ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ତପସା ଯଜ୍ଞେନ ପ୍ରଜଯା ଭୁଵି ଶ୍ରାଦ୍ଧେନ ଵିଦ୍ଯଯା ଚୈଵ ଚାନ୍ନଦାନେନ ସପ୍ତଧା
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ତପସ୍ୟା, ଯଜ୍ଞ, ପୃଥିବୀରେ ସନ୍ତାନ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଶିକ୍ଷା ଓ ଅନ୍ନଦାନ — ଏହି ସାତ ଉପାୟରେ।
କର୍ମସ୍ଵେତେଷୁ ଯେ ସକ୍ତା ଵର୍ତନ୍ତ୍ଯ୍ ଆ ଦେହପାତନାତ୍ ଦେଵୈସ୍ତେ ପିତୃଭିଃ ସାର୍ଧମ୍ ଊଷ୍ମପୈଃ ସୋମପୈସ୍ତଥା ସ୍ଵର୍ଗତା ଦିଵି ମୋଦନ୍ତେ ପିତୃମନ୍ତ ଉପାସତେ
ଏହି କର୍ମଗୁଡିକରେ ଯେମାନେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ଦେହ ପତନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାନ୍ତି; ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ, ଉଷ୍ମପା ଓ ସୋମପା ନିକଟରେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ପହଞ୍ଚି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି ଓ ପିତୃମାନେକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ପ୍ରଜାଵତାଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧୈଷା ଉକ୍ତା ଶ୍ରାଦ୍ଧକୃତାଂ ଚ ଵୈ ତେଷାଂ ନିଵାପେ ଦତ୍ତଂ ହି ତତ୍କୁଲୀନୈସ୍ତୁ ବାନ୍ଧଵୈଃ
ସନ୍ତାନ ଥିବା ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଏହି ପଥ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବିବେଚିତ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ନିଜ କୁଳ ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ନିବାପ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ମାସଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ହି ଭୁଞ୍ଜାନାସ୍ ତେଽତ୍ଯେତେ ସୋମଲୌକିକାଃ ଏତେ ମନୁଷ୍ଯାଃ ପିତରୋ ମାସଶ୍ରାଦ୍ଧଭୁଜସ୍ତୁ ଵୈ
ମାସିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସୋମଲୋକିକ ପିତୃମାନେଠାରୁ ଉପରେ ଅଟନ୍ତି; ଏହି ମାନବ ପିତୃମାନେ ମାସିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
ତେଭ୍ଯୋ ଽପରେ ତୁ ଯେ ତ୍ଵନ୍ଯେ ସଂକୀର୍ଣାଃ କର୍ମଯୋନିଷୁ ଭ୍ରଷ୍ଟାଶ୍ଚାଶ୍ରମଧର୍ମେଷୁ ସ୍ଵଧାସ୍ଵାହାଵିଵର୍ଜିତାଃ
ତେମାନେ ଛଡ଼ି, ଅନ୍ୟ ଯେମାନେ କର୍ମ ଓ ଜନ୍ମରେ ମିଶ୍ର, ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମରୁ ଖସିଯାଇଛନ୍ତି, ସ୍ୱଧା ଓ ସ୍ୱାହା ଦାନରୁ ବଞ୍ଚିତ।
ଭିନ୍ନେ ଦେହେ ଦୁରାପନ୍ନାଃ ପ୍ରେତଭୂତା ଯମକ୍ଷଯେ ସ୍ଵକର୍ମାଣ୍ଯନୁଶୋଚନ୍ତୋ ଯାତନାସ୍ଥାନମାଗତାଃ
ଦେହ ହାରାଇ ଦୁଃଖଦ ସ୍ଥିତିକୁ ପହଞ୍ଚି, ପ୍ରେତ ଭାବରେ ଯମଙ୍କ ଘରେ ଅଟନ୍ତି, ନିଜ କର୍ମ ଉପରେ ଅନୁତାପ କରୁଥିବା, ଯାତନା ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ଦୀର୍ଘାଶ୍ଚୈଵାତିଶୁଷ୍କାଶ୍ଚ ଶ୍ମଶ୍ରୁଲାଶ୍ଚ ଵିଵାସସଃ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାଭିଭୂତାସ୍ତେ ଵିଦ୍ରଵନ୍ତି ତ୍ଵିତସ୍ତତଃ
ଦୀର୍ଘ ଓ ଅତି ଶୁଷ୍କ, ଅସ୍ଥିର ଚୁଲି ଓ ନିର୍ବସ୍ତ୍ର, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଅଭାବରେ ଦୁଃଖିତ, ସେମାନେ ଏଠାଠାରେ ଘୁଞ୍ଚିଯାନ୍ତି।
ସରିତ୍ସରସ୍ତଡାଗାନି ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ ପରାନ୍ନାନ୍ଯଭିକାଙ୍କ୍ଷନ୍ତଃ କାଲ୍ଯମାନା ଇତସ୍ତତଃ
ସମସ୍ତ ନଦୀ, ଝିଲି, ପୋକରୀ ଓ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ — ସେମାନେ ଅନ୍ୟର ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଆଶା କରି, ଏଠାଠାରେ ଘୁଞ୍ଚିଯାନ୍ତି।
ସ୍ଥାନେଷୁ ପାତ୍ଯମାନା ଯେ ଯାତନାସ୍ଥେଷୁ ତେଷୁ ଵୈ ଶାଲ୍ମଲ୍ଯାଂ ଵୈତରଣ୍ଯାଂ ଚ କୁମ୍ଭୀପାକେଦ୍ଧଵାଲୁକେ
ଯେଉଁମାନେ ଶାଲ୍ମଳୀ ଗଛ, ବୈତରଣୀ ନଦୀ, କୁମ୍ଭୀପାକ ଗରମ ହାଣ୍ଡି ଓ ଜଳୁଥିବା ବାଲି ଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣାର ସ୍ଥାନରେ ଛାଡ଼ାଯାନ୍ତି—
ଅସିପତ୍ତ୍ରଵନେ ଚୈଵ ପାତ୍ଯମାନାଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ ତତ୍ରସ୍ଥାନାଂ ତୁ ତେଷାଂ ଵୈ ଦୁଃଖିତାନାମ୍ ଅଶାଯିନାମ୍
ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ କଟାରୀ ପତ୍ର ଜଙ୍ଗଲରେ ପକାଯାନ୍ତି, ସେଠାରେ ଥିବା ଦୁଃଖିତ ଓ ନିଦ୍ରାହୀନ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ସହିତ—
ତେଷାଂ ଲୋକାନ୍ତରସ୍ଥାନାଂ ବାନ୍ଧଵୈର୍ନାମଗୋତ୍ରତଃ ଭୂମାଵସଵ୍ଯଂ ଦର୍ଭେଷୁ ଦତ୍ତାଃ ପିଣ୍ଡାସ୍ତ୍ରଯସ୍ତୁ ଵୈ ପ୍ରାପ୍ତାଂସ୍ତୁ ତର୍ପଯନ୍ତ୍ଯେଵ ପ୍ରେତସ୍ଥାନେଷ୍ଵଧିଷ୍ଠିତାନ୍
ଏମିତି ଅନ୍ୟ ଲୋକରେ ଥିବା ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବାନ୍ଧବମାନେ ଭୂମିରେ ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦର୍ଭା ଉପରେ ତିନିଟି ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେହି ଦାନ ସେମାନଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚି ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୋଷ ଦେଇଥାଏ, ଯେଉଁମାନେ ପିତୃଲୋକରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଅପ୍ରାପ୍ତା ଯାତନାସ୍ଥାନଂ ପ୍ରଭ୍ରଷ୍ଟା ଯେ ଚ ପଞ୍ଚଧା ପଶ୍ଚାଦ୍ଯେ ସ୍ଥାଵରାନ୍ତେ ଵୈ ଭୂତାନୀକେ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦାନ ପାଇନାହାନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ସ୍ଥାନରେ ହରାଇଯାନ୍ତି, ଏବଂ ପରେ ନିଜ କର୍ମଫଳରେ ଜଡ ପ୍ରାଣୀ ଭିତରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି—
ନାନାରୂପାସୁ ଜାତୀନାଂ ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିଷୁ ମୂର୍ତିଷୁ ଯଦାହାରା ଭଵନ୍ତ୍ଯେତେ ତାସୁ ତାସ୍ଵିହ ଯୋନିଷୁ
ତିନିଏ ଜନ୍ମରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜନ୍ତୁ ଯୋନି ଓ ଦେହରେ, ସେଉଁଠି ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ, ସେଉଁଠି ସେମାନେ ଖାଉଥାନ୍ତି।
ତସ୍ମିଂସ୍ ତସ୍ମିଂସ୍ ତଦାହାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଦତ୍ତଂ ତୁ ପ୍ରୀଣଯେତ୍ କାଲେ ନ୍ଯାଯାଗତଂ ପାତ୍ରେ ଵିଧିନା ପ୍ରତିପାଦିତମ୍ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତ୍ଯନ୍ନମାଦତ୍ତଂ ଯତ୍ର ଯତ୍ରାଵତିଷ୍ଠତେ
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ସମୟରେ, ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ ଦିଆଯାଏ, ସେଉଁଠି ସେମାନେ ଖାଦ୍ୟ ପାଇ ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଏହି ଭୋଗ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ଯଥା ଗୋଷୁ ପ୍ରନଷ୍ଟାସୁ ଵତ୍ସୋ ଵିନ୍ଦତି ମାତରମ୍ ତଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧେଷୁ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତୋ ମନ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରାପଯତେ ତୁ ତମ୍
ଯେପରି ହରାଇଯାଇଥିବା ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଛୁଆ ନିଜ ମାଆକୁ ଚିହ୍ନିପାରେ, ସେପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତାକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ଏଵଂ ହ୍ଯଵିକଲଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଦତ୍ତଂ ମନୁର୍ବ୍ରଵୀତ୍ ସନତ୍କୁମାରଃ ପ୍ରୋଵାଚ ପଶ୍ଯନ୍ଦିଵ୍ଯେନ ଚକ୍ଷୁଷା
ଏଭଳି ନିର୍ମଳ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଇଥିଲେ ତାହା ଫଳଦାୟକ ହୁଏ ବୋଲି ମନୁ କହିଛନ୍ତି; ସନତ୍କୁମାର ମଧ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି କଥା କହିଛନ୍ତି।
ଗତାଗତଜ୍ଞଃ ପ୍ରେତାନାଂ ପ୍ରାପ୍ତିଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧସ୍ଯ ଚୈଵ ହି କୃଷ୍ଣପକ୍ଷସ୍ତ୍ଵହସ୍ତେଷାଂ ଶୁକ୍ଲଃ ସ୍ଵପ୍ନାଯ ଶର୍ଵରୀ
ଯିଏ ପିତୃମାନଙ୍କ ଆସିବା-ଯିବା ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଜାଣିଛି, ସେ କହିଛି: କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ପିତୃମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସ୍୵ପ୍ନ ଓ ରାତି ପାଇଁ।
ଇତ୍ଯେତେ ପିତରୋ ଦେଵା ଦେଵାଶ୍ଚ ପିତରଶ୍ଚ ଵୈ ଅନ୍ଯୋନ୍ଯପିତରୋ ହ୍ଯେତେ ଦେଵାଶ୍ଚ ପିତରୋ ଦିଵି
ଏହିପରି, ପିତୃମାନେ ଦେବତା ଓ ଦେବତାମାନେ ପିତୃ, ସେମାନେ ପରସ୍ପର ପିତୃ ଓ ଦେବତା ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅଛନ୍ତି।
ଏତେ ତୁ ପିତରୋ ଦେଵା ମନୁଷ୍ଯାଃ ପିତରଶ୍ଚ ଯେ ପିତା ପିତାମହଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ
ଏହି ପିତୃମାନେ ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପିତୃ; ବାପା, ଠାକୁରଦା ଓ ପ୍ରପିତାମହ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।
ଇତ୍ଯେଷ ଵିଷଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପିତୄଣାଂ ସୋମପାଯିନାମ୍ ଏତତ୍ପିତୃମହତ୍ତ୍ଵଂ ହି ପୁରାଣେ ନିଶ୍ଚଯଂ ଗତମ୍
ଏହିପରି ସୋମପାନ କରୁଥିବା ପିତୃମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା ହେଲା; ପୁରାଣରେ ଏହି ପିତୃମାନଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି।
ଇତ୍ଯେଷ ସୋମସୂର୍ଯାଭ୍ଯାମ୍ ଐଲସ୍ଯ ଚ ସମାଗମଃ ଅଵାପ୍ତିଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଚୈଵ ପିତୄଣାଂ ଚୈଵ ତର୍ପଣମ୍
ଏହିପରି ସୋମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଏଇଲଙ୍କ ଏକତ୍ୱ, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପିତୃମାନଙ୍କ ପ୍ରାପ୍ତି ଓ ତୃପ୍ତି ହେଉଛି।
ପର୍ଵଣାଂ ଚୈଵ ଯଃ କାଲୋ ଯାତନାସ୍ଥାନମେଵ ଚ ସମାସାତ୍କୀର୍ତିତସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ସର୍ଗ ଏଷ ସନାତନଃ
ପର୍ବ ଦିନ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା ସ୍ଥାନର ସମୟ ତୁମକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହିଲି; ଏହି ସନାତନ ସୃଷ୍ଟି।
ଵୈରୂପ୍ଯଂ ଯେନ ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥିତଂ ତ୍ଵେକଦେଶିକମ୍ ଅଶକ୍ଯଂ ପରିସଂଖ୍ଯାତୁଂ ଶ୍ରଦ୍ଧେଯଂ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା
ସମସ୍ତ ବିକୃତି ଅଂଶିକ ଭାବରେ କୁହାଯାଇଛି; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଣନା କରିହେବା ଅସମ୍ଭବ, କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଭୂତି ଚାହେ, ସେ ଏହାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଏଷ ସର୍ଗୋ ମଯେରିତଃ ଵିସ୍ତରେଣାନୁପୂର୍ଵ୍ଯାଚ୍ଚ ଭୂଯଃ କିଂ କଥଯାମି ଵଃ
ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଦେବଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକୁ ମୁଁ ବିସ୍ତୃତ ଓ କ୍ରମାନୁସାରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି; ଏଠାରେ ଆଉ କଣ କହିବି?
ଚତୁର୍ଯୁଗାଣି ଯାନି ସ୍ଯୁଃ ପୂର୍ଵେ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେ ଽନ୍ତରେ ଏଷାଂ ନିସର୍ଗସଂଖ୍ଯାଂ ଚ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ ଵିସ୍ତରାତ୍
ପୂର୍ବ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଯେଉଁ ଚାରି ଯୁଗ ଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱାଭାବିକ ସଂଖ୍ୟା ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
ପୃଥିଵୀଦ୍ଯୁପ୍ରସଙ୍ଗେନ ମଯା ତୁ ପ୍ରାଗୁଦାହୃତମ୍ ଏତଚ୍ଚତୁର୍ଯୁଗଂ ତ୍ଵେଵଂ ତଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନିବୋଧତ ତତ୍ପ୍ରମାଣଂ ପ୍ରସଂଖ୍ଯାଯ ଵିସ୍ତରାଚ୍ଚୈଵ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ
ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ସଂପର୍କରେ ଆଗରୁ କୁହିଥିଲି; ଏବେ ଏହି ଚାରି ଯୁଗ ବିଷୟରେ କହିବି, ଶୁଣ; ସେମାନଙ୍କ ମାପ, ସଂଖ୍ୟା ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିସ୍ତାର।
ଲୌକିକେନ ପ୍ରମାଣେନ ନିଷ୍ପାଦ୍ଯାବ୍ଦଂ ତୁ ମାନୁଷମ୍ ତେନାପୀହ ପ୍ରସଂଖ୍ଯାଯ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତୁ ଚତୁର୍ଯୁଗମ୍ ନିମେଷତୁଲ୍ଯକାଲାନି ମାତ୍ରାଲବ୍ଧେକ୍ଷରାଣି ଚ
ଲୋକରେ ଯେପରିମାଣରେ ଏକ ମାନବ ବର୍ଷ ଗଣାଯାଏ, ସେହି ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ଏଠାରେ ଚାରି ଯୁଗର କଥା କହିବି। ଏହି ଯୁଗମାନେ ଏକ ନିମିଷ ସମୟ ପରି ସମାନ ଅଟୁଟ ଅଛି, ଏବଂ ମାପିବା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଏକକ ମିଳେ, ସେଗୁଡିକୁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବି।
କାଷ୍ଠା ନିମେଷା ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚୈଵ ତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ କାଷ୍ଠାଂ ଗଣଯେତ୍କଲାଂ ତୁ ତ୍ରିଂଶତ୍କଲାଶ୍ଚୈଵ ଭଵେନ୍ମୁହୂର୍ତସ୍ ତୈସ୍ତ୍ରିଂଶତା ରାତ୍ର୍ଯହନୀ ସମେତେ
ପନ୍ଦରଟି ନିମିଷ ଏକ କଷ୍ଠା ହୁଏ, ତିରିଶଟି କଷ୍ଠା ଏକ କଳା ହୁଏ, ତିରିଶଟି କଳା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ହୁଏ। ଏପରି ତିରିଶଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମିଶି ଏକ ଦିନ ଓ ରାତି ତିଆରି ହୁଏ।
ଅହୋରାତ୍ରେ ଵିଭଜତେ ସୂର୍ଯୋ ମାନୁଷଲୌକିକେ ରାତ୍ରିଃ ସ୍ଵପ୍ନାଯ ଭୂତାନାଂ ଚେଷ୍ଟାଯୈ କର୍ମଣାମହଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ମାନବଙ୍କ ପାଇଁ ଦିନ ଓ ରାତିକୁ ବିଭାଜନ କରେ। ରାତି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଶୁଅଁ ପାଇଁ ଓ ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କର୍ମ ପାଇଁ ଥାଏ।
ପିତ୍ର୍ଯେ ରାତ୍ର୍ଯହନୀ ମାସଃ ପ୍ରଵିଭାଗସ୍ ତଯୋଃ ପୁନଃ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷସ୍ ତ୍ଵହସ୍ତେଷାଂ ଶୁକ୍ଲଃ ସ୍ଵପ୍ନାଯ ଶର୍ଵରୀ
ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି ମିଶି ଏକ ମାସ ହୁଏ। ଏହି ଭାଗରେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ତାଙ୍କର ଦିନ ଓ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ତାଙ୍କର ଶୁଅଁ ପାଇଁ ରାତି ହୁଏ।