ଯତ୍ର ସିଂହନିନାଦେନ ତ୍ରସ୍ତାନାଂ ଭୈରଵଂ ରଵମ୍ ଦୃଶ୍ଯତେ ନ ଚ ସଂଶ୍ରାନ୍ତଂ ଗଜାନାମାକୁଲଂ କୁଲମ୍
ଏଠି ସିଂହର ଭୟଙ୍କର ଦହାଡ଼ରେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାଉଥିଲେ, ଆଉ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦଳ ଚଞ୍ଚଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଥକି ନଥିଲେ।
ତଟାଶ୍ଚ ତାପସୈର୍ଯତ୍ର କୁଞ୍ଜଦେଶୈରଲଂକୃତାଃ ରତ୍ନୈର୍ଯସ୍ଯ ସମୁତ୍ପନ୍ନୈସ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସମଲଂକୃତମ୍
ପାହାଡ଼ର ଢାଳ ତପସ୍ୱୀ ଓ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦଳରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା, ଏଠି ଉତ୍ପନ୍ନ ରତ୍ନ ତିନି ଲୋକକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲା।
ଅହୀନଶରଣଂ ନିତ୍ଯମ୍ ଅହୀନଜନସେଵିତମ୍ ଅହୀନଃ ପଶ୍ଯତି ଗିରିମ୍ ଅହୀନଂ ରତ୍ନସମ୍ପଦା
ଏହି ପାହାଡ଼ ସଦା ନାଗମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଭାବରେ ରହିଥିଲା, ନାଗମାନେ ସଦା ଏଠି ରହିଥିଲେ। ନାଗ ଏହି ପାହାଡ଼କୁ ନାଗ ସମ୍ପଦରେ ଭରିତ ଦେଖିଥିଲେ।
ଅଲ୍ପେନ ତପସା ଯତ୍ର ସିଦ୍ଧିଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯନ୍ତି ତାପସାଃ ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵକଲ୍ମଷନାଶନମ୍
ଏଠି ତପସ୍ୱୀମାନେ ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଏହାକୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଉଥିଲା।
ମହାପ୍ରପାତସମ୍ପାତପ୍ରପାତାଦିଗତାମ୍ବୁଭିଃ ଵାଯୁନୀତୈଃ ସଦା ତୃପ୍ତିକୃତଦେଶଂ କ୍ଵଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍
କେଉଁଠି ବଡ଼ ଝରଣା ଓ ପ୍ରପାତରୁ ବାୟୁ ଆଣିଥିବା ଜଳରେ ଭୂମି ସଦା ତୃପ୍ତ ରହିଥିଲା।
ସମାଲବ୍ଧଜଲୈଃ ଶୃଙ୍ଗୈଃ କ୍ଵଚିଚ୍ ଚାପି ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତୈଃ ନିତ୍ଯାର୍କତାପଵିଷମୈର୍ ଅଗମ୍ଯୈର୍ମନସା ଯୁତମ୍
କେଉଁଠି ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଜଳ ଆଣି ଉଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା, ଏଠି ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପ ଏତେ ଅଧିକ ଥିଲା ଯେ ମନରେ ଭାବିବା ଅସମ୍ଭବ।
ଦେଵଦାରୁମହାଵୃକ୍ଷଵ୍ରଜଶାଖାନିରନ୍ତରୈଃ ଵଂଶସ୍ତମ୍ବଵନାକାରୈଃ ପ୍ରଦେଶୈରୁପଶୋଭିତମ୍
ଏହି ପାହାଡ଼ ଦେବଦାରୁ ଓ ଅନ୍ୟ ବଡ଼ ଗଛର ଅଟୁଟ ଶାଖା ଦେଇ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା, ଆଉ କେଉଁଠି ବାଁଶ ଦଣ୍ଡ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ହିମଛତ୍ତ୍ରମହାଶୃଙ୍ଗଂ ପ୍ରପାତଶତନିର୍ଝରମ୍ ଶବ୍ଦଲଭ୍ଯାମ୍ବୁଵିଷମଂ ହିମସଂରୁଦ୍ଧକନ୍ଦରମ୍
ଏହାର ବଡ଼ ଶିଖର ହିମର ଛତ୍ର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଶତାଧିକ ଝରଣା ଓ ନଦୀ ଥିଲା, ଜଳ କେବଳ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ମିଳୁଥିଲା, ଏହାର ଗୁହା ହିମରେ ଅଟକି ଥିଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ତଂ ଚାରୁନିତମ୍ବଭୂମିଂ ମହାନୁଭାଵଃ ସ ତୁ ମଦ୍ରନାଥଃ ବଭ୍ରାମ ତତ୍ରୈଵ ମୁଦା ସମେତଃ ସ୍ଥାନଂ ତଦା କିଂଚିଦଥାସସାଦ
ସେ ରକ୍ତିମ ଢାଳ ଭୂମିକୁ ଦେଖି ମଦ୍ରର ମହାନ ନାଥ ଖୁସିରେ ଏଠି ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଏକ ସମୟ ପରେ ସେ ଏଠିକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ।
ତସ୍ଯୈଵ ପର୍ଵତେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରଦେଶଂ ସୁମନୋରମମ୍ ଅଗମ୍ଯଂ ମାନୁଷୈର୍ ଅନ୍ଯୈର୍ ଦୈଵଯୋଗାଦ୍ ଉପାଗତଃ
ଦେବତାଙ୍କ ଚାହାଣିରେ, ସେ ଏହି ପାହାଡ଼ର ଅତି ସୁନ୍ଦର ଏକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ଅନ୍ୟ ମାନବମାନେ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ଐରାଵତୀ ସରିଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠା ଯସ୍ମାଦ୍ଦେଶାଦ୍ଵିନିର୍ଗତା ମେଘଶ୍ଯାମଂ ଚ ତଂ ଦେଶଂ ଦ୍ରୁମଖଣ୍ଡୈରନେକଶଃ
ଏହି ଦେଶରୁ ଏଇରାବତୀ ନଦୀ, ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ, ବହିଯାଏ । ଏହି ଦେଶ ବର୍ଷା ମେଘ ଭଳି ଗାଢ଼ କଳା ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛରେ ଭରି ରହିଛି ।
ଶାଲୈସ୍ତାଲୈସ୍ତମାଲୈଶ୍ଚ କର୍ଣିକାରୈଃ ସଶାମଲୈଃ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧୈଶ୍ଚ ତଥାଶ୍ଵତ୍ଥୈଃ ଶିରୀଷୈଃ ଶିଂଶପଦ୍ରୁମୈଃ
ଏଠାରେ ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ, କର୍ଣିକାର ଗଛ, ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ଶିରିଷ ଓ ଶିଂଶପା ଗଛ ଛାୟା କରିଛି ।
ଶ୍ଲେଷ୍ମାତକୈର୍ ଆମଲକୈର୍ ହରୀତକଵିଭୀତକୈଃ ଭୂର୍ଜୈଃ ସମୁଞ୍ଜକୈର୍ ବାଣୈର୍ ଵୃକ୍ଷୈଃ ସପ୍ତଚ୍ଛଦଦ୍ରୁମୈଃ
ଏଠାରେ ଶ୍ଲେଷ୍ମାତକ, ଆମଳା, ହରିତକି, ବିଭୀତକ, ଭୂର୍ଜ, ସମୁଞ୍ଜକ, ବାଣ ଓ ସପ୍ତଛଦ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅଛି ।
ମହାନିମ୍ବୈସ୍ତଥା ନିମ୍ବୈର୍ ନିର୍ଗୁଣ୍ଡୀଭିର୍ହରିଦ୍ରୁମୈଃ ଦେଵଦାରୁମହାଵୃକ୍ଷୈସ୍ ତଥା କାଲେଯକଦ୍ରୁମୈଃ
ଏଠାରେ ବଡ଼ ନିମ୍ବ ଓ ନିମ୍ବ ଗଛ, ନିର୍ଗୁଣ୍ଡି, ହରିଦ୍ରୁ, ଦେବଦାରୁ ଗଛ ଓ କାଳେୟକ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅଛି ।
ପଦ୍ମକୈଶ୍ଚନ୍ଦନୈର୍ବିଲ୍ଵୈଃ କପିତ୍ଥୈ ରକ୍ତଚନ୍ଦନୈଃ ମାତାମ୍ରରିଷ୍ଟକାକ୍ଷୋଟୈର୍ ଅବ୍ଦକୈଶ୍ଚ ତଥାର୍ଜୁନୈଃ
ଏଠାରେ ପଦ୍ମ, ଚନ୍ଦନ, ବିଲ୍ବ, କପିତ୍ଥ, ରକ୍ତ ଚନ୍ଦନ, ମାତାମ୍ର, ରିଷ୍ଟକ, ଆକ୍ଷୋଟ, ଅବ୍ଦକ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ଅଛି ।
ହସ୍ତିକର୍ଣୈଃ ସୁମନସୈଃ କୋଵିଦାରୈଃ ସୁପୁଷ୍ପିତୈଃ ପ୍ରାଚୀନାମଲକୈଶ୍ଚାପି ଧନକୈଃ ସମରାଟକୈଃ
ଏଠାରେ ହସ୍ତିକର୍ଣ୍ଣ, ସୁମନସ, କୋବିଦାର, ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ଆମଳା, ଧନକ ଓ ସମରାଟକ ଗଛ ଅଛି ।
ଖର୍ଜୂରୈର୍ନାରିକେଲୈଶ୍ଚ ପ୍ରିଯାଲାମ୍ରାତକେଙ୍ଗୁଦୈଃ ତନ୍ତୁମାଲୈର୍ ଧଵୈର୍ଭଵ୍ଯୈଃ କାଶ୍ମୀରୀପର୍ଣିଭିସ୍ତଥା
ଏଠାରେ ଖଜୁରି, ନାରିକେଳ, ପ୍ରିୟାଳ, ଆମ୍ରାତକ, ଇଙ୍ଗୁଦ, ତନ୍ତୁମାଳ, ଧବ, ଭବ୍ୟ ଓ କାଶ୍ମୀରୀ ପତ୍ର ଥିବା ଗଛ ଅଛି ।
ଜାତୀଫଲୈଃ ପୂଗଫଲୈଃ କଟ୍ଫଲୈଲାଵଲୀଫଲୈଃ ମନ୍ଦାରୈଃ କୋଵିଦାରୈଶ୍ଚ କିଂଶୁକୈଃ କୁସୁମାଂଶୁକୈଃ
ଏଠାରେ ଜାତିଫଳ, ପୁଗଫଳ, କଟଫଳ, ଅବଳୀଫଳ, ମନ୍ଦାର, କୋବିଦାର, କିଂଶୁକ ଓ କୁସୁମାଂଶୁକ ଗଛ ଅଛି ।
ଯଵାସୈଃ ଶମିପର୍ଣାସୈର୍ ଵେତସୈର୍ ଅମ୍ବୁଵେତସୈଃ ରକ୍ତାତିରଙ୍ଗନାରଙ୍ଗୈର୍ ହିଙ୍ଗୁଭିଃ ସପ୍ରିଯଙ୍ଗୁଭିଃ
ଏଠାରେ ଯବାସ, ଶମିପତ୍ର, ବେତ, ଅମ୍ବୁବେତ, ରକ୍ତ ଅତିରଙ୍ଗ, ନାରଙ୍ଗ, ହିଙ୍ଗୁ ଓ ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ ଗଛ ଅଛି ।
ରକ୍ତାଶୋକୈସ୍ ତଥାଶୋକୈର୍ ଆକଲ୍ଲୈର୍ ଅଵିଚାରକୈଃ ମୁଚୁକୁନ୍ଦୈସ୍ତଥା କୁନ୍ଦୈର୍ ଆଟରୂଷପରୂଷକୈଃ
ଏଠାରେ ରକ୍ତ ଅଶୋକ ଓ ଅଶୋକ ଗଛ, ଆକଲ୍ଲ, ଅବିଚାରକ, ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, କୁନ୍ଦ ଓ ଆଟରୁଷ-ପରୁଷକ ଗଛ ଅଛି ।
କିରାତୈଃ କିଙ୍କିରାତୈଶ୍ଚ କେତକୈଃ ଶ୍ଵେତକେତକୈଃ ଶୋଭାଞ୍ଜନୈର୍ ଅଞ୍ଜନୈଶ୍ଚ ସୁକଲିଙ୍ଗନିକୋଟକୈଃ
ଏଠାରେ କିରାତ, କିଂକିରାତ, କେତକୀ, ଧଳା କେତକୀ, ଶୋଭାଞ୍ଜନ, ଅଞ୍ଜନ ଓ ସୁକଳିଙ୍ଗ ନିକୋଟକ ଗଛ ଅଛି ।
ସୁଵର୍ଣଚାରୁଵସନୈର୍ ଦ୍ରୁମଶ୍ରେଷ୍ଠୈସ୍ ତଥାସନୈଃ ମନ୍ମଥସ୍ଯ ଶରାକାରୈଃ ସହକାରୈର୍ମନୋରମୈଃ
ଏଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଚାରୁ କାଠ ଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଛ, ଅସନ ଗଛ ଓ ମନମଥଙ୍କ ଶର ଭଳି ଆକୃତିର ସହକାର ଗଛ ଦେଖିବାକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ ।
ପୀତଯୂଥିକଯା ଚୈଵ ଶ୍ଵେତଯୂଥିକଯା ତଥା ଜାତ୍ଯା ଚମ୍ପକଜାତ୍ଯା ଚ ତୁମ୍ବରୈଶ୍ଚାପ୍ଯତୁମ୍ବରୈଃ
ଏଠାରେ ପୀତ ଯୂଥିକା, ଧଳା ଯୂଥିକା, ଜାସ୍ମିନ, ଚମ୍ପକ ଜାତି ଓ ତୁମ୍ବ ଏବଂ ଆତୁମ୍ବର ଗଛ ଅଛି ।
ମୋଚୈର୍ଲୋଚୈସ୍ତୁ ଲକୁଚୈସ୍ ତିଲପୁଷ୍ପକୁଶେଶଯୈଃ ତଥା ସୁପୁଷ୍ପାଵରଣୈଶ୍ ଚଵ୍ଯକୈଃ କାମିଵଲ୍ଲଭୈଃ
ଏଠାରେ ମୋଚ, ଲୋଚ, ଲକୁଚ, ତିଳ ଫୁଲ, କୁଶେଶ, ସୁପୁଷ୍ପାବରଣ, ଚବ୍ୟକ ଓ କାମିବଲ୍ଲଭ ଗଛ ଅଛି ।
ପୁଷ୍ପାଙ୍କୁରୈଶ୍ଚ ବକୁଲୈଃ ପାରିଭଦ୍ରହରିଦ୍ରକୈଃ ଧାରାକଦମ୍ବୈଃ କୁଟଜୈଃ କଦମ୍ବୈର୍ ଗିରିକୁଟଜୈଃ
ଏଠାରେ ପୁଷ୍ପାଙ୍କୁର ଥିବା ବକୁଳ, ପାରିଭଦ୍ର, ହରିଦ୍ରା, ଧାରା କଦମ୍ବ, କୁଟଜ, କଦମ୍ବ ଓ ପାହାଡ଼ କୁଟଜ ଗଛ ଅଛି ।
ଆଦିତ୍ଯମୁସ୍ତକୈଃ କୁମ୍ଭୈଃ କୁଙ୍କୁମୈଃ କାମଵଲ୍ଲଭୈଃ କଟ୍ଫଲୈର୍ବଦରୈର୍ନୀପୈର୍ ଦୀପୈରିଵ ମହୋଜ୍ଜ୍ଵଲୈଃ
ଏଠାରେ ଆଦିତ୍ୟମୁଷ୍ତକ, କୁମ୍ଭ, କୁଙ୍କୁମ, କାମବଲ୍ଲଭ, କଟଫଳ, ବଦର, ନୀପ ଗଛ ଅଛି, ଏହି ଗଛଗୁଡିକ ଦୀପ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ।
ରକ୍ତୈଃ ପାଲୀଵନୈଃ ଶ୍ଵେତୈର୍ ଦାଡିମୈଶ୍ଚମ୍ପକଦ୍ରୁମୈଃ ବନ୍ଧୂକୈଶ୍ଚ ସୁବନ୍ଧୂକୈଃ କୁଞ୍ଜକାନାଂ ତୁ ଜାତିଭିଃ
ଏଠାରେ ରକ୍ତ ପାଳୀବନ, ଧଳା ଦାଡିମା, ଚମ୍ପକ ଗଛ, ବନ୍ଧୂକ, ସୁବନ୍ଧୂକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କୁଞ୍ଜ ଅଛି ।
କୁସୁମୈଃ ପାଟଲାଭିଶ୍ଚ ମଲ୍ଲିକାକରଵୀରକୈଃ କୁରବକୈର୍ ହିମଵରୈର୍ ଜମ୍ବୂଭିର୍ ନୃପଜମ୍ବୁଭିଃ
ଏଠାରେ ପାଟଳା ଫୁଲ, ମଲ୍ଲିକା, କରବୀର, କୁରବକ, ହିମବର, ଜାମ୍ବୁ ଓ ରାଜଜାମ୍ବୁ ଗଛ ଫୁଲ ଫୁଟିଛି ।
ବୀଜପୂରୈଃ ସକର୍ପୂରୈର୍ ଗୁରୁଭିଶ୍ଚାଗୁରୁଦ୍ରୁମୈଃ ବିମ୍ବୈଶ୍ଚ ପ୍ରତିବିମ୍ବୈଶ୍ଚ ସଂତାନକଵିତାନକୈଃ
ବିଜ ଫଳ, କର୍ପୂର, ସୁଗନ୍ଧି ଅଗରୁ ଗଛ, ଫଳ ଓ ତାହାର ପ୍ରତିବିମ୍ବ, ଓ ଫୁଲିଥିବା ଶାଖା-ଲତା ଦ୍ୱାରା ସେଉଁଠି ସଜିଥିଲା।
ତଥା ଗୁଗ୍ଗୁଲଵୃକ୍ଷୈଶ୍ଚ ହିନ୍ତାଲଧଵଲେକ୍ଷୁଭିଃ ତୃଣଶୂନ୍ଯୈଃ କରଵୀରୈର୍ ଅଶୋକୈଶ୍ ଚକ୍ରମର୍ଦନୈଃ
ଗୁଗୁଳ ଗଛ, ଧଳା ହିନ୍ତାଳ ପାଲ୍ମ, ଇକ୍ଷୁ, ଘାସ ନଥିବା କରବୀର, ଅଶୋକ ଓ ଚକ୍ରମର୍ଦ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ଶୋଭା ପାଇଥିଲା।