ପଞ୍ଚଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ପ୍ରଯାଗସ୍ଯ ତୁ ମଣ୍ଡଲମ୍ ପ୍ରଵିଷ୍ଟମାତ୍ରେ ତଦ୍ଭୂମାଵ୍ ଅଶ୍ଵମେଧଃ ପଦେ ପଦେ
ପଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ପ୍ରୟାଗ ମଣ୍ଡଳରେ ଯେଉଁଠି ମାତ୍ର ପ୍ରବେଶ କଲେ, ପ୍ରତିଟି ପଦକ୍ଷେପରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
ଵ୍ଯତୀତାନ୍ପୁରୁଷାନ୍ସପ୍ତ ଭଵିଷ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଦଶ ନରସ୍ତାରଯତେ ସର୍ଵାନ୍ ଯସ୍ତୁ ପ୍ରାଣାନ୍ପରିତ୍ଯଜେତ୍
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏଠାରେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ସାତି ଚଳିଯାଇଥିବା ପୂର୍ବଜ ଓ ଚଉଦ ଆସନ୍ତା ପିଢ଼ିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସଦା ସେଵାପରୋ ଭଵେତ୍ ଅଶ୍ରଦ୍ଦଧାନାଃ ପୁରୁଷାଃ ପାପୋପହତଚେତସଃ ନ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ତତ୍ସ୍ଥାନଂ ପ୍ରଯାଗଂ ଦେଵରକ୍ଷିତମ୍
ଏହି କଥା ଜାଣି, ରାଜାଙ୍କ ରାଜା, ସଦା ସେବାରେ ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଅଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଓ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ମନ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ପ୍ରୟାଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ ନାହିଁ।
ସ୍ନେହାଦ୍ଵା ଦ୍ରଵ୍ଯଲୋଭାଦ୍ଵା ଯେ ତୁ କାମଵଶଂ ଗତାଃ କଥଂ ତୀର୍ଥଫଲଂ ତେଷାଂ କଥଂ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଭଵେତ୍
ସ୍ନେହ ବା ଧନଲୋଭରେ, ଯେଉଁମାନେ କାମନାରେ ଆକୃଷ୍ଟ, ସେମାନେ କେମିତି ତୀର୍ଥ ଫଳ ବା ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ପାଇପାରିବେ?
ଵିକ୍ରଯଃ ସର୍ଵଭାଣ୍ଡାନାଂ କାର୍ଯାକାର୍ଯମଜାନତଃ ପ୍ରଯାଗେ କା ଗତିସ୍ତସ୍ଯ ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ପିତାମହ
ଯେଉଁଠାରେ କ'ଣ କରିବା ଉଚିତ କି ନୁହେଁ ଜାଣିନଥିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରୟ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରୟାଗରେ କଣ ଅବସ୍ଥା ହୁଏ? ଏହା ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ପିତାମହ।
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ମହାଗୁହ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ ମାସମେକଂ ତୁ ଯଃ ସ୍ନାଯାତ୍ ପ୍ରଯାଗେ ନିଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯଃ ସ ଗଚ୍ଛେତ୍ପରମଂ ପଦମ୍
ହେ ରାଜନ୍, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା ବଡ଼ ଗୁପ୍ତ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ: ଯିଏ ପ୍ରୟାଗରେ ଏକ ମାସ ଯାଏଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭି ଉତ୍ତମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଵିଶ୍ରମ୍ଭଘାତକାନାଂ ତୁ ପ୍ରଯାଗେ ଶୃଣୁ ଯତ୍ଫଲମ୍ ତ୍ରିକାଲମେଵ ସ୍ନାଯୀତ ଆହାରଂ ଭୈକ୍ଷ୍ଯମାଚରେତ୍ ତ୍ରିଭିର୍ମାସୈଃ ସ ମୁଚ୍ଯେତ ପ୍ରଯାଗେ ତୁ ନ ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁମାନେ ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ପ୍ରୟାଗରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ ଫଳ ମିଳେ ଶୁଣନ୍ତୁ: ଯଦି କେହି ଦିନରେ ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରି ଭିକ୍ଷା ଖାଇ ରହେ, ତେବେ ତିନି ମାସରେ ପ୍ରୟାଗରେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ଅଜ୍ଞାନେନ ତୁ ଯସ୍ଯେହ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଦିକଂ ଭଵେତ୍ ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧସ୍ତୁ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ ସ୍ଥାନଂ ଚ ଲଭତେ ନିତ୍ଯଂ ଧନଧାନ୍ଯସମାକୁଲମ୍
ଯଦି କେହି ଅଜ୍ଞାନରେ ଏଠାରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ ଏବଂ ସଦା ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥା ଲଭେ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାନେନ ସମ୍ପୂର୍ଣଃ ସଦା ଭଵତି ଭୋଗଵାନ୍ ତାରିତାଃ ପିତରସ୍ତେନ ନରକାତ୍ପ୍ରପିତାମହାଃ
ଏଭଳି ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ଲୋକ ସଦା ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବଜ ଓ ପ୍ରପୂର୍ବଜମାନେ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର ହୁଅନ୍ତି।
ଧର୍ମାନୁସାରି ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞ ପୃଚ୍ଛତସ୍ତେ ପୁନଃ ପୁନଃ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରିଯାର୍ଥଂ ସମାଖ୍ଯାତଂ ଗୁହ୍ଯମେତତ୍ସନାତନମ୍
ଧର୍ମର ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଥିବା ତୁମେ ପୁନିପୁନି ପଚାରିଛ; ତୁମ ପ୍ରିତି ପାଇଁ ଏହି ପୁରାତନ ଗୁପ୍ତ କଥା କହାଯାଇଛି।
ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ଅଦ୍ଯ ମେ ତାରିତଂ କୁଲମ୍ ପ୍ରୀତୋ ଽସ୍ମ୍ଯନୁଗୃହୀତୋ ଽସ୍ମି ଦର୍ଶନାଦେଵ ତେ ମୁନେ
ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସଫଳ ହେଲା, ଆଜି ମୋର କୁଳ ଉଦ୍ଧାର ହେଲା; ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖି ଖୁସି ଓ ଧନ୍ୟ ହେଲି, ମୁନି।
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନାତ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମନ୍ ମୁକ୍ତୋ ଽହଂ ଚାଦ୍ଯ କିଲ୍ବିଷାତ୍ ଇଦାନୀଂ ଵେଦ୍ମି ଚାତ୍ମାନଂ ଭଗଵନ୍ଗତକଲ୍ମଷମ୍
ତୁମକୁ ଦେଖି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଜନ, ଆଜି ମୁଁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲି; ଏବେ ମୁଁ ନିଜକୁ ଜାଣିପାରିଛି, ଭାଗ୍ୟବାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ମନ୍ତିରୁ ଶୁଦ୍ଧ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ତେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ତେ ତାରିତଂ କୁଲମ୍ କୀର୍ତନାଦ୍ଵର୍ଧତେ ପୁଣ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତାତ୍ପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମର ଜନ୍ମ ସଫଳ ହେଲା, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମର କୁଳ ଉଦ୍ଧାର ହେଲା। କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼େ, ଶୁଣିଲେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଯମୁନାଯାଂ ତୁ କିଂ ପୁଣ୍ଯଂ କିଂ ଫଲଂ ତୁ ମହାମୁନେ ଏତନ୍ମେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାହି ଯଥାଦୃଷ୍ଟଂ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍
ଯମୁନାରେ କଣ ପୁଣ୍ୟ ଅଛି, କଣ ଫଳ ମିଳେ, ବଡ଼ ମୁନି, ଏହା ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହନ୍ତୁ, ଯେପରି ଦେଖିଛନ୍ତି ଓ ଶୁଣିଛନ୍ତି।
ତପନସ୍ଯ ସୁତା ଦେଵୀ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତା ସମାଖ୍ଯାତା ମହାଭାଗା ଯମୁନା ତତ୍ର ନିମ୍ନଗା
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବୀ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେଠାରେ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟବତୀ ଯମୁନା ନାମକ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ।
ଯେନୈଵ ନିଃସୃତା ଗଙ୍ଗା ତେନୈଵ ଯମୁନା ଗତା ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରେଷୁ କୀର୍ତନାତ୍ପାପନାଶିନୀ
ଯେ ପଥରେ ଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲେ, ସେଇ ପଥରେ ଯମୁନା ମଧ୍ୟ ଗଲେ; ହଜାର ଯୋଜନ ଦୂରେ ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଚ ପୀତ୍ଵା ଚ ଯମୁନାଯାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କୀର୍ତନାଲ୍ଲଭତେ ପୁଣ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଦ୍ରାଣି ପଶ୍ଯତି
ଯେଉଁଠାରେ ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କରି, ପାଣି ପିଇଲେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତାହାଁରେ କୀର୍ତି କଲେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ଏବଂ ଭଲ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ଅଵଗାହ୍ଯ ଚ ପୀତ୍ଵା ଚ ପୁନାତ୍ଯାସପ୍ତମଂ କୁଲମ୍ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯଜତି ଯସ୍ତତ୍ର ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ସେଠାରେ ଡୁବି ଏବଂ ପାଣି ପିଇଲେ, ସପ୍ତମ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବନ ଛାଡ଼ନ୍ତି ସେ ଉଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥମିତି ଖ୍ଯାତଂ ଯମୁନାଦକ୍ଷିଣେ ତଟେ ପଶ୍ଚିମେ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ତୀର୍ଥଂ ତୁ ନରକଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଯମୁନାର ଦକ୍ଷିଣ ପାଡ଼ରେ ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥ ନାମରେ ପରିଚିତ, ପଶ୍ଚିମ ପାଡ଼ର ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ତୀର୍ଥକୁ ନରକ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଦିଵଂ ଯାନ୍ତି ଯେ ମୃତାସ୍ତେ ଽପୁନର୍ଭଵାଃ ଏଵଂ ତୀର୍ଥସହସ୍ରାଣି ଯମୁନାଦକ୍ଷିଣେ ତଟେ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହୁଏନାହିଁ। ଏଭଳି ଯମୁନାର ଦକ୍ଷିଣ ପାଡ଼ରେ ହଜାର ହଜାର ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ଉତ୍ତରେଣ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ତୀର୍ଥଂ ନିରଞ୍ଜନଂ ନାମ ଯତ୍ର ଦେଵାଃ ସଵାସଵାଃ
ଉତ୍ତର ପଟେ ମୁଁ ମହାତ୍ମା ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ତୀର୍ଥ 'ନିରଞ୍ଜନ' ବିଷୟରେ କହିବି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ବସନ୍ତି।
ଉପାସତେ ସ୍ମ ସଂଧ୍ଯାଂ ଯେ ତ୍ରିକାଲଂ ହି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦେଵାଃ ସେଵନ୍ତି ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଵିବୁଧା ଜନାଃ
ଯେମାନେ ଦିନର ତିନିବେଳେ ସନ୍ଧ୍ୟାପୂଜା କରନ୍ତି, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେ ତୀର୍ଥକୁ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସେବନ୍ତି।
ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନପରୋ ଭୂତ୍ଵା କୁରୁ ତୀର୍ଥାଭିଷେଚନମ୍ ଅନ୍ଯେ ଚ ବହଵସ୍ତୀର୍ଥାଃ ସର୍ଵପାପହରାଃ ସ୍ମୃତାଃ ତେଷୁ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦିଵଂ ଯାନ୍ତି ଯେ ମୃତାସ୍ତେ ଽପୁନର୍ଭଵାଃ
ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କର; ଅନେକ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହୁଏନାହିଁ।
ଗଙ୍ଗା ଚ ଯମୁନା ଚୈଵ ଉଭେ ତୁଲ୍ଯଫଲେ ସ୍ମୃତେ କେଵଲଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଭାଵେନ ଗଙ୍ଗା ସର୍ଵତ୍ର ପୂଜ୍ଯତେ
ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ଯମୁନା, ଉଭୟଙ୍କର ଫଳ ସମାନ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ; କେବଳ ବଡ଼ ହେବାରୁ ଗଙ୍ଗା ସବୁଠାରେ ପୂଜିତ।
ଏଵଂ କୁରୁଷ୍ଵ କୌନ୍ତେଯ ସର୍ଵତୀର୍ଥାଭିଷେଚନମ୍ ଯାଵଜ୍ଜୀଵକୃତଂ ପାପଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ନଶ୍ଯତି
ଏଭଳି, ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କର; ଜୀବନରେ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଯସ୍ତ୍ଵିମଂ କଲ୍ଯ ଉତ୍ଥାଯ ପଠତେ ଚ ଶୃଣୋତି ଚ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ଏହିକଥା ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଶ୍ରୁତଂ ମେ ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପୁରାଣେ ବ୍ରହ୍ମସମ୍ଭଵେ ତୀର୍ଥାନାଂ ତୁ ସହସ୍ରାଣି ଶତାନି ନିଯୁତାନି ଚ ସର୍ଵେ ପୁଣ୍ଯାଃ ପଵିତ୍ରାଶ୍ଚ ଗତିଶ୍ଚ ପରମା ସ୍ମୃତା
ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖରୁ ପୁରାଣରେ ଶୁଣିଛି, ହଜାର, ସେଉଁଠି ଶତ, ଲକ୍ଷ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ସେଗୁଡ଼ିକ ସବୁ ପବିତ୍ର, ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଗତିଦାୟକ।
ସୋମତୀର୍ଥଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ମହାପାତକନାଶନମ୍ ସ୍ନାନମାତ୍ରେଣ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୁରୁଷାଂସ୍ତାରଯେଚ୍ଛତମ୍ ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍
ସୋମତୀର୍ଥ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ପାପ ନାଶ କରେ; ଏଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ଶତ ଲୋକ ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ। ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମରେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ନୈମିଷଂ ପୁଣ୍ଯମ୍ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ଚ ପୁଷ୍କରମ୍ ତ୍ରଯାଣାମପି ଲୋକାନାଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ପୃଥିବୀରେ ନୈମିଷାରଣ୍ୟ ପବିତ୍ର, ଆକାଶରେ ପୁଷ୍କର; ତିନି ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼।
ସର୍ଵାଣି ତାନି ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ କଥମେକଂ ପ୍ରଶଂସସି ଅପ୍ରମାଣଂ ତୁ ତତ୍ରୋକ୍ତମ୍ ଅଶ୍ରଦ୍ଧେଯମନୁତ୍ତମମ୍
ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ି ଏକକୁ କିପରି ପ୍ରଶଂସା କରୁଛ? ସେଠାରେ ଯାହା କୁହାଯାଇଛି ତାହା ଅପରିମାପ୍ୟ, ଅବିଶ୍ୱାସ୍ୟ ଏବଂ ଅତିଶୟ।