଳେ, ପିତାମହ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତପସ୍ତ୍ଵଂ କ୍ରୂରମାପନ୍ନୋ ହ୍ଯ୍ ଅସ୍ମଚ୍ଛାସନସଂସ୍ଥିତଃ ଅନଯା ଚିତ୍ତଶୁଦ୍ଧ୍ଯା ତେ ପର୍ଯାପ୍ତଂ ଜନ୍ମନଃ ଫଲମ୍
ତୁମେ ମୋ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରି, ଖୁବ କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଛ। ଏହି ପବିତ୍ର ମନ ଦ୍ୱାରା, ତୁମର ଜନ୍ମର ଫଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପଦ୍ମଜଃ କନ୍ଯାଂ ସସର୍ଜାଯତଲୋଚନାମ୍ ତାମସ୍ମୈ ପ୍ରଦଦୌ ଦେଵଃ ପତ୍ନ୍ଯର୍ଥଂ ପଦ୍ମସମ୍ଭଵଃ
ଏପରି କହି, ପଦ୍ମରୁଦ୍ଭବ ଏକ ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନି ଜିଅକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଏବଂ ଦେବତା ପଦ୍ମସମ୍ଭବ ତାଙ୍କୁ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଦେଲେ।
ଵରାଙ୍ଗୀତି ଚ ନାମାସ୍ଯାଃ କୃତ୍ଵା ଯାତଃ ପିତାମହଃ ଵଜ୍ରାଙ୍ଗୋ ଽପି ତଯା ସାର୍ଧଂ ଜଗାମ ତପସେ ଵନମ୍
ତାଙ୍କ ନାମ ଭଲାଙ୍ଗୀ ରଖି, ପିତାମହ ଚାଲିଗଲେ। ଭଲାଙ୍ଗ ବି ତାଙ୍କ ସହିତ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ।
ଊର୍ଧ୍ଵବାହୁଃ ସ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ଽଚରଦବ୍ଦସହସ୍ରକମ୍ କାଲଂ କମଲପତ୍ତ୍ରାକ୍ଷଃ ଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧିର୍ ମହାତପାଃ
ସେ ଦୈତ୍ୟରାଜ ହାତ ଉପରେ ଉଠାଇ, ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେ କାଳ, ପଦ୍ମନୟନ, ଶୁଦ୍ଧମନ ବଡ଼ ତପସ୍ବୀ ଥିଲେ।
ତାଵଚ୍ଚାଵାଙ୍ମୁଖଃ କାଲଂ ତାଵତ୍ପଞ୍ଚାଗ୍ନିମଧ୍ଯଗଃ ନିରାହାରୋ ଘୋରତପାସ୍ ତପୋରାଶିରଜାଯତ
ସେ ସମୟରେ, ସେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ରହିଲେ, ପାଞ୍ଚ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ବସି, ଅନ୍ନ ତ୍ୟାଗ କରି, ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରି, ତପରାଶି ହେଇଗଲେ।
ତତଃ ସୋ ଽନ୍ତର୍ଜଲେ ଚକ୍ରେ କାଲଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍ ଜଲାନ୍ତରଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ଯ ତସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ମହାଵ୍ରତା
ତାପରେ, ସେ ଜଳ ଭିତରେ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେ ଜଳ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ମହାବ୍ରତ ଧାରଣ କଲେ।
ତସ୍ଯୈଵ ତୀରେ ସରସସ୍ ତତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ମୌନମାସ୍ଥିତା ନିରାହାରା ତପୋ ଘୋରଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ସେଇ ସରୋବର ତୀରେ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରେମରେ, ସେ ମୌନ ଧରି, ଅନ୍ନ ତ୍ୟାଗ କରି, ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ବସିଲେ, ତାଙ୍କର ତେଜ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତସ୍ଯାଂ ତପସି ଵର୍ତନ୍ତ୍ଯାମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚକ୍ରେ ଵିଭୀଷିକାମ୍ ଭୂତ୍ଵା ତୁ ମର୍କଟସ୍ତତ୍ର ତଦାଶ୍ରମପଦଂ ମହାନ୍
ସେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବାବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ସେଠାରେ ବଡ଼ ମାକଡ଼ ବେଶ ଧରି, ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ।
ଚକ୍ରେ ଵିଲୋଲଂ ନିଃଶେଷଂ ତୁମ୍ବୀଘଟକରଣ୍ଡକମ୍ ତତସ୍ତୁ ମେଘରୂଷେଣ କମ୍ପଂ ତସ୍ଯାକରୋନ୍ମହାନ୍
ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଘଡ଼ା, କୁଅଁ, ଝାଞ୍ଜିକୁ ହେଲାଇ ଓ ଛିଞ୍ଚିଲେ। ପରେ ମେଘ ଆକାର ଧରି, ସେଠାରେ ବଡ଼ କମ୍ପନ କଲେ।
ତତୋ ଭୁଜଂଗରୂପେଣ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଚ ଚରଣଦ୍ଵଯମ୍ ଅପାକର୍ଷତ୍ତତୋ ଦୂରଂ ଭ୍ରମଂସ୍ତସ୍ଯା ମହୀମିମାମ୍
ପରେ ସେ ନାଗ ଆକାର ଧରି, ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପାଦ ବାନ୍ଧି, ଦୂରକୁ ଟାଣି ନେଲେ, ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଭ୍ରମଣ କରାଇଲେ।
ତପୋବଲାଢ୍ଯା ସା ତସ୍ଯ ନ ଵଧ୍ଯତ୍ଵଂ ଜଗାମ ହ ତତୋ ଗୋମାଯୁରୂପେଣ ତସ୍ଯାଦୂଷଯଦାଶ୍ରମମ୍
ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ତିନି ଅପରାଜିତ ରହିଲେ, ସେ ତାଙ୍କୁ କିଛି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ପରେ ଗୋମାୟୁ ଆକାର ଧରି, ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଅଶୁଦ୍ଧ କଲେ।
ତତସ୍ତୁ ମେଘରୂପେଣ ତସ୍ଯାଃ କ୍ଲେଦଯଦାଶ୍ରମମ୍ ଭୀଷିକାଭିର୍ ଅନେକାଭିସ୍ ତାଂ କ୍ଲିଶ୍ଯନ୍ପାକଶାସନଃ
ପରେ ମେଘ ଆକାର ଧରି, ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଭିଜାଇଦେଲେ। ବହୁତ ଭୟ ଦେଇ, ପାକଶାସନ ତାଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲେ।
ଵିରରାମ ଯଦା ନୈଵଂ ଵଜ୍ରାଙ୍ଗମହିଷୀ ତଦା ଶୈଲସ୍ଯ ଦୁଷ୍ଟତାଂ ମତ୍ଵା ଶାପଂ ଦାତୁଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା
ଭଲାଙ୍ଗଙ୍କ ରାଣୀ ତପସ୍ୟା ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେ ପାହାଡ଼କୁ ଦୋଷୀ ଭାବି, ଶାପ ଦେବାକୁ ଠାନିଲେ।
ସ ଶାପାଭିମୁଖାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୈଲଃ ପୁରୁଷଵିଗ୍ରହଃ ଉଵାଚ ତାଂ ଵରାରୋହାଂ ଵରାଙ୍ଗୀଂ ଭୀରୁଚେତନଃ
ସେ ଶାପ ଦେବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ପାହାଡ଼ ମଣିଷ ଆକାର ଧରି, ଭୟଭୀତ ହୃଦୟରେ, ଭଲାଙ୍ଗୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନାହଂ ଵରାଙ୍ଗନେ ଦୁଷ୍ଟଃ ସେଵ୍ଯୋ ଽହଂ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍ ଵିଭ୍ରମଂ ତୁ କରୋତ୍ଯେଷ ରୁଷିତଃ ପାକଶାସନଃ
ହେ ଭଲାଙ୍ଗୀ, ମୁଁ ଦୁଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୋତେ ପୂଜନ୍ତି। ଏହି ଅସ୍ଥିରତା ପାକଶାସନ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ କରୁଛି।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଜାତଃ କାଲୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରିକଃ ତସ୍ମିନ୍ଗତେ ତୁ ଭଗଵାନ୍ କାଲେ କମଲସଂଭଵଃ ତୁଷ୍ଟଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଵଜ୍ରାଙ୍ଗଂ ତମାଗମ୍ଯ ଜଲାଶ୍ରଯମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷ ହେଲା। ସେ ସମୟ ଗତିବା ପରେ, ପଦ୍ମସମ୍ଭବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଭଲାଙ୍ଗଙ୍କୁ ଆସି କହିଲେ।
ଦଦାମି ସର୍ଵକାମାଂସ୍ତେ ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଦିତିନନ୍ଦନ ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦୋତ୍ଥାଯ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରସ୍ତପସାଂ ନିଧିଃ ଉଵାଚ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଵାକ୍ଯଂ ସର୍ଵଲୋକପିତାମହମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଦେଉଛି, ଉଠ, ଦିତିପୁତ୍ର। ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦୈତ୍ୟରାଜ ତପସ୍ୟାର ଧନ, ହାତ ଜୋଡି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଆସୁରୋ ମାସ୍ତୁ ମେ ଭାଵଃ ସନ୍ତୁ ଲୋକା ମମାକ୍ଷଯାଃ ତପସ୍ଯେଵ ରତିର୍ ମେଽସ୍ତୁ ଶରୀରସ୍ଯାସ୍ତୁ ଵର୍ତନମ୍
ମୋର ମନେ କେବେ ଦୁଷ୍ଟତା ଆସିନପାରୁ, ମୋର ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ସଦା ଅବିନାଶୀ ରହୁ, ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ ସଦା ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିଁ, ଏବଂ ମୋର ଶରୀର ଚାଲିଥାଉ।
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତଂ ଦେଵୋ ଜଗାମ ସ୍ଵକମାଲଯମ୍ ଵଜ୍ରାଙ୍ଗୋ ଽପି ସମାପ୍ତେ ତୁ ତପସି ସ୍ଥିରସଂଯମଃ
ଦେବତା କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ,' ବୋଲି ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ। ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ତପସ୍ୟା ସମାପ୍ତ କଲେ।
ଆହାରମିଚ୍ଛନ୍ଭାର୍ଯାଂ ସ୍ଵାଂ ନ ଦଦର୍ଶାଶ୍ରମେ ସ୍ଵକେ କ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟଃ ସ ଶୈଲସ୍ଯ ଗହନଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ହ
ଖାଦ୍ୟ ଓ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଖୋଜୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ଭୋକରେ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ରିତ ହୋଇ, ସେ ପାହାଡ଼ର ଘନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଆଦାତୁଂ ଫଲମୂଲାନି ସ ଚ ତସ୍ମିନ୍ଵ୍ଯଲୋକଯତ୍ ରୁଦତୀଂ ତାଂ ପ୍ରିଯାଂ ଦୀନାଂ ତନୁପ୍ରଚ୍ଛାଦିତାନନାମ୍ ତାଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ସ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରୋଵାଚ ପରିସାନ୍ତ୍ଵଯନ୍
ଫଳ ଓ ମୂଳ ତୁଳିବାକୁ ଯିବା ସମୟରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ କାନ୍ଦୁଥିବା, ଦୁଃଖିତ ଓ ଚେହେରା ଚୁନ୍ଦରେ ଢାକିଥିବା ଦେଖିଲେ। ଦେଖି, ସେ ଦାଇତ୍ୟପତି ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ କଥା କହିଲେ।
କେନ ତେ ଽପକୃତଂ ଭୀରୁ ଯମଲୋକଂ ଯିଯାସୁନା କଂ ଵା କାମଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ଶୀଘ୍ରଂ ମେ ବ୍ରୂହି ଭାମିନି
ହେ ଭୟଭୀତେ, କିଏ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟାୟ କଲା? କିଏ ଯମଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ଚାହିଁଛି? କିମ୍ବା କେଉଁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି? ଶୀଘ୍ର କହ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।
ତ୍ରାସିତାସ୍ମ୍ଯପଵିଦ୍ଧାସ୍ମି ତାଡିତା ପୀଡିତାପି ଚ ରୌଦ୍ରେଣ ଦେଵରାଜେନ ନଷ୍ଟନାଥେଵ ଭୂରିଶଃ
ମୁଁ ଭୟଭୀତ, ଚାଲିଦିଆଯାଇଛି, ମାରିଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ଦୟାଳୁ ଦେବରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନିପୁନି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛି, ଯେପରି ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ହୀନ ନାରୀ।
ଦୁଃଖପାରମପଶ୍ଯନ୍ତୀ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତୁଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା ପୁତ୍ରଂ ମେ ତାରକଂ ଦେହି ଦୁଃଖଶୋକମହାର୍ଣଵାତ୍
ମୋ ଦୁଃଖର କେବେ ଶେଷ ନାହିଁ, ଏହି ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକର ସମୁଦ୍ରରୁ ମୁଁ ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଚାହେଁ। ମୋ ପୁଅ ତାରକଙ୍କୁ ମୋତେ ଦିଅ, ନହେଲେ ମୁଁ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଃ କୋପଵ୍ଯାକୁଲଲୋଚନଃ ଶକ୍ତୋ ଽପି ଦେଵରାଜସ୍ଯ ପ୍ରତିକର୍ତୁଂ ମହାସୁରଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦାଇତ୍ୟପତି ରୋଷରେ ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ୍ ହେଲେ, ଦେବରାଜଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ସକ୍ଷମ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ବଡ଼ ଦାନବ—
ତପଃ କର୍ତୁଂ ପୁନର୍ଦୈତ୍ଯୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଵେତ ମହାବଲଃ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ତସ୍ଯ ସଂକଲ୍ପଂ ବ୍ରହ୍ମା କ୍ରୂରତରଂ ପୁନଃ
—ପୁଣି ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଭୟଙ୍କର ଭାବନା ଜାଣି, ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣି—
ଆଜଗାମ ତଦା ତତ୍ର ଯତ୍ରାସୌ ଦିତିନନ୍ଦନଃ ଉଵାଚ ତସ୍ମୈ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରଭୁର୍ମଧୁରଯା ଗିରା
—ସେଉଁଠି ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଦିତିପୁତ୍ର ଥିଲେ। ଭଗବାନ୍ ମୃଦୁ କଥାରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।