ଚତସ୍ରଃ ପ୍ରମଦାସ୍ତତ୍ର ତ୍ରଯୋ ମର୍ତ୍ଯା ଭଯାଵହାଃ କୋପାନଲାଦୀପ୍ତମୁଖାଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାସ୍ ତ୍ରିପୁରାର୍ଦିନଃ
“ସେଠାରେ ଚାରିଜଣ ଝିଅ ଓ ତିନିଜଣ ମଣିଷ, ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ, କ୍ରୋଧର ଅଗ୍ନି ପରି ମୁହଁ ଜଳିଥିବା, ରାତିରେ ତ୍ରିପୁରାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।”
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ରୁଷିତାସ୍ତେ ଚ ପୁରାଣ୍ଯତୁଲଵିକ୍ରମାଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଃ ସ୍ମ ଶରୀରାଣି ଭୂତ୍ଵା ବହୁଶରୀରିଣଃ
“ସେମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ବହୁ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଆମର ଦେହକୁ ଭିତରକୁ ଯାଇଗଲେ।”
ନଗରଂ ତ୍ରିପୁରଂ ଚେଦଂ ତମସା ସମଵସ୍ଥିତମ୍ ସଗୃହଂ ସହ ଯୁଷ୍ମାଭିଃ ସାଗରାମ୍ଭସି ମଜ୍ଜିତମ୍
“ଏହି ତ୍ରିପୁରା ନଗର, ତୁମମାନଙ୍କ ଘର ସହିତ, ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଯାଇଛି, ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ।”
ଉଲୂକଂ ରୁଚିରା ନାରୀ ନଗ୍ନାରୂଢା ଖରଂ ତଥା ସହ ସ୍ତ୍ରୀଭିର୍ହସନ୍ତୀ ଚ ଚୁମ୍ବନେ ପ୍ରମଦା ଯଥା ପୁରୁଷଃ ସିନ୍ଦୁତିଲକଶ୍ ଚତୁରଙ୍ଘ୍ରିସ୍ ତ୍ରିଲୋଚନଃ
“ଏକ ସୁନ୍ଦର ଝିଅ ଉଲୁକ ଉପରେ ବସିଥିଲା, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ନଗ୍ନ ହୋଇ ଗଧା ଚଢ଼ିଥିଲା, ଝିଅମାନେ ହସୁଥିଲେ, ଏବଂ ଜଣେ ପୁଅଙ୍କୁ ଝିଅ ଯେପରି ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ, ସେପରି କରୁଥିଲେ; ଏକ ଚନ୍ଦ୍ର ଚିହ୍ନ, ଚାରିଟି ପାଉଁ, ଓ ତିନିଟି ଆଖି ଥିବା ଜଣେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।”
ଯେନ ସା ପ୍ରମଦା ନୁନ୍ନା ଅହଂ ଚୈଵ ଵିବୋଧିତଃ ଈଦୃଶୀ ପ୍ରମଦା ଦୃଷ୍ଟା ମଯା ଚାତିଭଯାଵହା
ଯିଏ ସେ ନାରୀଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସଚେତନ ହେଲି, ଏପରି ଭୟଙ୍କର ନାରୀକୁ ମୁଁ ଦେଖିଛି, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଦାୟକ।
ଏଷ ଈଦୃଶକଃ ସ୍ଵପ୍ନୋ ଦୃଷ୍ଟୋ ଵୈ ଦିତିନନ୍ଦନାଃ ଦୃଷ୍ଟଃ କଥଂ ହି କଷ୍ଟାଯ ଅସୁରାଣାଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏପରି ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ ମୁଁ ଦେଖିଛି, ହେ ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ କିପରି ଦେଖାଗଲା ଏବଂ ଏହା ଅସୁରମାନେ ପାଇଁ କେତେ ଦୁଃଖ ଆଣିବ?
ଯଦି ଵୋ ଽହଂ କ୍ଷମୋ ରାଜା ଯଦିଦଂ ଵେତ୍ଥ ଚେଦ୍ଧିତମ୍ ନିବୋଧଧ୍ଵଂ ସୁମନସୋ ନ ଚାସୂଯିତୁମ୍ ଅର୍ହଥ
ଯଦି ମୁଁ ତୁମମାନେ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ରାଜା ହେଉଛି ଏବଂ ତୁମେ ଯାହା ଭଲ ତାହା ଜାଣ, ତେବେ ମନ ଲଗାଇ ସୁଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟଥା ଇର୍ଷ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କାମଂ ଚେର୍ଷ୍ଯାଂ ଚ କୋପଂ ଚ ଅସୂଯାଂ ସଂଵିହାଯ ଚ ସତ୍ଯେ ଦମେ ଚ ଧର୍ମେ ଚ ମୁନିଵାଦେ ଚ ତିଷ୍ଠତ
ଅଭିଲାଷା, ଇର୍ଷ୍ୟା, କ୍ରୋଧ ଏବଂ ଦ୍ୱେଷକୁ ଛାଡ଼; ସତ୍ୟ, ନିୟମ, ଧର୍ମ ଏବଂ ମୁନିମାନଙ୍କର ଉପଦେଶରେ ଦୃଢ଼ ରୁହ।
ଶାନ୍ତଯଶ୍ଚ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯନ୍ତାଂ ପୂଜ୍ଯତାଂ ଚ ମହେଶ୍ଵରଃ ଯଦି ନାମାସ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ନସ୍ଯ ହ୍ଯ୍ ଏଵଂ ଚୋପରମୋ ଭଵେତ୍
ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପିତ ହେଉ ଏବଂ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ଯଦି ଏହି ସ୍ୱପ୍ନର ଏପରି ଶେଷ ହୁଏ।
କୁପ୍ଯତେ ନୋ ଧ୍ରୁଵଂ ରୁଦ୍ରୋ ଦେଵଦେଵସ୍ତ୍ରିଲୋଚନଃ ଭଵିଷ୍ଯାଣି ଚ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଯତୋ ନସ୍ତ୍ରିପୁରେ ଽସୁରାଃ
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତ୍ରିନୟନ ଦେବମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୁଦ୍ର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇନାହାନ୍ତି; କାରଣ ଆମେ ତ୍ରିପୁରରେ ଅସୁରମାନେ ଭବିଷ୍ୟତର ଅପଶକୁନ ଦେଖୁଛୁ।
କଲହଂ ଵର୍ଜଯନ୍ତଶ୍ଚ ଅର୍ଜଯନ୍ତସ୍ ତଥାର୍ଜଵମ୍ ସ୍ଵପ୍ନୋଦଯଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷଧ୍ଵଂ କାଲୋଦଯମଥାପି ଚ
ବିବାଦକୁ ଏଡ଼ି ଏବଂ ସତ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କର; ଏହି ସ୍ୱପ୍ନର ଫଳ ଏବଂ ସମୟର ଘଟଣା ଆସିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କର।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦାକ୍ଷାଯଣୀପୁତ୍ରା ଇତ୍ଯେଵଂ ମଯଭାଷିତମ୍ କ୍ରୋଧେର୍ଷ୍ଯାଵସ୍ଥଯା ଯୁକ୍ତା ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଚ ଵିନାଶଗାଃ
ମୋର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହେ ଦକ୍ଷକନ୍ୟାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୋଧ ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ଭରିଆ, ସେମାନେ ନଶ୍ୱରତାରେ ପଡ଼ୁଛନ୍ତି।
ଵିନାଶମ୍ ଉପପଶ୍ଯନ୍ତୋ ହ୍ଯ୍ ଅଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଵ୍ଯାପିତାସୁରାଃ ତତ୍ରୈଵ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେ ଽନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ସକ୍ରୋଧାପୂରିତେକ୍ଷଣାଃ
ନିଜ ନାଶ ଦେଖି ଏବଂ ଅପଶକୁନରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ଅସୁରମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଥିବା ଦୃଷ୍ଟିରେ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଅଥ ଦୈଵପରିଧ୍ଵସ୍ତା ଦାନଵାସ୍ତ୍ରିପୁରାଲଯାଃ ହିତ୍ଵା ସତ୍ଯଂ ଚ ଧର୍ମଂ ଚ ଅକାର୍ଯାଣ୍ଯୁପଚକ୍ରମୁଃ
ତାପରେ, ଭାଗ୍ୟରେ ହାରି, ତ୍ରିପୁରରେ ବସୁଥିବା ଦାନବମାନେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟାୟ କାମ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଦ୍ଵିଷନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ପୁଣ୍ଯାନ୍ ନ ଚାର୍ଚନ୍ତି ହି ଦେଵତାଃ ଗୁରୁଂ ଚୈଵ ନ ମନ୍ଯନ୍ତେ ହ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଚାପି ଚୁକ୍ରୁଧୁଃ
ସେମାନେ ପୁଣ୍ୟବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ପରସ୍ପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୁଅନ୍ତି।
କଲହେଷୁ ଚ ସଜ୍ଜନ୍ତେ ସ୍ଵଧର୍ମେଷୁ ହସନ୍ତି ଚ ପରସ୍ପରଂ ଚ ନିନ୍ଦନ୍ତି ଅହମିତ୍ଯେଵ ଵାଦିନଃ
ସେମାନେ ବିବାଦରେ ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ଉପହାସ କରନ୍ତି, ପରସ୍ପରକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି ଏବଂ ସବୁବେଳେ 'ମୁଁ' ବୋଲି କଥା କହନ୍ତି।
ଉଚ୍ଚୈର୍ଗୁରୂନ୍ପ୍ରଭାଷନ୍ତେ ନାଭିଭାଷନ୍ତି ପୂଜିତାଃ ଅକସ୍ମାତ୍ସାଶ୍ରୁନଯନା ଜାଯନ୍ତେ ଚ ସମୁତ୍ସୁକାଃ
ସେମାନେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦରେ ବଡ଼ମାନ୍ୟଙ୍କୁ କଥା କହନ୍ତି, ସମ୍ମାନ ପାଇଲେ ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ହଠାତ୍ ଆଖିରେ ଲୁହ ଆସେ ଏବଂ ଆଶାରେ ଭରିଯାନ୍ତି।
ଦଧିସକ୍ତୂନ୍ପଯଶ୍ଚୈଵ କପିତ୍ଥାନି ଚ ରାତ୍ରିଷୁ ଭକ୍ଷଯନ୍ତି ଚ ଶେରନ୍ତ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟାଃ ସଂଵୃତାସ୍ତଥା
ସେମାନେ ରାତିରେ ଦହି, ଚାଟୁଆ, ଦୁଧ ଏବଂ କପିଥ ଫଳ ଖାନ୍ତି, ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ରଖି ଢାକି ଶୁଅନ୍ତି।
ମୂତ୍ରଂ କୃତ୍ଵୋପସ୍ପୃଶନ୍ତି ଚାକୃତ୍ଵା ପାଦଧାଵନମ୍ ସଂଵିଶନ୍ତି ଚ ଶଯ୍ଯାସୁ ଶୌଚାଚାରଵିଵର୍ଜିତାଃ
ମୁତ୍ର କରିବା ପରେ ପାଦ ଧୋଇନାହିଁ ଶୁଧ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଶୈଯ୍ୟାରେ ଶୁଅନ୍ତି, ଶୌଚାଚାର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ସଂକୁଚନ୍ତି ଭଯାଚ୍ଚୈଵ ମାର୍ଜାରାଣାଂ ଯଥାଖୁକଃ ଭାର୍ଯାଂ ଗତ୍ଵା ନ ଶୁଧ୍ଯନ୍ତି ରହୋଵୃତ୍ତିଷୁ ନିସ୍ତ୍ରପାଃ
ଭୟରେ ମାଉସ ଯେପରି ମେଉଁକୁ ଦେଖି ଶିଉଁଥାଏ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ହୁଅନ୍ତି; ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳିତ ହେବା ପରେ ଶୁଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଜ୍ଜା ନାହିଁ।
ପୁରା ସୁଶୀଲା ଭୂତ୍ଵା ଚ ଦୁଃଶୀଲତ୍ଵମୁପାଗତାଃ ଦେଵାଂସ୍ତପୋଧନାଂଶ୍ଚୈଵ ବାଧନ୍ତେ ତ୍ରିପୁରାଲଯାଃ
ପୂର୍ବେ ଭଲ ଚରିତ୍ର ଥିଲେ, ଏବେ ଖରାପ ଚରିତ୍ର ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି; ତ୍ରିପୁରବାସୀମାନେ ଦେବତା ଓ ତପସ୍ୱୀମାନେକୁ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କରୁଛନ୍ତି।
ମଯେନ ଵାର୍ଯମାଣା ଅପି ତେ ଵିନାଶମୁପସ୍ଥିତାଃ ଵିପ୍ରିଯାଣ୍ଯେଵ ଵିପ୍ରାଣାଂ କୁର୍ଵାଣାଃ କଲହୈଷିଣଃ
ମାୟାଙ୍କ ନିଷେଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ନାଶ ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ, ବିବାଦ ଚାହିଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ କ୍ଷତି କରୁଛନ୍ତି।
ଵୈଭ୍ରାଜଂ ନନ୍ଦନଂ ଚୈଵ ତଥା ଚୈତ୍ରରଥଂ ଵନମ୍ ଅଶୋକଂ ଚ ଵରାଶୋକଂ ସର୍ଵର୍ତୁକମଥାପି ଚ
ଵୈଭ୍ରାଜ, ନନ୍ଦନ ଓ ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନ, ଅଶୋକ ଓ ବରାଶୋକ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫୁଲିଥିବା ଉଦ୍ୟାନ—
ସ୍ଵର୍ଗଂ ଚ ଦେଵତାଵାସଂ ପୂର୍ଵଦେଵଵଶାନୁଗାଃ ଵିଧ୍ଵଂସଯନ୍ତି ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧାସ୍ ତପୋଧନଵନାନି ଚ
ସ୍ୱର୍ଗ ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ବସନ୍ତି, ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଦେବତାଙ୍କ ଅଧିନରେ ଥିବା ତାପସମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନ, ଏସବୁକୁ କ୍ରୋଧିତ ଦାନବମାନେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ।
ଵିଧ୍ଵସ୍ତଦେଵାଯତନାଶ୍ରମଂ ଚ ସଂଭଗ୍ନଦେଵଦ୍ଵିଜପୂଜକଂ ତୁ ଜଗଦ୍ବଭୂଵାମରରାଜଦୁଷ୍ଟୈର୍ ଅଭିଦ୍ରୁତଂ ସସ୍ଯମିଵାଲିଵୃନ୍ଦୈଃ
ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଓ ଆଶ୍ରମ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଗଲା, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୂଜାରୀମାନେ ଚିଥରିଗଲେ, ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଅମର ରାଜାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ଏମିତି ଆକ୍ରମିତ ହେଲା, ଯେପରି ଫସଲ ଉପରେ ପୋକା ଝୁଣ୍ଡ ଚଢ଼ିଯାଏ।
ଅଶୀଲେଷୁ ପ୍ରଦୁଷ୍ଟେଷୁ ଦାନଵେଷୁ ଦୁରାତ୍ମସୁ ଲୋକେଷୂତ୍ସାଦ୍ଯମାନେଷୁ ତପୋଧନଵନେଷୁ ଚ
ଯେତେବେଳେ ଅଧର୍ମିକ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଦୁର୍ମନା ଦାନବମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ତାପସମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନ ଧ୍ୱଂସ ହେଉଥିଲା—
ସିଂହନାଦେ ଵ୍ଯୋମଗାନାଂ ତେଷୁ ଭୀତେଷୁ ଜନ୍ତୁଷୁ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ଭଯସଂମୂଢେ ତମୋନ୍ଧନ୍ଵମ୍ ଉପାଗତେ
ଆକାଶରେ ଦେବମାନେ ଘୋର ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲେ, ତିନି ଲୋକ ଭୟରେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ଅନ୍ଧକାରରେ ବିଲିନ ହେଉଥିଲା—
ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵଃ ସାଧ୍ଯାଃ ପିତରୋ ମରୁତାଂ ଗଣାଃ ଭୀତାଃ ଶରଣମାଜଗ୍ମୁର୍ ବ୍ରହ୍ମାଣାଂ ପ୍ରପିତାମହମ୍
ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ସାଧ୍ୟ, ପିତୃ ଓ ମରୁତମାନେ—ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ପ୍ରପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଲେ।
ତେ ତଂ ସ୍ଵର୍ଣୋତ୍ପଲାସୀନଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ସମୁପାଗତାଃ ନେମୁରୂଚୁଶ୍ଚ ସହିତାଃ ପଞ୍ଚାସ୍ଯଂ ଚତୁରାନନମ୍
ସେମାନେ ସୁଵର୍ଣ୍ଣ କମଳ ଉପରେ ବସିଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତେ ମିଶି ଶିର ନମାଇ, ପଞ୍ଚମୁଖ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ଵରଗୁପ୍ତାସ୍ତଵୈଵେହ ଦାନଵାସ୍ତ୍ରିପୁରାଲଯାଃ ବାଧନ୍ତେ ଽସ୍ମାନ୍ଯଥା ପ୍ରେଷ୍ଯାନ୍ ଅନୁଶାଧି ତତୋ ଽନଘ
ଆପଣଙ୍କ ଦିଆ ଵର୍ଦ୍ଦାନରେ ରକ୍ଷିତ ଥିବା ଏହି ତ୍ରିପୁରବାସୀ ଦାନବମାନେ ଆମକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛନ୍ତି; ଏହିଠାରେ ନିର୍ମଳ, ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ଦାସମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।