ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭାଶ୍ ଚନ୍ଦ୍ରଵର୍ଣାଃ ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନାଃ ଚନ୍ଦ୍ରଶୀତଲଗାତ୍ରାଶ୍ଚ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ହ୍ଯୁତ୍ପଲଗନ୍ଧିକାଃ
ସେଠାରେ ନାରୀମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଧଳା ଚାମର ଥାନ୍ତି, ମୁହଁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଏ, ଦେହ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ପରି ଶୀତଳ ଓ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲର ଗନ୍ଧରେ ମଧୁର।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଆଯୁସ୍ତେଷାମନାମଯମ୍ କାଲାମ୍ରସ୍ଯ ରସଂ ପୀତ୍ଵା ତେ ସର୍ଵେ ସ୍ଥିରଯୌଵନାଃ
ସେମାନଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ, ରୋଗ ନାହିଁ; ଅମୃତ ଫଳର ରସ ପିଇ ଏମାନେ ସବୁବେଳେ ଯୁବା ରହନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵାନୃଷୀନ୍ବ୍ରହ୍ମା ଵର୍ଷାଣି ଚ ନିସର୍ଗତଃ ପୂର୍ଵଂ ମମାନୁଗ୍ରହକୃଦ୍ ଭୂଯଃ କିଂ ଵର୍ଣଯାମି ଵଃ
ଏଭଳି କହିଲେ ବ୍ରହ୍ମା ଋଷିମାନଙ୍କୁ, ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ ବିବର୍ଣ୍ଣନ କଲେ; ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ତୁମେମାନେ ପାଇଁ କୃପା କରିଛି, ଏବେ ଆଉ କଣ କହିବି?
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତେ ତୁ ଋଷଯଃ ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ ଜାତକୌତୂହଲାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରତ୍ଯୂଚୁସ୍ତେ ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧରିଥିବା ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ କୌତୁହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ପୂର୍ଵାପରୌ ସମାଖ୍ଯାତୌ ଯୌ ଦେଶୌ ତୌ ତ୍ଵଯା ମୁନେ ଉତ୍ତରାଣାଂ ଚ ଵର୍ଷାଣାଂ ପର୍ଵତାନାଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ
ମୁନି, ଆପଣ ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶ, ଉତ୍ତର ଦିଗର ସମସ୍ତ ଦେଶ ଓ ପାହାଡ଼ ବିଷୟରେ ଆମକୁ କହିଛନ୍ତି।
ଆଖ୍ଯାହି ନୋ ଯଥାତଥ୍ଯଂ ଯେ ଚ ପର୍ଵତଵାସିନଃ ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଋଷିଭିସ୍ ତେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵାଖ୍ଯାତଵାନ୍ପୁନଃ
ପାହାଡ଼ରେ ଯେଉଁମାନେ ବସିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଠିକ୍ଠାକ୍ ଭାବେ ଆମକୁ କହନ୍ତୁ; ଏଭଳି ଋଷିମାନେ କହିଲେ, ସେଉଁଠି ସେ ପୁଣି କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଯାନି ଵର୍ଷାଣି ପୂର୍ଵୋକ୍ତାନି ଚ ଵୈ ମଯା ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ ନୀଲସ୍ଯ ନିଷଧସ୍ଯୋତ୍ତରେଣ ତୁ
ମୋତେ ଯେଉଁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବରୁ କହିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ ଶୁଣ; ଏହା ନୀଳ ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ନିଷଧ ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅଛି।
ଵର୍ଷଂ ରମଣକଂ ନାମ ଜାଯନ୍ତେ ଯତ୍ର ଵୈ ପ୍ରଜାଃ ରତିପ୍ରଧାନା ଵିମଲା ଜାଯନ୍ତେ ଯତ୍ର ମାନଵାଃ ଶୁକ୍ଲାଭିଜନସମ୍ପନ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ତେ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ସେଠାରେ ରମଣକ ନାମକ ଏକ ଦେଶ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; ସେଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଲଗ୍ନ ଲୋକମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଓ ଦେଖିବାକୁ ମଧୁର।
ତତ୍ରାପି ଚ ମହାଵୃକ୍ଷୋ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧୋ ରୋହିଣୋ ମହାନ୍ ତସ୍ଯାପି ତେ ଫଲରସଂ ପିବନ୍ତୋ ଵର୍ତଯନ୍ତି ହି
ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଯାହା ରୋହିଣୀ ପ୍ରଜାତିର; ଏହି ଗଛର ଫଳର ରସ ପିଇ ସେମାନେ ଜୀବନ୍ତି।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଦଶଵର୍ଷଶତାନି ଚ ଜୀଵନ୍ତି ତେ ମହାଭାଗାଃ ସଦା ହୃଷ୍ଟା ନରୋତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନେ ଦଶ ହଜାର ଓ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଦା ଖୁସିରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି।
ଉତ୍ତରେଣ ତୁ ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଶୃଙ୍ଗସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ଵର୍ଷଂ ହିରଣ୍ଵତଂ ନାମ ଯତ୍ର ହୈରଣ୍ଵତୀ ନଦୀ
ଶ୍ୱେତ ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତର ଓ ଶୃଙ୍ଗ ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ହିରଣ୍ୟବତ ନାମକ ଦେଶ ଅଛି, ସେଠାରେ ହୈରଣ୍ୟବତୀ ନଦୀ ବହେ।
ମହାବଲା ମହାସତ୍ତ୍ଵା ନିତ୍ଯଂ ମୁଦିତମାନସାଃ ଶୁକ୍ଲାଭିଜନସମ୍ପନ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ଚ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ସେଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୃଢ଼ ମନବଳ ଓ ସଦା ଖୁସି ଥିବା ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି; ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଓ ଦେଖିବାକୁ ମଧୁର।
ଏକାଦଶ ସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତେ ନରୋତ୍ତମାଃ ଆଯୁଷ୍ପ୍ରମାଣଂ ଜୀଵନ୍ତି ଶତାନି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ
ସେଠାରେ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନେ ଏଗାର ହଜାର ଏବଂ ଦଶ ଶତ ପଞ୍ଚାଶି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚନ୍ତି।
ତସ୍ମିନ୍ଵର୍ଷେ ମହାଵୃକ୍ଷୋ ଲକୁଚଃ ପତ୍ତ୍ରସଂଶ୍ରଯଃ ତସ୍ଯ ପୀତ୍ଵା ଫଲରସଂ ତତ୍ର ଜୀଵନ୍ତି ମାନଵାଃ
ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ଲକୁଚ ଗଛ ଅଛି, ଯାହାର ଛାୟା ଛଡ଼ିଯାଏ; ଏହି ଗଛର ଫଳର ରସ ପିଇ ସେଠାର ଲୋକମାନେ ବଞ୍ଚନ୍ତି।
ଶୃଙ୍ଗସାହ୍ଵସ୍ଯ ଶୃଙ୍ଗାଣି ତ୍ରୀଣି ତାନି ମହାନ୍ତି ଵୈ ଏକଂ ମଣିଯୁତଂ ତତ୍ର ଏକଂ ତୁ କନକାନ୍ଵିତମ୍ ସର୍ଵରତ୍ନମଯଂ ଚୈକଂ ଭୁଵନୈରୁପଶୋଭିତମ୍
ଶୃଙ୍ଗସାହ୍ୱା ପାହାଡ଼ର ତିନିଟି ବଡ଼ ଶିଖର ଅଛି: ଗୋଟିଏ ମଣିରେ ଭରିଆ, ଗୋଟିଏ ସୁନାରେ ଭରିଆ, ଏବଂ ଗୋଟିଏ ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥରରେ ତିଆରି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।
ଉତ୍ତରେ ଚାସ୍ଯ ଶୃଙ୍ଗସ୍ଯ ସମୁଦ୍ରାନ୍ତେ ଚ ଦକ୍ଷିଣେ କୁରଵସ୍ତତ୍ର ତଦ୍ଵର୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସିଦ୍ଧନିଷେଵିତମ୍
ଏହି ଶୃଙ୍ଗ ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତର ଓ ସମୁଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ କୁରୁ ଦେଶ ଅଛି; ସେଠା ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧମାନେ ବସିଥାନ୍ତି।
ତତ୍ର ଵୃକ୍ଷା ମଧୁଫଲା ଦିଵ୍ଯାମୃତମଯାପଗାଃ ଵସ୍ତ୍ରାଣି ତେ ପ୍ରସୂଯନ୍ତେ ଫଲୈଶ୍ଚାଭରଣାନି ଚ
ସେଠାରେ ଗଛମାନେ ମଧୁ ମିଶ୍ରିତ ଫଳ ଦିଅନ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ଓ ଅମୃତ ମିଶ୍ରିତ ନଦୀ ଚାଲିଥାଏ; ଫଳରୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ମଧ୍ୟ ତିଆରି ହୁଏ।
ସର୍ଵକାମପ୍ରଦାତାରଃ କେଚିଦ୍ଵୃକ୍ଷା ମନୋରମାଃ ଅପରେ କ୍ଷୀରିଣୋ ନାମ ଵୃକ୍ଷାସ୍ତତ୍ର ମନୋରମାଃ ଯେ ରକ୍ଷନ୍ତି ସଦା କ୍ଷୀରଂ ଷଡ୍ରସଂ ଚାମୃତୋପମମ୍
ସେଠାରେ କିଛି ମନୋହର ଗଛ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ; ଅନ୍ୟ କିଛି ଗଛକୁ କ୍ଷୀର ଗଛ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ସଦା ଛଅ ରସର ଦୁଧ ଦିଅନ୍ତି, ଯାହା ଅମୃତ ସମାନ, ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତି।
ସର୍ଵା ମଣିମଯୀ ଭୂମିଃ ସୂକ୍ଷ୍ମା କାଞ୍ଚନଵାଲୁକା ସର୍ଵତ୍ର ସୁଖସଂସ୍ପର୍ଶା ନିଃଶବ୍ଦାଃ ପଵନାଃ ଶୁଭାଃ
ସମସ୍ତ ଭୂମି ମଣିରେ ତିଆରି, ସୁକ୍ଷ୍ମ ସୁନା ଧଳିରେ ଢାକା, ସବୁଠାରେ ଛୁଆଁକୁ ମଧୁର ଅନୁଭୂତି, ଶାନ୍ତ ଓ ଶୁଭ ପବନ ବହୁଛି।
ଦେଵଲୋକଚ୍ଯୁତାସ୍ତତ୍ର ଜାଯନ୍ତେ ମାନଵାଃ ଶୁଭାଃ ଶୁକ୍ଲାଭିଜନସମ୍ପନ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ତେ ସ୍ଥିରଯୌଵନାଃ
ସେଠାରେ ଦେବଲୋକରୁ ପଡିଥିବା ଶୁଭ ମଣିଷମାନେ ଜନ୍ମନେ, ସମସ୍ତେ ଶୁଦ୍ଧ ବଂଶର ଓ ଅଚଳ ଯୌବନର ଅଧିକାରୀ।
ମିଥୁନାନି ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚାପ୍ସରସୋପମାଃ ତେଷାଂ ତେ କ୍ଷୀରିଣାଂ କ୍ଷୀରଂ ପିବନ୍ତି ହ୍ଯମୃତୋପମମ୍
ଏଠାରେ ଦମ୍ପତିମାନେ ଜନ୍ମନେ, ଝିଅମାନେ ଅପ୍ସରା ସଦୃଶ, ସେମାନେ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ଅମୃତ ସମାନ ଦୁଧ ପିଉଛନ୍ତି।
ଏକାହାଜ୍ଜାଯତେ ଯୁଗ୍ମଂ ସମଂ ଚୈଵ ଵିଵର୍ଧତେ ସମଂ ରୂପଂ ଚ ଶୀଲଂ ଚ ସମଂ ଚୈଵ ମ୍ରିଯନ୍ତି ଵୈ
ଏକ ଦିନରେ ଏକ ଯୁଗଳ ଜନ୍ମନେ, ସେମାନେ ସମାନ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି, ରୂପ ଓ ଚରିତ୍ର ଏକରକମ, ଏବଂ ସେମାନେ ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି।
ଏକୈକମନୁରକ୍ତାଶ୍ଚ ଚକ୍ରଵାକମିଵ ଧ୍ରୁଵମ୍ ଅନାମଯା ହ୍ଯଶୋକାଶ୍ଚ ନିତ୍ଯଂ ମୁଦିତମାନସାଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ଜଣେ ଏକାକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭଳି, ସେମାନେ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ରହନ୍ତି।
ଦଶ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଦଶ ଵର୍ଷଶତାନି ଚ ଜୀଵନ୍ତି ଚ ମହାସତ୍ତ୍ଵା ନ ଚାନ୍ଯା ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ଏହି ମହାପ୍ରାଣୀମାନେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଦଶ ଶତ ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତି, ଏଠାରେ ଆଉ କୌଣସି ଝିଅ ନାହିଁ।
ଏଵମେଵ ନିସର୍ଗୋ ଵୈ ଵର୍ଷାଣାଂ ଭାରତେ ଯୁଗେ ଦୃଷ୍ଟଃ ପରମଧର୍ମଜ୍ଞାଃ କିଂ ଭୂଯଃ କଥଯାମି ଵଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ଭାରତ ଯୁଗର ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱଭାବ ପରମ ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ଦେଖିଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ଆଉ କଣ କହିବି?
ଆଖ୍ଯାତାସ୍ତ୍ଵେଵମୃଷଯଃ ସୂତପୁତ୍ରେଣ ଧୀମତା ଉତ୍ତରଶ୍ରଵଣେ ଭୂଯଃ ପପ୍ରଚ୍ଛୁଃ ସୂତନନ୍ଦନମ୍
ଏଭଳି ଧୀର ସୂତପୁତ୍ର ଋଷିମାନେଂକୁ କହିଲେ; ଉତ୍ତରଶ୍ରବଣରେ ସେମାନେ ପୁଣିଥରେ ସୂତନନ୍ଦନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
ଯଦିଦଂ ଭାରତଂ ଵର୍ଷଂ ଯସ୍ମିନ୍ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵାଦଯଃ ଚତୁର୍ଦଶୈଵ ମନଵଃ ପ୍ରଜାସର୍ଗଂ ସସର୍ଜିରେ
ଏହି ଭାରତ ଭୂମି, ଯେଉଁଠି ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଆଦି ଚୌଦ ମନୁ ଜନସମୂହର ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।
ଏତଦ୍ ଵେଦିତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମଃ ସକାଶାତ୍ତଵ ସୁଵ୍ରତ ଉତ୍ତରଶ୍ରଵଣଂ ଭୂଯଃ ପ୍ରବ୍ରୂହି ଵଦତାଂ ଵର
ଏହି କଥା ଆମେ ତୁମ ପାଖରୁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଓ ସଦ୍ବ୍ରତ, ଉତ୍ତରଶ୍ରବଣକୁ ପୁଣି କହ, ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଋଷୀଣାଂ ତୁ ପ୍ରାବ୍ରଵୀଲ୍ଲୌମହର୍ଷଣିଃ ପୌରାଣିକସ୍ତଦା ସୂତ ଋଷୀଣାଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ବେଳେ, ପୁରାଣପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଲୌମହର୍ଷଣୀ ତାହା ସଫଳ ଆତ୍ମା ଋଷିମାନେଂକୁ କହିଲେ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵିଚାର୍ଯ ବହୁଧା ଵିମୃଶ୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ ତେଭ୍ଯସ୍ତୁ କଥଯାମାସ ଉତ୍ତରଶ୍ରଵଣଂ ତଦା
ବିବେକରେ ବହୁ ପ୍ରକାର ଭାବି, ପୁଣିପୁଣି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ସମୟରେ ସେମାନେଂକୁ ଉତ୍ତରଶ୍ରବଣ କଥା କହିଲେ।