ପୁରାଣି ତ୍ରୀଣି ଚୈତାନି ଯଥାସ୍ଥାନେଷୁ ଦାନଵାଃ ତିଷ୍ଠଧ୍ଵଂ ଲଙ୍ଘନୀଯାନି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁରାଣି ଚ
ତିନିଟି ପୁରରେ ତୁମେ ତୁମର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନରେ ଦଢ଼ିଅ, ଦାନବମାନେ। ଏହି ପୁରଗୁଡ଼ିକୁ କେହି ଭାଙ୍ଗି ପାରିବେ ନାହିଁ।
ନମୋଗତାସ୍ତଥା ଶୂରା ଦେଵତା ଵିଦିତା ହି ଵଃ ତାଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵାର୍ଯାଶ୍ଚ ଵିଦାର୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ସାଯକୈଃ
ଯେ ଶୂରବୀର ଦେବତାମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମେ ଜାଣିଛ। ସେମାନେକୁ ସବୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ରୋକ, ଓ ତୀର ଦ୍ୱାରା ବିଧ୍ୱଂସ କର।
ଇତି ଦନୁତନଯାନ୍ମଯସ୍ତଥୋକ୍ତ୍ଵା ସୁରଗଣଵାରଣଵାରଣେ ଵଚାଂସି ଯୁଵତିଜନଵିଷଣ୍ଣମାନସଂ ତତ୍ ତ୍ରିପୁରପୁରଂ ସହସା ଵିଵେଶ ରାଜା
ଏଭଳି ଦାନୁର ପୁଅମାନଙ୍କୁ ମାୟା କହି, ଦେବଗଣଙ୍କୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଭୟ ଦେଇ, ଯୁବତୀମାନଙ୍କର ମନ ଅଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ। ତାପରେ ରାଜା ତ୍ରିପୁର ପୁରକୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅଥ ରଜତଵିଶୁଦ୍ଧଭାଵଭାଵୋ ଭଵମଭିପୂଜ୍ଯ ଦିଗମ୍ବରଂ ସୁଗୀର୍ଭିଃ ଶରଣମୁପଜଗାମ ଦେଵଦେଵଂ ମଦନାର୍ଯନ୍ଧକଯଜ୍ଞଦେହଘାତମ୍
ତାପରେ ଚାନ୍ଦି ପରି ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ, ଦିଗମ୍ବର ଭବଙ୍କୁ ମଧୁର କଥାରେ ପୂଜା କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଦେବତା, ମଦନ, ଅରି, ଅନ୍ଧକ ଓ ଯଜ୍ଞଦେହ ନାଶକଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ।
ମଯମଭଯପଦୈଷିଣଂ ପ୍ରପନ୍ନଂ ନ କିଲ ବୁବୋଧ ତୃତୀଯଦୀପ୍ତନେତ୍ରଃ ତଦଭିମତମଦାତ୍ତତଃ ଶଶାଙ୍କୀ ସ ଚ କିଲ ନିର୍ଭଯ ଏଵ ଦାନଵୋ ଽଭୂତ୍
ତୃତୀୟ ଦୀପ୍ତ ନୟନ ଥିବା ଭଗବାନ ମାୟାଙ୍କୁ ଭୟମୁକ୍ତି ଚାହିଁ ଆସିଥିବା ବୋଝିଲେ ନାହିଁ। ତଥାପି, ସେ ଚାହିଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଚିହ୍ନିତ ଏହି ଦାନବ ସତ୍ୟରେ ନିର୍ଭୟ ହେଲେ।
ତତୋ ରଣେ ଦେଵବଲଂ ନାରଦୋ ଽଭ୍ଯଗମତ୍ପୁନଃ ଆଗତ୍ଯ ଚୈଵ ତ୍ରିପୁରାତ୍ ସଭାଯାମାସ୍ଥିତଃ ସ୍ଵଯମ୍
ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବସେନା ପାଖକୁ ନାରଦ ଆଉଥରେ ଆସିଲେ। ତ୍ରିପୁରରୁ ଆସି ସେ ନିଜେ ସଭାରେ ବସିଲେ।
ଇଲାଵୃତମିତି ଖ୍ଯାତଂ ତଦ୍ଵର୍ଷଂ ଵିସ୍ତୃତାଯତମ୍ ଯତ୍ର ଯଜ୍ଞୋ ବଲେର୍ଵୃତ୍ତୋ ବଲିର୍ଯତ୍ର ଚ ସଂଯତଃ
ଏହି ବିସ୍ତୃତ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭୂମିକୁ ଇଳାବୃତ ବୋଲି ଡାକାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ବଳିଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ହୋଇଥିଲା ଓ ବଳି ସେଠାରେ ବନ୍ଧିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଦେଵାନାଂ ଜନ୍ମଭୂମିର୍ଯା ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତା ଵିଵାହାଃ କ୍ରତଵଶ୍ଚୈଵ ଜାତକର୍ମାଦିକାଃ କ୍ରିଯାଃ
ଏହିଠାରେ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଜନ୍ମସ୍ଥଳ, ବିବାହ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଜନ୍ମାଦି କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ।
ଦେଵାନାଂ ଯତ୍ର ଵୃତ୍ତାନି କନ୍ଯାଦାନାନି ଯାନି ଚ ରେମେ ନିତ୍ଯଂ ଭଵୋ ଯତ୍ର ସହାଯୈଃ ପାର୍ଷଦୈର୍ଗଣୈଃ
ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ କନ୍ୟାଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଭବ ସଦା ତାଙ୍କର ସହଚର ଓ ପାର୍ଷଦମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ।
ଲୋକପାଲାଃ ସଦା ଯତ୍ର ତସ୍ଥୁର୍ମେରୁଗିରୌ ଯଥା ମଧୁପିଙ୍ଗଲନେତ୍ରସ୍ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରାଵଯଵଭୂଷଣଃ ଦେଵାନାମଧିପଂ ପ୍ରାହ ଗଣପାଂଶ୍ଚ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଏଠାରେ, ମେରୁ ପର୍ବତ ଭଳି, ଲୋକପାଳମାନେ ସଦା ଦଢ଼ି ରହୁଥିଲେ। ମଧୁର ରଙ୍ଗର ଚକ୍ଷୁ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଖଣ୍ଡ ଭୂଷିତ ମହେଶ୍ୱର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଓ ଗଣମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵାସଵୈତଦ୍ ଅରୀଣାଂ ତେ ତ୍ରିପୁରଂ ପରିଦୃଶ୍ଯତେ ଵିମାନୈଶ୍ଚ ପତାକାଭିର୍ ଧ୍ଵଜୈଶ୍ଚ ସମଲଂକୃତମ୍
ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ତ୍ରିପୁର ପୁର ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ଉଡ଼ନ୍ତା ମହଳ, ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜରେ ଶୋଭିତ।
ଇଦଂ ଵୃତ୍ତମିଦଂ ଖ୍ଯାତଂ ଵହ୍ନିଵଦ୍ଭୃଶତାପନମ୍ ଏତେ ଜନା ଗିରିପ୍ରଖ୍ଯାଃ ସକୁଣ୍ଡଲକିରୀଟିନଃ
ଏହି ଘଟଣା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ତୀବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ। ଏହି ଲୋକମାନେ ପର୍ବତ ସଦୃଶ, କୁଣ୍ଡଳ ଓ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି।
ପ୍ରାକାରଗୋପୁରାଟ୍ଟେଷୁ କକ୍ଷାନ୍ତେ ଦାନଵାଃ ସ୍ଥିତାଃ ଇମେ ଚ ତୋଯଦାଭାସା ଦନୁଜା ଵିକୃତାନନାଃ
ପ୍ରାକାର, ଗୋପୁର ଓ ଅଟାଳିକାର ଭିତରେ ଦାନବମାନେ ଦଢ଼ି ରହିଛନ୍ତି। ଏହି ଦାନବମାନେ ମେଘ ପରି ଦେହ ଓ ବିକୃତ ମୁହଁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ନିର୍ଗଚ୍ଛନ୍ତି ପୁରୋ ଦୈତ୍ଯାଃ ସାଯୁଧା ଵିଜଯୈଷିଣଃ
ଦୈତ୍ୟମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ବିଜୟ ଆଶାରେ ପୁରରୁ ବାହାରୁଛନ୍ତି।
ସ ତ୍ଵଂ ସୁରଶତୈଃ ସାର୍ଧଂ ସସହାଯୋ ଵରାଯୁଧଃ ସହଦ୍ଭିର୍ମାମକୈର୍ଭୃତ୍ଯୈର୍ ଵ୍ଯାପାଦଯ ମହାସୁରାନ୍
ତେଣୁ, ତୁମେ ଶତଶତ ଦେବତା, ତୁମ ଅତି ପ୍ରିୟ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ, ମୋର ଦାସମାନେ ସହ ମିଶି, ମହାଦାନବମାନେକୁ ବିନାଶ କର।
ଅହଂ ଚ ରଥଵର୍ଯେଣ ନିଶ୍ଚଲାଚଲଵତ୍ସ୍ଥିତଃ ପୁରଃ ପୁରସ୍ଯ ରନ୍ଧ୍ରାର୍ଥୀ ସ୍ଥାସ୍ଯାମି ଵିଜଯାଯ ଵଃ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଅଚଳ ପର୍ବତ ପରି ଦଢ଼ି ରହି, ପୁର ଆଗରେ ତୁମ ବିଜୟ ପାଇଁ ଅବସର ଖୋଜିବି।
ଯଦା ତୁ ପୁଷ୍ଯଯୋଗେଣ ଏକତ୍ଵଂ ସ୍ଥାସ୍ଯତେ ପୁରମ୍ ତଦେତନ୍ନିର୍ଦହିଷ୍ଯାମି ଶରେଣୈକେନ ଵାସଵ
ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗରେ ଯେତେବେଳେ ତିନିଟି ସହର ଏକାଠି ହେବ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଏକ ତୀରରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିଦେବି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଵୈ ଭଗଵତା ରୁଦ୍ରେଣେହ ସୁରେଶ୍ଵରଃ ଯଯୌ ତତ୍ତ୍ରିପୁରଂ ଜେତୁଂ ତେନ ସୈନ୍ଯେନ ସଂଵୃତଃ
ଭଗବାନ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ ତ୍ରିପୁରାକୁ ଜିତିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପ୍ରକ୍ରାନ୍ତରଥଭୀମୈସ୍ତୈଃ ସଦେଵୈଃ ପାର୍ଷଦାଂ ଗଣୈଃ କୃତସିଂହରଵୋପେତୈର୍ ଉଦ୍ଗଚ୍ଛଦ୍ଭିରିଵାମ୍ବୁଦୈଃ
ଭୟଙ୍କର ରଥ, ଦେବତାମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କର ସହଚର ଦଳ, ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ମେଘମାଳା ପରି ଉଠିଆସିଲେ।
ତେନ ନାଦେନ ତ୍ରିପୁରାଦ୍ ଦାନଵା ଯୁଦ୍ଧଲାଲସାଃ ଉତ୍ପତ୍ଯ ଦୁଦ୍ରୁଵୁଶ୍ଚେଲୁଃ ସାଯୁଧାଃ ଖେ ଗଣେଶ୍ଵରାନ୍
ସେଇ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆତୁର ତ୍ରିପୁରାର ଦାନବମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଦଳପତିମାନଙ୍କ ଦିଗରେ ଦୌଡ଼ିଲେ।
ଅନ୍ଯେ ପଯୋଧରାରାଵାଃ ପଯୋଧରସମା ବଭୁଃ ସସିଂହନାଦଂ ଵାଦିତ୍ରଂ ଵାଦଯାମାସୁରୁଦ୍ଧତାଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଶବ୍ଦ କରି, ମେଘ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ, ଏବଂ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରି ବାଜା ଲାଗିଲେ।
ଦେଵାନାଂ ସିଂହନାଦଶ୍ଚ ସର୍ଵତୂର୍ଯରଵୋ ମହାନ୍ ଗ୍ରସ୍ତୋ ଽଭୂଦ୍ଦୈତ୍ଯନାଦୈଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରସ୍ତୋଯଧରୈରିଵ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ ଓ ସମସ୍ତ ବାଜାର ଶବ୍ଦ, ଦାନବମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାରରେ ଏମିତି ଲୁଚିଗଲା, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ମେଘରେ ଢାକିଯାଏ।
ଚନ୍ଦ୍ରୋଦଯାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତଃ ପୌର୍ଣମାସ ଇଵାର୍ଣଵଃ ତ୍ରିପୁରଂ ପ୍ରଭଵତ୍ତଦ୍ଵଦ୍ ଭୀମରୂପମହାସୁରୈଃ
ଚନ୍ଦ୍ରମା ଉଦୟ ହେଲେ ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ବଢ଼ିଯାଏ, ସେପରି ଭୟଙ୍କର ଦାନବମାନେ ଭରିଥିବା ତ୍ରିପୁରା ଉତ୍ସାହରେ ଉଠିଆସିଲା।
ପ୍ରାକାରେଷୁ ପୁରେ ତତ୍ର ଗୋପୁରେଷ୍ଵପି ଚାପରେ ଅଟ୍ଟାଲକାନ୍ସମାରୁହ୍ଯ କେଚିଚ୍ ଚଲିତଵାଦିନଃ
ସେଠାରେ କେହି ସହରର ପ୍ରାଚୀର ଉପରେ, କେହି ଦ୍ୱାରରେ, ଆଉ କେହି ଦେଖାଦେବା ମାଚା ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଅସ୍ଥିର ଭାବରେ କଥା ହେଉଥିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଣମାଲାଧରାଃ ଶୂରାଃ ପ୍ରଭାସିତକରାମ୍ବରାଃ କେଚିନ୍ ନଦନ୍ତି ଦନୁଜାସ୍ ତୋଯମତ୍ତା ଇଵାମ୍ବୁଦାଃ
କେତେକ ଦାନବ, ସୁନାର ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି, ଜଳଭରା ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ।
ଇତଶ୍ଚେତଶ୍ଚ ଧାଵନ୍ତଃ କେଚିଦୁଦ୍ଭୂତଵାସସଃ କିମେତଦିତି ପପ୍ରଚ୍ଛୁର୍ ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଗୃହମାଶ୍ରିତାଃ
କେହି ଅଜଣା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଏଠୁ ଓଠୁ ଦୌଡ଼ୁଥିଲେ, ଘର ଭିତରେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ପଚାରୁଥିଲେ—'ଏହା କ'ଣ?'
କିମେତନ୍ନୈଵ ଜାନାମି ଜ୍ଞାନମନ୍ତର୍ହିତଂ ହି ମେ ଜ୍ଞାସ୍ଯସେ ଽନନ୍ତରେଣେତି କାଲୋ ଵିସ୍ତାରତୋ ମହାନ୍
'ଏହା କ'ଣ, ମୁଁ ଜାଣେନି; ମୋର ଜ୍ଞାନ ଭିତରେ ଲୁଚିଛି। ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଜାଣିପାରିବ—ସମୟ ବଡ଼ ଏବଂ ଅନନ୍ତ।'
ସୋ ଽପ୍ଯସୌ ପୃଥ୍ଵୀସାରଂ ଚ ସିଂହଶ୍ଚ ରଥମାସ୍ଥିତଃ ତିଷ୍ଠତେ ତ୍ରିପୁରଂ ପୀଡ୍ଯ ଦେହଂ ଵ୍ଯାଧିରିଵୋଚ୍ଛ୍ରିତଃ
ସେଠି ମଧ୍ୟ, ପୃଥିବୀର ଏହି ମହାରାଜା, ସିଂହ ଭଳି ରଥ ଉପରେ ବସି, ତ୍ରିପୁରାକୁ ଦବାଇ ଦାଉଁଛନ୍ତି, ଯେପରି ଦେହ ଉପରେ ରୋଗ ଚଢ଼ିଯାଏ।
ଯ ଏଷୋ ଽସ୍ତି ସ ଏଷୋ ଽସ୍ତୁ କା ଚିନ୍ତା ସମ୍ଭ୍ରମେ ସତି ଏହି ଆଯୁଧମ୍ ଆଦାଯ କ୍ଵ ମେ ପୃଚ୍ଛା ଭଵିଷ୍ଯତି
'ଏଠି ଯିଏ ଥାଉ, ଥାଉ; ଏତେ ଉତ୍କଣ୍ଠା କାହିଁକି? ଆସ, ଅସ୍ତ୍ର ଧର; ମୋ ପଚାରା କେଉଁଠି ରହିଯିବ?'
ଇତି ତେ ଽନ୍ଯୋନ୍ଯମାଵିଦ୍ଧା ଉତ୍ତରୋତ୍ତରଭାଷିଣଃ ଆସାଦ୍ଯ ପୃଚ୍ଛନ୍ତି ତଦା ଦାନଵାସ୍ତ୍ରିପୁରାଲଯାଃ
ଏଭଳି, ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ ଦାନବମାନେ ଏଗୋଇ ଆସି, ପଚାରା କରୁଥିଲେ।