ଗ୍ରାମଣ୍ଯୌ ରଥକୃତ୍ତସ୍ଯ ରଥୌଜାଶ୍ଚୈଵ ତାଵୁଭୌ ରକ୍ଷୋ ହେତିଃ ପ୍ରହେତିଶ୍ଚ ଯାତୁଧାନାଵୁଭୌ ଋତୌ
ରଥକାରମାନଙ୍କର ଦୁଇ ପ୍ରଧାନ ଓ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ରାକ୍ଷସ ହେତି ଓ ପ୍ରହେତି, ଏହି ଦୁଇ ଋତୁକାଳରେ ଯାତୁଧାନ।
ମଧୁମାଧଵଯୋର୍ହ୍ଯେଷ ଗଣୋ ଵସତି ଭାସ୍କରେ ଵସନ୍ଗ୍ରୀଷ୍ମେ ତୁ ଦ୍ଵୌ ମାସୌ ମିତ୍ରଶ୍ଚ ଵରୁଣଶ୍ଚ ଵୈ
ମଧୁ ଓ ମାଧବ ମାସରେ ଏହି ସମୂହ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ବସନ୍ତି; ଗ୍ରୀଷ୍ମର ଦୁଇ ମାସରେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ମଧ୍ୟ।
ଋଷୀ ଅତ୍ରିର୍ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ନାଗୌ ତକ୍ଷକରମ୍ଭକୌ ମେନକା ସହଜନ୍ଯା ଚ ହାହା ହୂହୂଶ୍ଚ ଗାଯକୌ
ଋଷି ଅତ୍ରି ଓ ବଶିଷ୍ଠ, ନାଗ ତକ୍ଷକ ଓ ରମ୍ଭକ, ମେନକା ଓ ସହଜନ୍ୟା, ଗାୟକ ହାହା ଓ ହୂହୂ।
ରଥଂତରଶ୍ଚ ଗ୍ରାମଣ୍ଯୌ ରଥକୃଚ୍ଚୈଵ ତାଵୁଭୌ ପୁରୁଷାଦୋ ଵଧଶ୍ଚୈଵ ଯାତୁଧାନୌ ତୁ ତୌ ସ୍ମୃତୌ
ରଥଅନ୍ତର ଓ ଦୁଇ ରଥକାର ପ୍ରଧାନ; ପୁରୁଷାଦ ଓ ବଧ, ଏହି ଦୁଇ ଯାତୁଧାନ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
ଏତେ ଵସନ୍ତି ଵୈ ସୂର୍ଯେ ମାସଯୋଃ ଶୁଚିଶୁକ୍ରଯୋଃ ତତଃ ସୂର୍ଯେ ପୁନଶ୍ଚାନ୍ଯା ନିଵସନ୍ତି ସ୍ମ ଦେଵତାଃ
ଏହିମାନେ ଶୁଚି ଓ ଶୁକ୍ର ନାମକ ଦୁଇଟି ମାସରେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ବସିଥାନ୍ତି; ପରେ ଆଉ କିଛି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଇନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚୈଵ ଵିଵସ୍ଵାଂଶ୍ଚ ଅଙ୍ଗିରା ଭୃଗୁରେଵ ଚ ଏଲାପତ୍ତ୍ରସ୍ତଥା ସର୍ପଃ ଶଙ୍ଖପାଲଶ୍ଚ ପନ୍ନଗଃ
ଇନ୍ଦ୍ର, ବିବସ୍ୱାନ୍, ଅଙ୍ଗିରା, ଭୃଗୁ, ଏଳାପତ୍ର, ସର୍ପ ଶଂଖପାଳ ଓ ପନ୍ନଗ ଏଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଵିଶ୍ଵାଵସୁସୁଷେଣୌ ଚ ପ୍ରାତଶ୍ଚୈଵ ରଥଶ୍ଚ ହି ପ୍ରମ୍ଲୋଚେତ୍ଯପ୍ସରାଶ୍ଚୈଵ ନିମ୍ରୋଚନ୍ତୀ ଚ ତେ ଉଭେ
ବିଶ୍ୱାବସୁ, ସୁଷେଣ, ପ୍ରାତ, ରଥ, ଏହିମାନେ ଓ ଅପ୍ସରା ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଓ ନିମ୍ରୋଚନ୍ତୀ, ଦୁହିଁଜଣେ ଏଠାରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ଯାତୁଧାନସ୍ତଥା ହେତିର୍ ଵ୍ଯାଘ୍ରଶ୍ଚୈଵ ତୁ ତାଵୁଭୌ ନଭସ୍ଯନଭସୋରେତୈର୍ ଵସନ୍ତଶ୍ଚ ଦିଵାକରେ
ଯାତୁଧାନ, ହେତି, ବ୍ୟାଘ୍ର ଓ ତାଉ, ନଭସ୍ୟ ଓ ନଭସ, ଏହିମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ମାସୌ ଦ୍ଵୌ ଦେଵତାଃ ସୂର୍ଯେ ଵସନ୍ତି ଚ ଶରଦୃତୌ ପର୍ଜନ୍ଯଶ୍ଚୈଵ ପୂଷା ଚ ଭରଦ୍ଵାଜଃ ସଗୌତମଃ
ଶରଦ୍ ଋତୁର ଦୁଇଟି ମାସରେ ପର୍ଜନ୍ୟ, ପୂଷା, ଭରଦ୍ୱାଜ ଓ ଗୌତମ ଦେବତାମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ବସନ୍ତି।
ଚିତ୍ରସେନଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ ତଥା ଵା ସୁରୁଚିଶ୍ଚ ଯଃ ଵିଶ୍ଵାଚୀ ଚ ଘୃତାଚୀ ଚ ଉଭେ ତେ ପୁଣ୍ଯଲକ୍ଷଣେ
ଗନ୍ଧର୍ବ ଚିତ୍ରସେନ, ସୁରୁଚି, ବିଶ୍ୱାଚୀ ଓ ଘୃତାଚୀ, ଦୁହିଁଜଣେ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଏଠାରେ ବସନ୍ତି।
ନାଗଶ୍ଚୈରାଵତଶ୍ଚୈଵ ଵିଶ୍ରୁତଶ୍ଚ ଧନଂଜଯଃ ସେନଜିଚ୍ଚ ସୁଷେଣଶ୍ଚ ସେନାନୀର୍ ଗ୍ରାମଣୀସ୍ ତଥା
ନାଗ ଏଇରାବତ, ବିଶ୍ରୁତ, ଧନଞ୍ଜୟ, ସେନାଜିତ, ସୁଷେଣ, ସେନାନୀ ଓ ଗ୍ରାମଣୀ ଏଠାରେ ବସନ୍ତି।
ଚାରୋ ଵାତଶ୍ଚ ଦ୍ଵାଵେତୌ ଯାତୁଧାନାଵୁଭୌ ସ୍ମୃତୌ ଵସନ୍ତ୍ଯେତେ ଚ ଵୈ ସୂର୍ଯେ ମାସଯୋଶ୍ଚ ତ୍ଵିଷୋର୍ଜଯୋଃ
ଚାର ଓ ବାତ, ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ଯାତୁଧାନ ଭାବେ ପରିଚିତ, ତ୍ୱିଷ ଓ ଉର୍ଜା ନାମକ ଦୁଇଟି ମାସରେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ବସନ୍ତି।
ହୈମନ୍ତିକୌ ଚ ଦ୍ଵୌ ମାସୌ ନିଵସନ୍ତି ଦିଵାକରେ ଅଂଶୋ ଭଗଶ୍ଚ ଦ୍ଵାଵେତୌ କଶ୍ଯପଶ୍ଚ କ୍ରତୁଶ୍ଚ ତୌ
ହେମନ୍ତ ଋତୁର ଦୁଇଟି ମାସରେ ଅଂଶ ଓ ଭଗ, କଶ୍ୟପ ଓ କ୍ରତୁ, ଦୁହିଁଜଣେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ବସନ୍ତି।
ଭୁଜଂଗଶ୍ଚ ମହାପଦ୍ମଃ ସର୍ପଃ କର୍କୋଟକସ୍ତଥା ଚିତ୍ରସେନଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵଃ ପୂର୍ଣାଯୁଶ୍ଚୈଵ ଗାଯନୌ
ମହାପଦ୍ମ ନାଗ, କର୍କୋଟକ ସର୍ପ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଚିତ୍ରସେନ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣାୟୁ, ଗାୟନ, ଦୁହିଁଜଣେ ଗାୟକ, ଏଠାରେ ବସନ୍ତି।
ଅପ୍ସରାଃ ପୂର୍ଵଚିତ୍ତିଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵା ହ୍ଯୁର୍ଵଶୀ ଚ ଯା ତାର୍କ୍ଷ୍ଯଶ୍ଚାରିଷ୍ଟନେମିଶ୍ଚ ସେନାନୀର୍ ଗ୍ରାମଣୀଶ୍ ଚ ତୌ
ଅପ୍ସରା ପୂର୍ବଚିତ୍ତି, ଗନ୍ଧର୍ବ ଉର୍ବଶୀ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଅରିଷ୍ଟନେମି, ସେନାନୀ ଓ ଗ୍ରାମଣୀ, ଦୁହିଁଜଣେ ଏଠାରେ ବସନ୍ତି।
ଵିଦ୍ଯୁତ୍ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ତାଵୁଗ୍ରୌ ଯାତୁଧାନୌ ତୁ ତୌ ସ୍ମୃତୌ ସହେ ଚୈଵ ସହସ୍ଯେ ଚ ଵସନ୍ତ୍ଯେତେ ଦିଵାକରେ
ବିଦ୍ୟୁତ୍ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାଉ, ଦୁହିଁଜଣେ ଭୟଙ୍କର ଯାତୁଧାନ, ସହେ ଓ ସହସ୍ୟ ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ବସନ୍ତି।
ତତସ୍ତୁ ଶିଶିରେ ଚାପି ମାସଯୋର୍ନିଵସନ୍ତି ତେ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜମଦଗ୍ନିର୍ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଶିଶିର ଋତୁର ଦୁଇଟି ମାସରେ ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବିଷ୍ଣୁ, ଜମଦଗ୍ନି ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏଠାରେ ବସନ୍ତି।
କାଦ୍ରଵେଯୌ ତଥା ନାଗୌ କମ୍ବଲାଶ୍ଵତରାଵୁଭୌ ଗନ୍ଧର୍ଵୌ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଶ୍ଚ ସୂର୍ଯଵର୍ଚାଶ୍ଚ ତାଵୁଭୌ
କାଦ୍ରବେୟ ଓ କମ୍ବଳ ଏବଂ ଅଶ୍ୱତର ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ଚ୍ଚାସ, ଦୁହିଁଜଣେ ଏଠାରେ ବସନ୍ତି।
ତିଲୋତ୍ତମାପ୍ସରାଶ୍ଚୈଵ ଦେଵୀ ରମ୍ଭା ମନୋରମା ଗ୍ରାମଣୀର୍ ଋତଜିଚ୍ଚୈଵ ସତ୍ଯଜିଚ୍ଚ ମହାବଲଃ
ଅପ୍ସରା ତିଲୋତ୍ତମା, ଦେବୀ ରମ୍ଭା, ମନୋରମା, ଗ୍ରାମଣୀ, ଋତଜିତ, ସତ୍ୟଜିତ ଓ ମହାବଳ ଏଠାରେ ବସନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମୋପେତଶ୍ଚ ଵୈ ରକ୍ଷୋ ଯଜ୍ଞୋପେତସ୍ତଥୈଵ ଚ ଇତ୍ଯେତେ ନିଵସନ୍ତି ସ୍ମ ଦ୍ଵୌ ଦ୍ଵୌ ମାସୌ ଦିଵାକରେ
ବ୍ରହ୍ମା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ରାକ୍ଷସ, ଏହି ଦୁହିଁଜଣେ ଦୁଇ ମାସ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ବସନ୍ତି।
ସ୍ଥାନାଭିମାନିନୋ ହ୍ଯେତେ ଗଣା ଦ୍ଵାଦଶ ସପ୍ତକାଃ ସୂର୍ଯମାପାଦଯନ୍ତ୍ଯେତେ ତେଜସା ତେଜ ଉତ୍ତମମ୍
ଏହି ଦ୍ୱାଦଶଟି ସପ୍ତକ ଗଣ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନ ଓ ଗର୍ବରେ ଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ତେଜ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଗ୍ରଥିତୈସ୍ତୁ ଵଚୋଭିଶ୍ଚ ସ୍ତୁଵନ୍ତି ଋଷଯୋ ରଵିମ୍ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସଶ୍ଚୈଵ ଗୀତନୃତ୍ଯୈରୁପାସତେ
ଗଠିତ ଶବ୍ଦରେ ଋଷିମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଵିଦ୍ଯାଗ୍ରାମଣିନୋ ଯକ୍ଷାଃ କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯାଭୀଷୁସଂଗ୍ରହମ୍ ସର୍ପାଃ ସର୍ପନ୍ତି ଵୈ ସୂର୍ଯେ ଯାତୁଧାନାନୁଯାନ୍ତି ଚ
ଯକ୍ଷମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରଧାନ, ଆବଶ୍ୟକ ଦାନସମ୍ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି; ସର୍ପମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ଚଳନ୍ତି, ଏବଂ ଯାତୁଧାନମାନଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଯାଆନ୍ତି।
ଵାଲଖିଲ୍ଯା ନଯନ୍ତ୍ଯସ୍ତଂ ପରିଵାର୍ଯୋଦଯାଦ୍ରଵିମ୍ ଏତେଷାମେଵ ଦେଵାନାଂ ଯଥାଵୀର୍ଯଂ ଯଥାତପଃ
ବାଳଖିଲ୍ୟମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଅସ୍ତମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଯାନ୍ତି; ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ଯଥାଯୋଗଂ ଯଥାଧର୍ମଂ ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂ ଯଥାବଲମ୍ ତଥା ତପତ୍ଯସୌ ସୂର୍ଯସ୍ ତେଷାମିଦ୍ଧସ୍ତୁ ତେଜସା
ଯେପରି ଏମାନେ ଏକତା, ଧର୍ମ, ସତ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଅଛନ୍ତି, ସେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଦହନ କରେ; ସେହି ତେଜ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ଭୂତାନାମଶୁଭଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯପୋହତି ସ୍ଵତେଜସା ମାନଵାନାଂ ଶୁଭୈର୍ହ୍ଯେତୈର୍ ହ୍ରିଯତେ ଦୁରିତଂ ତୁ ଵୈ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଅଶୁଭତା କୁ ଦୂର କରନ୍ତି; ମାନବମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଶୁଭ ଦେବମାନେ ଦୁଃଖ ହରିନ୍ତି।
ଦୁରିତଂ ଶୁଭଚାରାଣାଂ ଵ୍ଯପୋହନ୍ତି କ୍ଵଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍ ଏତେ ସହୈଵ ସୂର୍ଯେଣ ଭ୍ରମନ୍ତି ସାନୁଗା ଦିଵି
ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଦୁଃଖ କେବେ କେବେ ଏମାନେ ଦୂର କରନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ଏହି ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ଅନୁଚରମାନେ ସହ ଆକାଶରେ ଘୁରନ୍ତି।
ତପନ୍ତଶ୍ଚ ଜପନ୍ତଶ୍ଚ ହ୍ଲାଦଯନ୍ତଶ୍ଚ ଵୈ ପ୍ରଜାଃ ଗୋପାଯନ୍ତି ସ୍ମ ଭୂତାନି ଈହନ୍ତେ ହ୍ଯନୁକମ୍ପଯା
ଏମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଜପ କରୁଥିବା, ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନେ କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ଦୟାରେ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି।
ସ୍ଥାନାଭିମାନିନାଂ ହ୍ଯେତତ୍ ସ୍ଥାନଂ ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ଵୈ ଅତୀତାନାଗତାନାଂ ଚ ଵର୍ତନ୍ତେ ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଚ ଯେ
ଯେଉଁମାନେ ସ୍ଥାନର ଅଧିପତି, ସେମାନଙ୍କର ଏହି ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଅଛି—ଅତୀତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ।
ଏଵଂ ଵସନ୍ତି ଵୈ ସୂର୍ଯେ ସପ୍ତକାସ୍ତେ ଚତୁର୍ଦଶ ଚତୁର୍ଦଶେଷୁ ଵର୍ତନ୍ତେ ଗଣା ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ଵୈ
ଏଭଳି ସାତଟି ଗୋଷ୍ଠୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ବସନ୍ତି, ଏବଂ ମୋଟ ଚଉଦଟି ଅଛି; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚଉଦଟି ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଏହି ଦେବମାନେ ଅଛନ୍ତି।