ତଦା ଭଵପଦନ୍ଯାସାଦ୍ ଧଯସ୍ଯ ଵୃଷଭସ୍ଯ ଚ ପେତୁଃ ସ୍ତନାଶ୍ଚ ଦନ୍ତାଶ୍ଚ ପୀଡିତାଭ୍ଯାଂ ତ୍ରିଶୂଲିନା
ତାପରେ, ଭବଙ୍କର ପା ଘୋଡ଼ା ଓ ବୃଷଭ ଉପରେ ଚାପିବାରୁ, ସେମାନଙ୍କର ଅଁତୁ ଓ ଦାନ୍ତ ଚୁଇଁଗଲା, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦ୍ୱାରା ଚାପି ଦିଆଯାଇ।
ତତଃପ୍ରଭୃତି ଚାଶ୍ଵାନାଂ ସ୍ତନା ଦନ୍ତା ଗଵାଂ ତଥା ମୂଢାଃ ସମଭଵଂସ୍ତେନ ଚାଦୃଶ୍ଯତ୍ଵମୁପାଗତାଃ
ସେହି ସମୟରୁ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଗାଁମାନେର ଅଁତୁ ଓ ଦାନ୍ତ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା, ଏହିପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତାରକାଖ୍ଯସ୍ତୁ ଭୀମାକ୍ଷୋ ରୌଦ୍ରରକ୍ତାନ୍ତରେକ୍ଷଣଃ ରୁଦ୍ରାନ୍ତିକେ ସୁସଂରୁଦ୍ଧୋ ନନ୍ଦିନା କୁଲନନ୍ଦିନା
ତାରକ ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଓ ରକ୍ତ ଚକ୍ଷୁପଟି ସହିତ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନରେ ନନ୍ଦିନ୍ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଆନନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ବାନ୍ଧି ଦିଆଯାଇଥିଲେ ।
ପରଶ୍ଵଧେନ ତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ସ ନନ୍ଦୀ ଦାନଵେଶ୍ଵରମ୍ ତକ୍ଷଯାମାସ ଵୈ ତକ୍ଷା ଚନ୍ଦନଂ ଗନ୍ଧଦୋ ଯଥା
ତାପରେ ନନ୍ଦିନ୍ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କୁଳାଡ଼ି ନେଇ ଦାନବମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ, ଯେପରି ଏକ କାଠ କଟା ଚନ୍ଦନ ଗଛକୁ କାଟି ଦେଇଥାଏ ।
ପରଶ୍ଵଧହତଃ ଶୂରଃ ଶୈଲାଦିଃ ଶରଭୋ ଯଥା ଦୁଦ୍ରାଵ ଖଡ୍ଗଂ ନିଷ୍କୃଷ୍ଯ ତାରକାଖ୍ଯୋ ଗଣେଶ୍ଵରମ୍
କୁଳାଡ଼ିର ଘାଁରେ ଆହତ ହୋଇ, ସୂର୍ୟ ତାରକ ଗଣମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ତଳୱାର ଉଠାଇ ଆକ୍ରମଣ କରି, ପାହାଡ଼ର ଘାଁ ଖାଇଥିବା ଜନ୍ତୁ ପରି ପଳାଇଗଲେ ।
ଯଜ୍ଞୋପଵୀତମ୍ ଆଦାଯ ଚିଛେଦ ଚ ନନାଦ ଚ ତତଃ ସିଂହରଵୋ ଘୋରଃ ଶଙ୍ଖଶବ୍ଦଶ୍ଚ ଭୈରଵଃ ଗଣେଶ୍ଵରୈଃ କୃତସ୍ତତ୍ର ତାରକାଖ୍ଯେ ନିଷୂଦିତେ
ପବିତ୍ର ତାନ୍ତୁ ନେଇ ତାରକ ଛେଦିଲେ ଓ ଗର୍ଜନ କଲେ; ତାପରେ ଗଣମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାରକଙ୍କୁ ବଧ କରିବାବେଳେ ଭୟଙ୍କର ସିଂହର ଗର୍ଜନ ଓ ଭୀତିକର ଶଂଖ ଶବ୍ଦ ଉପଜିଲା ।
ପ୍ରମଥାରସିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାଦିତ୍ରସ୍ଵନମେଵ ଚ ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥଃ ସୁମହାପାର୍ଶ୍ଵଂ ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲିଂ ମଯୋ ଽବ୍ରଵୀତ୍
କଳା ପ୍ରମଥ ଓ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାଇଥିବା ମୟା, ବଡ଼ ପାର୍ଶ୍ୱ ଧାରଣ କରିଥିବା ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ବହୁଵଦନଵତାଂ କିମେଷ ଶବ୍ଦୋ ନଦତାଂ ଶ୍ରୂଯତେ ଭିନ୍ନସାଗରାଭଃ ଵଦ ଵଚନଂ ତଡିନ୍ମାଲିନ୍ କିଂ କିମ୍ ଏତଦ୍ଗଣପାଲା ଯୁଯୁଧୁର୍ଯଯୁର୍ଗଜେନ୍ଦ୍ରାଃ
ଏହି ଶବ୍ଦ କଣ, ଅନେକ ମୁଁହ ଥିବା ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଗର୍ଜନ ପରି ଶୁଣାଯାଉଛି, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ସାଗର ପରି ଲାଗୁଛି? କହ, ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ, ଏହା କଣ? ଗଜପାଳ ଗଣମହାପ୍ରଭୁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଗଲେ କି?
ଇତି ମଯଵଚନାଙ୍କୁଶାର୍ଦିତସ୍ତଂ ତଡିନ୍ମାଲୀ ରଵିରିଵାଂଶୁମାଲୀ ରଣଶିରସି ସମାଗତଃ ସୁରାଣାଂ ନିଜଗାଦେଦମ୍ ଅରିଂଦମୋ ଽତିହର୍ଷାତ୍
ମୟାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ରଣଭୂମିକୁ ଆସି, ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରୁଥିବା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲାସିତ ହୋଇ ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ଯମଵରୁଣମହେନ୍ଦ୍ରରୁଦ୍ରଵୀର୍ଯସ୍ ତଵ ଯଶସୋ ନିଧିର୍ଧୀର ତାରକାଖ୍ଯଃ ସକଲସମରଶୀର୍ଷପର୍ଵତେନ୍ଦ୍ରୋ ଯୁଦ୍ଧ୍ଵା ଯସ୍ତପତି ହି ତାରକୋ ଗଣେନ୍ଦ୍ରୈଃ
ଓ ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ତାରକ ତୁମର କୀର୍ତି ଓ ଯମ, ଵରୁଣ, ମହେନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଭଣ୍ଡାର, ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମିର ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଥିଲେ, ଏବେ ଗଣମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ନଷ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି ।
ମୃଦିତମ୍ ଉପନିଶମ୍ଯ ତାରକାଖ୍ଯଂ ରଵିଦୀପ୍ତାନଲଭୀଷଣାଯତାକ୍ଷମ୍ ହୃଷିତସକଲନେତ୍ରଲୋମସତ୍ତ୍ଵାଃ ପ୍ରମଥାସ୍ତୋଯମୁଚୋ ଯଥା ନଦନ୍ତି
ତାରକଙ୍କୁ ଦଳି ଦିଆଯାଇଛି ବୋଲି ଶୁଣି, ପ୍ରମଥମାନେ ସମସ୍ତ ଚକ୍ଷୁ ଓ ଶରୀର ଉଲ୍ଲାସରେ ଭରିଯାଇ, ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା ।
ଇତି ସୁହୃଦୋ ଵଚନଂ ନିଶମ୍ଯ ତତ୍ ତ୍ଵଂ ତଡିମାଲେଃ ସ ମଯଃ ସୁଵର୍ଣମାଲୀ ରଣଶିରସ୍ଯ୍ ଅସିତାଞ୍ଜନାଚଲାଭୋ ଜଗଦେ ଵାକ୍ଯମିଦଂ ନଵେନ୍ଦୁମାଲିମ୍
ମିତ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୁବৰ্ণ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ମୟା, ରଣଭୂମିରେ ଅନ୍ଧକାର କଜଳ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେହ ଓ ନୂତନ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରିଥିବା ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲିନ୍ନ ନଃ କାଲଃ ସାଧିତୁଂ ହ୍ଯଵହେଲଯା କରୋମି ଵିକ୍ରମେଣୈତତ୍ ପୁରଂ ଵ୍ଯସନଵର୍ଜିତମ୍
ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ, ଏବେ ଆମେ ଅବହେଳା କରିବା ଦିନ ନୁହେଁ; ମୁଁ ସାହସରେ ଏହି ସହରକୁ ଦୁଃଖମୁକ୍ତ କରିବି ।
ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲୀ ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମଯଶ୍ଚ ତ୍ରିପୁରେଶ୍ଵରଃ ଗଣାଞ୍ଜଘ୍ନୁସ୍ତୁ ଦ୍ରାଘିଷ୍ଠାଃ ସହିତାସ୍ତୈର୍ମହାସୁରୈଃ
ତାପରେ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ମୟା ତ୍ରିପୁରର ନାଥ ଏବଂ ମହାସୁରମାନେ ସହିତ ଏକାଠି ଦୀର୍ଘ ଗଣମାନେଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ ।
ଯେନ ଯେନ ତତୋ ଵିଦ୍ଯୁନ୍ ମାଲୀ ଯାତି ମଯଶ୍ଚ ସଃ ତେନ ତେନ ପୁରଂ ଶୂନ୍ଯଂ ପ୍ରମଥୈଃ ପ୍ରହୃତୈଃ କୃତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ଓ ମୟା ଯାଉଥିଲେ, ସେଉଁଠି ପ୍ରମଥମାନେ ଘାଁ ଦେଇ ସହରକୁ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେଇଥିଲେ ।
ଅଥ ଯମଵରୁଣମୃଦଙ୍ଗଘୋଷୈଃ ପଣଵଡିଣ୍ଡିମଜ୍ଯାସ୍ଵନପ୍ରଘୋଷୈଃ ସକରତଲପୁଟୈଶ୍ଚ ସିଂହନାଦୈର୍ ଭଵମଭିପୂଜ୍ଯ ତଦା ସୁରା ଅଵତସ୍ଥୁଃ
ତାପରେ ଯମ ଓ ଵରୁଣଙ୍କ ଢୋଳ ଶବ୍ଦ, ପଣବ ଓ ଡିଣ୍ଡିମାର ଝଙ୍କାର, ହାତ ତାଳି ଓ ସିଂହ ଗର୍ଜନ ସହିତ ଦେବମାନେ ଭବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ତିଆରି ହେଲେ ।
ସମ୍ପୂଜ୍ଯମାନୋ ଦିତିଜୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ ସହସ୍ରରଶ୍ମିପ୍ରତିମୌଜସୈର୍ ଵିଭୁଃ ଅଭିଷ୍ଟୁତଃ ସତ୍ଯରତୈସ୍ ତପୋଧନୈର୍ ଯଥାସ୍ତଶୃଙ୍ଗାଭିଗତୋ ଦିଵାକରଃ
ମହାତ୍ମା ଦିତିଜମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଶକ୍ତିରେ ଚମକୁଥିବା, ସତ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ସେ ଅସ୍ତ ଚୂଡ଼ା ପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆସୁଥିବା ଭଳି ଚମକୁଥିଲେ ।
ତାରକାଖ୍ଯେ ହତେ ଯୁଦ୍ଧେ ଉତ୍ସାର୍ଯ ପ୍ରମଥାନ୍ମଯଃ ଉଵାଚ ଦାନଵାନ୍ଭୂଯୋ ଭୂଯଃ ସ ତୁ ଭଯାଵୃତାନ୍
ତାରକଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରି ପ୍ରମଥମାନେ ଦୂରେ ହଟିଗଲା ପରେ, ଭୟରେ ଭରିଥିବା ମୟା ପୁନିପୁନି ଦାନବମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଭୋ ଽସୁରେନ୍ଦ୍ରାଧୁନା ସର୍ଵେ ନିବୋଧଧ୍ଵଂ ପ୍ରଭାଷିତମ୍ ଯତ୍କର୍ତଵ୍ଯଂ ମଯା ଚୈଵ ଯୁଷ୍ମାଭିଶ୍ଚ ମହାବଲୈଃ
ହେ ଅସୁରମହାପ୍ରଭୁମାନେ, ଏବେ ସମସ୍ତେ ମୋ କଥା ଶୁଣ; ମୋ ଓ ତୁମେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ କଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ଶୁଣ ।
ପୁଷ୍ଯଂ ସମେଷ୍ଯତେ କାଲେ ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନାଃ ଯଦୈକଂ ତ୍ରିପୁରଂ ସର୍ଵଂ କ୍ଷଣମେକଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ପୁଷ୍ୟ ତାରା ସମୟରେ ଆସିବା ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ଯାହାର ମୁଁହ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି, ଆସିଲେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ତିନିଟି ସହର ଏକାଠି ହେଇଯିବ ।
କୁରୁଧ୍ଵଂ ନିର୍ଭଯାଃ କାଲେ କୋକିଲାଶଂସିତେନ ଚ ସ କାଲଃ ପୁଷ୍ଯଯୋଗସ୍ଯ ପୁରସ୍ଯ ଚ ମଯା କୃତଃ
ନିର୍ଭୟ ହୋଇ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ, କୋକିଳର କୁହୁକୁହୁ ଶବ୍ଦରେ ଚିହ୍ନିତ ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର। ସେ ସମୟ, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ସହର ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଛି, ଏହାକୁ ମୁଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛି।
କାଲେ ତସ୍ମିନ୍ପୁରେ ଯସ୍ତୁ ସଂଭାଵଯତି ସଂହତିମ୍ ସ ଏନଂ କାରଯେଚ୍ଚୂର୍ଣଂ ବଲିନୈକୈଷୁଣା ସୁରଃ
ସେ ସମୟରେ ସହର ଭିତରେ ଯେଉଁଠି କେହି ଦଳ ଏକତ୍ର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବ, ସେଉଁଠି ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ଏକ ତୀରରେ ତାଙ୍କୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେବ।
ଯୋ ଵଃ ପ୍ରାଣୋ ବଲଂ ଯଚ୍ଚ ଯା ଚ ଵୋ ଵୈରିତାସୁରାଃ ତତ୍କୃତ୍ଵା ହୃଦଯେ ଚୈଵ ପାଲଯଧ୍ଵମିଦଂ ପୁରମ୍
ତୁମର ଜୀବନ, ଶକ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଶତ୍ରୁତା — ଏସବୁକୁ ହୃଦୟରେ ଧରି, ଏହି ସହରକୁ ରକ୍ଷା କର।
ମହେଶ୍ଵରରଥଂ ହ୍ଯେକଂ ସର୍ଵପ୍ରାଣେନ ଭୀଷଣମ୍ ଵିମୁଖୀକୁରୁତାତ୍ଯର୍ଥଂ ଯଥା ନୋତ୍ସୃଜତେ ଶରମ୍
ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ଏକ ଭୟଙ୍କର ରଥକୁ ଅଟକାଇ ଦିଅ, ଯେଉଁଠି ସେ ତୀର ଛାଡିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତତ ଏଵଂ କୃତେ ଽସ୍ମାଭିସ୍ ତ୍ରିପୁରସ୍ଯାପି ରକ୍ଷଣେ ପ୍ରତୀକ୍ଷିଷ୍ଯନ୍ତି ଵିଵଶାଃ ପୁଷ୍ଯଯୋଗଂ ଦିଵୌକସଃ
ଏପରି ଭାବରେ ଆମେ ତ୍ରିପୁରାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ଦେବତାମାନେ ଅଶକ୍ତ ହୋଇ, ପୁଷ୍ୟ ଯୋଗ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିବେ।
ନିଶମ୍ଯ ତନ୍ମଯସ୍ଯୈଵଂ ଦାନଵାସ୍ତ୍ରିପୁରାଲଯାଃ ମୁହୁଃ ସିଂହରୁତଂ କୃତ୍ଵା ମଯମୂଚୁର୍ଯମୋପମାଃ
ମୟାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ତ୍ରିପୁରାରେ ବସୁଥିବା ଦାନବମାନେ, ସିଂହର ଦହାଡ଼ ଭଳି ପୁନିପୁନି ଚିତ୍କାର କରି, ମୟାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି କହିଲେ।
ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵଯଂ ସର୍ଵେ କୁର୍ମସ୍ତଵ ପ୍ରଭାଷିତମ୍ ତଥା କୁର୍ମୋ ଯଥା ରୁଦ୍ରୋ ନ ମୋକ୍ଷ୍ଯତି ପୁରେ ଶରମ୍
ଆମେ ସମସ୍ତେ ଚେଷ୍ଟା କରି, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ତାହା ଅନୁସରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରୁଛୁ; ଏପରି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା, ଯେଉଁଠି ରୁଦ୍ର ସହରରେ ତୀର ଛାଡିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଅଦ୍ଯ ଯାସ୍ଯାମଃ ସଂଗ୍ରାମଂ ତଦ୍ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଜିଘାଂସଵଃ କଥଯନ୍ତି ଦିତେଃ ପୁତ୍ରା ହୃଷ୍ଟା ଭିନ୍ନତନୂରୁହାଃ
ଆଜି ଆମେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯିବା, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ; ଦିତିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଏହିପରି କହି, ଆନନ୍ଦରେ, ତାଙ୍କର ଚମଡ଼ ଖଡ଼ିଉଠିଲା।
କଲ୍ପଂ ସ୍ଥାସ୍ଯତି ଵା ଖସ୍ଥଂ ତ୍ରିପୁରଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ଧ୍ରୁଵମ୍ ଅଦାନଵଂ ଵା ଭଵିତା ନାରାଯଣପଦତ୍ରଯମ୍
ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତ୍ରିପୁରା ଆକାଶରେ ଅଟୁଟ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ଭାବେ ରହିବ, କିମ୍ବା ନାରାୟଣଙ୍କ ତିନିପଥ ଘଟିବ, ତେବେ ଦାନବମାନେ ରହିବେ ନାହିଁ।
ଵଯଂ ନ ଧର୍ମଂ ହାସ୍ଯାମୋ ଯସ୍ମିନ୍ଯୋକ୍ଷ୍ଯସି ନୋ ଭଵାନ୍ ଅଦୈଵତମ୍ ଅଦୈତ୍ଯଂ ଵା ଲୋକଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ମାନଵାଃ
ଆମେ ଧର୍ମକୁ ଛାଡିବା ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଆମକୁ ଲଗାଇବା; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦେବତା ବିନା କିମ୍ବା ଦାନବ ବିନା ଜଗତ ଦେଖିବେ ନାହିଁ।