କ୍ଵଚିଚ୍ ଚ ଦଦୃଶେ ରାଜା ଲତାଗୃହଗତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ମଣ୍ଡଯନ୍ତୀଃ ସ୍ଵଗାତ୍ରାଣି କାନ୍ତସଂନ୍ଯସ୍ତମାନସାଃ
ଅନ୍ୟଏଠାରେ ରାଜା ଦେଖିଲେ, ଲତାମଣ୍ଡପରେ ଥିବା ମହିଳାମାନେ ନିଜ ଦେହକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ଭାବନାରେ ଲୀନ ଥିଲା।
କାଚିଦ୍ ଆଦର୍ଶନକରା ଵ୍ଯଗ୍ରା ଦୂତୀମୁଖୋଦ୍ଗତମ୍ ଶୃଣ୍ଵତୀ କାନ୍ତଵଚନମ୍ ଅଧିକା ତୁ ତଥା ବଭୌ
କେହି ଜଣେ ଯୁବତୀ ହାତରେ ଆଇନା ଧରି ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ, ଦୂତୀ ମୁଖରୁ ଆସୁଥିବା ପ୍ରିୟଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣୁଥିଲେ, ଏହାରେ ସେ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଉଥିଲେ।
କାଚିତ୍ ସତ୍ଵରିତା ଦୂତ୍ଯା ଭୂଷଣାନାଂ ଵିପର୍ଯଯମ୍ କୁର୍ଵାଣା ନୈଵ ବୁବୁଧେ ମନ୍ମଥାଵିଷ୍ଟଚେତନା
ଏକ ଅନ୍ୟା, ତାଙ୍କର ଦୂତୀ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ, ଭୂଷଣ ବଦଳାଉଥିବା ବେଳେ ପ୍ରେମରେ ଏମିତି ଲୀନ ଥିଲେ ଯେ, ସେ କଣ କରୁଛନ୍ତି ତାହା ମଧ୍ୟ ଜଣା ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ।
ଵାଯୁନୁନ୍ନାତିସୁରଭିକୁସୁମୋତ୍କରମଣ୍ଡିତେ କାଚିତ୍ପିବନ୍ତୀ ଦଦୃଶେ ମୈରେଯଂ ନୀଲଶାଦ୍ଵଲେ
ବାତାସରେ ହଲୁଚୁଆ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲର ଗୁଛରେ ଭରିଥିବା ନୀଳ ଘାସର ମାଠରେ ଏକ ନାରୀ ମଦିରା ପିଉଥିବା ଦେଖାଗଲେ।
ପାଯଯାମାସ ରମଣଂ ସ୍ଵଯଂ କାଚିଦ୍ଵରାଙ୍ଗନା କାଚିତ୍ପପୌ ଵରାରୋହା କାନ୍ତପାଣିସମର୍ପିତମ୍
ଏକ ସୁନ୍ଦର ଜନାନୀ ନିଜେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟପତିକୁ ପାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଲେ; ଅନ୍ୟ ଜଣେ ରମଣୀ, ଯେଉଁଠାରେ ଶୋଭା ଅଧିକ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କର ହାତରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପାନ ପିଲେ।
କାଚିତ୍ସ୍ଵନେତ୍ରଚପଲନୀଲୋତ୍ପଲଯୁତଂ ପଯଃ ପୀତ୍ଵା ପପ୍ରଚ୍ଛ ରମଣଂ କ୍ଵ ଗତେ ତେ ମମୋତ୍ପଲେ
ଏକ ଅପସରା ନିଜ ଚକ୍ଷୁର ଚପଳ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ନୀଳ ଉତ୍ପଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଦୁଧ ପିଇ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ମୋ ଉତ୍ପଳ, ତୁମେ କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲା?'
ତ୍ଵଯୈଵ ପୀତୌ ତୌ ନୂନମ୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ରମଣେନ ସା ତଥା ଵିଦିତ୍ଵା ମୁଗ୍ଧତ୍ଵାଦ୍ ବଭୂଵ ଵ୍ରୀଡିତା ଭୃଶମ୍
ପ୍ରିୟପତି କହିଲେ, 'ତୁମେ ନିଜେ ଦୁଇଟି ପାନ ପିଇଛ,' ଏହା ଜାଣି ଅପସରା ନିଜ ଭୋଳାପଣରୁ ବହୁତ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
କାଚିତ୍କାନ୍ତାର୍ପିତଂ ସୁଭ୍ରୂଃ କାନ୍ତପୀତାଵଶେଷିତମ୍ ସଵିଶେଷରସଂ ପାନଂ ପପୌ ମନ୍ମଥଵର୍ଧନମ୍
ଏକ ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁତି ଥିବା ଜନାନୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କର ଦିଆଯାଇଥିବା, ଅତିଶୟ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଏବଂ ରତିବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା ପାନର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ ପିଲେ।
ଆପାନଗୋଷ୍ଠୀଷୁ ତଥା ତାସାଂ ସ ନରପୁଂଗଵଃ ଶୁଶ୍ରାଵ ଵିଵିଧଂ ଗୀତଂ ତନ୍ତ୍ରୀସ୍ଵରଵିମିଶ୍ରିତମ୍
ସେ ସମୟରେ ପାନ ମଣ୍ଡଳୀରେ, ସେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କଠାରୁ ବିଭିନ୍ନ ଗୀତ ଶୁଣିଲେ, ଯାହା ତନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱର ସହିତ ମିଶିଥିଲା।
ପ୍ରଦୋଷସମଯେ ତାଶ୍ଚ ଦେଵଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ ରାଜନ୍ସଦୋପନୃତ୍ଯନ୍ତି ନାନାଵାଦ୍ଯପୁରଃସରାଃ
ସାନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ, ରାଜା, ସେ ଅପସରାମାନେ ବହୁ ଶବ୍ଦ ଉପକରଣ ସହିତ ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଯାମମାତ୍ରେ ଗତେ ରାତ୍ରୌ ଵିନିର୍ଗତ୍ଯ ଗୁହାମୁଖାତ୍ ଆଵସନ୍ସଂଯୁତାଃ କାନ୍ତୈଃ ପରର୍ଦ୍ଧିରଚିତାଂ ଗୁହାମ୍
ରାତିର ଏକ ଯାମ ଯିବା ପରେ, ସେମାନେ ଗୁହା ମୁହଁରୁ ବାହାରି ଆସି, ପ୍ରିୟଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଭବ୍ୟ ଶୋଭାରେ ଶୋଭିତ ଗୁହାରେ ବସିଲେ।
ନାନାଗନ୍ଧାନ୍ଵିତଲତାଂ ନାନାଗନ୍ଧସୁଗନ୍ଧିନୀମ୍ ନାନାଵିଚିତ୍ରଶଯନାଂ କୁସୁମୋତ୍କରମଣ୍ଡିତାମ୍
ସେ ଗୁହା ବିଭିନ୍ନ ଗନ୍ଧ ଥିବା ଲତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ଗନ୍ଧର ସୁଗନ୍ଧିରେ ମନ୍ମୋହିତ, ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ଶୟନ ଏବଂ ଫୁଲର ତୁଳା ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିଲା।
ଏଵମ୍ ଅପ୍ସରସାଂ ପଶ୍ଯନ୍ କ୍ରୀଡିତାନି ସ ପର୍ଵତେ ତପସ୍ତେପେ ମହାରାଜନ୍ କେଶଵାର୍ପିତମାନସଃ
ଏଭଳି ପର୍ବତରେ ଅପସରାମାନଙ୍କର କ୍ରୀଡା ଦେଖି, ସେ ମହାରାଜା କେଶବଙ୍କୁ ମନ ଦେଇ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ।
ତମୂଚୁର୍ନୃପତିଂ ଗତ୍ଵା ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ ରାଜନ୍ସ୍ଵର୍ଗୋପମଂ ଦେଶମ୍ ଇମଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଽସ୍ଯରିଂଦମ
ତାପରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପସରାମାନଙ୍କ ଦଳ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, 'ରାଜା, ଶତ୍ରୁ ଜୟ କରିଥିବା, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗ ସମାନ ଏହି ଦେଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇଛ।'
ଵଯଂ ହି ତେ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମୋ ମନସଃ କାଙ୍କ୍ଷିତାନ୍ଵରାନ୍ ତାନାଦାଯ ଗୃହଂ ଗଚ୍ଛ ତିଷ୍ଠେହ ଯଦି ଵା ପୁନଃ
'ଆମେ ତୁମକୁ ମନରେ ଚାହିଁଥିବା ଭଲ ଦେବା, ସେଗୁଡିକୁ ନେଇ ଘରକୁ ଫେରିଯାଅ, କିମ୍ବା ଚାହିଲେ ପୁଣି ଏଠାରେ ରୁହ।'
ଅମୋଘଦର୍ଶନାଃ ସର୍ଵେ ଭଵନ୍ତସ୍ତ୍ଵମିତୌଜସଃ ଵରଂ ଵିତରତାଦ୍ଯୈଵ ପ୍ରସାଦଂ ମଧୁସୂଦନାତ୍
'ତୁମେ ଏଠାରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଆଜି ମଧୁସୂଦନଙ୍କର କୃପାରେ ଏକ ଭଲ ଦେବା ଦିଅ।'
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତ୍ଯଥୋକ୍ତସ୍ତୈଃ ସ ତୁ ରାଜା ପୁରୂରଵାଃ ତତ୍ରୋଵାସ ସୁଖୀ ମାସଂ ପୂଜଯାନୋ ଜନାର୍ଦନମ୍
ସେମାନେ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ରାଜା ପୁରୁରବା କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ,' ଏବଂ ସେ ଏଠାରେ ଏକ ମାସ ସୁଖରେ ରହିଲେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି।
ପ୍ରିଯ ଏଵ ସଦୈଵାସୀଦ୍ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ନୃପଃ ତୁତୋଷ ସ ଜନୋ ରାଜ୍ଞସ୍ ତସ୍ଯାଲୌଲ୍ଯେନ କର୍ମଣା
ରାଜା ସଦା ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପସରାମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଲୋଭ ନଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜନମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।
ଫାଲ୍ଗୁନାମଲପକ୍ଷାନ୍ତେ ରାଜା ସ୍ଵପ୍ନେ ପୁରୂରଵାଃ ତସ୍ଯୈଵ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶ୍ରୁତଵାନ୍ଗଦିତଂ ଶୁଭମ୍
ଫାଲ୍ଗୁନ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଶେଷରେ, ରାଜା ପୁରୁରବା ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଏହି ଦେବଦେବଙ୍କର ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣିଲେ।
ରାତ୍ର୍ଯାମସ୍ଯାଂ ଵ୍ଯତୀତାଯାମ୍ ଅତ୍ରିଣା ତ୍ଵଂ ସମେଷ୍ଯସି ତେନ ରାଜନ୍ସମାଗମ୍ଯ କୃତକୃତ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯସି
'ଏହି ରାତିର ଏକ ଯାମ ଯିବା ପରେ, ତୁମେ ଅତ୍ରିଙ୍କ ସହିତ ମିଳିବା; ରାଜା, ତାଙ୍କ ସହିତ ମିଳି ତୁମର କାମନା ପୂରଣ ହେବ।'
ସ୍ଵପ୍ନମେଵଂ ସ ରାଜର୍ଷିର୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଵିକ୍ରମଃ ପ୍ରତ୍ଯୂଷକାଲେ ଵିଧିଵତ୍ ସ୍ନାତଃ ସ ପ୍ରଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ସ୍ୱପ୍ନରେ ଏଭଳି ଦେଖି, ରାଜା ଅନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଥିବା ମୁନି, ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ବିଧିମତ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
କୃତକୃତ୍ଯୋ ଯଥାକାମଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଜନାର୍ଦନମ୍ ଦଦର୍ଶାତ୍ରିଂ ମୁନିଂ ରାଜା ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ତପସାଂ ନିଧିମ୍
ନିଜ କାମନା ପୂରଣ କରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଯଥାଇଚ୍ଛା ପୂଜା କରି, ରାଜା ଅତ୍ରି ମୁନିଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ ଦେଖିଲେ, ତପସ୍ୟାର ଧାରା।
ସ୍ଵପ୍ନଂ ତୁ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ନ୍ଯଵେଦଯତ ଧାର୍ମିକଃ ତତଃ ଶୁଶ୍ରାଵ ଵଚନଂ ଦେଵତାନାଂ ସମୀରିତମ୍
ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବଦେବଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ କଥା ଜଣାଇଲେ; ପରେ ସେ ଦେବତାମାନେ କହିଥିବା ଉକ୍ତି ଶୁଣିଲେ।
ଏଵମେତନ୍ମହୀପାଲ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ଏଵଂ ପ୍ରସାଦଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଦେଵଦେଵାଜ୍ଜନାର୍ଦନାତ୍
ଏହିପରି ହେଲା, ରାଜା; ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦନଙ୍କର କୃପା ମିଳିଥିବା ପରେ—
କୃତଦେଵାର୍ଚନୋ ରାଜା ତଥା ହୁତହୁତାଶନଃ ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ତୋ ଽସୌ ଵରଦାନେନ କେଶଵାତ୍
ରାଜା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, କେଶବଙ୍କର ଦିଆ ଦାନରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଲେ।
ତସ୍ଯାଶ୍ରମସ୍ଯୋତ୍ତରତସ୍ ତ୍ରିପୁରାରିନିଷେଵିତଃ ନାନାରତ୍ନମଯୈଃ ଶୃଙ୍ଗୈଃ କଲ୍ପଦ୍ରୁମସମନ୍ଵିତୈଃ
ସେ ଆଶ୍ରମର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ତ୍ରିପୁରାରିଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତ ଏକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହାର ଶୃଙ୍ଗଗୁଡିକ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ କଳ୍ପବୃକ୍ଷରେ ଭରିଆ।
ମଧ୍ଯେ ହିମଵତଃ ପୃଷ୍ଠେ କୈଲାସୋ ନାମ ପର୍ଵତଃ ତସ୍ମିନ୍ନିଵସତି ଶ୍ରୀମାନ୍ କୁବେରଃ ସହ ଗୁହ୍ଯକୈଃ
ହିମାଳୟର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ତାହାର ପିଠରେ, କୈଳାସ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଅଛି; ସେଠି ଶ୍ରୀମାନ୍ କୁବେର ଗୁହ୍ୟକମାନେ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି।
ଅପ୍ସରୋ ଽନୁଗୁପ୍ତୋ ରାଜା ମୋଦତେ ହ୍ଯଲକାଧିପଃ କୈଲାସପାଦସମ୍ଭୂତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଶୀତଜଲଂ ଶୁଭମ୍
ଅପ୍ସରାମାନେ ଅଟକାଇ ନପାରି, ଅଲକାର ରାଜା ସେଠି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; କୈଳାସ ପାଦରେ ପବିତ୍ର, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ଶୀତଳ ଜଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ମନ୍ଦୋଦକଂ ନାମ ସରଃ ପଯସ୍ତୁ ଦଧିସଂନିଭମ୍ ତସ୍ମାତ୍ ପ୍ରଵହତେ ଦିଵ୍ଯା ନଦୀ ମନ୍ଦାକିନୀ ଶୁଭା
ସେଠି ମଣ୍ଡୋଦକ ନାମକ ଏକ ସରୋବର ଅଛି, ଯାହାର ଜଳ ଦୁଧ ଓ ଦହି ପରି; ଏଠାରୁ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀ ବହିଯାଏ।
ଦିଵ୍ଯଂ ଚ ନନ୍ଦନଂ ତତ୍ର ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ମହଦ୍ଵନମ୍ ପ୍ରାଗୁତ୍ତରେଣ କୈଲାସାଦ୍ ଦିଵ୍ଯଂ ସୌଗନ୍ଧିକଂ ଗିରିମ୍
ସେଠି, ସରୋବର ତୀରରେ, ଦିବ୍ୟ ନନ୍ଦନ ନାମକ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି; କୈଳାସର ପୂର୍ବ-ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଦିବ୍ୟ ସୌଗନ୍ଧିକ ପାହାଡ଼ ଅଛି।