ଅଚ୍ଛୋଦଂ ନାମ ଚ ସରଃ ପିତୃଭିର୍ନିର୍ମିତଂ ପୁରା ଅଚ୍ଛୋଦା ତୁ ତପଶ୍ଚକ୍ରେ ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍
ଏଠାରେ ଅଚ୍ଛୋଦ ନାମକ ଏକ ସରୋବର ଅଛି, ଯାହା ପୂର୍ବକାଳରେ ପିତୃମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଅଚ୍ଛୋଦା ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ହଜାର ବର୍ଷ କଲେ।
ଆଜଗ୍ମୁଃ ପିତରସ୍ତୁଷ୍ଟାଃ କିଲ ଦାତୁଂ ଚ ତାଂ ଵରମ୍ ଦିଵ୍ଯରୂପଧରାଃ ସର୍ଵେ ଦିଵ୍ଯମାଲ୍ଯାନୁଲେପନାଃ
ପିତୃମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ ଏବଂ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ସମସ୍ତେ ଦେବତାଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ଆସିଥିଲେ।
ସର୍ଵେ ଯୁଵାନୋ ବଲିନଃ କୁସୁମାଯୁଧସଂନିଭାଃ ତନ୍ମଧ୍ଯେ ଽମାଵସୁଂ ନାମ ପିତରଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସାଙ୍ଗନା
ସମସ୍ତେ ଯୁବା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, କୁସୁମ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅମାବସୁ ନାମକ ପିତୃଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ତାଙ୍କ ସହ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଖୀମାନେ—
ଵଵ୍ରେ ଵରାର୍ଥିନୀ ସଙ୍ଗଂ କୁସୁମାଯୁଧପୀଡିତା ଯୋଗାଦ୍ଭ୍ରଷ୍ଟା ତୁ ସା ତେନ ଵ୍ଯଭିଚାରେଣ ଭାମିନୀ
—ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଁ, କୁସୁମ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ି, ସେଉଁଠି ସଙ୍ଗ ଚାହିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ଯୋଗରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହେଲେ।
ଧରାଂ ତୁ ନାସ୍ପୃଶତ୍ପୂର୍ଵଂ ପପାତାଥ ଭୁଵସ୍ତଲେ ତିଥାଵ୍ ଅମାଵସୁର୍ ଯସ୍ଯାମ୍ ଇଚ୍ଛାଂ ଚକ୍ରେ ନ ତାଂ ପ୍ରତି
ସେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଛୁଇଁନଥିଲେ; ତାପରେ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ନଥିଲେ ବେଳେ, ଅମାବାସ୍ୟା ତିଥିରେ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ।
ଧୈର୍ଯେଣ ତସ୍ଯ ସା ଲୋକୈର୍ ଅମାଵାସ୍ଯେତି ଵିଶ୍ରୁତା ପିତୄଣାଂ ଵଲ୍ଲଭା ତସ୍ମାତ୍ ତସ୍ଯାମକ୍ଷଯକାରକମ୍
ତାଙ୍କ ଧୈର୍ୟ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ଅମାବାସ୍ୟା' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ପିତୃମାନେ ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି; ଏହିଠାରୁ ସେ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଅଚ୍ଛୋଦାଧୋମୁଖୀ ଦୀନା ଲଜ୍ଜିତା ତପସଃ କ୍ଷଯାତ୍ ସା ପିତୄନ୍ ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସ ପୁରେ ଚାତ୍ମପ୍ରସିଦ୍ଧଯେ
ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତି କ୍ଷୟ ହେବାରୁ, ସେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦୁଃଖିତ ଓ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ; ତାପରେ ନିଜ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।
ଵିଲପ୍ଯମାନା ପିତୃଭିର୍ ଇଦମୁକ୍ତା ତପସ୍ଵିନୀ ଭଵିଷ୍ଯମର୍ଥମାଲୋକ୍ଯ ଦେଵକାର୍ଯଂ ଚ ତେ ତଦା
ସେ ଦୁଃଖ କରୁଥିବା ବେଳେ, ପିତୃମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ, ଆଗାମୀ ଘଟଣା ଓ ଦେବତାଙ୍କ କାମକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି।
ଇଦମ୍ ଊଚୁର୍ ମହାଭାଗାଃ ପ୍ରସାଦଶୁଭଯା ଗିରା ଦିଵି ଦିଵ୍ଯଶରୀରେଣ ଯତ୍ କିଂଚିତ୍ କ୍ରିଯତେ ବୁଧୈଃ
ସେଇ ମହାତ୍ମା ପିତୃମାନେ କୃପା ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଭରା କଥାରେ କହିଲେ: 'ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ଦେହରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଯାହା କରନ୍ତି—'
ତେନୈଵ ତତ୍କର୍ମଫଲଂ ଭୁଜ୍ଯତେ ଵରଵର୍ଣିନୀ ସଦ୍ଯଃ ଫଲନ୍ତି କର୍ମାଣି ଦେଵତ୍ଵେ ପ୍ରେତ୍ଯ ମାନୁଷେ
'ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସେଇ କାମର ଫଳ ସେମାନେ ସେଇ ଦେହରେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି—ଦେବତା ଭାବେ ଏହି ଜନ୍ମରେ କିମ୍ବା ମଣିଷ ହେଇ ପରେ।'
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ପୁତ୍ରି ତପସଃ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସେ ପ୍ରେତ୍ଯ ତତ୍ଫଲମ୍ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶେ ଭଵିତ୍ରୀ ତ୍ଵଂ ଦ୍ଵାପରେ ମତ୍ସ୍ଯଯୋନିଜା
'ତେଣୁ, ଝିଅ, ତୁମେ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପାଇବା; ଅଷ୍ଟାବିଂଶତିତମ ଦ୍ୱାପରରେ ତୁମେ ମାଛର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେବା।'
ଵ୍ଯତିକ୍ରମାତ୍ପିତୄଣାଂ ତ୍ଵଂ କଷ୍ଟଂ କୁଲମଵାପ୍ସ୍ଯସି ତସ୍ମାଦ୍ରାଜ୍ଞୋ ଵସୋଃ କନ୍ଯା ତ୍ଵମ୍ ଅଵଶ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯସି
'ପିତୃମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବାରୁ, ତୁମର ବଂଶରେ ଦୁଃଖ ଆସିବ; ତେଣୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ରାଜା ବସୁଙ୍କ କନ୍ୟା ହେବା।'
କନ୍ଯା ଭୂତ୍ଵା ଚ ଲୋକାନ୍ସ୍ଵାନ୍ ପୁନରାପ୍ସ୍ଯସି ଦୁର୍ଲଭାନ୍ ପରାଶରସ୍ଯ ଵୀର୍ଯେଣ ପୁତ୍ରମେକମଵାପ୍ସ୍ଯସି
'କନ୍ୟା ହୋଇ, ତୁମେ ନିଜର ଦୁର୍ଲଭ ଲୋକକୁ ପୁନି ଫେରିପାରିବା; ପରାଶରଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏକ ପୁଅ ପାଇବା।'
ଦ୍ଵୀପେ ତୁ ବଦରୀପ୍ରାଯେ ବାଦରାଯଣମଚ୍ଯୁତମ୍ ସ ଵେଦମେକଂ ବହୁଧା ଵିଭଜିଷ୍ଯତି ତେ ସୁତଃ
'ବଦରୀ ଦ୍ୱୀପରେ, ତୁମର ପୁଅ ବାଦରାୟଣ, ଅଚଳ ଚିତ୍ତ ଥିବା, ଏକ ଵେଦକୁ ଅନେକ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିଦେବ।'
ପୌରଵସ୍ଯାତ୍ମଜୌ ଦ୍ଵୌ ତୁ ସମୁଦ୍ରାଂଶସ୍ଯ ଶଂତନୋଃ ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯସ୍ତନଯସ୍ ତଥା ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦୋ ନୃପଃ
'ପୌରବ ବଂଶର ସମୁଦ୍ରାଂଶ ପୁତ୍ର ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ହେବେ: ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ଓ ରାଜା ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ।'
ଇମାଵ୍ ଉତ୍ପାଦ୍ଯ ତନଯୌ କ୍ଷେତ୍ରଜାଵସ୍ଯ ଧୀମତଃ ପ୍ରୌଷ୍ଠପଦ୍ଯଷ୍ଟକାରୂପା ପିତୃଲୋକେ ଭଵିଷ୍ଯସି
'ଏହି ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ଧୀର କ୍ଷେତ୍ରଜଙ୍କ ପାଇଁ, ତୁମେ ପ୍ରୌଷ୍ଠପଦୀ ଅଷ୍ଟକା ରୂପେ ପିତୃଲୋକରେ ବସିବା।'
ନାମ୍ନା ସତ୍ଯଵତୀ ଲୋକେ ପିତୃଲୋକେ ତଥାଷ୍ଟକା ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯଦା ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦା
'ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ସତ୍ୟବତୀ ନାମରେ, ଓ ପିତୃଲୋକରେ ଅଷ୍ଟକା ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବା; ସେଠାରେ ସଦା ଆୟୁଷ୍ୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଦେବା।'
ଭଵିଷ୍ଯସି ପରେ କାଲେ ନଦୀତ୍ଵଂ ଚ ଗମିଷ୍ଯସି ପୁଣ୍ଯତୋଷା ସରିଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠା ଲୋକେ ହ୍ଯ୍ ଅଚ୍ଛୋଦନାମିକା
'ପରେ ତୁମେ ଏକ ନଦୀ ହେବା, ସବୁ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଲୋକେ ଯାହାକୁ ଅଛୋଦା ବୋଲି କହିବେ, ଯାହା ପୁଣ୍ୟ ଓ ସନ୍ତୋଷ ଦେଇଥାଏ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଗଣସ୍ତେଷାଂ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ ସାପ୍ଯଵାପ ଚ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଫଲଂ ଯଦୁଦିତଂ ପୁରା
ଏପରି କହି, ସେଇ ପିତୃମାନଙ୍କ ଦଳ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ସେ ଆଗରୁ କହିଥିବା ସମସ୍ତ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ଵିଭ୍ରାଜା ନାମ ଚାନ୍ଯେ ତୁ ଦିଵି ସନ୍ତି ସୁଵର୍ଚସଃ ଲୋକା ବର୍ହିଷଦୋ ଯତ୍ର ପିତରଃ ସନ୍ତି ସୁଵ୍ରତାଃ
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲୋକ ଅଛି, ଯାହାକୁ ବିଭ୍ରାଜା ବୋଲାଯାଏ, ସେଠାରେ ବର୍ହିଷଦ ନାମକ ନୀତିମାନ୍ୟ ପିତୃମାନେ ବସନ୍ତି।
ଯତ୍ର ବର୍ହିଣଯୁକ୍ତାନି ଵିମାନାନି ସହସ୍ରଶଃ ସଂକଲ୍ପ୍ଯା ବର୍ହିଷୋ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଫଲଦାଯିନଃ
ସେଠାରେ ହଜାର-ହଜାର ଦର୍ବା ଘାସ ଲଗା ଉଡ଼ୁଥିବା ରଥ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଫଳ ଦେଇଥିବା ବର୍ହିଷଦମାନେ ବସନ୍ତି।
ଯତ୍ରାଭ୍ଯୁଦଯଶାଲାସୁ ମୋଦନ୍ତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦାଯିନଃ ଯାଂଶ୍ ଚ ଦେଵାସୁରଗଣା ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ
ସେଠାରେ ସମୃଦ୍ଧିର ମଣ୍ଡପରେ, ଯେମାନେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେଇଥାନ୍ତି ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଦେବତା, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସମୂହ ସହିତ।
ଯକ୍ଷରକ୍ଷୋଗଣାଶ୍ଚୈଵ ଯଜନ୍ତି ଦିଵି ଦେଵତାଃ ପୁଲସ୍ତ୍ଯପୁତ୍ରାଃ ଶତଶସ୍ ତପୋଯୋଗସମନ୍ଵିତାଃ
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ, ଦେବମାନେ ସହିତ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପୁଅମାନେଂକୁ ଶତଶଃ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ମହାତ୍ମାନୋ ମହାଭାଗା ଭକ୍ତାନାମଭଯପ୍ରଦାଃ ଏତେଷାଂ ପୀଵରୀ କନ୍ଯା ମାନସୀ ଦିଵି ଵିଶ୍ରୁତା
ସେମାନେ ମହାନ ଆତ୍ମା ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଭକ୍ତମାନେଂକୁ ଭୟମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଖ୍ୟାତିନାମା କନ୍ୟା ଦିବ୍ୟ ମନସ୍କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଯୋଗିନୀ ଯୋଗମାତା ଚ ତପଶ୍ଚକ୍ରେ ସୁଦାରୁଣମ୍ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗଵାଂସ୍ତସ୍ଯା ଵରଂ ଵଵ୍ରେ ତୁ ସା ହରେଃ
ସେ କନ୍ୟା ଏକ ଯୋଗିନୀ ଓ ଯୋଗର ମାଆ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ଖୁସି ହୋଇ ଏକ ଦାନ ଦେଲେ, ସେ ହରିଙ୍କୁ ବର ଭାବେ ଚାହିଲେ।
ଯୋଗଵନ୍ତଂ ସୁରୂପଂ ଚ ଭର୍ତାରଂ ଵିଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ ଦେହି ଦେଵ ପ୍ରସନ୍ନସ୍ତ୍ଵଂ ପତିଂ ମେ ଵଦତାଂ ଵରମ୍
"ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଯେତେବେଳେ ଖୁସି ଅଛନ୍ତି, ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ସ୍ୱାମୀ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯିଏ ଯୋଗରେ ନିପୁଣ, ଦେଖିବାରେ ଶୁଭ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଜୟ ପାଇଥିବା। ମୋ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ଭଲ ପତି ଦିଅନ୍ତୁ।"
ଉଵାଚ ଦେଵୋ ଭଵିତା ଵ୍ଯାସପୁତ୍ରୋ ଯଦା ଶୁକଃ ଭଵିତା ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ତ୍ଵଂ ଯୋଗାଚାର୍ଯସ୍ଯ ସୁଵ୍ରତେ
ଭଗବାନ୍ କହିଲେ: "ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁଅ ଶୁକ ଜନ୍ମ ନେବେ, ସେ ସମୟରେ ତୁମେ ଏହି ଯୋଗଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହେବ।"
ଭଵିଷ୍ଯତି ଚ ତେ କନ୍ଯା କୃତ୍ଵୀ ନାମ ଚ ଯୋଗିନୀ ପାଞ୍ଚାଲାଧିପତେର୍ଦେଯା ମାନୁଷସ୍ଯ ତ୍ଵଯା ତଦା
ଏବଂ ସେ ସମୟରେ ତୁମର ଏକ କନ୍ୟା ହେବ, ଯାହାର ନାମ କୃତ୍ବୀ, ସେ ଯୋଗିନୀ ହେବେ। ତୁମେ ମାନବ ରୂପରେ ସେଉଁଠି ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେବେ।
ଜନନୀ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତସ୍ଯ ଯୋଗସିଦ୍ଧା ଚ ଗୌଃ ସ୍ମୃତା କୃଷ୍ଣୋ ଗୌରଃ ପ୍ରଭୁଃ ଶମ୍ଭୁର୍ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ତେ ସୁତାଃ
ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଙ୍କ ଜନନୀ ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ଲଭିବ, ଯୋଗରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇବ। ତୁମର ପୁଅମାନେ କ୍ରୁଷ୍ଣ, ଗୌର, ପ୍ରଭୁ ଓ ଶମ୍ଭୁ ହେବେ।
ମହାତ୍ମାନୋ ମହାଭାଗା ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପରଂ ପଦମ୍ ତାନୁତ୍ପାଦ୍ଯ ପୁନର୍ ଯୋଗାତ୍ ସଵରା ମୋକ୍ଷମେଷ୍ଯସି
ସେମାନେ ମହାନ ଆତ୍ମା ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସେମାନେ ପରମ ପଦକୁ ପହଞ୍ଚିବେ। ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ପୁନି ଯୋଗ ଓ ବରଦାନରେ ମୁକ୍ତି ପାଇବ।