ଦେଵୈସ୍ତଥା ଵିଧାତଵ୍ଯଂ ମଯା ମତିଵିଚାରଣମ୍ ଵିସ୍ତାରୋ ଯୋଜନଶତମ୍ ଏକୈକସ୍ଯ ପୁରସ୍ଯ ତୁ
ଦେବମାନେ ମୋ ଚିନ୍ତା ଅନୁସାରେ ଏହିପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁରର ବିସ୍ତାର ଶତ ଯୋଜନ ହେବ।
କାର୍ଯସ୍ତେଷାଂ ଚ ଵିଷ୍କମ୍ଭଶ୍ ଚୈକୈକଶତଯୋଜନମ୍ ପୁଷ୍ଯଯୋଗେଣ ନିର୍ମାଣଂ ପୁରାଣଂ ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି
ପ୍ରତ୍ୟେକର ପ୍ରସ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶତ ଯୋଜନ ହେବ; ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗରେ ନିର୍ମାଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ଏହି ପୁର ପ୍ରାଚୀନ ହେବ।
ପୁଷ୍ଯଯୋଗେଣ ଚ ଦିଵି ସମେଷ୍ଯନ୍ତି ପରସ୍ପରମ୍ ପୁଷ୍ଯଯୋଗେଣ ଯୁକ୍ତାନି ଯସ୍ତାନ୍ଯାସାଦଯିଷ୍ଯତି
ପୁଷ୍ୟ ଯୋଗରେ ସେମାନେ ଆକାଶରେ ଏକତ୍ରିତ ହେବେ; ପୁଷ୍ୟ ଯୋଗରେ ଯୋଗ ହେଇଥିବା, ଯେଉଁଠି ଯିଏ ପହଞ୍ଚିପାରିବ—
ପୁରାଣ୍ଯେକପ୍ରହାରେଣ ଶତାନି ନିହନିଷ୍ଯତି ଆଯସଂ ତୁ କ୍ଷିତିତଲେ ରାଜତଂ ତୁ ନଭସ୍ତଲେ
ପ୍ରାଚୀନ ପୁରଗୁଡିକୁ ଏକ ପ୍ରହାରରେ ଶତ ଶତ ଧ୍ୱଂସ ହେବ; ଏକ ଆୟସ ପୁର ପୃଥିବୀରେ, ଏକ ରୂପା ପୁର ଆକାଶରେ।
ରାଜତସ୍ଯୋପରିଷ୍ଟାତ୍ତୁ ସୌଵର୍ଣଂ ଭଵିତା ପୁରମ୍ ଏଵଂ ତ୍ରିଭିଃ ପୁରୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ତ୍ରିପୁରଂ ତଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି ଶତଯୋଜନଵିଷ୍କମ୍ଭୈର୍ ଅନ୍ତରୈସ୍ତଦ୍ଦୁରାସଦମ୍
ରୂପା ପୁରର ଉପରେ ସୁନା ପୁର ହେବ; ଏହି ତିନି ପୁର ମିଶି ତ୍ରିପୁରା ହେବ, ଶତ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତ ଦେଇ ଯୋଡାଯିବା, ଏହି ଦୁର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିବା ଅତି କଷ୍ଟ।
ଅଟ୍ଟାଲକୈର୍ ଯନ୍ତ୍ରଶତଘ୍ନିଭିଶ୍ଚ ସଚକ୍ରଶୂଲୋପଲକମ୍ପନୈଶ୍ଚ ଦ୍ଵାରୈର୍ମହାମନ୍ଦରମେରୁକଲ୍ପୈଃ ପ୍ରାକାରଶୃଙ୍ଗୈଃ ସୁଵିରାଜମାନମ୍
ଏହିପୁର ଉଚ୍ଚ ଦୁର୍ଗ ଟାଉର, ଶତ ଯନ୍ତ୍ର, ଚକ୍ର, ବାଣ, ଅନ୍ଦୋଳନ ଯନ୍ତ୍ର, ଦ୍ୱାରଗୁଡିକ ମହା ମନ୍ଦରା ଓ ମେରୁ ପର୍ବତ ଭଳି, ଦୁର୍ଗ ଶିଖର ଦେଇ ଶୋଭିତ।
ସତାରକାଖ୍ଯେନ ମଯେନ ଗୁପ୍ତଂ ସ୍ଵସ୍ଥଂ ଚ ଗୁପ୍ତଂ ତଡିନ୍ମାଲିନାପି କୋ ନାମ ହନ୍ତୁଂ ତ୍ରିପୁରଂ ସମର୍ଥୋ ମୁକ୍ତ୍ଵା ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ଭଗଵନ୍ତମେକମ୍
ସତାରକା ନାମରେ ମୟା ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ନିରାପଦ, ବିଦ୍ୟୁତ ମାଳା ଦେଇ ଘେରା; ତ୍ରିନେତ୍ର ଭଗବାନ ଛଡା କେହି ତ୍ରିପୁରାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବେ?
ଇତି ଚିନ୍ତାଯୁତୋ ଦୈତ୍ଯୋ ଦିଵ୍ଯୋପାଯପ୍ରଭାଵଜମ୍ ଚକାର ତ୍ରିପୁରଂ ଦୁର୍ଗଂ ମନଃସଂଚାରଚାରିତମ୍
ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ଭରି, ଦାନବ ଦିବ୍ୟ ଉପାୟର ଶକ୍ତି ଦେଇ ତ୍ରିପୁରା ଦୁର୍ଗ ତିଆରି କଲେ, ମନର ଚାଳ ଦେଇ।
ପ୍ରାକାରୋ ଽନେନ ମାର୍ଗେଣ ଇହ ଵାମୁତ୍ର ଗୋପୁରମ୍ ଇହ ଚାଟ୍ଟାଲକଦ୍ଵାରମ୍ ଇହ ଚାଟ୍ଟାଲଗୋପୁରମ୍
ଏଠି ଦୁର୍ଗ ପ୍ରାକାର, ଏଠି ରାସ୍ତା, ଏଠି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଠି ଦ୍ୱାର; ଏଠି ଦୁର୍ଗ ଟାଉର ଦ୍ୱାର, ଏଠି ଦୁର୍ଗ ଟାଉର ଦ୍ୱାର।
ରାଜମାର୍ଗ ଇତଶ୍ଚାପି ଵିପୁଲୋ ଭଵତାମିତି ରଥ୍ଯୋପରଥ୍ଯାଃ ସତ୍ତ୍ରିକା ଇହ ଚତ୍ଵର ଏଵ ଚ
ଏଠି ରାଜପଥ ମଧ୍ୟ ବଡ଼; ଏଠି ଗଲି ଓ ଶାଖାପଥ, ଏଠି ସଭା ଘର ଓ ଚତ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଇଦମନ୍ତଃପୁରସ୍ଥାନଂ ରୁଦ୍ରାଯତନମତ୍ର ଚ ସଵଟାନି ତଡାଗାନି ହ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ଵାପ୍ଯଃ ସରାଂସି ଚ
ଏହି ରାଜଧାନୀର ଭିତରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜାସ୍ଥଳ ଅଛି, ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ମଣ୍ଡପ, ପୋଖରୀ, ଜଳାଶୟ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଝିଲିମିଳି ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଆରାମାଶ୍ଚ ସଭାଶ୍ଚାତ୍ର ଉଦ୍ଯାନାନ୍ଯତ୍ର ଵା ତଥା ଉପନିର୍ଗମୋ ଦାନଵାନାଂ ଭଵତ୍ଯତ୍ର ମନୋହରଃ
ଏଠାରେ ଉଦ୍ୟାନ, ସଭା ଘର ଓ ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ବଗିଚା ଅଛି; ଏଠାରେ ଦାନବମାନେ ଘୁରିବା ପାଇଁ ମନମୋହନ ରାସ୍ତା ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଇତ୍ଯେଵଂ ମାନସଂ ତତ୍ରାକଲ୍ପଯତ୍ପୁରକଲ୍ପଵିତ୍ ମଯେନ ତତ୍ପୁରଂ ସୃଷ୍ଟଂ ତ୍ରିପୁରଂ ତ୍ଵିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ ପୁର ତିଆରି କରିବାରେ ପ୍ରବୀଣ ମୟା ମନରେ ଏହି ସହର ଗଢିଥିଲେ; ଆମେ ଶୁଣିଛୁ ଯେ, ଏହି ତ୍ରିପୁରା ନାମକ ସହର ମୟା ତିଆରି କରିଥିଲେ।
କାର୍ଷ୍ଣାଯସମଯଂ ଯତ୍ତୁ ମଯେନ ଵିହିତଂ ପୁରମ୍ ତାରକାଖ୍ଯୋ ଽଧିପସ୍ତତ୍ର କୃତସ୍ଥାନାଧିପୋ ଽଵସତ୍
କଳା ଲୋହାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସେହି ସହରକୁ ମୟା ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଏଠିରେ ତାରକ ନାମକ ରାଜାକୁ ଅଧିପତି ଭାବେ ବସାଯାଇଥିଲା।
ଯତ୍ତୁ ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁସଂକାଶଂ ରାଜତଂ ନିର୍ମିତଂ ପୁରମ୍ ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲୀ ପ୍ରଭୁସ୍ତତ୍ର ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲୀ ତ୍ଵିଵାମ୍ବୁଦଃ
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଚମକୁଥିବା ରୌପ୍ୟର ସହରକୁ ମଧ୍ୟ ମୟା ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଏଠିରେ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ନାମକ ରାଜା, ଯିଏ ବର୍ଷାମେଘ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ସେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ।
ସୁଵର୍ଣାଧିକୃତଂ ଯଚ୍ଚ ମଯେନ ଵିହିତଂ ପୁରମ୍ ସ୍ଵଯମେଵ ମଯସ୍ତତ୍ର ଗତସ୍ତଦଧିପଃ ପ୍ରଭୁଃ
ସୁନାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସହରକୁ ମୟା ନିଜେ ପ୍ରବେଶ କରି ତାହାର ମାଲିକ ହୋଇଥିଲେ।
ତାରକସ୍ଯ ପୁରଂ ତତ୍ର ଶତଯୋଜନମନ୍ତରମ୍ ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲିପୁରଂ ଚାପି ଶତଯୋଜନକେ ଽନ୍ତରେ
ତାରକଙ୍କ ସହର ଏଠିରେ ଥିଲା, ଯାହା ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରେ ଅଲଗା ଥିଲା; ଏହିପରି ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀଙ୍କ ସହର ମଧ୍ୟ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରେ ଥିଲା।
ମେରୁପର୍ଵତସଂକାଶଂ ମଯସ୍ଯାପି ପୁରଂ ମହତ୍ ପୁଷ୍ଯସଂଯୋଗମାତ୍ରେଣ କାଲେନ ସ ମଯଃ ପୁରା
ମୟାଙ୍କ ଏହି ବଡ଼ ସହର ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗରେ ଏହି ସହରକୁ ମୟା ପୂର୍ବେ ତିଆରି କରିଥିଲେ।
କୃତଵାଂସ୍ତ୍ରିପୁରଂ ଦୈତ୍ଯସ୍ ତ୍ରିନେତ୍ରଃ ପୁଷ୍ପକଂ ଯଥା ଯେନ ଯେନ ମଯୋ ଯାତି ପ୍ରକୁର୍ଵାଣଃ ପୁରଂ ପୁରାତ୍
ସେଇ ଦାନବ ତ୍ରିପୁରା ସହର ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଯେପରି ତ୍ରିନୟନ ଭଗବାନ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନ ତିଆରି କରିଥିଲେ; ମୟା ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ସେଠାରେ ସହର ତିଆରି କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରଶସ୍ତାସ୍ତତ୍ର ତତ୍ରୈଵ ଵାରୁଣ୍ଯାମାଲଯାଃ ସ୍ଵଯମ୍ ରୁକ୍ମରୂପ୍ଯାଯସାନାଂ ଚ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ଏଠି, ବାରୁଣୀ ଦିଗରେ, ସେଠାରେ ସହସ୍ର ସହସ୍ର ସୁନା, ଚାନ୍ଦି ଓ ଲୋହାର ଅନେକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମହଳ ଥିଲା।
ରତ୍ନାଚିତାନି ଶୋଭନ୍ତେ ପୁରାଣ୍ଯମରଵିଦ୍ଵିଷାମ୍ ପ୍ରାସାଦଶତଜୁଷ୍ଟାନି କୂଟାଗାରୋତ୍କଟାନି ଚ
ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହର ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ଶତ ଶତ ପ୍ରାସାଦ ଓ ଉଚ୍ଚ ମହଳରେ ଭରିଥିଲା।
ସର୍ଵେଷାଂ କାମଗାନି ସ୍ଯୁଃ ସର୍ଵଲୋକାତିଗାନି ଚ ସୋଦ୍ଯାନଵାପୀକୂପାନି ସପଦ୍ମସରଵନ୍ତି ଚ
ସମସ୍ତ ସହର ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା; ଏଠି ଉଦ୍ୟାନ, ଜଳାଶୟ, କୁଆଁ ଓ ପଦ୍ମରେ ଭରିଥିବା ହ୍ରଦ ଥିଲା।
ଅଶୋକଵନଭୂତାନି କୋକିଲାରୁତଵନ୍ତି ଚ ଚିତ୍ରଶାଲାଵିଶାଲାନି ଚତୁଃଶାଲୋତ୍ତମାନି ଚ
ଏଠି ଅଶୋକ ବନ ପରି ଉଦ୍ୟାନ, କୋକିଳର ମଧୁର ଡାକରେ ମୁହିଁଯାଇଥିଲା; ଚିତ୍ରଶାଳା ଓ ଚାରି ଦିଗରେ ଉଚ୍ଚ ମହଳ ଥିଲା।
ସପ୍ତାଷ୍ଟଦଶଭୌମାନି ସତ୍କୃତାନି ମଯେନ ଚ ବହୁଧ୍ଵଜପତାକାନି ସ୍ରଗ୍ଦାମାଲଂକୃତାନି ଚ
ଏଠି ସାତ, ଆଠ ଓ ଦଶ ତଳା ବଡ଼ ବଡ଼ ଗୃହ ମୟା ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଅନେକ ଧ୍ୱଜ, ପତାକା ଓ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
କିଙ୍କିଣୀଜାଲଶବ୍ଦାନି ଗନ୍ଧଵନ୍ତି ମହାନ୍ତି ଚ ସୁସଂଯୁକ୍ତୋପଲିପ୍ତାନି ପୁଷ୍ପନୈଵେଦ୍ଯଵନ୍ତି ଚ
ଏଠି କିଙ୍କିଣିର ଝଙ୍କାର, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ମହାନ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା; ସବୁଠାରେ ଭଲଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ଓ ଫୁଲ ଭୋଗ ଦିଆଯାଉଥିଲା।
ଯଜ୍ଞଧୂମାନ୍ଧକାରାଣି ସଂପୂର୍ଣକଲଶାନି ଚ ଗଗନାଵରଣାଭାନି ହଂସପଙ୍କ୍ତିନିଭାନି ଚ
ଏଠି ଯଜ୍ଞର ଧୂଆଁରେ ଅନ୍ଧାର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳଶ ରହିଥିଲା, ଆକାଶ ଆବରଣ ପରି ଓ ହଂସ ଶାରୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ପଙ୍କ୍ତୀକୃତାନି ରାଜନ୍ତେ ଗୃହାଣି ତ୍ରିପୁରେ ପୁରେ ମୁକ୍ତାକଲାପୈର୍ଲମ୍ବଦ୍ଭିର୍ ହସନ୍ତୀଵ ଶଶିଶ୍ରିଯମ୍
ତ୍ରିପୁରା ସହରର ଘରଗୁଡ଼ିକ ଶାରୀ ଶାରୀ ଲାଗିଥିଲା, ମୁକ୍ତାର ମାଳା ଝୁଲିଥିଲା, ଚନ୍ଦ୍ରର ଶୋଭା ପରି ହସୁଥିବା ପ୍ରତୀତି ହୋଇଥିଲା।
ମଲ୍ଲିକାଜାତିପୁଷ୍ପାଦ୍ଯୈର୍ ଗନ୍ଧଧୂପାଧିଵାସିତୈଃ ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିଯସୁଖୈର୍ନିତ୍ଯଂ ସମୈଃ ସତ୍ପୁରୁଷୈରିଵ
ଏଠି ମଲ୍ଲିକା, ଜାତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ, ଧୂପ ରହିଥିଲା; ପାଞ୍ଚଇନ୍ଦ୍ରିୟର ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଏଠି ସଦା ଥିଲା, ଏକଠି ଭଲ ଲୋକମାନେ ଯେପରି ରହନ୍ତି।
ହେମରାଜତଲୋହାଦ୍ଯମଣିରତ୍ନାଞ୍ଜନାଙ୍କିତାଃ ପ୍ରାକାରାସ୍ତ୍ରିପୁରେ ତସ୍ମିନ୍ ଗିରିପ୍ରାକାରସଂନିଭାଃ
ସେ ତିନିଟି ସହରର ପ୍ରାଚୀରଗୁଡ଼ିକୁ ସୁନା, ଚାଁଦି, ତାମ୍ବା ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିମୁକ୍ତାରେ ସଜାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପାହାଡ଼ ପ୍ରାଚୀର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଏକୈକସ୍ମିନ୍ପୁରେ ତସ୍ମିନ୍ ଗୋପୁରାଣାଂ ଶତଂ ଶତମ୍ ସପତାକାଧ୍ଵଜଵତାଂ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଗିରିଶୃଙ୍ଗଵତ୍
ସେହି ପ୍ରତ୍ୟେକ ସହରରେ ଶତଶତ ଦ୍ୱାର ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜ ଲହରାଉଥିଲା, ଏହା ପାହାଡ଼ର ଚୂଡ଼ା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।