ଗଙ୍ଗାମେଵ ନିଷେଵେତ ପ୍ରଯାଗଂ ତୁ ଵିଶେଷତଃ ନାନ୍ଯତ୍କଲିଯୁଗେ ଘୋରେ ଭେଷଜଂ ନୃପ ଵିଦ୍ଯତେ
ଗଙ୍ଗାକୁ, ବିଶେଷକରି ପ୍ରୟାଗରେ, ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଏହି କଳିଯୁଗରେ, ରାଜା, ଏଠାରେ ଆଉ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ପ୍ରଯାଗସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପୁନରେଵ ତୁ ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ରାଜା, ପ୍ରୟାଗର ମହିମାକୁ ପୁଣିଥରେ ଶୁଣ; ଏହା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ମାନସଂ ନାମ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ଗଙ୍ଗାଯା ଉତ୍ତରେ ତଟେ ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ଭୂତ୍ଵା ସର୍ଵକାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ମାନସ ନାମକ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି; ସେଠାରେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ଗୋଭୂହିରଣ୍ଯଦାନେନ ଯତ୍ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାନ୍ନରଃ ସ ତତ୍ଫଲମଵାପ୍ନୋତି ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ସ୍ମରତେ ପୁନଃ
ଏକ ମଣିଷ ଗାଈ, ଜମି ଓ ସୋନା ଦାନ କଲେ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ, ସେହି ତୀର୍ଥକୁ ପୁଣିଥରେ ସ୍ମରଣ କଲେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ।
ଅକାମୋ ଵା ସକାମୋ ଵା ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଯୋ ଽଭିପଦ୍ଯତେ ମୃତସ୍ତୁ ଲଭତେ ସ୍ଵର୍ଗଂ ନରକଂ ଚ ନ ପଶ୍ଯତି
ଇଚ୍ଛା ଥାଉ କି ନଥାଉ, ଯେଉଁଠି ଗଙ୍ଗାକୁ ନିକଟ କରେ, ଯଦି ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ ଏବଂ ନରକ ଦେଖିନାହିଁ।
ଅପ୍ସରୋଗଣସଂଗୀତୈଃ ସୁପ୍ତୋ ଽସୌ ପ୍ରତିବୁଧ୍ଯତେ ହଂସସାରସଯୁକ୍ତେନ ଵିମାନେନ ସ ଗଚ୍ଛତି ବହୁଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ସ୍ଵର୍ଗଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଭୁଞ୍ଜତି
ଅପ୍ସରାମାନେ ଗୀତ ଗାଇ ତାଙ୍କୁ ଜଗାଇଦେଇ, ହଂସ ଓ ସାରସ ଯୋଗାଯୋଗିତ ଦେବ ରଥରେ ବସି, ସେ ରାଜାଙ୍କ ରାଜା, ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟଃ କ୍ଷୀଣକର୍ମା ଦିଵଶ୍ଚ୍ଯୁତଃ ସୁଵର୍ଣମଣିମୁକ୍ତାଢ୍ଯେ ଜାଯତେ ଵିପୁଲେ କୁଲେ
ତାପରେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତଳେ ପଡ଼ି, ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହେଲେ, ସେ ସୁନା, ମଣି ଓ ମୁକ୍ତାରେ ଭରିଥିବା ଏକ ବଡ଼ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଷଷ୍ଟିତୀର୍ଥସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିକୋଟ୍ଯସ୍ତଥାପଗାଃ ମାଘମାସେ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ଗଙ୍ଗାଯମୁନସଂଗମମ୍
ଷଷ୍ଟି ହଜାର ତୀର୍ଥ ଏବଂ ଷଷ୍ଟି କୋଟି ନଦୀ, ମାଘ ମାସରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ସଙ୍ଗମକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଗଵାଂ ଶତସହସ୍ରସ୍ଯ ସମ୍ଯଗ୍ଦତ୍ତସ୍ଯ ଯତ୍ଫଲମ୍ ପ୍ରଯାଗେ ମାଘମାସେ ତୁ ତ୍ର୍ଯହସ୍ନାନାତ୍ତୁ ତତ୍ଫଲମ୍
ଯେତେ ଫଳ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ଠିକ୍ ଭାବେ ଦାନ କଲେ ମିଳେ, ପ୍ରୟାଗରେ ମାଘ ମାସରେ ତିନି ଦିନ ସ୍ନାନ କଲେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ।
ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମଧ୍ଯେ କର୍ଷାଗ୍ନିଂ ଯସ୍ତୁ ସାଧଯେତ୍ ଅହୀନାଙ୍ଗୋ ହ୍ଯରୋଗଶ୍ଚ ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିଯସମନ୍ଵିତଃ
ଯେଉଁଠି ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ମଧ୍ୟରେ କେହି ଅଗ୍ନି ଜଳାଏ, ସେ ଅପଙ୍ଗ ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ପାଞ୍ଚେଇ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହିତ ଥାଏ।
ଯାଵନ୍ତି ରୋମକୂପାଣି ତସ୍ଯ ଗାତ୍ରେଷୁ ଦେହିନଃ ତାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯେତେ ଲୋମର ଗଡ଼ିକ ଏହି ଦେହରେ ଅଛି, ସେତେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ।
ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପପତିର୍ଭଵେତ୍ ସ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵିପୁଲାନ୍ଭୋଗାଂସ୍ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ସ୍ମରତେ ପୁନଃ
ତାପରେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତଳେ ପଡ଼ି, ସେ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ଏକ ମହାନ୍ତ ହୁଏ; ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ସେ ପୁଣି ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ମନେ ପକାଏ।
ଜଲପ୍ରଵେଶଂ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ ସଂଗମେ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତେ ରାହୁଗ୍ରସ୍ତେ ତଥା ସୋମେ ଵିମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷୈଃ
ଯେଉଁଠାରେ ରାହୁ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଢାକି ଦେଇଥାଏ, ସେଇ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଙ୍ଗମରେ ଯେଉଁଠି ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ସୋମଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ସୋମେନ ସହ ମୋଦତେ ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସେ ସୋମଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଏବଂ ସୋମଙ୍କ ସହିତ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରେ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ସ୍ଵର୍ଗେ ଚ ଶକ୍ରଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ ନୃଷିଗନ୍ଧର୍ଵସେଵିତେ ପରିଭ୍ରଷ୍ଟସ୍ତୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସମୃଦ୍ଧେ ଜାଯତେ କୁଲେ
ଏହି ସ୍ୱର୍ଗରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରେ, ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ରାଜା, ସେଠାରୁ ତଳେ ପଡ଼ିଲେ, ସେ ଧନୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଅଧଃଶିରାସ୍ତୁ ଯୋ ଜ୍ଵାଲାମ୍ ଊର୍ଧ୍ଵପାଦଃ ପିବେନ୍ନରଃ ଶତଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯିଏ ମୁଣ୍ଡ ତଳେ ଓ ପାଦ ଉପରେ କରି, ତାପୁର୍ଣ୍ଣ ଜଳ ପିଏ, ସେ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ।
ପରିଭ୍ରଷ୍ଟସ୍ତୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସୋ ଽଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ ଭଵେନ୍ନରଃ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵିପୁଲାନ୍ଭୋଗାଂସ୍ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ଭଜତେ ପୁନଃ
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେଠାରୁ ତଳେ ପଡ଼ିଲେ, ସେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରୁଥିବା ଲୋକ ହୁଏ; ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ପୁଣି ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ।
ଯଃ ସ୍ଵଦେହଂ ତୁ କର୍ତିତ୍ଵା ଶକୁନିଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ଵିହଗୈରୁପଭୁକ୍ତସ୍ଯ ଶୃଣୁ ତସ୍ଯାପି ଯତ୍ଫଲମ୍
ଯିଏ ନିଜ ଶରୀରର ମାଂସ କାଟି, ପକ୍ଷୀମାନେ ପାଇଁ ଦେଇଥାଏ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଯାହାର ଦେହ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେଠି ତାଙ୍କର ଫଳ କଣ ହୁଏ, ଶୁଣ।
ଶତଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣାଂ ସୋମଲୋକେ ମହୀଯତେ ତସ୍ମାଦପି ପରିଭ୍ରଷ୍ଟୋ ରାଜା ଭଵତି ଧାର୍ମିକଃ
ସେ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୋମଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ; ସେଠାରୁ ତଳେ ପଡ଼ିଲେ, ଧର୍ମିକ ରାଜା ହୁଏ।
ଗୁଣଵାନ୍ ରୂପସମ୍ପନ୍ନୋ ଵିଦ୍ଵାଂଶ୍ଚ ପ୍ରିଯଵାଚକଃ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵିପୁଲାନ୍ଭୋଗାଂସ୍ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ଭଜତେ ପୁନଃ
ସେ ଗୁଣବାନ, ସୁନ୍ଦର ଦେହ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ମିଠା କଥା କହେ; ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ପୁଣି ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ।
ଯାମୁନେ ଚୋତ୍ତରେ କୂଲେ ପ୍ରଯାଗସ୍ଯ ତୁ ଦକ୍ଷିଣେ ଋଣପ୍ରମୋଚନଂ ନାମ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ପରମଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଯମୁନାର ଉତ୍ତର କୂଳ ଓ ପ୍ରୟାଗର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା 'ଋଣମୋଚନ' ନାମକ ତୀର୍ଥକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ।
ଏକରାତ୍ରୋଷିତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଋଣୈଃ ସର୍ଵୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଅନୃଣଶ୍ଚ ସଦା ଭଵେତ୍
ଯିଏ ଏଠାରେ ଏକ ରାତି ରହି ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଓ ସଦା ଋଣମୁକ୍ତ ରହେ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରଯାଗସ୍ଯ ଯତ୍ତ୍ଵଯା ପରିକୀର୍ତିତମ୍ ଵିଶୁଦ୍ଧଂ ମେ ଽଦ୍ଯ ହୃଦଯଂ ପ୍ରଯାଗସ୍ଯ ତୁ କୀର୍ତନାତ୍
ତୁମେ ପ୍ରୟାଗ ବିଷୟରେ ଯାହା କହିଲା, ଏହା ଶୁଣି ମୋର ହୃଦୟ ଆଜି ପବିତ୍ର ହୋଇଗଲା।
ଅନାଶକଫଲଂ ବ୍ରୂହି ଭଗଵଂସ୍ତତ୍ର କୀଦୃଶମ୍ ଯଂ ଚ ଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଵିଶୁଦ୍ଧଃ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷୈଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେଠାରେ ଉପବାସ କଲେ କେମିତି ଫଳ ମିଳେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ କେଉଁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ, ମୋତେ କହ।
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ପ୍ରଯାଗେ ତୁ ଅନାଶକଫଲଂ ଵିଭୋ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପୁରୁଷୋ ଧୀମାଞ୍ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ହେ ରାଜା, ପ୍ରୟାଗରେ ଉପବାସ କରିଲେ କେମିତି ଫଳ ମିଳେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ସେଠି ଏହି ଫଳ ପାଏ।
ଅହୀନାଙ୍ଗୋ ଽପ୍ଯରୋଗଶ୍ଚ ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିଯସମନ୍ଵିତଃ ଅଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ତସ୍ଯ ଗଚ୍ଛତସ୍ତୁ ପଦେ ପଦେ
ଯଦି ସେ ଅଙ୍ଗପଙ୍ଗ ନଷ୍ଟ ନୁହଁନ୍ତି, ରୋଗମୁକ୍ତ ଓ ପାଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହିତ ଥାଏ, ପ୍ରତି ଦଉଡ଼ରେ ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
କୁଲାନି ତାରଯେଦ୍ରାଜନ୍ ଦଶ ପୂର୍ଵାନ୍ଦଶାପରାନ୍ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତୁ ପରମଂ ପଦମ୍
ହେ ରାଜା, ସେ ଦଶ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦଶ ପରଜନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ; ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ମହାଭାଗ୍ଯଂ ହି ଧର୍ମସ୍ଯ ଯତ୍ତ୍ଵଂ ଵଦସି ମେ ପ୍ରଭୋ ଅଲ୍ପେନୈଵ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ବହୂନ୍ଧର୍ମାନଵାପ୍ନୁତେ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଯାହା କହିଲା, ଧର୍ମର ଏହି ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟ; ଅତି ଅଳ୍ପ ଚେଷ୍ଟାରେ ବହୁତ ଧର୍ମ ଲାଭ ହୁଏ।
ଅଶ୍ଵମେଧୈସ୍ତୁ ବହୁଭିଃ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ସୁଵ୍ରତୈରିହ ଇମଂ ମେ ସଂଶଯଂ ଛିନ୍ଦ୍ଧି ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ
ଏଠାରେ ଅନେକ ଧର୍ମିକ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଯାଇଥିବାରୁ ଏପରି ଫଳ ମିଳେ; ମୋର ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର, କାରଣ ମୋର ମନରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସୁକତା ଅଛି।
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ମହାଵୀର ଯଦୁକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଯୋନିନା ଋଷୀଣାଂ ସଂନିଧୌ ପୂର୍ଵଂ କଥ୍ଯମାନଂ ମଯା ଶ୍ରୁତମ୍
ହେ ରାଜନ୍, ବଡ଼ ବୀର, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଋଷିମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସ୍ୱୟଂବୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଯେଉଁଥିରେ ଶୁଣିଥିଲି, ସେଇ କଥା ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ।