ଅନାମଯା ହ୍ଯଶୋକାଶ୍ଚ ନିତ୍ଯଂ ମୁଦିତମାନସାଃ ସୁଵର୍ଣଵର୍ଣାଶ୍ଚ ନରାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚାପ୍ସରସଃ ସ୍ମୃତାଃ
ସେଠାରେ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖରୁ ସଦା ମୁକ୍ତ, ମନରେ ଅନନ୍ଦିତ ଓ ସୁନ୍ଦର ସୁନା ରଙ୍ଗରେ ଅଛନ୍ତି। ନାରୀମାନେ ଅପ୍ସରା ଭାବେ ପରିଚିତ।
ତତଃ ପରଂ କିମ୍ପୁରୁଷାଦ୍ ଧରିଵର୍ଷଂ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ ମହାରଜତସଂକାଶା ଜାଯନ୍ତେ ଯତ୍ର ମାନଵାଃ
ତାହା ପରେ କିମ୍ପୁରୁଷ ପରେ ହରିବର୍ଷ ଥିବା କୁହାଯାଏ, ସେଠାରେ ମାନବମାନେ ବଡ଼ ଚାନ୍ଦି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଦେଵଲୋକଚ୍ଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ବହୁରୂପାଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ ହରିଵର୍ଷେ ନରାଃ ସର୍ଵେ ପିବନ୍ତୀକ୍ଷୁରସଂ ଶୁଭମ୍
ହରିବର୍ଷରେ ସମସ୍ତେ ଦେବଲୋକରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିରେ ଥିବା ଲୋକ; ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ମିଷ୍ଟି ଅଖୁ ରସ ପିଉଥାନ୍ତି।
ନ ଜରା ବାଧତେ ତତ୍ର ତେନ ଜୀଵନ୍ତି ତେ ଚିରମ୍ ଏକାଦଶ ସହସ୍ରାଣି ତେଷାମାଯୁଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ସେଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା କେବେ ଆସେ ନାହିଁ, ଏହିଥିରୁ ସେମାନେ ବହୁଦିନ ବଞ୍ଚନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ଆୟୁଷ୍ୟ ଏଗାର ହଜାର ବର୍ଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମଧ୍ଯମଂ ତନ୍ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନାମ୍ନା ଵର୍ଷମିଲାଵୃତମ୍ ନ ତତ୍ର ସୂର୍ଯସ୍ତପତି ନ ଚ ଜାନନ୍ତି ମାନଵାଃ
ମୁଁ ମଧ୍ୟଭାଗ ଇଲାବୃତ ନାମକ ଦେଶ ବିଷୟରେ କହିଛି, ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକ ଦେଉନାହିଁ, ଏବଂ ଲୋକମାନେ ତାହାକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୌ ସନକ୍ଷତ୍ରାଵ୍ ଅପ୍ରକାଶାଵିଲାଵୃତେ ପଦ୍ମପ୍ରଭାଃ ପଦ୍ମଵର୍ଣାଃ ପଦ୍ମପତ୍ତ୍ରନିଭେକ୍ଷଣାଃ
ଇଲାବୃତରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାରାମାନେ ଆଲୋକ ଦେଉନାହାନ୍ତି; ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ପଦ୍ମ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପଦ୍ମ ରଙ୍ଗର, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି।
ପଦ୍ମଗନ୍ଧାଶ୍ଚ ଜାଯନ୍ତେ ତତ୍ର ସର୍ଵେ ଚ ମାନଵାଃ ଜମ୍ବୂଫଲରସାହାରା ଅନିଷ୍ପନ୍ଦାଃ ସୁଗନ୍ଧିନଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ପଦ୍ମ ଗନ୍ଧରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ଜମ୍ବୁ ଫଳର ରସ ଖାଆନ୍ତି, ଚଳନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ଅଛନ୍ତି।
ଦେଵଲୋକଚ୍ଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ମହାରଜତଵାସସଃ ତ୍ରଯୋଦଶ ସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତେ ନରୋତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ଦେବଲୋକରୁ ପଡ଼ିଥିବା, ବଡ଼ ଚାନ୍ଦି ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଏହି ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନେ ତେର ହଜାର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚନ୍ତି।
ଆଯୁଷ୍ପ୍ରମାଣଂ ଜୀଵନ୍ତି ଯେ ତୁ ଵର୍ଷ ଇଲାଵୃତେ ମେରୋସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ନିଷଧସ୍ଯୋତ୍ତରେଣ ଵା
ଯେମାନେ ଇଲାବୃତରେ, ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱ କିମ୍ବା ନିଷଧ ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତରେ ବସନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଆୟୁଷ୍ୟ ଏହିପରି ଅଟୁଟ।
ସୁଦର୍ଶନୋ ନାମ ମହାଞ୍ ଜମ୍ବୂଵୃକ୍ଷଃ ସନାତନଃ ନିତ୍ଯପୁଷ୍ପଫଲୋପେତଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେଵିତଃ
ସେଠାରେ ସୁଦର୍ଶନ ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ଜମ୍ବୁ ଗଛ ଅଛି, ଯାହା ସଦା ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭରିଥାଏ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ତାହାକୁ ସେବନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ନାମ୍ନା ସମାଖ୍ଯାତୋ ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପୋ ଵନସ୍ପତେଃ ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ଶତଧା ଚ ମହାନ୍ପୁନଃ
ସେଇ ଗଛର ନାମରୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ନାମ ହୋଇଛି; ଏହା ହଜାର ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଓ ଶତଗୁଣ ଆଉ ବଡ଼।
ଉତ୍ସେଧୋ ଵୃକ୍ଷରାଜସ୍ଯ ଦିଵମ୍ ଆଵୃତ୍ଯ ତିଷ୍ଠତି ତସ୍ଯ ଜମ୍ବୂଫଲରସୋ ନଦୀ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରସର୍ପତି
ସେଇ ଗଛର ଉଚ୍ଚତା ଆକାଶକୁ ଢାକି ରହିଛି, ଏବଂ ତାହାର ଜମ୍ବୁ ଫଳର ରସ ଏକ ନଦୀ ହୋଇ ବହିଯାଏ।
ମେରୁଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ଜମ୍ବୂମୂଲଗତା ପୁନଃ ତଂ ପିବନ୍ତି ସଦା ହୃଷ୍ଟା ଜମ୍ବୂରସମିଲାଵୃତେ
ସେଇ ନଦୀ ମେରୁ ପାହାଡ଼କୁ ପରିକ୍ରମା କରି ଆଉଥରେ ଜମ୍ବୁ ଗଛର ମୂଳକୁ ଫେରିଯାଏ; ଇଲାବୃତରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ସେଇ ରସ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ପିଉଥାନ୍ତି।
ଜମ୍ବୂଫଲରସଂ ପୀତ୍ଵା ନ ଜରା ବାଧତେ ଽପି ତାନ୍ ନ କ୍ଷୁଧା ନ କ୍ଲମୋ ଵାପି ନ ଦୁଃଖଂ ଚ ତଥାଵିଧମ୍
ଜମ୍ବୁ ଫଳର ରସ ପିଇଲେ ସେମାନେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ କେବେ ଭୁଖ, କ୍ଲାନ୍ତି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ତତ୍ର ଜାମ୍ବୂନଦଂ ନାମ କନକଂ ଦେଵଭୂଷଣମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପକସଂକାଶଂ ଜାଯତେ ଭାସୁରଂ ଚ ଯତ୍
ସେଠାରେ ଜାମ୍ବୁନଦ ନାମକ ସୁନା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ଦେବତାଙ୍କର ଭୂଷଣ, ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ ପୋକା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ସର୍ଵେଷାଂ ଵର୍ଷଵୃକ୍ଷାଣାଂ ଶୁଭଃ ଫଲରସସ୍ତୁ ସଃ ସ୍କନ୍ନଂ ତୁ କାଞ୍ଚନଂ ଶୁଭ୍ରଂ ଜାଯତେ ଦେଵଭୂଷଣମ୍
ସମସ୍ତ ଦେଶର ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କର ଶୁଭ ଫଳରସ ଏହି; ଯାହା ବହି ଆସି ଶୁଭ୍ର ସୁନା ହୁଏ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କର ଭୂଷଣ ହୁଏ।
ତେଷାଂ ମୂତ୍ରଂ ପୁରୀଷଂ ଵା ଦିକ୍ଷ୍ଵଷ୍ଟାସୁ ଚ ସର୍ଵଶଃ ଈଶ୍ଵରାନୁଗ୍ରହାଦ୍ଭୂମିର୍ ମୃତାଂଶ୍ଚ ଗ୍ରସତେ ତୁ ତାନ୍
ସେମାନଙ୍କର ପେଶାବ ଓ ମଳ ସମସ୍ତ ଆଠ ଦିଗରେ ପୃଥିବୀ ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରେ ଶୋଷିନେଉଛି, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ସେମାନଙ୍କ ମୃତଦେହକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରେ।
ରକ୍ଷଃପିଶାଚା ଯକ୍ଷାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ହୈମଵତାସ୍ତୁ ତେ ହେମକୂଟେ ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯା ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସାପ୍ସରୋଗଣାଃ
ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ହିମାଳୟରୁ; ହେମକୁଟ ପାହାଡ଼ରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦଳ ଅଛନ୍ତି।
ସର୍ଵେ ନାଗା ନିଷେଵନ୍ତେ ଶେଷଵାସୁକିତକ୍ଷକାଃ ମହାମେରୌ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ କ୍ରୀଡନ୍ତେ ଯଜ୍ଞିଯାଃ ଶୁଭାଃ
ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ — ଶେଷ, ବାସୁକି, ତକ୍ଷକ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ — ସେଠାରେ ବସବାସ କରନ୍ତି; ମହାମେରୁ ପର୍ବତରେ ତେତିସି ଶୁଭ ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ଯୋଗ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଖେଳିବା କରନ୍ତି।
ନୀଲଵୈଡୂର୍ଯଯୁକ୍ତେ ଽସ୍ମିନ୍ ସିଦ୍ଧା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋ ଽଵସନ୍ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଚ ଶ୍ଵେତଃ ପର୍ଵତ ଉଚ୍ଯତେ
ନୀଳ ବୈଡୂର୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥରରେ ଶୋଭିତ ଏହି ପର୍ବତରେ ସିଦ୍ଧମାନେ ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ବସନ୍ତି; ଦାଇତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଧଳା ପର୍ବତ ବିଶେଷ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଶୃଙ୍ଗଵାନ୍ ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପିତୄଣାଂ ପ୍ରତିସଂଚରଃ ଇତ୍ଯେତାନି ମଯୋକ୍ତାନି ନଵଵର୍ଷାଣି ଭାରତେ
ଶୃଙ୍ଗବାନ୍ ପର୍ବତ ସମସ୍ତ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିଠାରେ ପିତୃମାନେ ଆସିଯିବା ପଥ ଅଛି। ଏହିପରି ଭାରତର ନଉଟି ଭାଗ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।
ଭୂତୈରପି ନିଵିଷ୍ଟାନି ଗତିମନ୍ତି ଧ୍ରୁଵାଣି ଚ ତେଷାଂ ଵୃଦ୍ଧିର୍ବହୁଵିଧା ଦୃଶ୍ଯତେ ଦେଵମାନୁଷୈଃ ଅଶକ୍ଯା ପରିସଂଖ୍ଯାତୁଂ ଶ୍ରଦ୍ଧେଯା ଚ ବୁଭୂଷତା
ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡିକୁ ଭୂତପ୍ରେତମାନେ ମଧ୍ୟ ବସିଥାନ୍ତି, ଏହାର ଗତି ଓ ନିଶ୍ଚଳତା ଅଛି; ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନେ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବୃଦ୍ଧି ଦେଖନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଗଣନା କରିବା ଅସମ୍ଭବ ଓ ଜିଜ୍ଞାସୁମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ।
ଚରିତଂ ବୁଧପୁତ୍ରସ୍ଯ ଜନାର୍ଦନ ମଯା ଶ୍ରୁତମ୍ ଶ୍ରୁତଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଵିଧିଃ ପୁଣ୍ଯଃ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନଃ
ଜନାର୍ଦନ, ମୁଁ ବୁଧଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର କାହାଣୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ପବିତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧି ଶୁଣିଛି।
ଧେନ୍ଵାଃ ପ୍ରସୂଯମାନାଯାଃ ଫଲଂ ଦାନସ୍ଯ ମେ ଶ୍ରୁତମ୍ କୃଷ୍ଣାଜିନପ୍ରଦାନଂ ଚ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଝିଅ ଗାଈ ଛାନ୍ତିବା ବେଳେ ଦାନ ଦେବାର ଫଳ, କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଦାନ ଏବଂ ବଳଦକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ବିଷୟରେ ମୁଁ ଶୁଣିଛି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରୂପଂ ନରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ବୁଧପୁତ୍ରସ୍ଯ କେଶଵ କୌତୂହଲଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ପୃଚ୍ଛତଃ
ବୁଧଙ୍କ ପୁଅ ରାଜାଙ୍କ ରୂପ ବିଷୟରେ ଶୁଣି ମୋର ମନରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜନ୍ମିଛି, ହେ କେଶବ, ମୁଁ ପଚାରୁଛି, ଦୟାକରି ଏହା ବତା।
କେନ କର୍ମଵିପାକେନ ସ ତୁ ରାଜା ପୁରୂରଵାଃ ଅଵାପ ତାଦୃଶଂ ରୂପଂ ସୌଭାଗ୍ଯମପି ଚୋତ୍ତମମ୍
ସେଇ ରାଜା ପୁରୁରବା କେଉଁ କର୍ମ ଓ ତାହାର ଫଳରେ ଏପରି ରୂପ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଥିଲେ?
ଦେଵାଂସ୍ତ୍ରିଭୁଵନଶ୍ରେଷ୍ଠାନ୍ ଗନ୍ଧର୍ଵାଂଶ୍ଚ ମନୋରମାନ୍ ଉର୍ଵଶୀ ସଂମତା ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସର୍ଵଭାଵେନ ତଂ ନୃପମ୍
ଉର୍ବଶୀ, ଦେବତାମାନେ, ତିନି ଲୋକର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେ ଉର୍ବଶୀ ସମସ୍ତ ଭାବରେ ସେଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ।
ଶୃଣୁ କର୍ମଵିପାକେନ ଯେନ ରାଜା ପୁରୂରଵାଃ ଅଵାପ ତାଦୃଶଂ ରୂପଂ ସୌଭାଗ୍ଯମପି ଚୋତ୍ତମମ୍
ଶୁଣ, କେଉଁ କର୍ମ ଓ ତାହାର ଫଳରେ ରାଜା ପୁରୁରବା ଏପରି ରୂପ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଥିଲେ।
ଅତୀତେ ଜନ୍ମନି ପୁରା ଯୋ ଽଯଂ ରାଜା ପୁରୂରଵାଃ ପୁରୂରଵା ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ମଦ୍ରଦେଶାଧିପୋ ହି ସଃ
ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ସେଇ ପୁରୁରବା ନାମକ ରାଜା, ମଦ୍ର ଦେଶର ଶାସକ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।
ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ଯାନ୍ଵଯେ ରାଜା ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ଯାନ୍ତରେ ମନୋଃ ସ ଵୈ ନୃପଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତଃ କେଵଲଂ ରୂପଵର୍ଜିତଃ
ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁଙ୍କ ଅନ୍ତରାଳରେ, ଚାକ୍ଷୁଷ ରାଜବଂଶରେ, ସେଇ ରାଜା ରାଜାସ୍ୱ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ରୂପରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।