ଶୋଭିତୋତ୍ତମପାର୍ଶ୍ଵଂ ତଂ ଦେଵମୁତ୍ପଲଶୀର୍ଷକମ୍ ତତଃ ସମ୍ମୁଖମ୍ ଉଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵଵନ୍ଦେ ସ ନରାଧିପଃ
ଉତ୍ପଳ ଆକୃତିର ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା ସେ ଦେବତା ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅତି ଶୋଭା ପାଇଥିଲେ; ରାଜା ସେଠିକୁ ସାମ୍ନାରୁ ଦେଖି, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ଶିରସା ଚୈଵ ଗତ୍ଵା ଭୂମିଂ ଯଥାଵିଧି ନାମ୍ନାଂ ସହସ୍ରେଣ ତଦା ତୁଷ୍ଟାଵ ମଧୁସୂଦନମ୍
ଯଥାବିଧି ଭୂମିରେ ଗୁଡିଯାଇ ଜାଣୁ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଛୁଇଁ, ରାଜା ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ହଜାର ନାମରେ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମଥୋ ଚକ୍ରେ ସ ତୂତ୍ଥାଯ ପୁନଃ ପୁନଃ ରମ୍ଯମାଯତନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ରୋଵାସାଶ୍ରମେ ପୁନଃ
ପୁନିପୁନି ଉଠି, ସେ ରାମ୍ୟ ମନ୍ଦିରକୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ, ଏବଂ ପୁନି ସେଠି ଆଶ୍ରମରେ ବସିଲେ।
ବିଲାଦ୍ବହିର୍ଗୁହାଂ କାଂଚିଦ୍ ଆଶ୍ରିତ୍ଯ ସୁମନୋହରାମ୍ ତପଶ୍ଚକାର ତତ୍ରୈଵ ପୂଜଯନ୍ମଧୁସୂଦନମ୍
ଗୁହା ଛାଡି, ସେ ଅନ୍ୟ ମନୋହର ଗୁହାକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ, ଏବଂ ସେଠି ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ତପସ୍ୟା କଲେ।
ନାନାଵିଧୈସ୍ତଥା ପୁଷ୍ପୈଃ ଫଲମୂଲୈଃ ସଗୋରସୈଃ ନିତ୍ଯଂ ତ୍ରିଷଵଣସ୍ନାଯୀ ଵହ୍ନିପୂଜାପରାଯଣଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫୁଲ, ଫଳ, ମୂଳ ଓ ଦୁଧରେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ସଦା ତିନିବେଳେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ଅଗ୍ନିପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ।
ଦେଵଵାପୀଜଲୈଃ କୁର୍ଵନ୍ ସତତଂ ପ୍ରାଣଧାରଣମ୍ ସର୍ଵାହାରପରିତ୍ଯାଗଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ମନୁଜେଶ୍ଵରଃ
ଦେବତାଙ୍କର ତଳା ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରି, ସେ ସଦା ପ୍ରାଣୟମ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟର ରାଜା ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ।
ଅନାସ୍ତୃତଗୁହାଶାଯୀ କାଲଂ ନଯତି ପାର୍ଥିଵଃ ତ୍ଯକ୍ତାହାରକ୍ରିଯଶ୍ଚୈଵ କେଵଲଂ ତୋଯତୋ ନୃପଃ ନ ତସ୍ଯ ଗ୍ଲାନିମାଯାତି ଶରୀରଂ ଚ ତଦଦ୍ଭୁତମ୍
ଅସଜା ଗୁହାରେ ଶୁଇ, ରାଜା ସମୟ କାଟୁଥିଲେ; ଖାଦ୍ୟ ନିୟମ ଛାଡି, କେବଳ ଜଳ ଖାଇଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଦେହ କେବେ ଥକି ନଥିଲା, ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା।
ଏଵଂ ସ ରାଜା ତପସି ପ୍ରସକ୍ତଃ ସମ୍ପୂଜଯନ୍ଦେଵଵରଂ ସଦୈଵ ତତ୍ରାଶ୍ରମେ କାଲମୁଵାସ କଂଚିତ୍ ସ୍ଵର୍ଗୋପମେ ଦୁଃଖମ୍ ଅଵିନ୍ଦମାନଃ
ଏଭଳି ରାଜା ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହୋଇ, ସଦା ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସେ ଆଶ୍ରମରେ କିଛି ସମୟ ରହିଲେ; ସେଠି ସ୍ୱର୍ଗ ସମ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରି, କେବେ ଦୁଃଖ ପାଇନଥିଲେ।
ସ ତ୍ଵାଶ୍ରମପଦେ ରମ୍ଯେ ତ୍ଯକ୍ତାହାରପରିଚ୍ଛଦଃ କ୍ରୀଡାଵିହାରଂ ଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ପଶ୍ଯନ୍ନପ୍ସରସାଂ ସହ
ସେ ରମ୍ୟ ଆଶ୍ରମରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜିନିଷ ତ୍ୟାଗ କରି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହ କ୍ରୀଡା ଓ ବିହାର ଦେଖୁଥିଲେ।
କୃତ୍ଵା ପୁଷ୍ପୋଚ୍ଚଯଂ ଭୂରି ଗ୍ରନ୍ଥଯିତ୍ଵା ତଥା ସ୍ରଜଃ ଅଗ୍ରଂ ନିଵେଦ୍ଯ ଦେଵାଯ ଗନ୍ଧର୍ଵେଭ୍ଯସ୍ତଦା ଦଦୌ
ଅନେକ ଫୁଲ ଏକତ୍ର କରି, ମାଳା ଗାଁଥି, ସେ ମୁଖ୍ୟ ମାଳା ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ, ତାପରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେକୁ ଦେଲେ।
ପୁଷ୍ପୋଚ୍ଚଯପ୍ରସକ୍ତାନାଂ କ୍ରୀଡନ୍ତୀନାଂ ଯଥାସୁଖମ୍ ଚେଷ୍ଟା ନାନାଵିଧାକାରାଃ ପଶ୍ଯନ୍ନପି ନ ପଶ୍ଯତି
ଫୁଲ ଚୟନ ଓ କ୍ରୀଡାରେ ଲିନ ଥିବା ମାନେ ଯେଉଁପରି ଚାହିଁ କ୍ରୀଡା କରୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଚଳାପଟ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
କାଚିତ୍ପୁଷ୍ପୋଚ୍ଚଯେ ସକ୍ତା ଲତାଜାଲେନ ଵେଷ୍ଟିତା ସଖୀଜନେନ ସଂତ୍ଯକ୍ତା କାନ୍ତେନାଭିସମୁଜ୍ଝିତା
ଏକ ଅପ୍ସରା ଫୁଲ ଚୟନରେ ଲିନ ଥିଲା, ଲତାର ଜାଲରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ସଖୀମାନେ ଛାଡି ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରିୟଜନ ମଧ୍ୟ ଛାଡି ଦେଇଥିଲେ।
କାଚିତ୍କମଲଗନ୍ଧାଭା ନିଃଶ୍ଵାସପଵନାହୃତୈଃ ମଧୁପୈରାକୁଲମୁଖୀ କାନ୍ତେନ ପରିମୋଚିତା
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଅପ୍ସରା ମନୋହର କମଳ ସୁଗନ୍ଧରେ ଲିନ ଥିଲା, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ନିଶ୍ୱାସରେ ଆକର୍ଷିତ ମଧୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ୱସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା, ପ୍ରିୟଜନ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
ମକରନ୍ଦସଭାକ୍ରାନ୍ତନଯନା କାଚିଦଙ୍ଗନା କାନ୍ତନିଃଶ୍ଵାସଵାତେନ ନୀରଜସ୍କକୃତେକ୍ଷଣା
ଏକ ଅପ୍ସରାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ମଧୁରେ ଭରିଥିବା ମଧୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୋଇଥିଲା, ପ୍ରିୟଜନଙ୍କର ନିଶ୍ୱାସର ପବନରେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଅନ୍ଧାର ହୋଇଥିଲା।
କାଚିଦ୍ ଉଚ୍ଚୀଯ ପୁଷ୍ପାଣି ଦଦୌ କାନ୍ତସ୍ଯ ଭାମିନୀ କାନ୍ତସଂଗ୍ରଥିତୈଃ ପୁଷ୍ପୈ ରରାଜ କୃତଶେଖରା
ଏକ ଭାମିନୀ ଫୁଲ ଚୟନ କରି, ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ଦେଲେ; ପ୍ରିୟଜନ ଗାଁଥିଥିବା ଫୁଲରେ ତିନି ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧି ଅତି ଶୋଭା ପାଇଥିଲେ।
ଉଚ୍ଚୀଯ ସ୍ଵଯମ୍ ଉଦ୍ଗ୍ରଥ୍ଯ କାନ୍ତେନ କୃତଶେଖରା କୃତକୃତ୍ଯମିଵାତ୍ମାନଂ ମେନେ ମନ୍ମଥଵର୍ଧିନୀ
ସେ ନିଜେ ଫୁଲ ଚୟନ ଓ ଗାଁଥି, ପ୍ରିୟଜନ ଦ୍ୱାରା ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧି, ନିଜକୁ ସଫଳ ଭାବିଲେ, ତାଙ୍କର ମନରେ କାମ ଅଧିକ ହୋଇଗଲା।
ଅସ୍ତ୍ଵସ୍ମିନ୍ଗହନେ କୁଞ୍ଜେ ଵିଶିଷ୍ଟକୁସୁମା ଲତା କାଚିଦେଵଂ ରହୋ ନୀତା ରମଣେନ ରିରଂସୁନା
ଏହି ନିର୍ଜନ କୁଞ୍ଜରେ, ଅଦ୍ଭୁତ ଫୁଲ ଥିବା ଗୋଟିଏ ଲତାକୁ ତାଙ୍କର ଆତୁର ପ୍ରେମିକ ଗୁପ୍ତରେ ନେଇଗଲେ।
କାନ୍ତସଂନାମିତଲତା କୁସୁମାନି ଵିଚିନ୍ଵତୀ ସର୍ଵାଭ୍ଯଃ କାଚିଦାତ୍ମାନଂ ମେନେ ସର୍ଵଗୁଣାଧିକମ୍
ପ୍ରେମିକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଲିଙ୍ଗିତ ଲତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଫୁଲ ଖୋଜୁଥିବା ଗୋଟିଏ ଜଣେ ଜଣେ ନିଜକୁ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ସବୁ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବିଲେ।
କାଶ୍ଚିତ୍ପଶ୍ଯତି ଭୂପାଲଂ ନଲିନୀଷୁ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ କ୍ରୀଡମାନାସ୍ତୁ ଗନ୍ଧର୍ଵୈର୍ ଦେଵରାମା ମନୋରମାଃ
କିଛି ଜଣେ ରାଜାଙ୍କୁ ପଦ୍ମବନରେ ଦେଖିଲେ, ସେଠାରେ ସେ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ଓ ଦେବସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ଖେଳୁଥିଲେ।
କାଚିଦ୍ ଆତାଡଯତ୍ କାନ୍ତମ୍ ଉଦକେନ ଶୁଚିସ୍ମିତା ତାଡ୍ଯମାନାଥ କାନ୍ତେନ ପ୍ରୀତିଂ କାଚିଦୁପାଯଯୌ
ହସୁଥିବା ଜଣେ ଜଣେ ନିଜ ପ୍ରେମିକଙ୍କୁ ପାଣି ମାଡ଼ିଲେ; ପ୍ରେମିକ ମଧ୍ୟ ପାଣି ମାଡ଼ିଲେ, ତାହାରେ ସେ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
କାନ୍ତଂ ଚ ତାଡଯାମାସ ଜାତଖେଦା ଵରାଙ୍ଗନା ଅଦୃଶ୍ଯତ ଵରାରୋହା ଶ୍ଵାସନୃତ୍ଯତ୍ପଯୋଧରା
ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ଜଣେ ନାରୀ, କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟତମଙ୍କୁ ଚୁମ୍ବନ କଲେ; ସେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ଦୀପ୍ତିମାନ ରୂପରେ, ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଭାସିତ ଅଂଶ ଶ୍ୱାସରେ ଉଠିଉଠି ନାଚୁଥିଲା।
କାନ୍ତାମ୍ବୁତାଡନାକୃଷ୍ଟକେଶପାଶନିବନ୍ଧନା କେଶାକୁଲମୁଖୀ ଭାତି ମଧୁପୈରିଵ ପଦ୍ମିନୀ
ପ୍ରିୟତମ ସହ ପାଣି ଖେଳରେ ଚୁଲ ଟାଣାଯିବାରୁ ତାଙ୍କର ଚୁଲ ବିକ୍ରମ୍ଭିତ ହୋଇଥିଲା, ମୁହଁ ଚୁଲରେ ଢାକାଯାଇଥିଲା; ସେ ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ଘେରିଥିବା ପଦ୍ମିନୀ ପରି ଚମକୁଥିଲେ।
ସ୍ଵଚକ୍ଷୁଃସଦୃଶୈଃ ପୁଷ୍ପୈଃ ସଂଛନ୍ନେ ନଲିନୀଵନେ ଛନ୍ନା କାଚିଚ୍ ଚିରାତ୍ପ୍ରାପ୍ତା କାନ୍ତେନାନ୍ଵିଷ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ନଳିନୀବନରେ ନିଜ ଚକ୍ଷୁ ସଦୃଶ ଫୁଲରେ ଢାକାଯାଇଥିବା ଜଣେ ନାରୀ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଲୁଚିଥିଲେ; ଅନେକ ଖୋଜାଖୋଜି ପରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟତମ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜି ପାଇଲେ।
ସ୍ନାତା ଶୀତାପଦେଶେନ କାଚିତ୍ପ୍ରାହାଙ୍ଗନା ଭୃଶମ୍ ରମଣାଲିଙ୍ଗନଂ ଚକ୍ରେ ମନୋ ଽଭିଲଷିତଂ ଚିରମ୍
ସ୍ନାନ କରି ଶୀତଳତା ଅନୁଭବ କରିଥିବା ଜଣେ ନାରୀ ଉତ୍ସାହରେ କହିଲେ; ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟତମଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଦୀର୍ଘଦିନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ।
ଜଲାର୍ଦ୍ରଵସନଂ ସୂକ୍ଷ୍ମମ୍ ଅଙ୍ଗଲୀନଂ ଶୁଚିସ୍ମିତା ଧାରଯନ୍ତୀ ଜନଂ ଚକ୍ରେ କାଚିତ୍ ତତ୍ର ସମନ୍ମଥମ୍
ଏଠାରେ ଜଳରେ ଭିଜା ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗକୁ ଲଗି ରହିଥିବା ଏକ ଯୁବତୀ ହସୁଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ମଧୁର ହସରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଆକର୍ଷଣ ଜଗାଇଦେଲେ।
କଣ୍ଠମାଲ୍ଯଗୁଣୈଃ କାଚିତ୍ କାନ୍ତେନ କୃଷ୍ଯତାମ୍ଭସି ତ୍ରୁଟ୍ଯତ୍ସ୍ରଗ୍ଦାମପତିତଂ ରମଣଂ ପ୍ରାହସଚ୍ଚିରମ୍
ଏକ ଯୁବତୀ ଗଳାରେ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରେମିକ ଜଳରେ ତାଙ୍କୁ ଟାଣୁଥିଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ମାଳା ଛିଣ୍ଡିଯାଇ ପଡ଼ିଗଲା, ତେବେ ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହସିଲେ।
କାଚିଦ୍ଭୁଗ୍ନା ସଖୀଦତ୍ତଜାନୁଦେଶେ ନଖକ୍ଷତା ସଂଭ୍ରାନ୍ତା କାନ୍ତଶରଣଂ ମଗ୍ନା କାଚିଦ୍ଗତା ଚିରମ୍
ଏକ ଯୁବତୀ ତାଙ୍କ ସଖୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୁଡ଼ିକୁ ନଖରେ ଚିରାଯାଇ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପ୍ରେମିକଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଲେ।
କାଚିତ୍ପୃଷ୍ଠକୃତାଦିତ୍ଯା କେଶନିସ୍ତୋଯକାରିଣୀ ଶିଲାତଲଗତା ଭର୍ତ୍ରା ଦୃଷ୍ଟା କାମାର୍ତଚକ୍ଷୁଷା
ଅନ୍ୟ ଏକ ଯୁବତୀ ତାଙ୍କର କେଶରେ ଜଳ ଢାଳି ପଛ ଭିଜାଇଥିଲେ। ସେ ଶିଳା ଉପରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କୁ କାମନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ।
କୃତ୍ତମାଲ୍ଯଂ ଵିଲୁଲିତଂ ସଂକ୍ରାନ୍ତକୁଚକୁଙ୍କୁମମ୍ ରତିକ୍ରୀଡିତକାନ୍ତେଵ ରରାଜ ତତ୍ସରୋଦକମ୍
ଫୁଲମାଳା ଛିଣ୍ଡାଯାଇଥିବା, ଅଂଶ ଅଂଶରେ କୁଙ୍କୁମ ଲାଗିଥିବା, ଯେପରି ଏକ ଯୁବତୀ ନିଜ ପ୍ରିୟ ସହ ଖେଳି ଆସିଛି, ସେପରି ଏହି ହ୍ରଦର ଜଳ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ସୁସ୍ନାତଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଦେଵରାମାଗଣେନ ଚ ପୂଜ୍ଯମାନଂ ଚ ଦଦୃଶେ ଦେଵଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍
ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଦେବଙ୍କ ମହିଳାମାନେ ଆଦର ସହ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।