ଯୂଯଂ ଯତ୍ପ୍ରଥମଂ ଦୈତ୍ଯାଃ ପଶ୍ଚାଚ୍ଚ ବଲପୀଡିତାଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ନଗରଂ ତ୍ରାସାତ୍ ପ୍ରମଥୈର୍ଭୃଶମର୍ଦିତାଃ
ହେ ଦୈତ୍ୟମାନେ, ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ଭୟରେ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲ, ପରେ ପ୍ରମଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଳିଭାବେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ, ପୁଣିଥରେ ଶକ୍ତିରେ ହାରି ଭୟରେ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲ।
ଅପ୍ରିଯଂ କ୍ରିଯତେ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଦେଵୈର୍ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ସଂଶଯଃ ଯତ୍ର ନାମ ମହାଭାଗାଃ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ଗିରେର୍ଵନମ୍
ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅପ୍ରିୟ କାମ କରୁଛନ୍ତି, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ମହାମାନ୍ୟମାନେ ପର୍ବତର ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି।
ଅହୋ ହି କାଲସ୍ଯ ବଲମ୍ ଅହୋ କାଲୋ ହି ଦୁର୍ଜଯଃ ଯତ୍ରେଦୃଶସ୍ଯ ଦୁର୍ଗସ୍ଯ ଉପରୋଧୋ ଽଵମାଗତଃ
ହାଁ, ସମୟର ଶକ୍ତି କେତେ ବଡ! ସମୟ ନିଶ୍ଚିତ ଅଜୟ, ଯେଉଁଠି ଏପରି ଦୃଢ଼ କିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣରେ ପଡ଼ିଛି।
ମଯେ ଵିଵଦମାନେ ତୁ ନର୍ଦମାନ ଇଵାମ୍ବୁଦେ ବଭୂଵୁର୍ନିଷ୍ପ୍ରଭା ଦୈତ୍ଯା ଗ୍ରହା ଇନ୍ଦୂଦଯେ ଯଥା
ମୁଁ ତର୍କ କରୁଥିବାବେଳେ, ମେଘ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲି, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରଉଦୟ ସମୟରେ ଗ୍ରହମାନେ ଯେପରି ଅପ୍ରଭା ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେପରି ନିର୍ବଳ ହୋଇଗଲେ।
ଵାପୀପାଲାସ୍ତତୋ ଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ନଭଃ କାଲ ଇଵାମ୍ବୁଦାଃ ମଯମାହୁର୍ଯମପ୍ରଖ୍ଯଂ ସାଞ୍ଜଲିପ୍ରଗ୍ରହାଃ ସ୍ଥିତାଃ
ତାପରେ ତାଳାବର ରକ୍ଷକମାନେ, ବିନାଶ ସମୟର ଆକାଶର ମେଘମାନେ ପରି, ମାୟାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ହାତ ଜୋଡି ଦଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଯମ ସମାନ ବୋଲି କହିଲେ।
ଯା ସାମୃତରସା ଗୂଢା ଵାପୀ ଵୈ ନିର୍ମିତା ତ୍ଵଯା ସମାକୁଲୋତ୍ପଲଵନା ସମୀନାକୁଲପଙ୍କଜା
ଯେଉଁ ତାଳାବ ତୁମେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ତିଆରି କରିଥିଲ, ଯାହାର ଜଳରେ ଅମୃତର ସାର ଥିଲା, ଯାହା ଶାପଲା ଫୁଲ ଓ ମାଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ଓ ଅଳ୍ପ ପାଙ୍କ ଥିଲା।
ପୀତା ସା ଵୃଷରୂପେଣ କେନଚିଦ୍ଦୈତ୍ଯନାଯକ ଵାପୀ ସା ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଦୃଷ୍ଟା ମୃତସଂଜ୍ଞା ଇଵାଙ୍ଗନା
ହେ ଦୈତ୍ୟନାୟକ, ଏହି ତାଳାବକୁ କେହି ବୃଷ ରୂପେ ପିଇଯାଇଛି; ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ତାଳାବ ଜଣେ ଅଚେତନ ଜନନୀ ପରି ଜୀବନହୀନ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଵାପୀପାଲଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମଯୋ ଽସୌ ଦାନଵପ୍ରଭୁଃ କଷ୍ଟମିତ୍ଯସକୃତ୍ପ୍ରୋଚ୍ଯ ଦିତିଜାନିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ତାଳାବର ରକ୍ଷକମାନେ କହିଥିବା କଥା ଶୁଣି, ଦାନବମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ମାୟା ବାରମ୍ବାର 'ହାୟ' ବୋଲି କହି, ଦିତିପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଏପରି କହିଲେ।
ମଯା ମାଯାବଲକୃତା ଵାପୀ ପୀତା ତ୍ଵିଯଂ ଯଦି ଵିନଷ୍ଟାଃ ସ୍ମ ନ ସଂଦେହସ୍ ତ୍ରିପୁରଂ ଦାନଵା ଗତମ୍
ମୋର ମାୟାଶକ୍ତିରେ ତିଆରି ଏହି ତାଳାବ ଯଦି ପିଇଯାଇଛି, ତେବେ ଆମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲୁ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ହେ ଦାନବମାନେ, ତ୍ରିପୁର ହାରିଗଲା।
ନିହତାନ୍ନିହତାନ୍ଦୈତ୍ଯାନ୍ ଆଜୀଵଯତି ଦୈଵତୈଃ ପୀତା ଵା ଯଦି ଵା ଵାପୀ ପୀତା ଵୈ ପୀତଵାସସା
ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ମାରାଯାଉନ୍ତୁ କି ପୁନଃଜୀବିତ ହେଉନ୍ତୁ, ତାଳାବ ପିଇଯାଉଛି କି ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଦ୍ୱାରା ପିଇଯାଉଛି—
କୋ ଽନ୍ଯୋ ମନ୍ମାଯଯା ଗୁପ୍ତାଂ ଵାପୀମ୍ ଅମୃତତୋଯିନୀମ୍ ପାସ୍ଯତେ ଵିଷ୍ଣୁମଜିତଂ ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ଗଦାଧରମ୍
ମୋର ମାୟାରେ ରକ୍ଷିତ ଏହି ଅମୃତ ଜଳ ତାଳାବକୁ, ଗଦାଧାରୀ ଅଜୟ ବିଷ୍ଣୁ ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ କିଏ ପିଇପାରିବ?
ସୁଗୁହ୍ଯମ୍ ଅପି ଦୈତ୍ଯାନାଂ ନାସ୍ତ୍ଯସ୍ଯାଵିଦିତଂ ଭୁଵି ଯତ୍ର ମଦ୍ଵରକୌଶଲ୍ଯଂ ଵିଜ୍ଞାତଂ ନ ଵୃତଂ ବୁଧୈଃ
ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ କଥା ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ଅଜଣା ନୁହେଁ, ଯେଉଁଠି ମୋର ବରଦାନ ଦେବା କୌଶଳ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯଦିଓ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହା ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ।
ସମୋ ଽଯଂ ରୁଚିରୋ ଦେଶୋ ନିର୍ଦ୍ରୁମୋ ନିର୍ଦ୍ରୁମାଚଲଃ ନଵାମ୍ଭଃପୂରିତଂ କୃତ୍ଵା ବାଧନ୍ତେ ଽସ୍ମାନ୍ମରୁଦ୍ଗଣାଃ
ଏଠି ଭୂମି ସମତଳ ଓ ସୁନ୍ଦର, ଗଛ ଓ ପାହାଡ଼ ନାହିଁ; ନୂତନ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ, ପବନମାନଙ୍କ ଦଳ ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି।
ତେ ଯୂଯଂ ଯଦି ମନ୍ଯଧ୍ଵଂ ସାଗରୋପରିଧିଷ୍ଠିତାଃ ପ୍ରମଥାନାଂ ମହାଵେଗଂ ସହାମଃ ଶ୍ଵସନୋପମମ୍
ଯଦି ତୁମେ ଭାବୁଛ, ସମୁଦ୍ର ସୀମାରେ ଥିବା ପ୍ରମଥମାନଙ୍କ ବଡ଼ ଶକ୍ତି, ପବନର ଗତି ସମାନ, ସହିପାରିବା।
ଏତେଷାଂ ଚ ସମାରମ୍ଭାସ୍ ତସ୍ମିନ୍ସାଗରସମ୍ପ୍ଲଵେ ନିରୁତ୍ସାହା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଏତଦ୍ରଥପଥାଵୃତାଃ
ସମୁଦ୍ର ବନ୍ୟା ସମୟରେ ଏମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ, ରଥପଥ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦ ହେବାରୁ, ଉତ୍ସାହହୀନ ହୋଇଯିବ।
ଯୁଧ୍ଯତାଂ ନିଘ୍ନତାଂ ଶତ୍ରୂନ୍ ଭୀତାନାଂ ଚ ଦ୍ରଵିଷ୍ଯତାମ୍ ସାଗରୋ ଽମ୍ବରସଂକାଶଃ ଶରଣଂ ନୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରୁଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଭୟରେ ପଳାଇଯାଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆକାଶ ସମାନ ସମୁଦ୍ର ଆମର ଆଶ୍ରୟ ହେବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ମଯୋ ଦୈତ୍ଯୋ ଦୈତ୍ଯାନାମଧିପସ୍ତଦା ତ୍ରିପୁରେଣ ଯଯୌ ତୂର୍ଣଂ ସାଗରଂ ସିନ୍ଧୁବାନ୍ଧଵମ୍
ଏପରି କହି, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ମାୟା, ତ୍ରିପୁର ସହିତ ତୁରନ୍ତ ସମୁଦ୍ର, ନଦୀମାନଙ୍କ ଭାଇ, ନିକଟକୁ ଯାଇଲେ।
ସାଗରେ ଜଲଗମ୍ଭୀର ଉତ୍ପପାତ ପୁରଂ ଵରମ୍ ଅଵତସ୍ଥୁଃ ପୁରାଣ୍ଯେଵ ଗୋପୁରାଭରଣାନି ଚ
ଗଭୀର ଜଳର ସମୁଦ୍ରରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୀ ଉପରକୁ ଉଠିଆସିଲା, ପୁରୁଣା କିଲ୍ଲା ଓ ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାର ଭୂଷଣମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ରହିଗଲା।
ଅପକ୍ରାନ୍ତେ ତୁ ତ୍ରିପୁରେ ତ୍ରିପୁରାରିସ୍ତ୍ରିଲୋଚନଃ ପିତାମହମୁଵାଚେଦଂ ଵେଦଵାଦଵିଶାରଦମ୍
ତିନିଟି ପୁରୀ ହଟିଯିବା ପରେ, ତିନି ଚକ୍ଷୁଅଳି ଓ ତ୍ରିପୁରାରୀ ଶିବ, ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପିତାମହ ଦୃଢଂ ଭୀତା ଭଗଵନ୍ଦାନଵା ହି ନଃ ଵିପୁଲଂ ସାଗରଂ ତେ ତୁ ଦାନଵାଃ ସମୁପାଶ୍ରିତାଃ
ପ୍ରଭୁ, ଆମ ଦାନବମାନେ ଭୟରେ ଅତି ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ତୁମ ବିଶାଳ ସାଗରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି।
ଯତ ଏଵ ହି ତେ ଯାତାସ୍ ତ୍ରିପୁରେଣ ତୁ ଦାନଵାଃ ତତ ଏଵ ରଥଂ ତୂର୍ଣଂ ପ୍ରାପଯସ୍ଵ ପିତାମହ
ଯେଉଁଠାରେ ଦାନବମାନେ ତିନିପୁର ସହିତ ଗଲେ, ସେଠାରୁ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ରଥକୁ ଆଣିଦିଅ, ପିତାମହ।
ସିଂହନାଦଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଦେଵା ଦେଵରଥଂ ଚ ତମ୍ ପରିଵାର୍ଯ ଯଯୁର୍ହୃଷ୍ଟାଃ ସାଯୁଧାଃ ପଶ୍ଚିମୋଦଧିମ୍
ତାପରେ, ଦେବମାନେ ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଦେଇ, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ଦେବରଥକୁ ଘେରି, ଖୁସିରେ ପଶ୍ଚିମ ସାଗରକୁ ଯାଇଲେ।
ତତୋ ଽମରାମରଗୁରୁଂ ପରିଵାର୍ଯ ଭଵଂ ହରମ୍ ନର୍ଦଯନ୍ତୋ ଯଯୁସ୍ତୂର୍ଣଂ ସାଗରଂ ଦାନଵାଲଯମ୍
ତାପରେ, ଦେବମାନେ ଦେବ-ଦାନବଙ୍କ ଗୁରୁ ଭବଙ୍କୁ ଘେରି, ଗର୍ଜନ କରି, ଶୀଘ୍ର ଦାନବମାନେ ରହୁଥିବା ସାଗରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅମରଵରପୁରେ ଽପି ଦାରୁଣୋ ଜଲଧରରାଵମୃଦଙ୍ଗଗହ୍ଵରଃ ଦନୁତନଯନିନାଦମିଶ୍ରିତଃ ପ୍ରତିନିଧିସଂକ୍ଷୁଭିତାଣଵୋପମଃ
ଅମରମାନେ ରହୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୀରେ ମଧ୍ୟ, ମେଘ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ଧ୍ୱନି, ନାରୀମାନେ ଚିତ୍କାର, ଏବଂ ତଳପାଟଳ ଭଳି ଉତ୍କଳନା ହେଲା।
ଅଥ ଭୁଵନପତିର୍ଗତିଃ ସୁରାଣାମ୍ ଅରିମୃଗଯାମ୍ ଅଦଦାତ୍ସୁଲବ୍ଧବୁଦ୍ଧିଃ ତ୍ରିଦଶଗଣପତିର୍ହ୍ଯୁଵାଚ ଶକ୍ରଂ ତ୍ରିପୁରଗତଂ ସହସା ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଶତ୍ରୁମ୍
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ନାଥ ଏବଂ ଦେବମାନେ ମୁଖ୍ୟ, ଶତ୍ରୁ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ତ୍ରିପୁରକୁ ଗଲା ଶତ୍ରୁକୁ ଦୃଷ୍ଟି କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତ୍ରିଦଶଗଣପତେ ନିଶାମଯୈତତ୍ ତ୍ରିପୁରନିକେତନଂ ଦାନଵାଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଃ ଯମଵରୁଣକୁବେରଷଣ୍ମୁଖୈସ୍ତତ୍ ସହ ଗଣପୈରପି ହନ୍ମି ତାଵଦେଵ
ଦେବମାନେ ମୁଖ୍ୟ, ଦେଖ, ଦାନବମାନେ ତ୍ରିପୁର ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ଯମ, ବରୁଣ, କୁବେର, ଷଣ୍ମୁଖ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସହ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଏଠାରେ ସଂହାର କରିଦେବି।
ଵିହିତପରବଲାଭିଘାତଭୂତଂ ଵ୍ରଜ ଜଲଧେସ୍ତୁ ଯତଃ ପୁରାଣି ତସ୍ଥୁଃ ସ ରଥଵରଗତୋ ଭଵଃ ସମର୍ଥୋ ହ୍ଯ୍ ଉଦଧିମଗାତ୍ତ୍ରିପୁରଂ ପୁନର୍ନିହନ୍ତୁମ୍
ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସଂହାର ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଯାଇଛି, ପୁରାତନ ପୁରମାନେ ସାଗର ଉପରେ ଅଛି। ଭବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ତ୍ରିପୁରକୁ ପୁଣି ସଂହାର କରିବାକୁ ସାଗରକୁ ଗଲେ।
ଇତି ପରିଗଣଯନ୍ତୋ ଦିତେଃ ସୁତା ହ୍ଯ୍ ଅଵତସ୍ଥୁର୍ଲଵଣାର୍ଣଵୋପରିଷ୍ଟାତ୍ ଅଭିଭଵତ୍ରିପୁରଂ ସଦାନଵେନ୍ଦ୍ରଂ ଶରଵର୍ଷୈର୍ମୁସଲୈଶ୍ଚ ଵଜ୍ରମିଶ୍ରୈଃ
ଏପରି ଭାବେ ଶକ୍ତି ଗଣନା କରି, ଦିତିର ପୁଅମାନେ ଲୁଣ ସାଗର ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ତ୍ରିପୁର ଓ ଦାନବ ରାଜାଙ୍କୁ ବାଣ, ମୁସଳ ଓ ବଜ୍ର ବର୍ଷା କରି ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଅହମପି ରଥଵର୍ଯମାସ୍ଥିତଃ ସୁରଵରଵର୍ଯ ଭଵେଯ ପୃଷ୍ଠତଃ ଅସୁରଵରଵଧାର୍ଥମୁଦ୍ଯତାନାଂ ପ୍ରତିଵିଦଧାମି ସୁଖାଯ ତେ ଽନଘ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ପଛରେ ଯିବି। ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସଂହାର କରିବା ପାଇଁ, ତୁମ ସୁଖ ପାଇଁ କାମ କରିବି, ନିର୍ମଳ।
ଇତି ଭଵଵଚନପ୍ରଚୋଦିତେ ଦଶଶତନଯନଵପୁଃ ସମୁଦ୍ଯତଃ ତ୍ରିପୁରପୁରଜିଘାଂସଯା ହରିଃ ପ୍ରଵିକସିତାମ୍ବୁଜଲୋଚନୋ ଯଯୌ
ଭବଙ୍କ କଥାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଦଶଶତ ପୁଅ ଭାବ ଧାରଣ କରି, ପଦ୍ମପ୍ରଭା ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିପୁର ପୁରୀ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ହରି ଚାଲିଗଲେ।