କାର୍ମୁକାଣାଂ ଵିକୃଷ୍ଟାନାଂ ବଭୂଵୁର୍ଦାରୁଣା ରଵାଃ କାଲାନୁଗାନାଂ ମେଘାନାଂ ଯଥା ଵିଯତି ଵାଯୁନା
ତଣା ଧରା ଧନୁଷରୁ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉପଜିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଆକାଶରେ ବାୟୁ ଚଳିତ ବଡ଼ ବର୍ଷା ମେଘର ଗୁଞ୍ଜନ ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ଆହୁଶ୍ଚ ଯୁଦ୍ଧେ ମା ଭୈଷୀଃ କ୍ଵ ଯାସ୍ଯସି ମୃତୋ ହ୍ଯସି ପ୍ରହରାଶୁ ସ୍ଥିତୋ ଽସ୍ମ୍ଯତ୍ର ଏହି ଦର୍ଶଯ ପୌରୁଷମ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କରିଲେ: 'ଭୟ କରିନି! କେଉଁଠି ଯିବୁ? ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ! ଶୀଘ୍ର ଆଘାତ କର, ମୁଁ ଏଠି ଦଢ଼ ହୋଇ ଉଭା ଅଛି—ଆସ, ତୁମର ପ୍ରତାପ ଦେଖା।'
ଗୃହାଣ ଛିନ୍ଦ୍ଧି ଭିନ୍ଦ୍ଧୀତି ଖାଦ ମାରଯ ଦାରଯ ଇତ୍ଯନ୍ଯୋନ୍ଯମ୍ ଅନୂଚ୍ଚାର୍ଯ ପ୍ରଯଯୁର୍ଯମସାଦନମ୍
ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଚିତ୍କାର କରି: 'ଧର! କାଟ! ଭଙ୍ଗ! ଖା! ମାର! ଫାଟ!'—ସେମାନେ ଯମର ଗୃହକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
ଖଡ୍ଗାପଵର୍ଜିତାଃ କେଚିତ୍ କେଚିଚ୍ଛିନ୍ନାଃ ପରଶ୍ଵଧୈଃ କେଚିନ୍ମୁଦ୍ଗରଚୂର୍ଣାଶ୍ଚ କେଚିଦ୍ବାହୁଭିରାହତାଃ
କିଛି ମନ୍ୟେ ତଳୱାରରେ ପଡ଼ିଲେ, କିଛି ଆକୁ ଖଣ୍ଡାରେ କାଟିଦିଆଗଲେ, କିଛି ମନ୍ୟେ ଗଦାରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ହାତରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ।
ପଟ୍ଟିଶୈଃ ସୂଦିତାଃ କେଚିତ୍ କେଚିଚ୍ଛୂଲଵିଦାରିତାଃ ଦାନଵାଃ ଶରପୁଷ୍ପାଭାଃ ସଵନା ଇଵ ପର୍ଵତାଃ ନିପତନ୍ତ୍ଯର୍ଣଵଜଲେ ଭୀମନକ୍ରତିମିଙ୍ଗିଲେ
କିଛି ଦାନବ ତୀରରେ ବିଭାଜିତ ହେଲେ, କିଛି ଶୂଳରେ ଭେଦିଦିଆଗଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ତୀରର ଫୁଲ ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ପରି ସାଗର ଜଳରେ ଭୟଙ୍କର ମକର ଏବଂ ମିଙ୍ଗିଲର ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଵ୍ଯସୁଭିଃ ସୁନିବଦ୍ଧାଙ୍ଗୈଃ ପତମାନୈଃ ସୁରେତରୈଃ ସଂବଭୂଵାର୍ଣଵେ ଶବ୍ଦଃ ସଜଲାମ୍ବୁଦନିସ୍ଵନଃ
ଏହି ଜୀବନ ହୀନ ଶରୀର ଯୋଡ଼ା ଥିବା ଦେବତା ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ସାଗରରେ ପଡ଼ି ଏକ ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହା ବର୍ଷା ଭରିଥିବା ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ତେନ ଶବ୍ଦେନ ମକରା ନକ୍ରାସ୍ତିମିତିମିଙ୍ଗିଲାଃ ମତ୍ତା ଲୋହିତଗନ୍ଧେନ କ୍ଷୋଭଯନ୍ତୋ ମହାର୍ଣଵମ୍
ସେଇ ଶବ୍ଦରେ, ମକର, ନକ୍ର, ମିଙ୍ଗିଲ ମାନେ ରକ୍ତର ଗନ୍ଧରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ମହାସାଗରକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଦେଲେ।
ପରସ୍ପରେଣ କଲହଂ କୁର୍ଵାଣା ଭୀମମୂର୍ତଯଃ ଭ୍ରମନ୍ତେ ଭକ୍ଷଯନ୍ତଶ୍ଚ ଦାନଵାନାଂ ଚ ଲୋହିତମ୍
ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିରେ, ସେମାନେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଥିଲେ ଏବଂ ଦାନବମାନଙ୍କ ରକ୍ତ ଖାଉଥିଲେ।
ସରଥାନ୍ ସାଯୁଧାନ୍ ସାଶ୍ଵାନ୍ ସଵସ୍ତ୍ରାଭରଣାଵୃତାନ୍ ଜଗ୍ରସୁସ୍ତିମଯୋ ଦୈତ୍ଯାନ୍ ଦ୍ରାଵଯନ୍ତୋ ଜଲେଚରାନ୍
ଟିମିଙ୍ଗିଲମାନେ ଜଳର ଜୀବମାନେକୁ ଦୂରେ ହଟାଇ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କର ରଥ, ଶସ୍ତ୍ର, ଅଶ୍ୱ, ପୋଶାକ ଏବଂ ଅଳଙ୍କାର ସହିତ ଖାଇଦେଲେ।
ମୃଧଂ ଯଥାସୁରାଣାଂ ଚ ପ୍ରମଥାନାଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ ଅମ୍ବରେ ଽମ୍ଭସି ଚ ତଥା ଯୁଦ୍ଧଂ ଚକ୍ରୁର୍ଜଲେଚରାଃ
ଯେପରି ଆସୁର ଏବଂ ପ୍ରମଥାମାନେ ଆକାଶ ଏବଂ ଜଳରେ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେପରି ଜଳର ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ଯଥା ଭ୍ରମନ୍ତି ପ୍ରମଥାଃ ସଦୈତ୍ଯାସ୍ ତଥା ଭ୍ରମନ୍ତେ ତିମଯଃ ସନକ୍ରାଃ ଯଥୈଵ ଛିନ୍ଦନ୍ତି ପରସ୍ପରଂ ତୁ ତଥୈଵ କ୍ରନ୍ଦନ୍ତି ଵିଭିନ୍ନଦେହାଃ
ପ୍ରମଥା ଏବଂ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଯେପରି ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଥିଲେ, ସେପରି ଟିମିଙ୍ଗିଲ ଏବଂ ନକ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଥିଲେ; ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ, ଭାଗିଯାଇଥିବା ଦେହରେ ଦୁଃଖର ଚିତ୍କାର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
ଵ୍ରଣାନନୈର୍ ଅଙ୍ଗରସଂ ସ୍ରଵଦ୍ଭିଃ ସୁରାସୁରୈର୍ନକ୍ରତିମିଙ୍ଗିଲୈଶ୍ଚ କୃତୋ ମୁହୂର୍ତେନ ସମୁଦ୍ରଦେଶଃ ସରକ୍ତତୋଯଃ ସମୁଦୀର୍ଣତୋଯଃ
କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ, ସାଗର ଅଞ୍ଚଳ ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗିତ ଏବଂ ଉତ୍ତେଜିତ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲା, ଦେବତା, ଅସୁର, ନକ୍ର ଏବଂ ମିଙ୍ଗିଲମାନେ ତାଙ୍କର ଘାଉ ମୁହଁ ଖୋଲି ଏବଂ ଅଙ୍ଗରୁ ରସ ଝରିବା ସହିତ ମିଶିଗଲେ।
ପୂର୍ଵଂ ମହାମ୍ଭୋଧରପର୍ଵତାଭଂ ଦ୍ଵାରଂ ମହାନ୍ତଂ ତ୍ରିପୁରସ୍ଯ ଶକ୍ରଃ ନିପୀଡ୍ଯ ତସ୍ଥୌ ମହତା ବଲେନ ଯୁକ୍ତୋ ଽମରାଣାଂ ମହତା ବଲେନ
ପ୍ରଥମେ, ଅମରମାନଙ୍କର ମହାଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ର, ତ୍ରିପୁରର ଏହି ବଡ଼ ପହାଡ଼ କିମ୍ବା ବଡ଼ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦ୍ୱାରକୁ ଚାପି ଧରି ଉଭା ହେଲେ।
ତଥୋତ୍ତରଂ ସୋ ଽନ୍ତରଜୋ ହରସ୍ଯ ବାଲାର୍କଜାମ୍ବୂନଦତୁଲ୍ଯଵର୍ଣଃ ସ୍କନ୍ଦଃ ପୁରଦ୍ଵାରମଥାରୁରୋହ ଵୃଦ୍ଧୋ ଽସ୍ତଶୃଙ୍ଗଂ ପ୍ରପତନ୍ନିଵାର୍କଃ
ତାପରେ, ହରଙ୍କ ନଗରର ଉତ୍ତର ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱାରକୁ, ଯୁବ ସୁର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ରଙ୍ଗ ଥିବା ସ୍କନ୍ଦ, ଆଠ ଶୃଙ୍ଗ ଥିବା ପାହାଡ଼ରେ ପଡ଼ୁଥିବା ବୃଦ୍ଧ ସୁର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉପରେ ଚଢ଼ିଗଲେ।
ଯମଶ୍ଚ ଵିତ୍ତାଧିପତିଶ୍ଚ ଦେଵୋ ଦଣ୍ଡାନ୍ଵିତଃ ପାଶଵରାଯୁଧଶ୍ଚ ଦେଵାରିଣସ୍ତସ୍ଯ ପୁରସ୍ଯ ଦ୍ଵାରଂ ତାଭ୍ଯାଂ ତୁ ତତ୍ପଶ୍ଚିମତୋ ନିରୁଦ୍ଧମ୍
ଯମ ଓ ଧନର ଦେବତା, ଦଣ୍ଡ ଓ ପାଶ ନେଇ ସଜିତ, ସେହି ସହରର ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ଭିତରକୁ ଆସିବାକୁ ଦେଇନଥିଲେ।
ଦକ୍ଷାରିରୁଦ୍ରସ୍ତପନାଯୁତାଭଃ ସ ଭାସ୍ଵତା ଦେଵରଥେନ ଦେଵଃ ତଦ୍ଦକ୍ଷିଣଦ୍ଵାରମରେଃ ପୁରସ୍ଯ ରୁଦ୍ଧ୍ଵାଵତସ୍ଥୌ ଭଗଵାଂସ୍ତ୍ରିନେତ୍ରଃ
ଦକ୍ଷଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ରୁଦ୍ର, ଦଶ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଭାସ୍କର୍ୟରେ ଚମକୁଥିବା, ଦେବତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସି, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଭଗବାନ, ଶତ୍ରୁ ସହରର ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରକୁ ଅଟକାଇ ଦଢ଼ ଭାବରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ।
ତୁଙ୍ଗାନି ଵେଶ୍ମାନି ସଗୋପୁରାଣି ସ୍ଵର୍ଣାନି କୈଲାସଶଶିପ୍ରଭାଣି ପ୍ରହ୍ଲାଦରୂପାଃ ପ୍ରମଥାଵରୁଦ୍ଧା ଜ୍ଯୋତୀଂଷି ମେଘା ଇଵ ଚାଶ୍ମଵର୍ଷାଃ
ଉଚ୍ଚ ଘର ଓ ଗୋପୁର, ସୁନା ରଙ୍ଗରେ କୈଳାସ ପାହାଡ଼ର ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଆକୃତିର ଘରମାନେ, ପ୍ରମଥମାନେ ଘେରି ରଖିଥିଲେ, ମେଘ ଭଳି ଜ୍ୱଳିଥିବା, ପଥର ବର୍ଷା ପରି।
ଉତ୍ପାତ୍ଯ ଚୋତ୍ପାଟ୍ଯ ଗୃହାଣି ତେଷାଂ ସଶୈଲମାଲାସମଵେଦିକାନି ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯ ସମୁଦ୍ରମଧ୍ଯେ କାଲାମ୍ବୁଦାଭାଃ ପ୍ରମଥା ଵିନେଦୁଃ
ପ୍ରମଥମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଘର, ପାହାଡ଼ ମାଳା ଓ ବେଦିକା ସହିତ ଉଖି ନେଇ, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଫେଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ, କଳା ବଦଳ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରି।
ରକ୍ତାନି ଚାଶେଷଵନୈର୍ଯୁତାନି ସାଶୋକଖଣ୍ଡାନି ସକୋକିଲାନି ଗୃହାଣି ହେ ନାଥ ପିତଃ ସୁତେତି ଭ୍ରାତେତି କାନ୍ତେତି ପ୍ରିଯେତି ଚାପି ଉତ୍ପାଟ୍ଯମାନେଷୁ ଗୃହେଷୁ ନାର୍ଯସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅନାର୍ଯଶବ୍ଦାନ୍ଵିଵିଧାନ୍ପ୍ରଚକ୍ରୁଃ
ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ଅନେକ ଉଦ୍ୟାନ ଭରିଥିବା, ଦୁଃଖ ଭାଗ ଓ କୋକିଲ ସହିତ ଘରମାନେ — 'ହେ ନାଥ! ପିତା! ପୁତ୍ର! ଭାଇ! ପ୍ରିୟ! ଆଦରିଆ!' — ଘର ଉଖି ନେଇଯାଉଥିବାବେଳେ ନାରୀମାନେ ବେସୁଧ ଚିତ୍କାର କରିଥିଲେ।
କଲତ୍ରପୁତ୍ରକ୍ଷଯପ୍ରାଣନାଶେ ତସ୍ମିନ୍ପୁରେ ଯୁଦ୍ଧମତିପ୍ରଵୃତ୍ତେ ମହାସୁରାଃ ସାଗରତୁଲ୍ଯଵେଗା ଗଣେଶ୍ଵରାଃ କୋପଵୃତାଃ ପ୍ରତୀଯୁଃ
ସେହି ସହରରେ ଜଣେ ଜଣେ ଜନାନୀ, ପୁତ୍ର ଓ ପ୍ରାଣ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବାବେଳେ, ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଚାଲିଥିଲା, ମହାସୁରମାନେ ସମୁଦ୍ର ଭଳି ତୀବ୍ର ଗତିରେ, ଗଣପତିମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଭରି ଫେରି ଆସିଥିଲେ।
ପରଶ୍ଵଧୈସ୍ତତ୍ର ଶିଲୋପଲୈଶ୍ଚ ତ୍ରିଶୂଲଵଜ୍ରୋତ୍ତମକମ୍ପନୈଶ୍ଚ ଶରୀରସଦ୍ମକ୍ଷପଣଂ ସୁଘୋରଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ଦୃଢଵୈରବଦ୍ଧମ୍
ଏଠାରେ କୁହାଡ଼ି, ପଥର, ତ୍ରିଶୂଳ, ବଜ୍ର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଦା ଦ୍ୱାରା, ଦୁଇପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଗଭୀର ଶତ୍ରୁତାରେ ବନ୍ଧା।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଵିମର୍ଦତାଂ ଚ ପ୍ରଧାଵତାଂ ଚୈଵ ଵିନିଘ୍ନତାଂ ଚ ଶବ୍ଦୋ ବଭୂଵାମରଦାନଵାନାଂ ଯୁଗାନ୍ତକାଲେଷ୍ଵିଵ ସାଗରାଣାମ୍
ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଦେଖି ଧାଉଥିବା, ଝଂପା ଓ ମାରାମାରି କରୁଥିବା, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ର ଶବ୍ଦ, ଯୁଗ ଶେଷରେ ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଜନ ପରି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
ଵ୍ରଣୈରଜସ୍ରଂ କ୍ଷତଜଂ ଵମନ୍ତଃ କୋପୋପରକ୍ତା ବହୁଧା ନଦନ୍ତଃ ଗଣେଶ୍ଵରାସ୍ତେ ଽସୁରପୁଂଗଵାଶ୍ଚ ଯୁଧ୍ଯନ୍ତି ଶବ୍ଦଂ ଚ ମହଦୁଦ୍ଗିରନ୍ତଃ
ଘାଉରେ ରକ୍ତ ଝରୁଥିବା, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ହୋଇ, ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ଗଣପତି ଓ ଅଗ୍ରସୁରମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ତିଆରି କରୁଥିଲେ।
ମାର୍ଗାଃ ପୁରେ ଲୋହିତକର୍ଦମାଲାଃ ସ୍ଵର୍ଣେଷ୍ଟକାସ୍ଫାଟିକଭିନ୍ନଚିତ୍ରାଃ କୃତା ମୁହୂର୍ତେନ ସୁଖେନ ଗନ୍ତୁଂ ଛିନ୍ନୋତ୍ତମାଙ୍ଗାଙ୍ଘ୍ରିକରାଃ କରାଲାଃ
ସହରର ରାସ୍ତା ରକ୍ତ ମାଟିରେ ଭିଜିଗଲା, ଭଙ୍ଗା ସୁନା ଇଟ ଓ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଚିତ୍ର ଭିତରେ ଛିଡ଼ିଗଲା, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଭୟଙ୍କର ମାନେ ମୁଣ୍ଡ, ପା ଓ ହାତ କଟା ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ି ରହିଗଲେ, ଯାତ୍ରା ସହଜ ହେଲା।
କୋପାଵୃତାକ୍ଷଃ ସ ତୁ ତାରକାଖ୍ଯଃ ସଂଖ୍ଯେ ସଵୃକ୍ଷଃ ସଗିରିର୍ନିଲୀନଃ ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷଣେ ଦ୍ଵାରଵରଂ ରିରକ୍ଷୋ ରୁଦ୍ଧଂ ଭଵେନାଦ୍ଭୁତଵିକ୍ରମେଣ
ତାରକ ନାମକ ଦାନବ, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଗଛ ଓ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ରହି, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ, ଅଟକାଇଥିବା ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାରକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଦଢ଼ିଥିଲେ।
ସ ତତ୍ର ପ୍ରାକାରାଗତାଂଶ୍ଚ ଭୂତାଞ୍ ଛାତନ୍ ମହାନଦ୍ଭୁତଵୀର୍ଯସତ୍ତ୍ଵଃ ଚଚାର ଚାପ୍ତେନ୍ଦ୍ରିଯଗର୍ଵଦୃପ୍ତଃ ପୁରାଦ୍ଵିନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ରରାସ ଘୋରମ୍
ସେଠାରେ, ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଓ ସାହସ ଥିବା ଏହି ପ୍ରାଣୀ, ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଅଭିମାନ କରି, ପ୍ରାକାରରେ ଆସିଥିବା ଭୂତମାନେକୁ ଦୂର କରି, ସହରରୁ ବାହାରି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରିଥିଲେ।
ତତଃ ସ ଦୈତ୍ଯୋତ୍ତମପର୍ଵତାଭୋ ଯଥାଞ୍ଜସା ନାଗ ଇଵାଭିମତ୍ତଃ ନିଵାରିତୋ ରୁଦ୍ରରଥଂ ଜିଘୃକ୍ଷୁର୍ ଯଥାର୍ଣଵଃ ସର୍ପତି ଚାତିଵେଲଃ
ତାପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବ, ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ମଦ ଭରିଥିବା ହାତୀ ପରି ଧାଉଥିଲେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କର ରଥକୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସମୁଦ୍ର ତୀର ପରି ଅଟକାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲେ।
ଶେଷଃ ସୁଧନ୍ଵା ଗିରିଶଶ୍ଚ ଦେଵଶ୍ ଚତୁର୍ମୁଖୋ ଯଃ ସ ତ୍ରିଲୋଚନଶ୍ଚ ତେ ତାରକାଖ୍ଯାଭିଗତା ଗତାଜୌ କ୍ଷୋଭଂ ଯଥା ଵାଯୁଵଶାତ୍ସମୁଦ୍ରାଃ
ଶେଷ, ସୁଧନ୍ବା, ଗିରିଶ ଓ ଚତୁର୍ମୁଖ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବତା — ସମସ୍ତେ ତାରକଙ୍କୁ ଘେରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ଥିର ହେଇଗଲେ, ବାତାସରେ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତଳ ହେବା ପରି।
ଶେଷୋ ଗିରୀଶଃ ସପିତାମହେଶଶ୍ ଚୋତ୍କ୍ଷୁଭ୍ଯମାଣଃ ସ ରଥେ ଽମ୍ବରସ୍ଥଃ ବିଭେଦ ସଂଧୀଷୁ ବଲାଭିପନ୍ନଃ କୂଜନ୍ନିନାଦାଂଶ୍ଚ କରୋତି ଘୋରାନ୍
ଶେଷ, ଗିରିଶ ଓ ପିତାମହଙ୍କର ଭଗବାନ, ବହୁତ ଉତ୍ତଳ ହୋଇ, ଆକାଶରେ ରଥରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ, ଯୋଡ଼ାଯୋଡ଼ି ଉପରେ ଶକ୍ତି ଆସିଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ତିଆରି କରୁଥିଲେ।
ଏକଂ ତୁ ଋଗ୍ଵେଦତୁରଂଗମସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠେ ପଦଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ଵୃଷସ୍ଯ ଚୈକମ୍ ତସ୍ଥୌ ଭଵଃ ସୋଦ୍ଯତବାଣଚାପଃ ପୁରସ୍ଯ ତତ୍ସଙ୍ଗସମୀକ୍ଷମାଣଃ
ଭବ, ଧନୁ ଓ ଅଣ୍ଡା ଉଠାଇ, ଏକ ପା ଋଗ୍ବେଦ ଘୋଡ଼ାର ପିଠରେ ଓ ଏକ ପା ବୃଷଭରେ ରଖି, ସହରର ଭିଡ଼କୁ ଦେଖୁଥିଲେ।