ସିଦ୍ଧିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତି ଯୋଗେନ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭାମ୍ ଯୋଗିନାମେଵ ଦେଯାନି ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧାନି ଦାତୃଭିଃ
ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଏମିତି ସିଦ୍ଧିକୁ ପାଆନ୍ତି, ଯାହା ପୁନି ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଅତି କଷ୍ଟ; ଏହିପରି ଦାନକାରୀମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବା ସମୟରେ ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଏତେଷାଂ ମାନସୀ କନ୍ଯା ପତ୍ନୀ ହିମଵତୋ ମତା ମୈନାକସ୍ତସ୍ଯ ଦାଯାଦଃ କ୍ରୌଞ୍ଚସ୍ତସ୍ଯାଗ୍ରଜୋ ଽଭଵତ୍ କ୍ରୌଞ୍ଚଦ୍ଵୀପଃ ସ୍ମୃତୋ ଯେନ ଚତୁର୍ଥୋ ଘୃତସଂଵୃତଃ
ଏମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମନରୁ ଜନ୍ମିଥିବା କନ୍ୟାକୁ ହିମବତଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ; ହିମବତଙ୍କ ପୁଅ ମେନାକ, ତାଙ୍କର ଭାଇ କ୍ରଉଞ୍ଚ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ଥ ଦ୍ୱୀପ ଘୃତରେ ଆବୃତ କ୍ରଉଞ୍ଚଦ୍ୱୀପ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ମେନା ଚ ସୁଷୁଵେ ତିସ୍ରଃ କନ୍ଯା ଯୋଗଵତୀସ୍ତତଃ ଉମୈକପର୍ଣାପର୍ଣା ଚ ତୀଵ୍ରଵ୍ରତପରାଯଣାଃ
ମେନା ତିନିଟି କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ; ସେମାନେ ଉମା, ଏକପର୍ଣ୍ଣା ଓ ଅପର୍ଣ୍ଣା, ସମସ୍ତେ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ରୁଦ୍ରସ୍ଯୈକା ସିତସ୍ଯୈକା ଜୈଗୀଷଵ୍ଯସ୍ଯ ଚାପରା ଦତ୍ତା ହିମଵତା ବାଲାଃ ସର୍ଵା ଲୋକେ ତପୋ ଽଧିକାଃ
ଏକ କନ୍ୟା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ଏକ କନ୍ୟା ସିତଙ୍କୁ, ଅନ୍ୟଟି ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା; ହିମବତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି କନ୍ୟାମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
କସ୍ମାଦ୍ଦାକ୍ଷାଯଣୀ ପୂର୍ଵଂ ଦଦାହାତ୍ମାନମାତ୍ମନା ହିମଵଦ୍ଦୁହିତା ତଦ୍ଵତ୍ କଥଂ ଜାତା ମହୀତଲେ
ପୂର୍ବରୁ ଦାକ୍ଷାୟଣୀ କେଉଁଠି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଦାହ କଲେ? ଏହିପରି ଭାବରେ ହିମବତଙ୍କ କନ୍ୟା କିପରି ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମିଲେ?
ସଂହରନ୍ତୀ କିମୁକ୍ତାସୌ ସୁତା ଵା ବ୍ରହ୍ମସୂନୁନା ଦକ୍ଷେଣ ଲୋକଜନନୀ ସୂତ ଵିସ୍ତରତୋ ଵଦ
ସେ ନିଜକୁ ଅପସାର କଲେ କି, କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ? ସୂତ, ଲୋକମାତା, ଏହା କିପରି ହେଲା, ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହ।
ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଯଜ୍ଞେ ଵିତତେ ପ୍ରଭୂତଵରଦକ୍ଷିଣେ ସମାହୂତେଷୁ ଦେଵେଷୁ ପ୍ରୋଵାଚ ପିତରଂ ସତୀ
ଦାକ୍ଷଙ୍କ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ଆୟୋଜିତ ହେଲା, ଅନେକ ଦାନ ଓ ଦେବତାମାନେ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ; ଏସମୟରେ ସତୀ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
କିମର୍ଥଂ ତାତ ଭର୍ତା ମେ ଯଜ୍ଞେ ଽସ୍ମିନ୍ନାଭିମନ୍ତ୍ରିତଃ ଅଯୋଗ୍ଯ ଇତି ତାମାହ ଦକ୍ଷୋ ଯଜ୍ଞେଷୁ ଶୂଲଭୃତ୍
ତାତା, ମୋର ଭାର୍ତାକୁ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ କାହିଁକି ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଉନି? ଦାକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ଶୂଳଧାରୀ ଯଜ୍ଞରେ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।'
ଉପସଂହାରକୃଦ୍ରୁଦ୍ରସ୍ ତେନାମଙ୍ଗଲଭାଗଯମ୍ ଚୁକୋପାଥ ସତୀ ଦେହଂ ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯାମୀତି ତ୍ଵଦୁଦ୍ଭଵମ୍
ରୁଦ୍ର ଯଜ୍ଞ ନାଶ କରିଥିବାରୁ ଅଶୁଭ ଭାଗ୍ୟର ମାନାଯାନ୍ତି; ଏହା ଦେଖି ସତୀ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଇ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଏହି ଦେହ, ଯାହା ତୁମଠୁ ଜନ୍ମିଛି, ଛାଡ଼ି ଦେବି।'
ଦଶାନାଂ ତ୍ଵଂ ଚ ଭଵିତା ପିତୄଣାମେକପୁତ୍ରକଃ କ୍ଷତ୍ରିଯତ୍ଵେ ଽଶ୍ଵମେଧେ ଚ ରୁଦ୍ରାତ୍ତ୍ଵଂ ନାଶମେଷ୍ଯସି
ତୁମେ ଦଶଜନ ପିତୃମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ହେବା; କ୍ଷତ୍ରିୟ ଭାବରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନାଶ ହେବା।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଯୋଗମାସ୍ଥାଯ ସ୍ଵଦେହୋଦ୍ଭଵତେଜସା ନିର୍ଦହନ୍ତୀ ତଦାତ୍ମାନଂ ସଦେଵାସୁରକିଂନରୈଃ
ଏପରି କହି, ସେ ଯୋଗରେ ଲୀନ ହେଲେ । ନିଜ ଶରୀରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ତେଜରେ, ସେ ନିଜକୁ ଦେବତା, ଅସୁର, କିନ୍ନର ସହିତ ଦହିଦେଲେ ।
କିଂ କିମେତଦିତି ପ୍ରୋକ୍ତା ଗନ୍ଧର୍ଵଗଣଗୁହ୍ଯକୈଃ ଉପଗମ୍ଯାବ୍ରଵୀଦ୍ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯାଥ ଦୁଃଖିତଃ
ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଗୁହ୍ୟକ ଦଳ ଆସି, 'ଏହା କଣ, କଣ ଘଟୁଛି?' ଭାବରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ । ଦୁଃଖିତ ଡକ୍ଷ ନିକଟକୁ ଆସି, ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ ।
ତ୍ଵମସ୍ଯ ଜଗତୋ ମାତା ଜଗତ୍ସୌଭାଗ୍ଯଦେଵତା ଦୁହିତୃତ୍ଵଂ ଗତା ଦେଵି ମମାନୁଗ୍ରହକାମ୍ଯଯା
ତୁମେ ଏହି ଜଗତର ମା, ଜଗତର ଭାଗ୍ୟର ଦେବୀ । ମୋତେ ଦୟା କରି, ଦେବୀ, ତୁମେ ମୋର କନ୍ୟା ହେଲେ ।
ନ ତ୍ଵଯା ରହିତଂ କିଂଚିଦ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ସଚରାଚରମ୍ ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ଧର୍ମଜ୍ଞେ ନ ମାଂ ତ୍ଯକ୍ତୁମିହାର୍ହସି
ତୁମେ ନଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଚଳିତ ଅଚଳିତ କିଛି ମଧ୍ୟ ଅଛିନାହିଁ । ଧର୍ମଜ୍ଞେ, ମୋତେ କୃପା କର, ଏଠାରେ ମୋତେ ଛାଡିନାହିଁ ।
ପ୍ରାହ ଦେଵୀ ଯଦାରବ୍ଧଂ ତତ୍କାର୍ଯଂ ମେ ନ ସଂଶଯଃ କିଂତ୍ଵଵଶ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ମର୍ତ୍ଯେ ହତଯଜ୍ଞେନ ଶୂଲିନା
ଦେବୀ କହିଲେ, 'ଯାହା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ମୋର ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ । କିନ୍ତୁ ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବଳିରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ।'
ପ୍ରସାଦେ ଲୋକସୃଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥଂ ତପଃ କାର୍ଯଂ ମମାନ୍ତିକେ ପ୍ରଜାପତିସ୍ତ୍ଵଂ ଭଵିତା ଦଶାନାମଙ୍ଗଜୋ ଽପ୍ଯଲମ୍
ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ, ତୁମର କୃପାରେ, ମୋର ସମ୍ନିଧିରେ ତପସ୍ୟା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ତୁମେ ପ୍ରଜାପତି ହେବା, ଦଶ ପୁଅ ମଧ୍ୟରେ ଅଙ୍ଗଜ ଯଥେଷ୍ଟ ହେବ ।
ମଦଂଶେନାଙ୍ଗନା ଷଷ୍ଟିର୍ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯଙ୍ଗଜାସ୍ତଵ ମତ୍ସଂନିଧୌ ତପଃ କୁର୍ଵନ୍ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସେ ଯୋଗମୁତ୍ତମମ୍
ମୋର ଅଂଶରୁ ଷଷ୍ଟି ଜଣୀ ଝିଅ ତୁମର କନ୍ୟା ହେବେ । ମୋ ସମ୍ନିଧିରେ ତପସ୍ୟା କରି, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗ ଲାଭ କରିବା ।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଽବ୍ରଵୀଦ୍ଦକ୍ଷଃ କେଷୁ କେଷୁ ମଯାନଘେ ତୀର୍ଥେଷୁ ଚ ତ୍ଵଂ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯା ସ୍ତୋତଵ୍ଯା କୈଶ୍ଚ ନାମଭିଃ
ଏପରି କହିବା ପରେ, ଡକ୍ଷ କହିଲେ, 'ଅପରାଧହୀନେ, କେଉଁ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିବି, ପୂଜିବି, କେଉଁ କେଉଁ ନାମରେ?'
ସର୍ଵଦା ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯା ସର୍ଵତୋ ଭୁଵି ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ ରହିତଂ ନ ମଯା ଵିନା
ସବୁବେଳେ, ସବୁ ପ୍ରାଣୀରେ, ସବୁଠାରେ, ସବୁ ଲୋକରେ ମୁଁ ଦେଖିବାଯୋଗ୍ୟ । ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେହି ମୋ ବିନା ଅଛିନାହିଁ ।
ତଥାପି ଯେଷୁ ସ୍ଥାନେଷୁ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯା ସିଦ୍ଧିମୀପ୍ସୁଭିଃ ସ୍ମର୍ତଵ୍ଯା ଭୂତିକାମୈର୍ ଵା ତାନି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ତଥାପି, ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ସିଦ୍ଧି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ମୋତେ ଦେଖିବା, ଭୂତି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ସ୍ମରଣ କରିବା, ସେଉଁଠି ସ୍ଥାନଗୁଡିକୁ ମୁଁ ସତ୍ୟଭାବରେ କହିବି ।
ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ନୈମିଷେ ଲିଙ୍ଗଧାରିଣୀ ପ୍ରଯାଗେ ଲଲିତା ଦେଵୀ କାମାକ୍ଷୀ ଗନ୍ଧମାଦନେ ମାନସେ କୁମୁଦା ନାମ ଵିଶ୍ଵକାଯା ତଥାମ୍ବରେ
ବାରାଣସୀରେ ମୁଁ ବିଶାଳାକ୍ଷୀ, ନୈମିଶରେ ଲିଙ୍ଗଧାରିଣୀ, ପ୍ରୟାଗରେ ଲଳିତା ଦେବୀ, କାମାକ୍ଷୀ ଗନ୍ଧମାଦନରେ, ମାନସରେ କୁମୁଦା ନାମେ ବିଶ୍ୱକାୟା, ଏବଂ ଅମ୍ବରରେ ।
ଗୋମନ୍ତେ ଗୋମତୀ ନାମ ମନ୍ଦରେ କାମଚାରିଣୀ ମଦୋତ୍କଟା ଚୈତ୍ରରଥେ ଜଯନ୍ତୀ ହସ୍ତିନାପୁରେ
ଗୋମନ୍ତରେ ମୁଁ ଗୋମତୀ, ମନ୍ଦାରେ କାମଚାରିଣୀ, ମଦୋତ୍କଟା ଚୈତ୍ରରଥରେ ଜୟନ୍ତୀ, ହସ୍ତିନାପୁରରେ ।
କାନ୍ଯକୁବ୍ଜେ ତଥା ଗୌରୀ ରମ୍ଭା ମଲଯପର୍ଵତେ ଏକାମ୍ଭକେ କୀର୍ତିମତୀ ଵିଶ୍ଵାଂ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରେ ଵିଦୁଃ
କାନ୍ୟକୁବ୍ଜରେ ମୁଁ ଗୌରୀ, ମଲୟ ପର୍ବତରେ ରମ୍ଭା, ଏକାମ୍ଭକରେ କୀର୍ତିମତୀ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରରେ ସମସ୍ତେ ମୋତେ ବିଶ୍ୱା ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି ।
ପୁଷ୍କରେ ପୁରୁହୂତେତି କେଦାରେ ମାର୍ଗଦାଯିନୀ ନନ୍ଦା ହିମଵତଃ ପୃଷ୍ଠେ ଗୋକର୍ଣେ ଭଦ୍ରକର୍ଣିକା
ପୁଷ୍କରରେ ମୁଁ ପୁରୁହୂତା, କେଦାରରେ ମାର୍ଗଦାୟିନୀ, ନନ୍ଦା ହିମବତର ଶିଖରରେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣରେ ମୁଁ ଭଦ୍ରକର୍ଣିକା ।
ସ୍ଥାନେଶ୍ଵରେ ଭଵାନୀ ତୁ ବିଲ୍ଵଲେ ବିଲ୍ଵପତ୍ତ୍ରିକା ଶ୍ରୀଶୈଲେ ମାଧଵୀ ନାମ ଭଦ୍ରା ଭଦ୍ରେଶ୍ଵରେ ତଥା
ସ୍ଥାନେଶ୍ୱରରେ ମୁଁ ଭବାନୀ, ବିଲ୍ବରେ ବିଲ୍ବପତ୍ରିକା, ଶ୍ରୀଶୈଳରେ ମାଧବୀ, ଭଦ୍ରେଶ୍ୱରରେ ମୁଁ ଭଦ୍ରା ।
ଜଯା ଵରାହଶୈଲେ ତୁ କାମଲା କମଲାଲଯେ ରୁଦ୍ରକୋଟ୍ଯାଂ ଚ ରୁଦ୍ରାଣୀ କାଲୀ କାଲଞ୍ଜରେ ଗିରୌ
ବରାହ ପର୍ବତରେ ମୁଁ ଜୟା, କମଳାଳୟରେ କମଳା, ରୁଦ୍ରକୋଟିରେ ମୁଁ ରୁଦ୍ରାଣୀ, କାଳଞ୍ଜର ପର୍ବତରେ ମୁଁ କାଳୀ ।
ମହାଲିଙ୍ଗେ ତୁ କପିଲା ମର୍କୋଟେ ମୁକୁଟେଶ୍ଵରୀ ଶାଲଗ୍ରାମେ ମହାଦେଵୀ ଶିଵଲିଙ୍ଗେ ଜଲପ୍ରିଯା
ମହାଲିଙ୍ଗରେ ମୁଁ କପିଳା, ମର୍କୋଟରେ ମୁକୁଟେଶ୍ୱରୀ, ଶାଳଗ୍ରାମରେ ମହାଦେବୀ, ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ମୁଁ ଜଳପ୍ରିୟା ।
ମାଯାପୁର୍ଯାଂ କୁମାରୀ ତୁ ସଂତାନେ ଲଲିତା ତଥା ଉତ୍ପଲାକ୍ଷୀ ସହସ୍ରାକ୍ଷେ କମଲାକ୍ଷେ ମହୋତ୍ପଲା
ମାୟାପୁରୀରେ ମୁଁ କୁମାରୀ, ସନ୍ତାନରେ ଲଳିତା, ଉତ୍ପଳାକ୍ଷୀ, ସହସ୍ରାକ୍ଷୀ, କମଳାକ୍ଷୀ ଏବଂ ମହୋତ୍ପଳା ।
ଗଙ୍ଗାଯାଂ ମଙ୍ଗଲା ନାମ ଵିମିଲା ପୁରୁଷୋତ୍ତମେ ଵିପାଶାଯାମ୍ ଅମୋଘାକ୍ଷୀ ପାଟଲା ପୁଣ୍ଡ୍ରଵର୍ଧନେ
ଗଙ୍ଗାରେ ମଙ୍ଗଳା ନାମରେ ବିମିଳା ପୁରୁଷୋତ୍ତମରେ ଅଛନ୍ତି; ବିପାଶା ନଦୀରେ ଅମୋଘାକ୍ଷୀ, ପାଟଳା ପୁଣ୍ଡ୍ରବର୍ଧନରେ ଅଛନ୍ତି।
ନାରାଯଣୀ ସୁପାର୍ଶ୍ଵେ ତୁ ଵିକୂଟେ ଭଦ୍ରସୁନ୍ଦରୀ ଵିପୁଲେ ଵିପୁଲା ନାମ କଲ୍ଯାଣୀ ମଲଯାଚଲେ
ନାରାୟଣୀ ସୁପାର୍ଶ୍ବ ଠାରେ, ବିକୁଟାରେ ଭଦ୍ରସୁନ୍ଦରୀ; ବିପୁଳରେ ବିପୁଳା ନାମରେ, ମଲୟାଚଳରେ କଳ୍ୟାଣୀ ଅଛନ୍ତି।