କୋଟଵୀ କୋଟିତୀର୍ଥେ ତୁ ସୁଗନ୍ଧା ମାଧଵେ ଵନେ ଗୋଦାଶ୍ରମେ ତ୍ରିସଂଧ୍ଯା ତୁ ଗଙ୍ଗାଦ୍ଵାରେ ରତିପ୍ରିଯା
କୋଟିତୀର୍ଥରେ କୋଟବୀ, ମାଧବବନରେ ସୁଗନ୍ଧା; ଗୋଦାଶ୍ରମରେ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ୟା, ଗଙ୍ଗାଦ୍ବାରରେ ରତିପ୍ରିୟା ଅଛନ୍ତି।
ଶିଵକୁଣ୍ଡେ ଶିଵାନନ୍ଦା ନନ୍ଦିନୀ ଦେଵିକାତଟେ ରୁକ୍ମିଣୀ ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯାଂ ତୁ ରାଧା ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵନେ
ଶିବକୁଣ୍ଡରେ ଶିବାନନ୍ଦା, ଦେବିକା ତଟରେ ନନ୍ଦିନୀ; ଦ୍ୱାରାବତୀରେ ରୁକ୍ମିଣୀ, ବୃନ୍ଦାବନରେ ରାଧା ଅଛନ୍ତି।
ଦେଵକୀ ମଥୁରାଯାଂ ତୁ ପାତାଲେ ପରମେଶ୍ଵରୀ ଚିତ୍ରକୂଟେ ତଥା ସୀତା ଵିନ୍ଧ୍ଯେ ଵିନ୍ଧ୍ଯାଧିଵାସିନୀ
ମଥୁରାରେ ଦେବକୀ, ପାତାଳରେ ପରମେଶ୍ୱରୀ; ଚିତ୍ରକୁଟରେ ସୀତା, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡରେ ବିନ୍ଧ୍ୟାଧିବାସିନୀ ଅଛନ୍ତି।
ସହ୍ଯାଦ୍ରାଵ୍ ଏକଵୀରା ତୁ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରେ ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରିକା ରମଣା ରାମତୀର୍ଥେ ତୁ ଯମୁନାଯାଂ ମୃଗାଵତୀ
ସହ୍ୟାଦ୍ରୀରେ ଏକବୀରା, ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଚନ୍ଦ୍ରିକା; ରାମତୀର୍ଥରେ ରମଣା, ଯମୁନାରେ ମୃଗାବତୀ ଅଛନ୍ତି।
କରଵୀରେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ ଉମା ଦେଵୀ ଵିନାଯକେ ଅରୋଗା ଵୈଦ୍ଯନାଥେ ତୁ ମହାକାଲେ ମହେଶ୍ଵରୀ
କରବୀରରେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବିନାୟକରେ ଉମା ଦେବୀ; ବୈଦ୍ୟନାଥରେ ଆରୋଗା, ମହାକାଳରେ ମହେଶ୍ୱରୀ ଅଛନ୍ତି।
ଅଭଯେତ୍ଯୁଷ୍ଣତୀର୍ଥେଷୁ ଚାମୃତା ଵିନ୍ଧ୍ଯକନ୍ଦରେ ମାଣ୍ଡଵ୍ଯେ ମାଣ୍ଡଵୀ ନାମ ସ୍ଵାହା ମାହେଶ୍ଵରେ ପୁରେ
ଉଷ୍ଣତୀର୍ଥରେ ଅଭୟା, ବିନ୍ଧ୍ୟ ଗୁହାରେ ଚାମୃତା; ମାଣ୍ଡବ୍ୟରେ ମାଣ୍ଡବୀ, ମହେଶ୍ୱର ପୁରରେ ସ୍ୱାହା ଅଛନ୍ତି।
ଛାଗଲାଣ୍ଡେ ପ୍ରଚଣ୍ଡା ତୁ ଚଣ୍ଡିକା ମକରନ୍ଦକେ ସୋମେଶ୍ଵରେ ଵରାରୋହା ପ୍ରଭାସେ ପୁଷ୍କରାଵତୀ
ଚାଗଲାଣ୍ଡରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡା, ମକରନ୍ଦରେ ଚଣ୍ଡିକା; ସୋମେଶ୍ୱରରେ ବରାରୋହା, ପ୍ରଭାସରେ ପୁଷ୍କରାବତୀ ଅଛନ୍ତି।
ଦେଵମାତା ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ପାରାଵାରତଟେ ମତା ମହାଲଯେ ମହାଭାଗା ପଯୋଷ୍ଣ୍ଯାଂ ପିଙ୍ଗଲେଶ୍ଵରୀ
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀରେ ଦେବମାତା, ପାରାବାର ତଟରେ ମାତା; ମହାଳୟରେ ମହାଭାଗା, ପୟୋଷ୍ଣୀରେ ପିଙ୍ଗଲେଶ୍ୱରୀ ଅଛନ୍ତି।
ସିଂହିକା କୃତଶୌଚେ ତୁ କାର୍ତ୍ତିକେଯେ ଯଶସ୍କରୀ ଉତ୍ପଲାଵର୍ତକେ ଲୋଲା ସୁଭଦ୍ରା ଶୋଣସଂଗମେ
କୃତଶୌଚରେ ସିଂହିକା, କାର୍ତ୍ତିକେୟରେ ଯଶସ୍କରୀ; ଉତ୍ପଳାବର୍ତ୍ତକରେ ଲୋଲା, ଶୋଣ ସଂଗମରେ ସୁଭଦ୍ରା ଅଛନ୍ତି।
ମାତା ସିଦ୍ଧପୁରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ ଅଙ୍ଗନା ଭରତାଶ୍ରମେ ଜାଲଂଧରେ ଵିଶ୍ଵମୁଖୀ ତାରା କିଷ୍କିନ୍ଧପର୍ଵତେ
ସିଦ୍ଧପୁରରେ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଭରତାଶ୍ରମରେ ଅଙ୍ଗନା; ଜାଲନ୍ଧରରେ ବିଶ୍ୱମୁଖୀ, କିଷ୍କିନ୍ଧା ପାହାଡରେ ତାରା ଅଛନ୍ତି।
ଦେଵଦାରୁଵନେ ପୁଷ୍ଟିର୍ ମେଧା କାଶ୍ମୀରମଣ୍ଡଲେ ଭୀମା ଦେଵୀ ହିମାଦ୍ରୌ ତୁ ପୁଷ୍ଟିର୍ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରେ ତଥା
ଦେବଦାରୁବନରେ ପୁଷ୍ଟି, କାଶ୍ମୀର ମଣ୍ଡଳରେ ମେଧା; ହିମାଳୟରେ ଭୀମା ଦେବୀ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରରେ ପୁଷ୍ଟି ଅଛନ୍ତି।
କପାଲମୋଚନେ ଶୁଦ୍ଧିର୍ ମାତା କାଯାଵରୋହଣେ ଶଙ୍ଖୋଦ୍ଧାରେ ଧ୍ଵନିର୍ନାମ ଧୃତିଃ ପିଣ୍ଡାରକେ ତଥା
କପାଳମୋଚନରେ ଶୁଦ୍ଧି, କାୟାବରୋହଣରେ ମାତା; ଶଂଖୋଦ୍ଧାରରେ ଧ୍ୱନି, ପିଣ୍ଡାରକରେ ଧୃତି ଅଛନ୍ତି।
କାଲା ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାଯାମ୍ ଅଚ୍ଛୋଦେ ଶିଵକାରିଣୀ ଵେଣାଯାମମୃତା ନାମ ବଦର୍ଯାମୁର୍ଵଶୀ ତଥା
ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାରେ କାଳା, ଅଚ୍ଛୋଦରେ ଶିବକାରିଣୀ; ବେଣାରେ ଅମୃତା, ବଦରୀରେ ଉର୍ବଶୀ ଅଛନ୍ତି।
ଓଷଧୀ ଚୋତ୍ତରକୁରୌ କୁଶଦ୍ଵୀପେ କୁଶୋଦକା ମନ୍ମଥା ହେମକୂଟେ ତୁ ମୁକୁଟେ ସତ୍ଯଵାଦିନୀ
ଉତ୍ତରକୁରୁରେ ଔଷଧୀ, କୁଶଦ୍ୱୀପରେ କୁଶୋଦକା; ହେମକୁଟରେ ମନ୍ମଥା, ସତ୍ୟବାଦିନୀରେ ମୁକୁଟା ଅଛନ୍ତି।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥେ ଵନ୍ଦନୀଯା ତୁ ନିଧିର୍ଵୈଶ୍ରଵଣାଲଯେ ଗାଯତ୍ରୀ ଵେଦଵଦନେ ପାର୍ଵତୀ ଶିଵସଂନିଧୌ
ଅଶ୍ୱତ୍ଥରେ ବନ୍ଦନୀୟା, ବୈଶ୍ରବଣ ଗୃହରେ ନିଧି; ବେଦମୁଖରେ ଗାୟତ୍ରୀ, ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପାର୍ବତୀ ଅଛନ୍ତି।
ଦେଵଲୋକେ ତଥେନ୍ଦ୍ରାଣୀ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ଯେଷୁ ସରସ୍ଵତୀ ସୂର୍ଯବିମ୍ବେ ପ୍ରଭା ନାମ ମାତୄଣାଂ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ମତା
ଦେବଲୋକରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆସନରେ ସରସ୍ୱତୀ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିପରେ ପ୍ରଭା, ମାତୃମାନ୍ୟରେ ବୈଷ୍ଣବୀ ଅଛନ୍ତି।
ଅରୁନ୍ଧତୀ ସତୀନାଂ ତୁ ରାମାସୁ ଚ ତିଲୋତ୍ତମା ଚିତ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମକଲା ନାମ ଶକ୍ତିଃ ସର୍ଵଶରୀରିଣାମ୍
ସତୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅରୁନ୍ଧତୀ, ରାମାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତିଲୋତ୍ତମା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେହୀମାନଙ୍କ ମନରେ ବ୍ରହ୍ମକଳା ନାମକ ଶକ୍ତି ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛି।
ଏତଦୁଦ୍ଦେଶତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନାମାଷ୍ଟଶତମୁତ୍ତମମ୍ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ଚ ତୀର୍ଥାନାଂ ଶତମେତଦୁଦାହୃତମ୍
ଏପରି ଛୋଟ ଭାବେ ଏଠାରେ ଏକଶେ ଆଠଟି ଉତ୍ତମ ନାମ ଓ ଏକଶେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଯଃ ସ୍ମରେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ ଵାପି ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ଏଷୁ ତୀର୍ଥେଷୁ ଯଃ କୃତ୍ଵା ସ୍ନାନଂ ପଶ୍ଯତି ମାଂ ନରଃ
ଏହି ନାମଗୁଡିକୁ ଯିଏ ମନେ କରେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡିକରେ ସ୍ନାନ କରି ଯିଏ ମୋତେ ଦର୍ଶନ କରେ—
ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ କଲ୍ପଂ ଶିଵପୁରେ ଵସେତ୍ ଯସ୍ତୁ ମତ୍ପରମଂ କାଲଂ କରୋତ୍ଯେତେଷୁ ମାନଵଃ
—ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ସ୍ଵଚ୍ଛ ହୋଇ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବଙ୍କ ନଗରରେ ବାସ କରେ। ଏଠି ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ମୋତେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମୟ ଦେଇଥାଏ—
ସ ଭିତ୍ତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମସଦନଂ ପଦମଭ୍ଯେତି ଶାଂକରମ୍ ନାମ୍ନାମଷ୍ଟଶତଂ ଯସ୍ତୁ ଶ୍ରାଵଯେଚ୍ଛିଵସଂନିଧୌ
—ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଶିବଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏବଂ ଯିଏ ଏହି ଏକଶେ ଆଠଟି ନାମ ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶୁଣାଏ—
ତୃତୀଯାଯାମଥାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ବହୁପୁତ୍ରୋ ଭଵେନ୍ନରଃ ଗୋଦାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦାନେ ଵା ଅହନ୍ଯ୍ ଅହନି ଵା ବୁଧଃ
—ତୃତୀୟ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନେକ ପୁଅ ପାଏ। ଗୋଦାନ କିମ୍ବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଦିନରେ, ଜେଉଁଜଣ ବୁଦ୍ଧିମାନ—
ଦେଵାର୍ଚନଵିଧୌ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ପଠନ୍ ବ୍ରହ୍ମାଧିଗଚ୍ଛତି ଏଵଂ ଵଦନ୍ତୀ ସା ତତ୍ର ଦଦାହାତ୍ମାନମ୍ ଆତ୍ମନା
—ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ବିଧି ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏପରି ଭାବେ ସେଠାରେ ସେ ନିଜକୁ ନିଜେ ଦାନ କଲେ।
ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵୋ ଽପି କାଲେନ ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରାଚେତସୋ ଽଭଵତ୍ ପାର୍ଵତୀ ସାଭଵଦ୍ଦେଵୀ ଶିଵଦେହାର୍ଧଧାରିଣୀ
ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁ ମଧ୍ୟ କାଳକ୍ରମରେ ପ୍ରାଚେତସ ପୁତ୍ର ଦକ୍ଷ ହେଲେ। ପାର୍ବତୀ ମଧ୍ୟ ଦେବୀ ହେଲେ, ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ଶରୀରର ଅର୍ଧାଂଶ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ମେନାଗର୍ଭସମୁତ୍ପନ୍ନା ଭୁକ୍ତମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦା ଅରୁନ୍ଧତୀ ଜପନ୍ତ୍ଯେତତ୍ ପ୍ରାପ ଯୋଗମନୁତ୍ତମମ୍
ମେନାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଅରୁନ୍ଧତୀ ଏହି ନାମ ଜପ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗ ପାଇଥିଲେ।
ପୁରୂରଵାଶ୍ଚ ରାଜର୍ଷିଲୋକେ ଵ୍ଯଜେଯତାମ୍ ଅଗାତ୍ ଯଯାତିଃ ପୁତ୍ରଲାଭଂ ଚ ଧନଲାଭଂ ଚ ଭାର୍ଗଵଃ
ପୁରୁରବା ରାଜାର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ। ଯୟାତି ପୁଅ ଓ ଧନ ଲାଭ କଲେ; ଭାର୍ଗବ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଲାଭ କଲେ।
ତଥାନ୍ଯେ ଦେଵଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାସ୍ତଥା ଵୈଶ୍ଯାଃ ଶୂଦ୍ରାଶ୍ଚ ବହଵଃ ସିଦ୍ଧିମୀଯୁର୍ଯଥେପ୍ସିତାମ୍
ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ଦାନବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଅନେକ ଶୂଦ୍ର ମଧ୍ୟ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ।
ଯତ୍ରୈତଲ୍ଲିଖିତଂ ତିଷ୍ଠେତ୍ ପୂଜ୍ଯତେ ଦେଵସଂନିଧୌ ନ ତତ୍ର ଶୋକୋ ଦୌର୍ଗତ୍ଯଂ କଦାଚିଦପି ଜାଯତେ
ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଲିଖାଯାଇ ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପୂଜା ହୁଏ, ସେଠାରେ କେବେ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆସେନାହିଁ।
ଲୋକାଃ ସୋମପଥା ନାମ ଯତ୍ର ମାରୀଚନନ୍ଦନାଃ ଵର୍ତନ୍ତେ ଦେଵ ପିତରୋ ଦେଵା ଯାନ୍ଭାଵଯନ୍ତ୍ଯଲମ୍
ସୋମପଥ ନାମକ ଲୋକ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମାରୀଚିଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ବସନ୍ତି—ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ପିତୃମାନେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ସଦା ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତା ଇତି ଖ୍ଯାତା ଯଜ୍ଵାନୋ ଯତ୍ର ସଂସ୍ଥିତାଃ ଅଚ୍ଛୋଦା ନାମ ତେଷାଂ ତୁ ମାନସୀ କନ୍ଯକା ନଦୀ
ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ କୁହାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଚ୍ଛୋଦା ନାମକ ଏକ ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କନ୍ୟା ନଦୀ ଅଛି।