କୋ ଽନ୍ଯୋ ମନ୍ମାଯଯା ଗୁପ୍ତାଂ ଵାପୀମ୍ ଅମୃତତୋଯିନୀମ୍ ପାସ୍ଯତେ ଵିଷ୍ଣୁମଜିତଂ ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ଗଦାଧରମ୍
ମୋର ମାୟାରେ ରକ୍ଷିତ ଏହି ଅମୃତ ଜଳ ତାଳାବକୁ, ଗଦାଧାରୀ ଅଜୟ ବିଷ୍ଣୁ ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ କିଏ ପିଇପାରିବ?
ସୁଗୁହ୍ଯମ୍ ଅପି ଦୈତ୍ଯାନାଂ ନାସ୍ତ୍ଯସ୍ଯାଵିଦିତଂ ଭୁଵି ଯତ୍ର ମଦ୍ଵରକୌଶଲ୍ଯଂ ଵିଜ୍ଞାତଂ ନ ଵୃତଂ ବୁଧୈଃ
ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ କଥା ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ଅଜଣା ନୁହେଁ, ଯେଉଁଠି ମୋର ବରଦାନ ଦେବା କୌଶଳ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯଦିଓ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହା ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ।
ସମୋ ଽଯଂ ରୁଚିରୋ ଦେଶୋ ନିର୍ଦ୍ରୁମୋ ନିର୍ଦ୍ରୁମାଚଲଃ ନଵାମ୍ଭଃପୂରିତଂ କୃତ୍ଵା ବାଧନ୍ତେ ଽସ୍ମାନ୍ମରୁଦ୍ଗଣାଃ
ଏଠି ଭୂମି ସମତଳ ଓ ସୁନ୍ଦର, ଗଛ ଓ ପାହାଡ଼ ନାହିଁ; ନୂତନ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ, ପବନମାନଙ୍କ ଦଳ ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି।
ତେ ଯୂଯଂ ଯଦି ମନ୍ଯଧ୍ଵଂ ସାଗରୋପରିଧିଷ୍ଠିତାଃ ପ୍ରମଥାନାଂ ମହାଵେଗଂ ସହାମଃ ଶ୍ଵସନୋପମମ୍
ଯଦି ତୁମେ ଭାବୁଛ, ସମୁଦ୍ର ସୀମାରେ ଥିବା ପ୍ରମଥମାନଙ୍କ ବଡ଼ ଶକ୍ତି, ପବନର ଗତି ସମାନ, ସହିପାରିବା।
ଏତେଷାଂ ଚ ସମାରମ୍ଭାସ୍ ତସ୍ମିନ୍ସାଗରସମ୍ପ୍ଲଵେ ନିରୁତ୍ସାହା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଏତଦ୍ରଥପଥାଵୃତାଃ
ସମୁଦ୍ର ବନ୍ୟା ସମୟରେ ଏମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ, ରଥପଥ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦ ହେବାରୁ, ଉତ୍ସାହହୀନ ହୋଇଯିବ।
ଯୁଧ୍ଯତାଂ ନିଘ୍ନତାଂ ଶତ୍ରୂନ୍ ଭୀତାନାଂ ଚ ଦ୍ରଵିଷ୍ଯତାମ୍ ସାଗରୋ ଽମ୍ବରସଂକାଶଃ ଶରଣଂ ନୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରୁଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଭୟରେ ପଳାଇଯାଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆକାଶ ସମାନ ସମୁଦ୍ର ଆମର ଆଶ୍ରୟ ହେବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ମଯୋ ଦୈତ୍ଯୋ ଦୈତ୍ଯାନାମଧିପସ୍ତଦା ତ୍ରିପୁରେଣ ଯଯୌ ତୂର୍ଣଂ ସାଗରଂ ସିନ୍ଧୁବାନ୍ଧଵମ୍
ଏପରି କହି, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ମାୟା, ତ୍ରିପୁର ସହିତ ତୁରନ୍ତ ସମୁଦ୍ର, ନଦୀମାନଙ୍କ ଭାଇ, ନିକଟକୁ ଯାଇଲେ।
ସାଗରେ ଜଲଗମ୍ଭୀର ଉତ୍ପପାତ ପୁରଂ ଵରମ୍ ଅଵତସ୍ଥୁଃ ପୁରାଣ୍ଯେଵ ଗୋପୁରାଭରଣାନି ଚ
ଗଭୀର ଜଳର ସମୁଦ୍ରରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୀ ଉପରକୁ ଉଠିଆସିଲା, ପୁରୁଣା କିଲ୍ଲା ଓ ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାର ଭୂଷଣମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ରହିଗଲା।
ଅପକ୍ରାନ୍ତେ ତୁ ତ୍ରିପୁରେ ତ୍ରିପୁରାରିସ୍ତ୍ରିଲୋଚନଃ ପିତାମହମୁଵାଚେଦଂ ଵେଦଵାଦଵିଶାରଦମ୍
ତିନିଟି ପୁରୀ ହଟିଯିବା ପରେ, ତିନି ଚକ୍ଷୁଅଳି ଓ ତ୍ରିପୁରାରୀ ଶିବ, ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପିତାମହ ଦୃଢଂ ଭୀତା ଭଗଵନ୍ଦାନଵା ହି ନଃ ଵିପୁଲଂ ସାଗରଂ ତେ ତୁ ଦାନଵାଃ ସମୁପାଶ୍ରିତାଃ
ପ୍ରଭୁ, ଆମ ଦାନବମାନେ ଭୟରେ ଅତି ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ତୁମ ବିଶାଳ ସାଗରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି।
ଯତ ଏଵ ହି ତେ ଯାତାସ୍ ତ୍ରିପୁରେଣ ତୁ ଦାନଵାଃ ତତ ଏଵ ରଥଂ ତୂର୍ଣଂ ପ୍ରାପଯସ୍ଵ ପିତାମହ
ଯେଉଁଠାରେ ଦାନବମାନେ ତିନିପୁର ସହିତ ଗଲେ, ସେଠାରୁ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ରଥକୁ ଆଣିଦିଅ, ପିତାମହ।
ସିଂହନାଦଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଦେଵା ଦେଵରଥଂ ଚ ତମ୍ ପରିଵାର୍ଯ ଯଯୁର୍ହୃଷ୍ଟାଃ ସାଯୁଧାଃ ପଶ୍ଚିମୋଦଧିମ୍
ତାପରେ, ଦେବମାନେ ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଦେଇ, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ଦେବରଥକୁ ଘେରି, ଖୁସିରେ ପଶ୍ଚିମ ସାଗରକୁ ଯାଇଲେ।
ତତୋ ଽମରାମରଗୁରୁଂ ପରିଵାର୍ଯ ଭଵଂ ହରମ୍ ନର୍ଦଯନ୍ତୋ ଯଯୁସ୍ତୂର୍ଣଂ ସାଗରଂ ଦାନଵାଲଯମ୍
ତାପରେ, ଦେବମାନେ ଦେବ-ଦାନବଙ୍କ ଗୁରୁ ଭବଙ୍କୁ ଘେରି, ଗର୍ଜନ କରି, ଶୀଘ୍ର ଦାନବମାନେ ରହୁଥିବା ସାଗରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅମରଵରପୁରେ ଽପି ଦାରୁଣୋ ଜଲଧରରାଵମୃଦଙ୍ଗଗହ୍ଵରଃ ଦନୁତନଯନିନାଦମିଶ୍ରିତଃ ପ୍ରତିନିଧିସଂକ୍ଷୁଭିତାଣଵୋପମଃ
ଅମରମାନେ ରହୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୀରେ ମଧ୍ୟ, ମେଘ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ଧ୍ୱନି, ନାରୀମାନେ ଚିତ୍କାର, ଏବଂ ତଳପାଟଳ ଭଳି ଉତ୍କଳନା ହେଲା।
ଅଥ ଭୁଵନପତିର୍ଗତିଃ ସୁରାଣାମ୍ ଅରିମୃଗଯାମ୍ ଅଦଦାତ୍ସୁଲବ୍ଧବୁଦ୍ଧିଃ ତ୍ରିଦଶଗଣପତିର୍ହ୍ଯୁଵାଚ ଶକ୍ରଂ ତ୍ରିପୁରଗତଂ ସହସା ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଶତ୍ରୁମ୍
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ନାଥ ଏବଂ ଦେବମାନେ ମୁଖ୍ୟ, ଶତ୍ରୁ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ତ୍ରିପୁରକୁ ଗଲା ଶତ୍ରୁକୁ ଦୃଷ୍ଟି କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତ୍ରିଦଶଗଣପତେ ନିଶାମଯୈତତ୍ ତ୍ରିପୁରନିକେତନଂ ଦାନଵାଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଃ ଯମଵରୁଣକୁବେରଷଣ୍ମୁଖୈସ୍ତତ୍ ସହ ଗଣପୈରପି ହନ୍ମି ତାଵଦେଵ
ଦେବମାନେ ମୁଖ୍ୟ, ଦେଖ, ଦାନବମାନେ ତ୍ରିପୁର ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ଯମ, ବରୁଣ, କୁବେର, ଷଣ୍ମୁଖ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସହ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଏଠାରେ ସଂହାର କରିଦେବି।
ଵିହିତପରବଲାଭିଘାତଭୂତଂ ଵ୍ରଜ ଜଲଧେସ୍ତୁ ଯତଃ ପୁରାଣି ତସ୍ଥୁଃ ସ ରଥଵରଗତୋ ଭଵଃ ସମର୍ଥୋ ହ୍ଯ୍ ଉଦଧିମଗାତ୍ତ୍ରିପୁରଂ ପୁନର୍ନିହନ୍ତୁମ୍
ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସଂହାର ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଯାଇଛି, ପୁରାତନ ପୁରମାନେ ସାଗର ଉପରେ ଅଛି। ଭବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ତ୍ରିପୁରକୁ ପୁଣି ସଂହାର କରିବାକୁ ସାଗରକୁ ଗଲେ।
ଇତି ପରିଗଣଯନ୍ତୋ ଦିତେଃ ସୁତା ହ୍ଯ୍ ଅଵତସ୍ଥୁର୍ଲଵଣାର୍ଣଵୋପରିଷ୍ଟାତ୍ ଅଭିଭଵତ୍ରିପୁରଂ ସଦାନଵେନ୍ଦ୍ରଂ ଶରଵର୍ଷୈର୍ମୁସଲୈଶ୍ଚ ଵଜ୍ରମିଶ୍ରୈଃ
ଏପରି ଭାବେ ଶକ୍ତି ଗଣନା କରି, ଦିତିର ପୁଅମାନେ ଲୁଣ ସାଗର ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ତ୍ରିପୁର ଓ ଦାନବ ରାଜାଙ୍କୁ ବାଣ, ମୁସଳ ଓ ବଜ୍ର ବର୍ଷା କରି ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଅହମପି ରଥଵର୍ଯମାସ୍ଥିତଃ ସୁରଵରଵର୍ଯ ଭଵେଯ ପୃଷ୍ଠତଃ ଅସୁରଵରଵଧାର୍ଥମୁଦ୍ଯତାନାଂ ପ୍ରତିଵିଦଧାମି ସୁଖାଯ ତେ ଽନଘ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ପଛରେ ଯିବି। ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସଂହାର କରିବା ପାଇଁ, ତୁମ ସୁଖ ପାଇଁ କାମ କରିବି, ନିର୍ମଳ।
ଇତି ଭଵଵଚନପ୍ରଚୋଦିତେ ଦଶଶତନଯନଵପୁଃ ସମୁଦ୍ଯତଃ ତ୍ରିପୁରପୁରଜିଘାଂସଯା ହରିଃ ପ୍ରଵିକସିତାମ୍ବୁଜଲୋଚନୋ ଯଯୌ
ଭବଙ୍କ କଥାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଦଶଶତ ପୁଅ ଭାବ ଧାରଣ କରି, ପଦ୍ମପ୍ରଭା ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିପୁର ପୁରୀ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ହରି ଚାଲିଗଲେ।
ମଘଵା ତୁ ନିହନ୍ତୁଂ ତାନସୁରାନମରେଶ୍ଵରଃ ଲୋକପାଲା ଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ଗଣପାଲାଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ
ତାପରେ ମଘବାନ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନାଥ, ସେଇ ଅସୁରମାନେକୁ ସଂହାର କରିବାକୁ ଗଲେ। ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳ ଓ ଗଣପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାଇଥିଲେ।
ଈଶ୍ଵରା ମୋଦିତାଃ ସର୍ଵ ଉତ୍ପେତୁଶ୍ଚାମ୍ବରେ ତଦା ଖଗତାସ୍ତୁ ଵିରେଜୁସ୍ତେ ପକ୍ଷଵନ୍ତ ଇଵାଚଲାଃ
ସମସ୍ତ ଈଶ୍ୱରମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ। ସେମାନେ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ପର୍ବତମାନେ ପରି ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ହେଲେ।
ପ୍ରଯଯୁସ୍ତତ୍ପୁରଂ ହନ୍ତୁଂ ଶରୀରମିଵ ଵ୍ଯାଧଯଃ ଶଙ୍ଖାଡମ୍ବରନିର୍ଘୋଷୈଃ ପଣଵାନ୍ପଟହାନପି ନାଦଯନ୍ତଃ ପୁରୋ ଦେଵା ଦୃଷ୍ଟାସ୍ତ୍ରିପୁରଵାସିଭିଃ
ସେମାନେ ଶରୀରକୁ ରୋଗ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ପରି, ସେଇ ପୁରୀକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଗଲେ। ଶଂଖ, ଢୋଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟ ଧ୍ୱନିରେ ଦେବମାନେ ତ୍ରିପୁରବାସୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଲେ।
ହରଃ ପ୍ରାପ୍ତ ଇତୀଵୋକ୍ତ୍ଵା ବଲିନସ୍ତେ ମହାସୁରାଃ ଆଜଗ୍ମୁଃ ପରମଂ କ୍ଷୋଭମ୍ ଅତ୍ଯଯେଷ୍ଵିଵ ସାଗରାଃ
'ହର ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି' ବୋଲି କହି, ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାସୁରମାନେ ବଡ଼ ଉତ୍କଳନାରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଯେପରି ଦୁର୍ଗତି ସମୟରେ ସାଗର ଅଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ସୁରତୂର୍ଯରଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦାନଵା ଭୀମଦର୍ଶନାଃ ନିନେଦୁର୍ଵାଦଯନ୍ତଶ୍ଚ ନାନାଵାଦ୍ଯାନ୍ଯନେକଶଃ
ଦେବତାଙ୍କ ବାଦ୍ୟ ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦାନବମାନେ ଗର୍ଜନ କରି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବାଦ୍ୟ ଚଳାଇଲେ।
ଭୂଯୋଦୀରିତଵୀର୍ଯାସ୍ତେ ପରସ୍ପରକୃତାଗସଃ ପୂର୍ଵଦେଵାଶ୍ଚ ଦେଵାଶ୍ଚ ସୂଦଯନ୍ତଃ ପରସ୍ପରମ୍
ଯେମାନେ ପୂର୍ବେ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ, ସେଇ ପୂର୍ବ ଦେବ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେବମାନେ, ଏକାପର ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ କରି, ଏବେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧାରେ ନାଶ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଆକ୍ରୋଶେ ଽପି ସମପ୍ରଖ୍ଯେ ତେଷାଂ ଦେହନିକୃନ୍ତନମ୍ ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ଯୁଦ୍ଧମତୁଲଂ ପ୍ରହାରକୃତନିଃସ୍ଵନମ୍
ସମାନ ରୋଷରେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ବେଳେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଶସ୍ତ୍ରର ଗୁଞ୍ଜନ ମଧ୍ୟରେ ଦେହ ଚିରିଯାଉଥିଲା।
ନିଷ୍ପତନ୍ତ ଇଵାଦିତ୍ଯାଃ ପ୍ରଜ୍ଵଲନ୍ତ ଇଵାଗ୍ନଯଃ ଶଂସନ୍ତ ଇଵ ନାଗେନ୍ଦ୍ରା ଭ୍ରମନ୍ତ ଏଵ ପକ୍ଷିଣଃ ଗିରୀନ୍ଦ୍ରା ଇଵ କମ୍ପନ୍ତୋ ଗର୍ଜନ୍ତ ଇଵ ତୋଯଦାଃ
ସେମାନେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ, ଅଗ୍ନି ପରି ଦହିଉଥିଲେ, ନାଗ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ପକ୍ଷୀ ପରି ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଥିଲେ, ପାହାଡ଼ ପରି କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲେ, ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ।
ଜୃମ୍ଭନ୍ତ ଇଵ ଶାର୍ଦୂଲାଃ ଗର୍ଜନ୍ତ ଇଵ ତୋଯଦାଃ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧୋର୍ମିତରଂଗୌଘାଃ କ୍ଷୁଭ୍ଯନ୍ତ ଇଵ ସାଗରାଃ
ସେମାନେ ସିଂହ ପରି ଆଉଁ ହେଉଥିଲେ, ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ବଡ଼ ତରଙ୍ଗରେ ଭରିଥିବା ସାଗର ପରି ଉତ୍ତେଜିତ ହେଉଥିଲେ, ସାଗର ପରି ଆନ୍ଦୋଳିତ ହେଉଥିଲେ।
ପ୍ରମଥାଶ୍ଚ ମହାଶୂରା ଦାନଵାଶ୍ଚ ମହାବଲାଃ ଯୁଯୁଧୁର୍ନିଶ୍ଚଲା ଭୂତ୍ଵା ଵଜ୍ରା ଇଵ ମହାଚଲୈଃ
ପ୍ରମଥା ଏବଂ ଦାନବମାନେ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ମହାପାହାଡ଼କୁ ବଜ୍ର ପରି ଆଘାତ କରୁଥିବା ଭଳି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।