ସ୍ଵପ୍ନମେଵଂ ସ ରାଜର୍ଷିର୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଵିକ୍ରମଃ ପ୍ରତ୍ଯୂଷକାଲେ ଵିଧିଵତ୍ ସ୍ନାତଃ ସ ପ୍ରଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ସ୍ୱପ୍ନରେ ଏଭଳି ଦେଖି, ରାଜା ଅନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଥିବା ମୁନି, ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ବିଧିମତ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
କୃତକୃତ୍ଯୋ ଯଥାକାମଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଜନାର୍ଦନମ୍ ଦଦର୍ଶାତ୍ରିଂ ମୁନିଂ ରାଜା ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ତପସାଂ ନିଧିମ୍
ନିଜ କାମନା ପୂରଣ କରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଯଥାଇଚ୍ଛା ପୂଜା କରି, ରାଜା ଅତ୍ରି ମୁନିଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ ଦେଖିଲେ, ତପସ୍ୟାର ଧାରା।
ସ୍ଵପ୍ନଂ ତୁ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ନ୍ଯଵେଦଯତ ଧାର୍ମିକଃ ତତଃ ଶୁଶ୍ରାଵ ଵଚନଂ ଦେଵତାନାଂ ସମୀରିତମ୍
ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବଦେବଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ କଥା ଜଣାଇଲେ; ପରେ ସେ ଦେବତାମାନେ କହିଥିବା ଉକ୍ତି ଶୁଣିଲେ।
ଏଵମେତନ୍ମହୀପାଲ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ଏଵଂ ପ୍ରସାଦଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଦେଵଦେଵାଜ୍ଜନାର୍ଦନାତ୍
ଏହିପରି ହେଲା, ରାଜା; ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦନଙ୍କର କୃପା ମିଳିଥିବା ପରେ—
କୃତଦେଵାର୍ଚନୋ ରାଜା ତଥା ହୁତହୁତାଶନଃ ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ତୋ ଽସୌ ଵରଦାନେନ କେଶଵାତ୍
ରାଜା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, କେଶବଙ୍କର ଦିଆ ଦାନରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଲେ।
ତସ୍ଯାଶ୍ରମସ୍ଯୋତ୍ତରତସ୍ ତ୍ରିପୁରାରିନିଷେଵିତଃ ନାନାରତ୍ନମଯୈଃ ଶୃଙ୍ଗୈଃ କଲ୍ପଦ୍ରୁମସମନ୍ଵିତୈଃ
ସେ ଆଶ୍ରମର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ତ୍ରିପୁରାରିଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତ ଏକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହାର ଶୃଙ୍ଗଗୁଡିକ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ କଳ୍ପବୃକ୍ଷରେ ଭରିଆ।
ମଧ୍ଯେ ହିମଵତଃ ପୃଷ୍ଠେ କୈଲାସୋ ନାମ ପର୍ଵତଃ ତସ୍ମିନ୍ନିଵସତି ଶ୍ରୀମାନ୍ କୁବେରଃ ସହ ଗୁହ୍ଯକୈଃ
ହିମାଳୟର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ତାହାର ପିଠରେ, କୈଳାସ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଅଛି; ସେଠି ଶ୍ରୀମାନ୍ କୁବେର ଗୁହ୍ୟକମାନେ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି।
ଅପ୍ସରୋ ଽନୁଗୁପ୍ତୋ ରାଜା ମୋଦତେ ହ୍ଯଲକାଧିପଃ କୈଲାସପାଦସମ୍ଭୂତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଶୀତଜଲଂ ଶୁଭମ୍
ଅପ୍ସରାମାନେ ଅଟକାଇ ନପାରି, ଅଲକାର ରାଜା ସେଠି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; କୈଳାସ ପାଦରେ ପବିତ୍ର, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ଶୀତଳ ଜଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ମନ୍ଦୋଦକଂ ନାମ ସରଃ ପଯସ୍ତୁ ଦଧିସଂନିଭମ୍ ତସ୍ମାତ୍ ପ୍ରଵହତେ ଦିଵ୍ଯା ନଦୀ ମନ୍ଦାକିନୀ ଶୁଭା
ସେଠି ମଣ୍ଡୋଦକ ନାମକ ଏକ ସରୋବର ଅଛି, ଯାହାର ଜଳ ଦୁଧ ଓ ଦହି ପରି; ଏଠାରୁ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀ ବହିଯାଏ।
ଦିଵ୍ଯଂ ଚ ନନ୍ଦନଂ ତତ୍ର ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ମହଦ୍ଵନମ୍ ପ୍ରାଗୁତ୍ତରେଣ କୈଲାସାଦ୍ ଦିଵ୍ଯଂ ସୌଗନ୍ଧିକଂ ଗିରିମ୍
ସେଠି, ସରୋବର ତୀରରେ, ଦିବ୍ୟ ନନ୍ଦନ ନାମକ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି; କୈଳାସର ପୂର୍ବ-ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଦିବ୍ୟ ସୌଗନ୍ଧିକ ପାହାଡ଼ ଅଛି।
ସର୍ଵଧାତୁମଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସୁଵେଲଂ ପର୍ଵତଂ ପ୍ରତି ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭୋ ନାମ ଗିରିଃ ଯଃ ଶୁଭ୍ରୋ ରତ୍ନସଂନିଭଃ
ସମସ୍ତ ଧାତୁରେ ତିଆରି ଦିବ୍ୟ ସୁବେଳ ପାହାଡ଼ ଅଛି; ଏହା ସାମ୍ନାରେ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ନାମକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ରତ୍ନ ପରି ଧଳା ଚମକୁଛି।
ତତ୍ସମୀପେ ସରୋ ଦିଵ୍ଯମ୍ ଅଚ୍ଛୋଦଂ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଭଵତେ ଦିଵ୍ଯା ନଦୀ ହ୍ଯଚ୍ଛୋଦକା ଶୁଭା
ସେଠି ନିକଟରେ ଆଚ୍ଛୋଦ ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦିବ୍ୟ ସରୋବର ଅଛି; ଏଠାରୁ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ପବିତ୍ର ଆଚ୍ଛୋଦକା ନଦୀ ବହିଯାଏ।
ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ଵନଂ ଦିଵ୍ଯଂ ମହଚ୍ଚୈତ୍ରରଥଂ ଶୁଭମ୍ ତସ୍ମିନ୍ଗିରୌ ନିଵସତି ମଣିଭଦ୍ରଃ ସହାନୁଗଃ
ସରୋବର ତୀରରେ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ବଡ଼ ଚୈତ୍ରରଥ ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି; ସେଇ ପାହାଡ଼ରେ ମଣିଭଦ୍ର ତାଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି।
ଯକ୍ଷସେନାପତିଃ କ୍ରୂରୋ ଗୁହ୍ଯକୈଃ ପରିଵାରିତଃ ପୁଣ୍ଯା ମନ୍ଦାକିନୀ ନାମ ନଦୀ ହ୍ଯଚ୍ଛୋଦକା ଶୁଭା
ଯକ୍ଷମାନଙ୍କର କ୍ରୂର ସେନାପତି ଗୁହ୍ୟକମାନେ ସହିତ ଘିରି ରହିଛନ୍ତି; ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀ ସେଠି ବହିଯାଏ।
ମହୀମଣ୍ଡଲମଧ୍ଯେ ତୁ ପ୍ରଵିଷ୍ଟେ ତୁ ମହୋଦଧିମ୍ କୈଲାସଦକ୍ଷିଣେ ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ଶିଵଂ ସର୍ଵୌଷଧିଂ ଗିରିମ୍
ପୃଥିବୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ଯେଉଁଠି ବଡ଼ ସାଗର ପ୍ରବେଶ କରିଛି, କୈଳାସର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଶିବ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଔଷଧିରେ ଭରିଆ।
ମନଃଶିଲାମଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସୁଵେଲଂ ପର୍ଵତଂ ପ୍ରତି ଲୋହିତୋ ହେମଶୃଙ୍ଗସ୍ତୁ ଗିରିଃ ସୂର୍ଯପ୍ରଭୋ ମହାନ୍
ମନ:ଶିଳାରେ ତିଆରି ଦିବ୍ୟ ସୁବେଳ ପାହାଡ଼ ଅଛି; ଏହା ସାମ୍ନାରେ ଲାଲ୍ ଏବଂ ସୁନା ଶୃଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ ବଡ଼ ସୂର୍ୟପ୍ରଭା ପାହାଡ଼ ଅଛି।
ତସ୍ଯ ପାଦେ ମହଦ୍ଦିଵ୍ଯଂ ଲୋହିତଂ ସୁମହତ୍ସରଃ ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଭଵତେ ପୁଣ୍ଯୋ ଲୌହିତ୍ଯଶ୍ଚ ନଦୋ ମହାନ୍
ଏହାର ପାଦରେ ବଡ଼ ଦିବ୍ୟ ଲାଲ୍ ସରୋବର ଅଛି; ଏଠାରୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରବଳ ଲୌହିତ୍ୟ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଦିଵ୍ଯାରଣ୍ଯଂ ଵିଶୋକଂ ଚ ତସ୍ଯ ତୀରେ ମହଦ୍ଵନମ୍ ତସ୍ମିନ୍ଗିରୌ ନିଵସତି ଯକ୍ଷୋ ମଣିଧରୋ ଵଶୀ
ସରୋବର ତୀରରେ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ବିନା ଦୁଃଖର ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି; ସେଇ ପାହାଡ଼ରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଯକ୍ଷ ମଣିଧର ବସିଛନ୍ତି।
ସୌମ୍ଯୈଃ ସୁଧାର୍ମିକୈଶ୍ଚୈଵ ଗୁହ୍ଯକୈଃ ପରିଵାରିତଃ କୈଲାସାତ୍ପଶ୍ଚିମୋଦୀଚ୍ଯାଂ କକୁଦ୍ମାନୌଷଧୀଗିରିଃ
ସେ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ସୁଧାର୍ମିକ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ସହିତ ଘିରି ରହିଛନ୍ତି; କୈଳାସର ପଶ୍ଚିମ-ଉତ୍ତର ଦିଗରେ କକୁଦ୍ମାନ ଔଷଧି ପାହାଡ଼ ଅଛି।
କକୁଦ୍ମତି ଚ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଉତ୍ପତ୍ତିଶ୍ଚ କକୁଦ୍ମିନଃ ତଦଞ୍ଜନଂ ତ୍ରୈକକୁଦଂ ଶୈଲଂ ତ୍ରିକକୁଦଂ ପ୍ରତି
କକୁଦ୍ମାନ ପାହାଡ଼ରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ କକୁଦ୍ମିନଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଛି; ସେଠି ଅଞ୍ଜନ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଏବଂ ତିନି ଶୃଙ୍ଗର ତ୍ରିକକୁଦ ପାହାଡ଼ ଅଛି।
ସର୍ଵଧାତୁମଯସ୍ତତ୍ର ସୁମହାନ୍ଵୈଦ୍ଯୁତୋ ଗିରିଃ ତସ୍ଯ ପାଦେ ମହଦ୍ଦିଵ୍ଯଂ ମାନସଂ ସିଦ୍ଧସେଵିତମ୍
ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଗଠିତ ଏକ ବଡ଼ ଆଗ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ପାହାଡ଼ ଅଛି । ଏହାର ପାଦରେ ବଡ଼ ଦିବ୍ୟ ମାନସ ସରୋବର ଅଛି, ଯାହାକୁ ସିଦ୍ଧଗଣ ଆସି ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି ।
ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଭଵତେ ପୁଣ୍ଯା ସରଯୂର୍ଲୋକପାଵନୀ ଯସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ଵନଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଵୈଭ୍ରାଜଂ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ସେଠାରୁ ପବିତ୍ର ସରୟୂ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ । ଏହାର ତୀରରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟ ଅଛି, ଯାହାକୁ ବୈଭ୍ରାଜ ଅଟ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ ।
କୁବେରାନୁଚରସ୍ତସ୍ମିନ୍ ପ୍ରହେତିତନଯୋ ଵଶୀ ବ୍ରହ୍ମଧାତା ନିଵସତି ରାକ୍ଷସୋ ଽନନ୍ତଵିକ୍ରମଃ
ସେଠାରେ କୁବେରଙ୍କ ସେବକ, ପ୍ରହେତିତଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିଥିବା ବ୍ରହ୍ମଧାତା ନାମକ ରାକ୍ଷସ ନିବାସ କରେ ।
କୈଲାସାତ୍ପଶ୍ଚିମାମାଶାଂ ଦିଵ୍ଯଃ ସର୍ଵୌଷଧିଗିରିଃ ଵରୁଣଃ ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ରୁକ୍ମଧାତୁଵିଭୂଷିତଃ
କୈଳାସ ପାହାଡ଼ର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ସମସ୍ତ ଔଷଧିର ଦିବ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଭାବରେ ବରୁଣ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସୁନା ତତ୍ତ୍ୱରେ ଭରିତ ।
ଭଵସ୍ଯ ଦଯିତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପର୍ଵତୋ ହୈମସଂନିଭଃ ଶାତକୌମ୍ଭମଯୈର୍ଦିଵ୍ଯୈଃ ଶିଲାଜାଲୈଃ ସମାଚିତଃ
ଭବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ଶ୍ରୀମୟ, ଏହି ପାହାଡ଼ ସୁନା ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ଦିବ୍ୟ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ଶିଳା ଓ ଧାତୁରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ।
ଶତସଙ୍ଖ୍ଯୈସ୍ ତାପନୀଯୈଃ ଶୃଙ୍ଗୈର୍ଦିଵମିଵୋଲ୍ଲିଖନ୍ ଶୃଙ୍ଗଵାନ୍ସୁମହାଦିଵ୍ଯୋ ଦୁର୍ଗଃ ଶୈଲୋ ମହାଚିତଃ
ସେହି ପାହାଡ଼ରେ ଶତ ଶତ ତାପନୀୟ ସୁନା ଶିଖର ଅଛି, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରିଙ୍ଗବାନ୍ ନାମକ ବଡ଼ ଦିବ୍ୟ ଓ ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼ ଆକାଶକୁ ବିଦୂରି ଦେଖାଯାଏ ।
ତସ୍ମିନ୍ଗିରୌ ନିଵସତି ଗିରିଶୋ ଧୂମ୍ରଲୋହିତଃ ତସ୍ଯ ପାଦାତ୍ପ୍ରଭଵତି ଶୈଲୋଦଂ ନାମ ତତ୍ସରଃ
ସେହି ପାହାଡ଼ରେ ଗିରିଶ ଧୂମ୍ରଲୋହିତ ନିବାସ କରନ୍ତି । ଏହାର ପାଦରୁ ଶୈଲୋଦ ନାମକ ସରୋବର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଭଵତେ ପୁଣ୍ଯା ନଦୀ ଶୈଲୋଦକା ଶୁଭା ସା ଚକ୍ଷୁସୀ ତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ପଶ୍ଚିମୋଦଧିମ୍
ସେହି ସରୋବରରୁ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଶୈଲୋଦକା ନଦୀ ବହିଯାଏ । ସେ ଦୁଇ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଚକ୍ଷୁଷୀ ନଦୀ ପଶ୍ଚିମ ସାଗରକୁ ଯାଏ ।
ଅସ୍ତ୍ଯୁତ୍ତରେଣ କୈଲାସାଚ୍ ଛିଵଃ ସର୍ଵୌଷଧୋ ଗିରିଃ ଗୌରଂ ତୁ ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ହରିତାଲମଯଂ ପ୍ରତି
କୈଳାସର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପବିତ୍ର ସର୍ବଔଷଧ ପାହାଡ଼ ଅଛି । ଏହାକୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଗୌର ଓ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ହରିତାଳ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଗଠିତ ପାହାଡ଼ ଅଛି ।
ହିରଣ୍ଯଶୃଙ୍ଗଃ ସୁମହାଦିଵ୍ଯୌଷଧିମଯୋ ଗିରିଃ ତସ୍ଯ ପାଦେ ମହଦ୍ଦିଵ୍ଯଂ ସରଃ କାଞ୍ଚନଵାଲୁକମ୍
ହିରଣ୍ୟଶ୍ରିଙ୍ଗ ନାମକ ବଡ଼ ଦିବ୍ୟ ଔଷଧିରେ ଭରିତ ପାହାଡ଼ ଅଛି । ଏହାର ପାଦରେ ବଡ଼ ଦିବ୍ୟ କାଞ୍ଚନ ଚାଲିରେ ଭରିତ ସରୋବର ଅଛି ।