ଅନ୍ଯେ ପଯୋଧରାରାଵାଃ ପଯୋଧରସମା ବଭୁଃ ସସିଂହନାଦଂ ଵାଦିତ୍ରଂ ଵାଦଯାମାସୁରୁଦ୍ଧତାଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଶବ୍ଦ କରି, ମେଘ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ, ଏବଂ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରି ବାଜା ଲାଗିଲେ।
ଦେଵାନାଂ ସିଂହନାଦଶ୍ଚ ସର୍ଵତୂର୍ଯରଵୋ ମହାନ୍ ଗ୍ରସ୍ତୋ ଽଭୂଦ୍ଦୈତ୍ଯନାଦୈଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରସ୍ତୋଯଧରୈରିଵ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ ଓ ସମସ୍ତ ବାଜାର ଶବ୍ଦ, ଦାନବମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାରରେ ଏମିତି ଲୁଚିଗଲା, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ମେଘରେ ଢାକିଯାଏ।
ଚନ୍ଦ୍ରୋଦଯାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତଃ ପୌର୍ଣମାସ ଇଵାର୍ଣଵଃ ତ୍ରିପୁରଂ ପ୍ରଭଵତ୍ତଦ୍ଵଦ୍ ଭୀମରୂପମହାସୁରୈଃ
ଚନ୍ଦ୍ରମା ଉଦୟ ହେଲେ ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ବଢ଼ିଯାଏ, ସେପରି ଭୟଙ୍କର ଦାନବମାନେ ଭରିଥିବା ତ୍ରିପୁରା ଉତ୍ସାହରେ ଉଠିଆସିଲା।
ପ୍ରାକାରେଷୁ ପୁରେ ତତ୍ର ଗୋପୁରେଷ୍ଵପି ଚାପରେ ଅଟ୍ଟାଲକାନ୍ସମାରୁହ୍ଯ କେଚିଚ୍ ଚଲିତଵାଦିନଃ
ସେଠାରେ କେହି ସହରର ପ୍ରାଚୀର ଉପରେ, କେହି ଦ୍ୱାରରେ, ଆଉ କେହି ଦେଖାଦେବା ମାଚା ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଅସ୍ଥିର ଭାବରେ କଥା ହେଉଥିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଣମାଲାଧରାଃ ଶୂରାଃ ପ୍ରଭାସିତକରାମ୍ବରାଃ କେଚିନ୍ ନଦନ୍ତି ଦନୁଜାସ୍ ତୋଯମତ୍ତା ଇଵାମ୍ବୁଦାଃ
କେତେକ ଦାନବ, ସୁନାର ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି, ଜଳଭରା ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ।
ଇତଶ୍ଚେତଶ୍ଚ ଧାଵନ୍ତଃ କେଚିଦୁଦ୍ଭୂତଵାସସଃ କିମେତଦିତି ପପ୍ରଚ୍ଛୁର୍ ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଗୃହମାଶ୍ରିତାଃ
କେହି ଅଜଣା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଏଠୁ ଓଠୁ ଦୌଡ଼ୁଥିଲେ, ଘର ଭିତରେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ପଚାରୁଥିଲେ—'ଏହା କ'ଣ?'
କିମେତନ୍ନୈଵ ଜାନାମି ଜ୍ଞାନମନ୍ତର୍ହିତଂ ହି ମେ ଜ୍ଞାସ୍ଯସେ ଽନନ୍ତରେଣେତି କାଲୋ ଵିସ୍ତାରତୋ ମହାନ୍
'ଏହା କ'ଣ, ମୁଁ ଜାଣେନି; ମୋର ଜ୍ଞାନ ଭିତରେ ଲୁଚିଛି। ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଜାଣିପାରିବ—ସମୟ ବଡ଼ ଏବଂ ଅନନ୍ତ।'
ସୋ ଽପ୍ଯସୌ ପୃଥ୍ଵୀସାରଂ ଚ ସିଂହଶ୍ଚ ରଥମାସ୍ଥିତଃ ତିଷ୍ଠତେ ତ୍ରିପୁରଂ ପୀଡ୍ଯ ଦେହଂ ଵ୍ଯାଧିରିଵୋଚ୍ଛ୍ରିତଃ
ସେଠି ମଧ୍ୟ, ପୃଥିବୀର ଏହି ମହାରାଜା, ସିଂହ ଭଳି ରଥ ଉପରେ ବସି, ତ୍ରିପୁରାକୁ ଦବାଇ ଦାଉଁଛନ୍ତି, ଯେପରି ଦେହ ଉପରେ ରୋଗ ଚଢ଼ିଯାଏ।
ଯ ଏଷୋ ଽସ୍ତି ସ ଏଷୋ ଽସ୍ତୁ କା ଚିନ୍ତା ସମ୍ଭ୍ରମେ ସତି ଏହି ଆଯୁଧମ୍ ଆଦାଯ କ୍ଵ ମେ ପୃଚ୍ଛା ଭଵିଷ୍ଯତି
'ଏଠି ଯିଏ ଥାଉ, ଥାଉ; ଏତେ ଉତ୍କଣ୍ଠା କାହିଁକି? ଆସ, ଅସ୍ତ୍ର ଧର; ମୋ ପଚାରା କେଉଁଠି ରହିଯିବ?'
ଇତି ତେ ଽନ୍ଯୋନ୍ଯମାଵିଦ୍ଧା ଉତ୍ତରୋତ୍ତରଭାଷିଣଃ ଆସାଦ୍ଯ ପୃଚ୍ଛନ୍ତି ତଦା ଦାନଵାସ୍ତ୍ରିପୁରାଲଯାଃ
ଏଭଳି, ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ ଦାନବମାନେ ଏଗୋଇ ଆସି, ପଚାରା କରୁଥିଲେ।
ତାରକାଖ୍ଯପୁରେ ଦୈତ୍ଯାସ୍ ତାରକାଖ୍ଯପୁରଃସରାଃ ନିର୍ଗତାଃ କୁପିତାସ୍ତୂର୍ଣଂ ବିଲାଦିଵ ମହୋରଗାଃ
ତାରକ ନାମକ ସହରରୁ, ତାରକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦାନବମାନେ କ୍ରୋଧରେ ତୁରନ୍ତ ବାହାରିଲେ, ଯେପରି ବଡ଼ ସାପ ଗୁହାରୁ ବାହାରୁଥିବା।
ନିର୍ଧାଵନ୍ତସ୍ତୁ ତେ ଦୈତ୍ଯାଃ ପ୍ରମଥାଧିପଯୂଥପୈଃ ନିରୁଦ୍ଧା ଗଜରାଜାନୋ ଯଥା କେସରିଯୂଥପୈଃ
କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ ବେଳେ, ପ୍ରମଥ ଦଳପତିମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ, ଯେପରି ହାତୀମାନେ ସିଂହ ଦଳପତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଯାନ୍ତି।
ଦର୍ପିତାନାଂ ତତଶ୍ଚୈଷାଂ ଦର୍ପିତାନାମ୍ ଇଵାଗ୍ନୀନାମ୍ ରୂପାଣି ଜଜ୍ଵଲୁସ୍ତେଷାମ୍ ଅଗ୍ନୀନାମିଵ ଧମ୍ଯତାମ୍
ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ବିତ ଦାନବମାନେ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ଭଳି ତେଜରେ ଜଳିଉଠିଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଦମ୍ବାରେ ଅଧିକ ତେଜ ହୁଏ।
ତତୋ ବୃହନ୍ତି ଚାପାନି ଭୀମନାଦାନି ସର୍ଵଶଃ ନିକୃଷ୍ଯ ଜଘ୍ନୁରନ୍ଯୋନ୍ଯମ୍ ଇଷୁଭିଃ ପ୍ରାଣଭୋଜନୈଃ
ଏହା ପରେ, ସେମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଧନୁଷ ଟାଣି, ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରି, ଚାରିପାଖରେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ପ୍ରାଣ ନେଉଥିବା ବାଣରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ମାର୍ଜାରମୃଗଭୀମାସ୍ଯାନ୍ ପାର୍ଷଦାନ୍ଵିକୃତାନନାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାହସନ୍ନୁଚ୍ଚୈର୍ ଦାନଵା ରୂପସମ୍ପଦା
ବିଲେଇ, ହରିଣ ଓ ଭୟଙ୍କର ପଶୁମାନଙ୍କ ପରି ମୁହଁ ଥିବା, ବିକୃତ ଚେହେରା ଥିବା ପାର୍ଷଦମାନଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଦେଖି, ଦାନବମାନେ ନିଜ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ହସୁଥିଲେ।
ବାହୁଭିଃ ପରିଘାକାରୈଃ କୃଷ୍ଯତାଂ ଧନୁଷାଂ ଶରାଃ ଭଟଵର୍ମେଷୁ ଵିଵିଶୁସ୍ ତଡାଗାନୀଵ ପକ୍ଷିଣଃ
ଲୋହା ଗଦା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଧନୁଷ ଟାଣି, ସେମାନେ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ତୀରଗୁଡ଼ିକ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ବର୍ମକୁ ଏମିତି ଭେଦିଗଲା, ଯେମିତି ପକ୍ଷୀମାନେ ଝିଲିକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ମୃତାଃ ସ୍ଥ କ୍ଵ ନୁ ଯାସ୍ଯଧ୍ଵଂ ହନିଷ୍ଯାମୋ ନିଵର୍ତତାମ୍ ଇତ୍ଯେଵଂ ପରୁଷାଣ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦାନଵାଃ ପାର୍ଷଦର୍ଷଭାନ୍
‘ମୃତ ହେବା ପରେ କେଉଁଠି ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ଆମେ ତୁମକୁ ମାରିଦେବୁ, ଫେରିଯାଅ!’—ଏଭଳି କଠୋର କଥା କହି, ଦାନବମାନେ ପାର୍ଷଦମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରିଲେ।
ବିଭିଦୁଃ ସାଯକୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ସୂର୍ଯପାଦା ଇଵାମ୍ବୁଦାନ୍ ପ୍ରମଥା ଅପି ସିଂହାକ୍ଷାଃ ସିଂହଵିକ୍ରାନ୍ତଵିକ୍ରମାଃ ଖଣ୍ଡଶୈଲଶିଲାଵୃକ୍ଷୈର୍ ବିଭିଦୁର୍ ଦୈତ୍ଯଦାନଵାନ୍
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ, ଯେମିତି ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ମେଘକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଏ; ସିଂହ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ସିଂହ ପଦଚାଳି ଥିବା ପ୍ରମଥମାନେ ପଥର ଖଣ୍ଡ, ଶିଳା ଓ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ଅମ୍ବୁଦୈରାକୁଲମିଵ ହଂସାକୁଲମିଵାମ୍ବରମ୍ ଦାନଵାକୁଲମତ୍ଯର୍ଥଂ ତତ୍ପୁରଂ ସକଲଂ ବଭୌ
ସେଇ ସହରଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାନବମାନେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ଯେମିତି ହଂସରେ ଆକାଶ ଭରିଯାଏ କିମ୍ବା ମେଘରେ ସମୁଦ୍ର ଆବୃତ ହୋଇଯାଏ।
ଵିକୃଷ୍ଟଚାପା ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରାଃ ସୃଜନ୍ତି ଶରଦୁର୍ଦିନମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଚାପାଙ୍କିତୋରସ୍କା ଜଲଦା ଇଵ ଦୁର୍ଦିନମ୍
ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ଧନୁଷ ଟାଣାଯାଉଥିଲା, ସେମାନେ ଏମିତି ଦୃଢ଼ ଦିନ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ଛାତି ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ରେଖାରେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିଲା, ମେଘରେ ଦୁର୍ଦିନ ପରି।
ଇଷୁଭିସ୍ତାଡ୍ଯମାନାସ୍ତେ ଭୂଯୋ ଭୂଯୋ ଗଣେଶ୍ଵରାଃ ଚକ୍ରୁସ୍ତେ ଦେହନିର୍ଯାସଂ ସ୍ଵର୍ଣଧାତୁମିଵାଚଲାଃ
ତୀରରେ ପୁନିପୁନି ଆଘାତ ପାଇ, ଗଣପତିମାନେ ନିଜ ଦେହର ସାରତ୍ୱ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଯେମିତି ପାହାଡ଼ରୁ ସୁନା ଧାତୁ ବାହାରିଯାଏ।
ତଥା ଵୃକ୍ଷଶିଲାଵଜ୍ରଶୂଲପଟ୍ଟିପରଶ୍ଵଧୈଃ ଚୂର୍ଣ୍ଯନ୍ତେ ଽଭିହତା ଦୈତ୍ଯାଃ କାଚାଷ୍ଟଙ୍କହତା ଇଵ
ଗଛ, ପଥର, ଅସ୍ତ୍ର, ବଜ୍ର, ଶୂଳ ଓ କୁଟାର ଆଘାତରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଉଥିଲେ, ଯେମିତି କାଚ ଟୁଟିଯାଏ।
ଚନ୍ଦ୍ରୋଦଯାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତଃ ପୌର୍ଣମାସ ଇଵାର୍ଣଵଃ ତ୍ରିପୁରଂ ପ୍ରଭଵତ୍ ତଦ୍ଵଦ୍ ଭୀମରୂପମହାସୁରୈଃ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟରେ ଯେମିତି ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ସାହିତ ହୁଏ, ସେହିପରି ଭୟଙ୍କର ଦୈତ୍ୟମାନେ ତିନି ସହରକୁ ଆବୃତ କରି ଉଜ୍ୱଳ କରିଥିଲେ।
ତାରକାଖ୍ଯୋ ଜଯତ୍ଯେଷ ଇତି ଦୈତ୍ଯା ଅଘୋଷଯନ୍ ଜଯତୀନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଇତ୍ଯେଵ ଚ ଗଣେଶ୍ଵରାଃ
ଦୈତ୍ୟମାନେ ‘ତାରକ ନାମକ ଏହିଯିଏ ବିଜୟୀ!’ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରୁଥିଲେ; ଗଣପତିମାନେ ‘ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ରୁଦ୍ର ବିଜୟୀ!’ ବୋଲି କହୁଥିଲେ।
ଵାରିତା ଦାରିତା ବାଣୈର୍ ଯୋଧାସ୍ତସ୍ମିନ୍ବଲାର୍ଣଵେ ନିଃସ୍ଵନନ୍ତୋ ଽମ୍ବୁସମଯେ ଜଲଗର୍ଭା ଇଵାମ୍ବୁଦାଃ
ସେଇ ଯୁଦ୍ଧ ସମୁଦ୍ରରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ତୀରରେ ବାଧା ଓ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଥିଲେ, ବର୍ଷାକାଳରେ ଜଳ ଭରା ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ।
କରୈଶ୍ଛିନ୍ନୈଃ ଶିରୋଭିଶ୍ଚ ଧ୍ଵଜୈଶ୍ଛତ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡୁରୈଃ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିର୍ଭଯଵତୀ ମାଂସଶୋଣିତପୂରିତା
କଟା ହାତ, କଟା ମୁଣ୍ଡ, ଧୂସର ପତାକା ଓ ଛତାରେ ଯୁଦ୍ଧଭୂମି ଭୟଙ୍କର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଚୋତ୍ପ୍ଲୁତ୍ଯ ସହସା ତାଲମାତ୍ରଂ ଵରାଯୁଧୈଃ ଦୃଢାହତାଃ ପତନ୍ ପୂର୍ଵଂ ଦାନଵାଃ ପ୍ରମଥାସ୍ତଥା
ଆକାଶରେ ହଠାତ୍ ଲାଫି, ଦୈତ୍ୟ ଓ ପାର୍ଷଦମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦୃଢ଼ ଆଘାତ ପାଇ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ।
ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚାପ୍ସରସଶ୍ଚୈଵ ଚାରଣାଶ୍ଚ ନଭୋଗତାଃ ଦୃଢପ୍ରହାରହୃଷିତାଃ ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ଚୁକ୍ରୁଶୁଃ
ସିଦ୍ଧ, ଅପ୍ସରା ଓ ଚାରଣମାନେ ଆକାଶରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଘାତ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ‘ଭଲ! ଭଲ!’ ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ଅନାହତାଶ୍ଚ ଵିଯତି ଦେଵଦୁନ୍ଦୁଭଯସ୍ତଥା ନଦନ୍ତୋ ମେଘଶବ୍ଦେନ ଶରଭା ଇଵ ରୋଷିତାଃ
ଆକାଶରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭି ଚାଲିଥିଲା, ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା, ଯେମିତି ରାଗିଥିବା ବନ୍ୟପଶୁ।
ତେ ତସ୍ମିଂସ୍ତ୍ରିପୁରେ ଦୈତ୍ଯା ନଦ୍ଯଃ ସିନ୍ଧୁପତାଵିଵ ଵିଶନ୍ତି କ୍ରୁଦ୍ଧଵଦନା ଵଲ୍ମୀକମିଵ ପନ୍ନଗାଃ
ତିନି ସହରରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ରାଗିଥିବା ମୁହଁରେ, ନଦୀମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯିବାପରି, ସାପମାନେ ବିଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାପରି ନଦୀକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ।