ଶୈଲାନିତମ୍ବଦେଶେଷୁ ନ୍ଯଵସଚ୍ଚ ସ୍ଵଯଂ ନୃପଃ ପଯଃ କ୍ଷରନ୍ତି ତେ ଦିଵ୍ଯମ୍ ଅମୃତସ୍ଵାଦୁକଣ୍ଟକମ୍
ପାହାଡ଼ର ଢାଳ ଓ ଉପତ୍ୟକାରେ ରାଜା ନିଜେ ବସିଥିଲେ; ଶିଳାଗୁଡିକୁ ଦିବ୍ୟ ଦୁଧ ଝରିଥିଲା, ଯାହା ଅମୃତ ପରି ମିଠା ଓ କଣ୍ଟା ନଥିଲା ।
କ୍ଵଚିଦ୍ରାଜନ୍ମହିଷ୍ଯଶ୍ଚ କ୍ଵଚିଦାଜାଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ ଶିଲାଃ କ୍ଷୀରେଣ ସମ୍ପୂର୍ଣା ଦଧ୍ନା ଚାନ୍ଯତ୍ର ଵା ବହିଃ
କେବେ କେବେ ମହିଷ ଦେଖାଯାଇଥିଲେ, କେବେ କେବେ ଏଠାରେ ଅନେକ ଛେଉ ଦେଖାଯାଇଥିଲେ; ଶିଳାଗୁଡିକୁ ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, କେଉଁଠି କେଉଁଠି ଦହି ଓ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ଥିଲା ।
ସଂପଶ୍ଯନ୍ପରମାଂ ପ୍ରୀତିମ୍ ଅଵାପ ଵସୁଧାଧିପଃ ସରାଂସି ତତ୍ର ଦିଵ୍ଯାନି ନଦ୍ଯଶ୍ଚ ଵିମଲୋଦକାଃ
ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଭୂମିର ନାଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ; ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ ହ୍ରଦ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳର ନଦୀ ଥିଲା ।
ପ୍ରଣାଲିକାନି ଚୋଷ୍ଣାନି ଶୀତଲାନି ଚ ଭାଗଶଃ କନ୍ଦରାଣି ଚ ଶୈଲସ୍ଯ ସୁସେଵ୍ଯାନି ପଦେ ପଦେ
ଏଠାରେ ଚ୍ୟାନେଲ ଥିଲା, କିଛି ଉଷ୍ଣ, କିଛି ଶୀତଳ, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ; ପାହାଡ଼ର ଗୁହାଗୁଡିକୁ ପ୍ରତି ପଦେ ପ୍ରସନ୍ନ ଥିଲା ।
ହିମପାତୋ ନ ତତ୍ରାସ୍ତି ସମନ୍ତାତ୍ପଞ୍ଚଯୋଜନମ୍ ଉପତ୍ଯକା ସୁଶୈଲସ୍ଯ ଶିଖରସ୍ଯ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଚାରିପାଖରେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ହିମପାତ ନଥିଲା; ସେ ସୁନ୍ଦର ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଉପତ୍ୟକା ହିମରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲା ।
ତତ୍ରାସ୍ତି ରାଜଞ୍ଛିଖରଂ ପର୍ଵତେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପାଣ୍ଡୁରମ୍ ହିମପାତଂ ଘନା ଯତ୍ର କୁର୍ଵନ୍ତି ସହିତାଃ ସଦା
ଏଠାରେ, ରାଜା, ପାହାଡ଼ର ଶ୍ୱେତ ଶିଖର ଅଛି, ଯେଉଁଠି ମେଘଗୁଡିକୁ ସଦା ଏକସাথে ହିମପାତ କରନ୍ତି ।
ତତ୍ରାସ୍ତି ଚାପରଂ ଶୃଙ୍ଗଂ ଯତ୍ର ତୋଯଘନା ଘନାଃ ନିତ୍ଯମେଵାଭିଵର୍ଷନ୍ତି ଶିଲାଭିଃ ଶିଖରଂ ଵରମ୍
ଏଠାରେ ଆଉ ଏକ ଶିଖର ଅଛି, ଯେଉଁଠି ମେଘଗୁଡିକୁ ସଦା ବର୍ଷା କରନ୍ତି, ଶିଳା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶିଖରକୁ ଭିଜାଇ ଦେଇଥିଲେ ।
ତଦାଶ୍ରମଂ ମନୋହାରି ଯତ୍ର କାମଧରା ଧରା ସୁରମୁଖ୍ଯୋପଯୋଗିତ୍ଵାଚ୍ ଛାଖିନାଂ ସଫଲାଃ ଫଲାଃ
ସେ ଆଶ୍ରମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ଝରା ବହୁଥିଲା, ଓ ଗଛର ଫଳ ସଦା ଫଳଦାୟକ ଥିଲା, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ।
ସଦୋପଗୀତଭ୍ରମରସୁରସ୍ତ୍ରୀସେଵିତଂ ପରମ୍ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯକରଂ ଶୈଲସ୍ଯେଵ ପ୍ରହାରକମ୍
ସେ ଆଶ୍ରମ ସଦା ମଧୁମକୁଣ୍ଡ, ଦିବ୍ୟ ନାରୀ ଓ ଗୀତରେ ଭରିଥିଲା; ଏହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିଲା, ପାହାଡ଼ ପରି ଆଘାତ କରୁଥିଲା ।
ଵାନରୈଃ କ୍ରୀଡମାନୈଶ୍ଚ ଦେଶାଦ୍ଦେଶାନ୍ନରାଧିପ ହିମପୁଞ୍ଜାଃ କୃତାସ୍ତତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବସମପ୍ରଭାଃ
ଏଠାରେ ବାନରମାନେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଖେଳ କରୁଥିଲେ, ନରପତି; ହିମର ଗୁଛ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବ ପରି ଚମକୁଥିଲା ।
ତଦାଶ୍ରମଂ ସମନ୍ତାଚ୍ଚ ହିମସଂରୁଦ୍ଧକନ୍ଦରୈଃ ଶୈଲଵାଟୈଃ ପରିଵୃତମ୍ ଅଗମ୍ଯଂ ମନୁଜୈଃ ସଦା
ସେ ଆଶ୍ରମ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ହିମରେ ଭରିଥିବା ଗୁହା ଓ ପାହାଡ଼ ଘେରା ଥିଲା, ସଦା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଅପହ୍ରାପ୍ୟ ଥିଲା ।
ପୂର୍ଵାରାଧିତଭାଵୋ ଽସୌ ମହାରାଜଃ ପୁରୂରଵାଃ ତଦାଶ୍ରମପଦଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦେଵଦେଵପ୍ରସାଦତଃ
ପୂର୍ବରୁ ଅର୍ପିତ ଭକ୍ତି ଥିବା ମହାରାଜା ପୁରୁରବା, ଦେବଦେବଙ୍କ ଦୟାରେ ସେ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ।
ତଦାଶ୍ରମଂ ଶ୍ରମଶମନଂ ମନୋହରଂ ମନୋହରୈଃ କୁସୁମଶତୈରଲଂକୃତମ୍ କୃତଂ ସ୍ଵଯଂ ରୁଚିରମଥାତ୍ରିଣା ଶୁଭଂ ଶୁଭାଵହଂ ଚ ହି ଦଦୃଶେ ସ ମଦ୍ରରାଟ୍
ତେବେ ମଦ୍ର ରାଜାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏକ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା, ଯାହା କ୍ଲାନ୍ତିକୁ ଦୂର କରେ, ମନକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ, ଶତାଧିକ ସୁନ୍ଦର ଫୁଲରେ ଭରି ରହିଛି, ଏହି ଆଶ୍ରମଟି ଅତ୍ରି ନିଜେ ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ଏବଂ ଭଲ ଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥିବା ଭଲ ଲକ୍ଷଣ ନେଇ ସଜାଇଥିଲେ।
ତତ୍ର ଯୌ ତୌ ମହାଶୃଙ୍ଗୌ ମହାଵର୍ଣୌ ମହାହିମୌ ତୃତୀଯଂ ତୁ ତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ଶୃଙ୍ଗମତ୍ଯନ୍ତମୁଚ୍ଛ୍ରିତମ୍
ସେଠାରେ ଦୁଇଟି ବଡ଼ ପର୍ବତ ଶିଖର ଥିଲା, ଏହାମାନେ ରଙ୍ଗରେ ବଡ଼ ଏବଂ ବରଫରେ ଢକା, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୃତୀୟ ଏକ ଶିଖର ଅତ୍ୟଧିକ ଉଚ୍ଚତାରେ ଉଠି ରହିଛି।
ନିତ୍ଯାତପ୍ତଶିଲାଜାତଂ ସଦାଭ୍ରପରିଵର୍ଜିତମ୍ ତସ୍ଯାଧସ୍ତାଦ୍ଵୃକ୍ଷଗଣେ ଦିଶାଂ ଭାଗେ ଚ ପଶ୍ଚିମେ
ସେ ଶିଖର ନିତ୍ୟ ତାପିତ ପଥରରୁ ଗଠିତ, ସଦା ମେଘ ହିନ୍ଦା, ଏହାର ତଳେ, ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ।
ଜାତୀଲତାପରିକ୍ଷିପ୍ତଂ ଵିଵରଂ ଚାରୁଦର୍ଶନମ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ କୌତୁକାଵିଷ୍ଟସ୍ ତଂ ଵିଵେଶ ମହୀପତିଃ
ଯାସ୍ମିନ୍ ଲତାରେ ଘିରିଥିବା ଏକ ସୁନ୍ଦର ଗୁହା ଦେଖିଲେ; ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରି, ରାଜା ସେଠିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତମସା ଚାତିନିବିଡଂ ନଲ୍ଵମାତ୍ରଂ ସୁସଂକଟମ୍ ନଲ୍ଵମାତ୍ରମତିକ୍ରମ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ରଭାଭରଣୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍
ସେ ଗୁହା ଅତି ଘନ ଅନ୍ଧାରରେ ଭରି, ଏକ ନଲ୍ବା ମାତ୍ର ତଳି, ଏହି ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ, ନିଜ ଭୂଷଣର ଚମକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇ ଦେଖାଗଲା।
ତମ୍ ଉଚ୍ଛ୍ରିତମ୍ ଅଥାତ୍ଯନ୍ତଂ ଗମ୍ଭୀରଂ ପରିଵର୍ତୁଲମ୍ ନ ତତ୍ର ସୂର୍ଯସ୍ତପତି ନ ଵିରାଜତି ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ
ସେଠି ବଡ଼ ଉଚ୍ଚ, ଗଭୀର ଏବଂ ଘୁଞ୍ଚି ଯାଉଥିବା ଏକ ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକିତ କରେନି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଚମକେନି।
ତଥାପି ଦିଵସାକାରଂ ପ୍ରକାଶଂ ତଦହର୍ନିଶମ୍ କ୍ରୋଶାଧିକପରୀମାଣଂ ସରସା ଚ ଵିରାଜିତମ୍
ତଥାପି, ସେଠି ସଦା ଦିନ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁଇଟି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଏହାର ଆକାର ଏକ କ୍ରୋଶ ଠାରୁ ବେଶି, ଏବଂ ଏକ ଝିଅ ଜଳାଶୟରେ ଚମକୁଥିଲା।
ସମନ୍ତାତ୍ସରସସ୍ତସ୍ଯ ଶୈଲଲଗ୍ନା ତୁ ଵେଦିକା ସୌଵର୍ଣୈ ରାଜତୈର୍ଵୃକ୍ଷୈର୍ ଵିଦ୍ରୁମୈରୁପଶୋଭିତମ୍
ସେ ଝିଅ ଜଳାଶୟର ଚାରିପାଖରେ, ପର୍ବତକୁ ଲଗା ଥିବା ବେଦିକା, ସୁନା, ଚାନ୍ଦି ଏବଂ ପ୍ରବାଳ ଗଛରେ ସଜିଥିଲା।
ନାନାମାଣିକ୍ଯକୁସୁମୈଃ ସୁପ୍ରଭାଭରଣୋଜ୍ଜ୍ଵଲୈଃ ତସ୍ମିନ୍ସରସି ପଦ୍ମାନି ପଦ୍ମରାଗଚ୍ଛଦାନି ତୁ
ବିଭିନ୍ନ ମଣି ଫୁଲରେ, ଚମତ୍କାର ଭୂଷଣର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ, ସେ ଝିଅ ଜଳାଶୟରେ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଥିଲା, ଯାହାର ପତ୍ର ପଦ୍ମରାଗ ମଣିରେ ତିଆରି।
ଵଜ୍ରକେସରଜାଲାନି ସୁଗନ୍ଧୀନି ତଥା ଯୁତମ୍ ପତ୍ତ୍ରୈର୍ ମରକତୈର୍ ନୀଲୈର୍ ଵୈଡୂର୍ଯସ୍ଯ ମହୀପତେ
ବଜ୍ର ତନ୍ତୁର ଗୁଛ, ସୁଗନ୍ଧ ଭରି, ଏବଂ ମାରକତ ଓ ନୀଳ ମଣିର ପତ୍ର ସହିତ, ମହାରାଜ।
କର୍ଣିକାଶ୍ଚ ତଥା ତେଷାଂ ଜାତରୂପସ୍ଯ ପାର୍ଥିଵ ତସ୍ମିନ୍ସରସି ଯା ଭୂମିର୍ ନ ସା ଵଜ୍ରସମାକୁଲା
ଏହି ପଦ୍ମମାନଙ୍କର କର୍ଣ୍ଣିକା ସୁନାର, ମହାରାଜ; ସେ ଝିଅ ଜଳାଶୟର ଭୂମି ବଜ୍ରରେ ଭରି ନଥିଲା।
ନାନାରତ୍ନୈରୁପଚିତା ଜଲଜାନାଂ ସମାଶ୍ରଯଃ କପର୍ଦିକାନାଂ ଶୁକ୍ତୀନାଂ ଶଙ୍ଖାନାଂ ଚ ମହୀପତେ
ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ଢକା, ଜଳଜ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ—କପର୍ଦିକା, ଶୁକ୍ତି ଓ ଶଂଖ, ମହାରାଜ।
ମକରାଣାଂ ଚ ମତ୍ସ୍ଯାନାଂ ଚଣ୍ଡାନାଂ କଚ୍ଛପୈଃ ସହ ତତ୍ର ମରକତଖଣ୍ଡାନି ଵଜ୍ରାଣାଂ ଚ ସହସ୍ରଶଃ
ମକର, ମାଛ, ଭୟଙ୍କର କଚ୍ଛପ ସହିତ; ମାରକତ ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ବଜ୍ର ଥିଲା।
ପଦ୍ମରାଗେନ୍ଦ୍ରନୀଲାନି ମହାନୀଲାନି ପାର୍ଥିଵ ପୁଷ୍ପରାଗାଣି ସର୍ଵାଣି ତଥା କର୍କୋଟକାନି ଚ
ପଦ୍ମରାଗ, ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ, ବଡ଼ ନୀଳ ମଣି, ମହାରାଜ, ସମସ୍ତ ପୁଷ୍ପରାଗ ଏବଂ କର୍କୋଟକ ମଣି ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ତୁତ୍ଥକସ୍ଯ ତୁ ଖଣ୍ଡାନି ତଥା ଶେଷସ୍ଯ ଭାଗଶଃ ରାଜାଵର୍ତସ୍ଯ ମୁଖ୍ଯସ୍ଯ ରୁଚିରାକ୍ଷସ୍ଯ ଚାପ୍ଯଥ
ତୁତ୍ଥକ ଖଣ୍ଡ, ଶେଷ ମଣିର ଅଂଶ, ମୁଖ୍ୟ ରାଜାବର୍ତ ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଆଖି ମଣି ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ସୂର୍ଯେନ୍ଦୁକାନ୍ତଯଶ୍ଚୈଵ ନୀଲୋ ଵର୍ଣାନ୍ତିମଶ୍ଚ ଯଃ ଜ୍ଯୋତୀରସସ୍ଯ ରମ୍ଯସ୍ଯ ସ୍ଯମନ୍ତସ୍ଯ ଚ ଭାଗଶଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ମଣି, ଏବଂ ଗଭୀର ନୀଳ ରଙ୍ଗର ମଣି, ଚମକୁଥିବା ଏବଂ ରମ୍ୟ ସ୍ୟମନ୍ତକ ମଣିର ଅଂଶ।
ସୁରୋରଗଵଲକ୍ଷାଣାଂ ସ୍ଫଟିକସ୍ଯ ତଥୈଵ ଚ ଗୋମେଦପିତ୍ତକାନାଂ ଚ ଧୂଲୀମରକତସ୍ଯ ଚ
ଦେବତା ଓ ନାଗମାନଙ୍କର ରତ୍ନ, ସ୍ଫଟିକ, ଗୋମେଦ, ପିତ୍ତକ ମଣି ଏବଂ ମାରକତ ଧୂଳି।
ଵୈଡୂର୍ଯସୌଗନ୍ଧିକଯୋସ୍ ତଥା ରାଜମଣେର୍ନୃପ ଵଜ୍ରସ୍ଯୈଵ ଚ ମୁଖ୍ଯସ୍ଯ ତଥା ବ୍ରହ୍ମମଣେରପି
ବୈଡୂର୍ୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧିକ ମଣି, ରାଜମଣି, ମହାରାଜ, ମୁଖ୍ୟ ବଜ୍ର ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମମଣି ମଧ୍ୟ ଥିଲା।