ହରମଜିତମଜଂ ପ୍ରତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ ଵଚନଵିଶେଷୈର୍ ଵିଚିତ୍ରଭୂଷଣୈଃ ରଥସ୍ତ୍ରିପୁରେ ସକାଞ୍ଚନାଚଲୋ ଵ୍ରଜତି ସପକ୍ଷ ଇଵାଦ୍ରିରମ୍ବରେ
ତେମାନେ ଅଜୟ ଓ ଅଜନ୍ମା ହରଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଶବ୍ଦ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଭୂଷଣରେ ସ୍ତୁତି କରିଲେ; ତ୍ରିପୁରାରେ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ରଥଟି ଏକ ପର୍ବତ ପରି ଆକାଶରେ ପାଖା ମେଳାଇ ଚାଲୁଥିବା ପର୍ବତ ପରି ଗତି କରୁଥିଲା।
ମକରତିମିତିମିଙ୍ଗିଲାଵୃତଃ ପ୍ରଲଯ ଇଵାତିସମୁଦ୍ଧତୋ ଽର୍ଣଵଃ ଵ୍ରଜତି ରଥଵରୋ ଽତିଭାସ୍ଵରୋ ହ୍ଯ୍ ଅଶନିନିପାତପଯୋଦନିଃସ୍ଵନଃ
ମକର, ତିମି, ତିମିଙ୍ଗିଲ ଓ ବଡ଼ ମାଛମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଥିବା, ବିଦ୍ୟୁତ୍ରେ ଆଘାତ ପାଇଥିବା ମେଘର ଗର୍ଜନ ସହିତ, ବିଶେଷ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏହି ରଥଟି ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ଉତ୍ତଳ ସମୁଦ୍ର ପରି ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିଲା।
ପୂଜ୍ଯମାନେ ରଥେ ତସ୍ମିଂଲ୍ ଲୋକୈର୍ଦେଵେ ରଥେ ସ୍ଥିତେ ପ୍ରମଥେଷୁ ନଦତ୍ସୂଗ୍ରଂ ପ୍ରଵଦତ୍ସୁ ଚ ସାଧ୍ଵିତି
ସେଇ ରଥକୁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ଦେବତା ରଥ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ପ୍ରମଥଗଣ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଲୋକମାନେ 'ଭଲ କଲେ!' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ।
ଈଶ୍ଵରସ୍ଵରଘୋଷେଣ ନର୍ଦମାନେ ମହାଵୃଷେ ଜଯତ୍ସୁ ଵିପ୍ରେଷୁ ତଥା ଗର୍ଜତ୍ସୁ ତୁରଗେଷୁ ଚ
ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଗଞ୍ଜିଉଥିଲା, ବୃଷଭ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିଜୟୀ ହେଉଥିଲେ ଏବଂ ଘୋଡାମାନେ ହିହିନାଟି କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏହି ଧ୍ୱନି ପ୍ରଚାରିତ ହେଉଥିଲା।
ରଣାଙ୍ଗଣାତ୍ସମୁତ୍ପତ୍ଯ ଦେଵର୍ଷିର୍ନାରଦଃ ପ୍ରଭୁଃ କାନ୍ତ୍ଯା ଚନ୍ଦ୍ରୋପମସ୍ତୂର୍ଣଂ ତ୍ରିପୁରଂ ପୁରମାଗତଃ
ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଉଠି, ଦେବ ଋଷି ନାରଦ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପେ, ତୁରନ୍ତ ଟ୍ରିପୁର ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଔତ୍ପାତିକଂ ତୁ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ତ୍ରିପୁରେ ଵର୍ତତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ ନାରଦଶ୍ଚାତ୍ର ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତସ୍ତପୋଧନଃ
ଟ୍ରିପୁରରେ ଦାଇତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭୟଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଦେଲା, ଏଠାରେ ଧନ୍ୟ ଏବଂ ତପସ୍ଵୀ ନାରଦ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଆଗତଂ ଜଲଦାଭାସଂ ସମେତାଃ ସର୍ଵଦାନଵାଃ ଉତ୍ତସ୍ଥୁର୍ନାରଦଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଅଭିଵାଦନଵାଦିନଃ
ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ଏକଠି ହୋଇ, ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ନାରଦଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଉଠି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ଆଦର ସହ କଥା କହିଲେ।
ତମର୍ଘ୍ଯେଣ ଚ ପାଦ୍ଯେନ ମଧୁପର୍କେଣ ଚେଶ୍ଵରାଃ ନାରଦଂ ପୂଜଯାମାସୁର୍ ବ୍ରହ୍ମାଣମିଵ ଵାସଵଃ
ସେମାନେ ନାରଦଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ, ପାଦ୍ୟ ଏବଂ ମଧୁପର୍କ ଦେଇ ଆଦର କଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ତେଷାଂ ସ ପୂଜାଂ ପୂଜାର୍ହଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ତପୋଧନଃ ନାରଦଃ ସୁଖମାସୀନଃ କାଞ୍ଚନେ ପରମାସନେ
ପୂଜା ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ ତାପସୀ ନାରଦ ସେମାନଙ୍କର ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରି, ସୁନାର ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରେ ସୁବିଧାରେ ବସିଲେ।
ମଯସ୍ତୁ ସୁଖମାସୀନେ ନାରଦେ ନାରଦୋଦ୍ଭଵେ ଯଥାର୍ହଂ ଦାନଵୈଃ ସାର୍ଧମ୍ ଆସୀନୋ ଦାନଵାଧିପଃ
ନାରଦ ସୁବିଧାରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଦାନବମାନେ ସହିତ ଦାନବମହାରାଜ ମୟା ମଧ୍ୟ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ବସିଥିଲେ।
ଆସୀନଂ ନାରଦଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ମଯସ୍ତ୍ଵଥ ମହାସୁରଃ ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚନଂ ତୁଷ୍ଟୋ ହୃଷ୍ଟରୋମାନନେକ୍ଷଣଃ
ନାରଦଙ୍କୁ ବସିଥିବା ଦେଖି, ମହାଅସୁର ମୟା ଖୁସି ହୋଇ, ଚମକୁଥିବା ଲୋମ ଓ ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏଭଳି କହିଲେ।
ଔତ୍ପାତିକଂ ପୁରେ ଽସ୍ମାକଂ ଯଥା ନାନ୍ଯତ୍ର କୁତ୍ରଚିତ୍ ଵର୍ତତେ ଵର୍ତମାନଜ୍ଞ ଵଦ ତ୍ଵଂ ହି ଚ ନାରଦ
ନାରଦ, ଆମ ନଗରରେ ଏହି ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ କାହିଁକି ଦେଖାଯାଉଛି, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନି? ତୁମେ ଏହାର କାରଣ ଜାଣିଛ।
ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଭଯଦାଃ ସ୍ଵପ୍ନା ଭଜ୍ଯନ୍ତେ ଚ ଧ୍ଵଜାଃ ପରମ୍ ଵିନା ଚ ଵାଯୁନା କେତୁଃ ପତତେ ଚ ତଥା ଭୁଵି
ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖାଯାଉଛି, ଧ୍ୱଜ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଛି, ଏବଂ ପବନ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେତୁ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଯାଉଛି।
ଅଟ୍ଟାଲକାଶ୍ଚ ନୃତ୍ଯନ୍ତେ ସପତାକାଃ ସଗୋପୁରାଃ ହିଂସ ହିଂସେତି ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ଗିରଶ୍ଚ ଭଯଦାଃ ପୁରେ
ପତାକା ଓ ଗୋପୁର ସହିତ ଅଟ୍ଟାଳିକାଗୁଡ଼ିକ ନୃତ୍ୟ କରୁଛି, ଏବଂ ନଗରରେ 'ହିଂସା, ହିଂସା' ବୋଲି ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱର ଶୁଣାଯାଉଛି।
ନାହଂ ବିଭେମି ଦେଵାନାଂ ସେନ୍ଦ୍ରାଣାମପି ନାରଦ ମୁକ୍ତ୍ଵୈକଂ ଵରଦଂ ସ୍ଥାଣୁଂ ଭକ୍ତାଭଯକରଂ ହରମ୍
ନାରଦ, ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନେକୁ ଭୟ କରେନି, କେବଳ ଏକ ଦୟାଳୁ ଭଗବାନ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟ କରୁଥିବା ହରା ଛାଡ଼ି।
ଭଗଵନ୍ନାସ୍ତ୍ଯଵିଦିତମ୍ ଉତ୍ପାତେଷୁ ତଵାନଘ ଅନାଗତମତୀତଂ ଚ ଭଵାଞ୍ଜାନାତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ଭଗବନ୍, ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ବିଷୟରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଖରେ ଅଜଣା ନାହିଁ; ତୁମେ ଭୂତକାଳ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ୍ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପେ ଜାଣିଛ।
ତଦେତନ୍ନୋ ଭଯସ୍ଥାନମ୍ ଉତ୍ପାତାଭିନିଵେଦିତମ୍ କଥଯସ୍ଵ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରପନ୍ନସ୍ଯ ତୁ ନାରଦ
ଏହି ଭୟର କାରଣ ଯାହା ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତାହା ଆମକୁ କହ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ଶରଣ ନେଇଛି, ନାରଦ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ନାରଦସ୍ତେନ ମଯେନାମଯଵର୍ଜିତଃ
ମୟା ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଅକପଟ ନାରଦ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଶୃଣୁ ଦାନଵ ତତ୍ତ୍ଵେନ ଭଵନ୍ତ୍ଯୌତ୍ପାତିକା ଯଥା ଧର୍ମେତି ଧାରଣେ ଧାତୁର୍ ମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଚୈଵ ପଠ୍ଯତେ ଧାରଣାଚ୍ଚ ମହତ୍ତ୍ଵେନ ଧର୍ମ ଏଷ ନିରୁଚ୍ଯତେ
ଦାନବ, ଶୁଣ, କିପରି ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେଥିର ସତ୍ୟ ତୁମେ ଜାଣ। 'ଧୃ' ମାନେ ଧରିବା, ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ 'ଧର୍ମ' କୁହାଯାଏ; ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମର ସଠିକ୍ ଅର୍ଥ ହୁଏ।
ସ ଇଷ୍ଟପ୍ରାପକୋ ଧର୍ମ ଆଚାର୍ଯୈରୁପଦିଶ୍ଯତେ ଇତରଶ୍ଚାନିଷ୍ଟଫଲ ଆଚାର୍ଯୈର୍ନୋପଦିଶ୍ଯତେ
ଯେ ଧର୍ମ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଗୁରୁମାନେ ସେଥିକୁ ଶିଖାନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ଯେଉଁଥିରୁ ଅନିଚ୍ଛିତ ଫଳ ମିଳେ, ଗୁରୁମାନେ ସେଥିକୁ ଶିଖାନ୍ତି ନାହିଁ।
ଉତ୍ପଥାନ୍ମାର୍ଗମାଗଚ୍ଛେନ୍ ମାର୍ଗାଚ୍ଚେଵ ଵିମାର୍ଗତାମ୍ ଵିନାଶସ୍ତସ୍ଯ ନିର୍ଦେଶ୍ଯ ଇତି ଵେଦଵିଦୋ ଵିଦୁଃ
ଯଦି କେହି ସଠିକ୍ ପଥ ଛାଡ଼ି ଭ୍ରମିତ ପଥକୁ ଯାଏ, କିମ୍ବା ପଥରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୁଏ, ତେବେ ତାଙ୍କର ନାଶ ହେବ ବୋଲି ବେଦଜ୍ଞମାନେ କହନ୍ତି।
ତ୍ଵମଧର୍ମରଥାରୂଢଃ ସହୈଭିର୍ମତ୍ତଦାନଵୈଃ ଅପକାରିଷୁ ଦେଵାନାଂ କୁରୁଷେ ତ୍ଵଂ ସହାଯତାମ୍
ତୁମେ ଅଧର୍ମର ରଥରେ ଚଡ଼ି, ଏହି ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ଦାନବମାନେ ସହିତ, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅପକାର କରୁଛ, ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରୁଛ।
ତଦେତାନ୍ଯେଵମାଦୀନି ଉତ୍ପାତାଵେଦିତାନି ଚ ଵୈନାଶିକାନି ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଦାନଵାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଏହି ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ଦାନବମାନେ ପାଇଁ ବିନାଶର ଚିହ୍ନ।
ଏଷ ରୁଦ୍ରଃ ସମାସ୍ଥାଯ ମହାଲୋକମଯଂ ରଥମ୍ ଆଯାତି ତ୍ରିପୁରଂ ହନ୍ତୁଂ ମଯ ତ୍ଵାମସୁରାନପି
ରୁଦ୍ର, ବଡ଼ ବିଶ୍ୱର ରଥ ଚଡ଼ି, ତ୍ରିପୁର ଓ ତୁମେ ମୟା, ଏବଂ ଅସୁରମାନେଙ୍କୁ ସଂହାର କରିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।
ସ ତ୍ଵଂ ମହୌଜସଂ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରପଦ୍ଯସ୍ଵ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଯାସ୍ଯସେ ସହ ପୁତ୍ରେଣ ଦାନଵୈଃ ସହ ମାନଦ
ସେଥିପାଇଁ, ସଦା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶରଣ ନିଅ; ତୁମେ ତୁମ ପୁଅ ଓ ଦାନବମାନେ ସହିତ ଏଠାରୁ ଚାଲିଯିବ।
ଇତ୍ଯେଵମାଵେଦ୍ଯ ଭଯଂ ଦାନଵୋପସ୍ଥିତଂ ମହତ୍ ଦାନଵାନାଂ ପୁନର୍ଦେଵୋ ଦେଵେଶପଦମାଗତଃ
ଏଭଳି ଦାନବମାନେଙ୍କ ଉପରେ ଆସୁଥିବା ବଡ଼ ଭୟ ବିଷୟରେ ଜଣେଇ, ଦେବତା ଆଉଥରେ ଦେବେଶଙ୍କ ପଦକୁ ଫେରିଗଲେ।
ନାରଦେ ତୁ ମୁନୌ ଯାତେ ମଯୋ ଦାନଵନାଯକଃ ଶୂରସଂମତମିତ୍ଯେଵଂ ଦାନଵାନାହ ଦାନଵଃ
ମୁନି ନାରଦ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଦାନବମାନେଙ୍କ ନେତା ମୟା, ତାଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟବନ୍ଧୁ ବୋଲି ଭାବି, ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ।
ଶୂରାଃ ସ୍ଥ ଜାତପୁତ୍ରାଃ ସ୍ଥ କୃତକୃତ୍ଯାଃ ସ୍ଥ ଦାନଵାଃ ଯୁଧ୍ଯଧ୍ଵଂ ଦୈଵତୈଃ ସାର୍ଧଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଚାପି ନୋ ଭଯମ୍
ଦାନବମାନେ, ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପୁଅ ହୋଇଛ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛ; ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର, ଆମ ପାଇଁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।
ଜିତ୍ଵା ଵଯଂ ଭଵିଷ୍ଯାମଃ ସର୍ଵେ ଽମରସଭାସଦଃ ଦେଵାଂଶ୍ଚ ସେନ୍ଦ୍ରକାନ୍ହତ୍ଵା ଲୋକାନ୍ଭୋକ୍ଷ୍ଯାମହେ ଽସୁରାଃ
ଆମେ ଯଦି ଜିତିପାରିବା, ସମସ୍ତେ ଅମରମଣ୍ଡଳର ସଭ୍ୟ ହେବୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ଆମେ ଦାନବମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବୁ।
ଅଟ୍ଟାଲକେଷୁ ଚ ତଥା ତିଷ୍ଠଧ୍ଵଂ ଶସ୍ତ୍ରପାଣଯଃ ଦଂଶିତା ଯୁଦ୍ଧସଜ୍ଜାଶ୍ଚ ତିଷ୍ଠଧ୍ଵଂ ପ୍ରୋଦ୍ଯତାଯୁଧାଃ
ତେଣୁ, ସମସ୍ତେ ଅଟାଳିକାରେ ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଢ଼ିଅ। ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସଜାଗ ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରୁହ, ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ରଖ।