କାନ୍ତଂ ଚ ତାଡଯାମାସ ଜାତଖେଦା ଵରାଙ୍ଗନା ଅଦୃଶ୍ଯତ ଵରାରୋହା ଶ୍ଵାସନୃତ୍ଯତ୍ପଯୋଧରା
ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ଜଣେ ନାରୀ, କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟତମଙ୍କୁ ଚୁମ୍ବନ କଲେ; ସେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ଦୀପ୍ତିମାନ ରୂପରେ, ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଭାସିତ ଅଂଶ ଶ୍ୱାସରେ ଉଠିଉଠି ନାଚୁଥିଲା।
କାନ୍ତାମ୍ବୁତାଡନାକୃଷ୍ଟକେଶପାଶନିବନ୍ଧନା କେଶାକୁଲମୁଖୀ ଭାତି ମଧୁପୈରିଵ ପଦ୍ମିନୀ
ପ୍ରିୟତମ ସହ ପାଣି ଖେଳରେ ଚୁଲ ଟାଣାଯିବାରୁ ତାଙ୍କର ଚୁଲ ବିକ୍ରମ୍ଭିତ ହୋଇଥିଲା, ମୁହଁ ଚୁଲରେ ଢାକାଯାଇଥିଲା; ସେ ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ଘେରିଥିବା ପଦ୍ମିନୀ ପରି ଚମକୁଥିଲେ।
ସ୍ଵଚକ୍ଷୁଃସଦୃଶୈଃ ପୁଷ୍ପୈଃ ସଂଛନ୍ନେ ନଲିନୀଵନେ ଛନ୍ନା କାଚିଚ୍ ଚିରାତ୍ପ୍ରାପ୍ତା କାନ୍ତେନାନ୍ଵିଷ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ନଳିନୀବନରେ ନିଜ ଚକ୍ଷୁ ସଦୃଶ ଫୁଲରେ ଢାକାଯାଇଥିବା ଜଣେ ନାରୀ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଲୁଚିଥିଲେ; ଅନେକ ଖୋଜାଖୋଜି ପରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟତମ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜି ପାଇଲେ।
ସ୍ନାତା ଶୀତାପଦେଶେନ କାଚିତ୍ପ୍ରାହାଙ୍ଗନା ଭୃଶମ୍ ରମଣାଲିଙ୍ଗନଂ ଚକ୍ରେ ମନୋ ଽଭିଲଷିତଂ ଚିରମ୍
ସ୍ନାନ କରି ଶୀତଳତା ଅନୁଭବ କରିଥିବା ଜଣେ ନାରୀ ଉତ୍ସାହରେ କହିଲେ; ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟତମଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଦୀର୍ଘଦିନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ।
ଜଲାର୍ଦ୍ରଵସନଂ ସୂକ୍ଷ୍ମମ୍ ଅଙ୍ଗଲୀନଂ ଶୁଚିସ୍ମିତା ଧାରଯନ୍ତୀ ଜନଂ ଚକ୍ରେ କାଚିତ୍ ତତ୍ର ସମନ୍ମଥମ୍
ଏଠାରେ ଜଳରେ ଭିଜା ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗକୁ ଲଗି ରହିଥିବା ଏକ ଯୁବତୀ ହସୁଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ମଧୁର ହସରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଆକର୍ଷଣ ଜଗାଇଦେଲେ।
କଣ୍ଠମାଲ୍ଯଗୁଣୈଃ କାଚିତ୍ କାନ୍ତେନ କୃଷ୍ଯତାମ୍ଭସି ତ୍ରୁଟ୍ଯତ୍ସ୍ରଗ୍ଦାମପତିତଂ ରମଣଂ ପ୍ରାହସଚ୍ଚିରମ୍
ଏକ ଯୁବତୀ ଗଳାରେ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରେମିକ ଜଳରେ ତାଙ୍କୁ ଟାଣୁଥିଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ମାଳା ଛିଣ୍ଡିଯାଇ ପଡ଼ିଗଲା, ତେବେ ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହସିଲେ।
କାଚିଦ୍ଭୁଗ୍ନା ସଖୀଦତ୍ତଜାନୁଦେଶେ ନଖକ୍ଷତା ସଂଭ୍ରାନ୍ତା କାନ୍ତଶରଣଂ ମଗ୍ନା କାଚିଦ୍ଗତା ଚିରମ୍
ଏକ ଯୁବତୀ ତାଙ୍କ ସଖୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୁଡ଼ିକୁ ନଖରେ ଚିରାଯାଇ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପ୍ରେମିକଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଲେ।
କାଚିତ୍ପୃଷ୍ଠକୃତାଦିତ୍ଯା କେଶନିସ୍ତୋଯକାରିଣୀ ଶିଲାତଲଗତା ଭର୍ତ୍ରା ଦୃଷ୍ଟା କାମାର୍ତଚକ୍ଷୁଷା
ଅନ୍ୟ ଏକ ଯୁବତୀ ତାଙ୍କର କେଶରେ ଜଳ ଢାଳି ପଛ ଭିଜାଇଥିଲେ। ସେ ଶିଳା ଉପରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କୁ କାମନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ।
କୃତ୍ତମାଲ୍ଯଂ ଵିଲୁଲିତଂ ସଂକ୍ରାନ୍ତକୁଚକୁଙ୍କୁମମ୍ ରତିକ୍ରୀଡିତକାନ୍ତେଵ ରରାଜ ତତ୍ସରୋଦକମ୍
ଫୁଲମାଳା ଛିଣ୍ଡାଯାଇଥିବା, ଅଂଶ ଅଂଶରେ କୁଙ୍କୁମ ଲାଗିଥିବା, ଯେପରି ଏକ ଯୁବତୀ ନିଜ ପ୍ରିୟ ସହ ଖେଳି ଆସିଛି, ସେପରି ଏହି ହ୍ରଦର ଜଳ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ସୁସ୍ନାତଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଦେଵରାମାଗଣେନ ଚ ପୂଜ୍ଯମାନଂ ଚ ଦଦୃଶେ ଦେଵଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍
ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଦେବଙ୍କ ମହିଳାମାନେ ଆଦର ସହ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
କ୍ଵଚିଚ୍ ଚ ଦଦୃଶେ ରାଜା ଲତାଗୃହଗତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ମଣ୍ଡଯନ୍ତୀଃ ସ୍ଵଗାତ୍ରାଣି କାନ୍ତସଂନ୍ଯସ୍ତମାନସାଃ
ଅନ୍ୟଏଠାରେ ରାଜା ଦେଖିଲେ, ଲତାମଣ୍ଡପରେ ଥିବା ମହିଳାମାନେ ନିଜ ଦେହକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ଭାବନାରେ ଲୀନ ଥିଲା।
କାଚିଦ୍ ଆଦର୍ଶନକରା ଵ୍ଯଗ୍ରା ଦୂତୀମୁଖୋଦ୍ଗତମ୍ ଶୃଣ୍ଵତୀ କାନ୍ତଵଚନମ୍ ଅଧିକା ତୁ ତଥା ବଭୌ
କେହି ଜଣେ ଯୁବତୀ ହାତରେ ଆଇନା ଧରି ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ, ଦୂତୀ ମୁଖରୁ ଆସୁଥିବା ପ୍ରିୟଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣୁଥିଲେ, ଏହାରେ ସେ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଉଥିଲେ।
କାଚିତ୍ ସତ୍ଵରିତା ଦୂତ୍ଯା ଭୂଷଣାନାଂ ଵିପର୍ଯଯମ୍ କୁର୍ଵାଣା ନୈଵ ବୁବୁଧେ ମନ୍ମଥାଵିଷ୍ଟଚେତନା
ଏକ ଅନ୍ୟା, ତାଙ୍କର ଦୂତୀ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ, ଭୂଷଣ ବଦଳାଉଥିବା ବେଳେ ପ୍ରେମରେ ଏମିତି ଲୀନ ଥିଲେ ଯେ, ସେ କଣ କରୁଛନ୍ତି ତାହା ମଧ୍ୟ ଜଣା ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ।
ଵାଯୁନୁନ୍ନାତିସୁରଭିକୁସୁମୋତ୍କରମଣ୍ଡିତେ କାଚିତ୍ପିବନ୍ତୀ ଦଦୃଶେ ମୈରେଯଂ ନୀଲଶାଦ୍ଵଲେ
ବାତାସରେ ହଲୁଚୁଆ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲର ଗୁଛରେ ଭରିଥିବା ନୀଳ ଘାସର ମାଠରେ ଏକ ନାରୀ ମଦିରା ପିଉଥିବା ଦେଖାଗଲେ।
ପାଯଯାମାସ ରମଣଂ ସ୍ଵଯଂ କାଚିଦ୍ଵରାଙ୍ଗନା କାଚିତ୍ପପୌ ଵରାରୋହା କାନ୍ତପାଣିସମର୍ପିତମ୍
ଏକ ସୁନ୍ଦର ଜନାନୀ ନିଜେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟପତିକୁ ପାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଲେ; ଅନ୍ୟ ଜଣେ ରମଣୀ, ଯେଉଁଠାରେ ଶୋଭା ଅଧିକ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କର ହାତରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପାନ ପିଲେ।
କାଚିତ୍ସ୍ଵନେତ୍ରଚପଲନୀଲୋତ୍ପଲଯୁତଂ ପଯଃ ପୀତ୍ଵା ପପ୍ରଚ୍ଛ ରମଣଂ କ୍ଵ ଗତେ ତେ ମମୋତ୍ପଲେ
ଏକ ଅପସରା ନିଜ ଚକ୍ଷୁର ଚପଳ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ନୀଳ ଉତ୍ପଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଦୁଧ ପିଇ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ମୋ ଉତ୍ପଳ, ତୁମେ କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲା?'
ତ୍ଵଯୈଵ ପୀତୌ ତୌ ନୂନମ୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ରମଣେନ ସା ତଥା ଵିଦିତ୍ଵା ମୁଗ୍ଧତ୍ଵାଦ୍ ବଭୂଵ ଵ୍ରୀଡିତା ଭୃଶମ୍
ପ୍ରିୟପତି କହିଲେ, 'ତୁମେ ନିଜେ ଦୁଇଟି ପାନ ପିଇଛ,' ଏହା ଜାଣି ଅପସରା ନିଜ ଭୋଳାପଣରୁ ବହୁତ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
କାଚିତ୍କାନ୍ତାର୍ପିତଂ ସୁଭ୍ରୂଃ କାନ୍ତପୀତାଵଶେଷିତମ୍ ସଵିଶେଷରସଂ ପାନଂ ପପୌ ମନ୍ମଥଵର୍ଧନମ୍
ଏକ ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁତି ଥିବା ଜନାନୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କର ଦିଆଯାଇଥିବା, ଅତିଶୟ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଏବଂ ରତିବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା ପାନର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ ପିଲେ।
ଆପାନଗୋଷ୍ଠୀଷୁ ତଥା ତାସାଂ ସ ନରପୁଂଗଵଃ ଶୁଶ୍ରାଵ ଵିଵିଧଂ ଗୀତଂ ତନ୍ତ୍ରୀସ୍ଵରଵିମିଶ୍ରିତମ୍
ସେ ସମୟରେ ପାନ ମଣ୍ଡଳୀରେ, ସେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କଠାରୁ ବିଭିନ୍ନ ଗୀତ ଶୁଣିଲେ, ଯାହା ତନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱର ସହିତ ମିଶିଥିଲା।
ପ୍ରଦୋଷସମଯେ ତାଶ୍ଚ ଦେଵଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ ରାଜନ୍ସଦୋପନୃତ୍ଯନ୍ତି ନାନାଵାଦ୍ଯପୁରଃସରାଃ
ସାନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ, ରାଜା, ସେ ଅପସରାମାନେ ବହୁ ଶବ୍ଦ ଉପକରଣ ସହିତ ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଯାମମାତ୍ରେ ଗତେ ରାତ୍ରୌ ଵିନିର୍ଗତ୍ଯ ଗୁହାମୁଖାତ୍ ଆଵସନ୍ସଂଯୁତାଃ କାନ୍ତୈଃ ପରର୍ଦ୍ଧିରଚିତାଂ ଗୁହାମ୍
ରାତିର ଏକ ଯାମ ଯିବା ପରେ, ସେମାନେ ଗୁହା ମୁହଁରୁ ବାହାରି ଆସି, ପ୍ରିୟଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଭବ୍ୟ ଶୋଭାରେ ଶୋଭିତ ଗୁହାରେ ବସିଲେ।
ନାନାଗନ୍ଧାନ୍ଵିତଲତାଂ ନାନାଗନ୍ଧସୁଗନ୍ଧିନୀମ୍ ନାନାଵିଚିତ୍ରଶଯନାଂ କୁସୁମୋତ୍କରମଣ୍ଡିତାମ୍
ସେ ଗୁହା ବିଭିନ୍ନ ଗନ୍ଧ ଥିବା ଲତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ଗନ୍ଧର ସୁଗନ୍ଧିରେ ମନ୍ମୋହିତ, ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ଶୟନ ଏବଂ ଫୁଲର ତୁଳା ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିଲା।
ଏଵମ୍ ଅପ୍ସରସାଂ ପଶ୍ଯନ୍ କ୍ରୀଡିତାନି ସ ପର୍ଵତେ ତପସ୍ତେପେ ମହାରାଜନ୍ କେଶଵାର୍ପିତମାନସଃ
ଏଭଳି ପର୍ବତରେ ଅପସରାମାନଙ୍କର କ୍ରୀଡା ଦେଖି, ସେ ମହାରାଜା କେଶବଙ୍କୁ ମନ ଦେଇ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ।
ତମୂଚୁର୍ନୃପତିଂ ଗତ୍ଵା ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ ରାଜନ୍ସ୍ଵର୍ଗୋପମଂ ଦେଶମ୍ ଇମଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଽସ୍ଯରିଂଦମ
ତାପରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପସରାମାନଙ୍କ ଦଳ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, 'ରାଜା, ଶତ୍ରୁ ଜୟ କରିଥିବା, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗ ସମାନ ଏହି ଦେଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇଛ।'
ଵଯଂ ହି ତେ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମୋ ମନସଃ କାଙ୍କ୍ଷିତାନ୍ଵରାନ୍ ତାନାଦାଯ ଗୃହଂ ଗଚ୍ଛ ତିଷ୍ଠେହ ଯଦି ଵା ପୁନଃ
'ଆମେ ତୁମକୁ ମନରେ ଚାହିଁଥିବା ଭଲ ଦେବା, ସେଗୁଡିକୁ ନେଇ ଘରକୁ ଫେରିଯାଅ, କିମ୍ବା ଚାହିଲେ ପୁଣି ଏଠାରେ ରୁହ।'
ଅମୋଘଦର୍ଶନାଃ ସର୍ଵେ ଭଵନ୍ତସ୍ତ୍ଵମିତୌଜସଃ ଵରଂ ଵିତରତାଦ୍ଯୈଵ ପ୍ରସାଦଂ ମଧୁସୂଦନାତ୍
'ତୁମେ ଏଠାରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଆଜି ମଧୁସୂଦନଙ୍କର କୃପାରେ ଏକ ଭଲ ଦେବା ଦିଅ।'
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତ୍ଯଥୋକ୍ତସ୍ତୈଃ ସ ତୁ ରାଜା ପୁରୂରଵାଃ ତତ୍ରୋଵାସ ସୁଖୀ ମାସଂ ପୂଜଯାନୋ ଜନାର୍ଦନମ୍
ସେମାନେ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ରାଜା ପୁରୁରବା କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ,' ଏବଂ ସେ ଏଠାରେ ଏକ ମାସ ସୁଖରେ ରହିଲେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି।
ପ୍ରିଯ ଏଵ ସଦୈଵାସୀଦ୍ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ନୃପଃ ତୁତୋଷ ସ ଜନୋ ରାଜ୍ଞସ୍ ତସ୍ଯାଲୌଲ୍ଯେନ କର୍ମଣା
ରାଜା ସଦା ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପସରାମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଲୋଭ ନଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜନମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।
ଫାଲ୍ଗୁନାମଲପକ୍ଷାନ୍ତେ ରାଜା ସ୍ଵପ୍ନେ ପୁରୂରଵାଃ ତସ୍ଯୈଵ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶ୍ରୁତଵାନ୍ଗଦିତଂ ଶୁଭମ୍
ଫାଲ୍ଗୁନ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଶେଷରେ, ରାଜା ପୁରୁରବା ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଏହି ଦେବଦେବଙ୍କର ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣିଲେ।
ରାତ୍ର୍ଯାମସ୍ଯାଂ ଵ୍ଯତୀତାଯାମ୍ ଅତ୍ରିଣା ତ୍ଵଂ ସମେଷ୍ଯସି ତେନ ରାଜନ୍ସମାଗମ୍ଯ କୃତକୃତ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯସି
'ଏହି ରାତିର ଏକ ଯାମ ଯିବା ପରେ, ତୁମେ ଅତ୍ରିଙ୍କ ସହିତ ମିଳିବା; ରାଜା, ତାଙ୍କ ସହିତ ମିଳି ତୁମର କାମନା ପୂରଣ ହେବ।'