ମଧ୍ଯେ ନାରୀସହସ୍ରାଣାଂ ବହୂନାଂ ଚ ପତିର୍ଭଵେତ୍ ଦଶଗ୍ରାମସହସ୍ରାଣାଂ ଭୋକ୍ତା ଭଵତି ଭୂମିପଃ
ହଜାର ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଅନେକଙ୍କର ସ୍୵ାମୀ ହୁଏ ଓ ଦଶ ହଜାର ଗ୍ରାମର ଧନ ଉପଭୋଗ କରିଥିବା ରାଜା ହୁଏ।
କାଞ୍ଚୀନୂପୁରଶବ୍ଦେନ ସୁପ୍ତୋ ଽସୌ ପ୍ରତିବୁଧ୍ଯତେ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵିପୁଲାନ୍ ଭୋଗାଂସ୍ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ଭଜତେ ପୁନଃ
ସୁନାର ନୂପୁର ଶବ୍ଦରେ ଘୁମୁଠୁ ଜାଗିଉଠେ, ବଡ଼ ବଡ଼ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି ସେ ପୁଣି ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ।
ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଧରୋ ନିତ୍ଯଂ ନିଯତଃ ସଂଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ଏକଂ କାଲଂ ତୁ ଭୁଞ୍ଜାନୋ ମାସଂ ଭୂମିପତିର୍ଭଵେତ୍
ସେ ସଦା ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥାଏ, ନିୟମିତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥାଏ, ଦିନକୁ ଏକଥର ଖାଏ ଏବଂ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂମିର ରାଜା ହୁଏ।
ସୁଵର୍ଣାଲଂକୃତାନାଂ ତୁ ନାରୀଣାଂ ଲଭତେ ଶତମ୍ ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍ ଆସମୁଦ୍ରାଯାଂ ମହାଭୂମିପତିର୍ଭଵେତ୍
ସୁନା ଆଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା ଶତ ନାରୀ ପାଏ, ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ବଡ଼ ରାଜା ହୁଏ।
ଧନଧାନ୍ଯସମାଯୁକ୍ତୋ ଦାତା ଭଵତି ନିତ୍ଯଶଃ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵିପୁଲାନ୍ଭୋଗାଂସ୍ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ଲଭତେ ପୁନଃ
ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ସେ ସଦା ଦାନ କରେ; ବଡ଼ ବଡ଼ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି ପୁଣି ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଅଥ ସଂଧ୍ଯାଵଟେ ରମ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ଉପଵାସୀ ଶୁଚିଃ ସଂଧ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ସୁନ୍ଦର ସନ୍ଧ୍ୟା ତୀରରେ ଯେଉଁ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥାଏ, ଉପବାସୀ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଅଟୁଟ ଥାଏ, ସେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
କୋଟିତୀର୍ଥଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଯସ୍ତୁ ପ୍ରାଣାନ୍ପରିତ୍ଯଜେତ୍ କୋଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାଣାଂ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯେଉଁଠି କୋଟିତୀର୍ଥରେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଲୋକ କୋଟି ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ।
ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟଃ କ୍ଷୀଣକର୍ମା ଦିଵଶ୍ଚ୍ଯୁତଃ ସୁଵର୍ଣମଣିମୁକ୍ତାଢ୍ଯକୁଲେ ଜାଯେତ ରୂପଵାନ୍
ଯେତେବେଳେ ସ୍ୱର୍ଗର ଫଳ କ୍ଷୟ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଡ଼ିଯାଏ, ସେ ସୁନା, ମଣି ଓ ମୁକ୍ତାରେ ଭରିଥିବା ଧନୀ ପରିବାରରେ ରୂପବାନ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ତତୋ ଭୋଗଵତୀଂ ଗତ୍ଵା ଵାସୁକେରୁତ୍ତରେଣ ତୁ ଦଶାଶ୍ଵମେଧକଂ ନାମ ତୀର୍ଥଂ ତତ୍ରାପରଂ ଭଵେତ୍
ତାପରେ ଭୋଗବତୀକୁ ଯାଇ, ବାସୁକିଙ୍କ ଉତ୍ତରେ ଦଶାଶ୍ୱମେଧକ ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି।
କୃତାଭିଷେକସ୍ତୁ ନରଃ ସୋ ଽଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍ ଧନାଢ୍ଯୋ ରୂପଵାନ୍ଦକ୍ଷୋ ଦାତା ଭଵତି ଧାର୍ମିକଃ
ଯିଏ ସେଠି ଅଭିଷେକ କରେ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ; ସେ ଧନୀ, ରୂପବାନ, ଦକ୍ଷ, ଦାନଶୀଳ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ହୁଏ।
ଚତୁର୍ଵେଦେଷୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସତ୍ଯଵାଦିଷୁ ଅହିଂସାଯାଂ ତୁ ଯୋ ଧର୍ମୋ ଗମନାଦେଵ ତତ୍ଫଲମ୍
ଚାରି ବେଦରୁ, ସତ୍ୟବାଦୀ ହେବାରୁ ଓ ଅହିଂସାରୁ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, କେବଳ ସେଠାକୁ ଯିବାରୁ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରସମା ଗଙ୍ଗା ଯତ୍ର ଯତ୍ରାଵଗାହ୍ଯତେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରାଦ୍ଦଶଗୁଣା ଯତ୍ର ଵିନ୍ଧ୍ଯେନ ସଂଗତା
ଯେଉଁଠି ଗଙ୍ଗା ନଦୀରେ ଅସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ସେଠି ସେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ସମାନ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ସେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ ସହିତ ମିଶିଯାଏ, ସେଠି ସେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଠାରୁ ଦଶଗୁଣା ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ।
ଯତ୍ର ଗଙ୍ଗା ମହାଭାଗା ବହୁତୀର୍ଥା ତପୋଧନା ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରଂ ହି ତଜ୍ଜ୍ଞେଯଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଙ୍ଗା ନାନା ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳୀ ସହିତ ବହିଯାଏ, ସେଠିକୁ ସିଦ୍ଧିର କ୍ଷେତ୍ର ବୋଲି ଜାଣ; ଏଥିରେ ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
କ୍ଷିତୌ ତାରଯତେ ମର୍ତ୍ଯାନ୍ ନାଗାଂସ୍ତାରଯତେ ଽପ୍ଯଧଃ ଦିଵି ତାରଯତେ ଦେଵାଂସ୍ ତେନ ତ୍ରିପଥଗା ସ୍ମୃତା
ପୃଥିବୀରେ ସେ ମାନବମାନେକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, ତଳେ ସେ ନାଗମାନେକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, ଆକାଶରେ ସେ ଦେବତାମାନେକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି—ଏହିକାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ 'ତିନିପଥର ନଦୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯାଵଦସ୍ଥୀନି ଗଙ୍ଗାଯାଂ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ହି ଶରୀରିଣଃ ତାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯେତେ ଦିନ ଗଙ୍ଗାରେ କାହାର ହାଡ଼ ରହିଥାଏ, ସେତେ ହଜାର ବର୍ଷ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପପତିର୍ଭଵେତ୍ ତୀର୍ଥାନାଂ ତୁ ପରଂ ତୀର୍ଥଂ ନଦୀନାଂ ତୁ ମହାନଦୀ ମୋକ୍ଷଦା ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ମହାପାତକିନାମପି
ତାପରେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତଳେ ପଡ଼ିଲେ, ସେ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ଏକ ମହାନ ଅଧିପତି ହୁଏ। ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମହାନଦୀ—ଏହି ନଦୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ମହାପାପୀମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ସର୍ଵତ୍ର ସୁଲଭା ଗଙ୍ଗା ତ୍ରିଷୁ ସ୍ଥାନେଷୁ ଦୁର୍ଲଭା ଗଙ୍ଗାଦ୍ଵାରେ ପ୍ରଯାଗେ ଚ ଗଙ୍ଗାସାଗରସଂଗମେ ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଦିଵଂ ଯାନ୍ତି ଯେ ମୃତାସ୍ତେ ଽପୁନର୍ଭଵାଃ
ଗଙ୍ଗା ସବୁଠାରେ ସହଜରେ ମିଳିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାର, ପ୍ରୟାଗ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା-ସାଗର ସଙ୍ଗମରେ ଦୁର୍ଲଭ। ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ନାନ କରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଭୂତାନାଂ ପାପୋପହତଚେତସାମ୍ ଗତିମ୍ ଅନ୍ଵିଷ୍ଯମାଣାନାଂ ନାସ୍ତି ଗଙ୍ଗାସମା ଗତିଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଯାହାଙ୍କର ମନ ପାପରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଏବଂ ମୁକ୍ତିର ଉପାୟ ଖୋଜୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗା ସମାନ ଉପାୟ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।
ପଵିତ୍ରାଣାଂ ପଵିତ୍ରଂ ଚ ମଙ୍ଗଲାନାଂ ଚ ମଙ୍ଗଲମ୍ ମହେଶ୍ଵରଶିରୋଭ୍ରଷ୍ଟା ସର୍ଵପାପହରା ଶୁଭା
ସେ ପବିତ୍ରମାନଙ୍କ ପବିତ୍ରତା, ମଙ୍ଗଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରୁ ଝରିଥିବା, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା ଏବଂ ଶୁଭା।
କୃତେ ତୁ ନୈମିଷଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ତ୍ରେତାଯାଂ ପୁଷ୍କରଂ ପରମ୍ ଦ୍ଵାପରେ ତୁ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ କଲୌ ଗଙ୍ଗା ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ସତ୍ୟଯୁଗରେ ନୈମିଷାରଣ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲା, ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ପୁଷ୍କର, ଦ୍ୱାପରରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, କିନ୍ତୁ କଳିଯୁଗରେ ଗଙ୍ଗା ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଗଙ୍ଗାମେଵ ନିଷେଵେତ ପ୍ରଯାଗଂ ତୁ ଵିଶେଷତଃ ନାନ୍ଯତ୍କଲିଯୁଗେ ଘୋରେ ଭେଷଜଂ ନୃପ ଵିଦ୍ଯତେ
ଗଙ୍ଗାକୁ, ବିଶେଷକରି ପ୍ରୟାଗରେ, ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଏହି କଳିଯୁଗରେ, ରାଜା, ଏଠାରେ ଆଉ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ପ୍ରଯାଗସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପୁନରେଵ ତୁ ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ରାଜା, ପ୍ରୟାଗର ମହିମାକୁ ପୁଣିଥରେ ଶୁଣ; ଏହା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ମାନସଂ ନାମ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ଗଙ୍ଗାଯା ଉତ୍ତରେ ତଟେ ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ଭୂତ୍ଵା ସର୍ଵକାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ମାନସ ନାମକ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି; ସେଠାରେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ଗୋଭୂହିରଣ୍ଯଦାନେନ ଯତ୍ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାନ୍ନରଃ ସ ତତ୍ଫଲମଵାପ୍ନୋତି ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ସ୍ମରତେ ପୁନଃ
ଏକ ମଣିଷ ଗାଈ, ଜମି ଓ ସୋନା ଦାନ କଲେ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ, ସେହି ତୀର୍ଥକୁ ପୁଣିଥରେ ସ୍ମରଣ କଲେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ।
ଅକାମୋ ଵା ସକାମୋ ଵା ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଯୋ ଽଭିପଦ୍ଯତେ ମୃତସ୍ତୁ ଲଭତେ ସ୍ଵର୍ଗଂ ନରକଂ ଚ ନ ପଶ୍ଯତି
ଇଚ୍ଛା ଥାଉ କି ନଥାଉ, ଯେଉଁଠି ଗଙ୍ଗାକୁ ନିକଟ କରେ, ଯଦି ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ ଏବଂ ନରକ ଦେଖିନାହିଁ।
ଅପ୍ସରୋଗଣସଂଗୀତୈଃ ସୁପ୍ତୋ ଽସୌ ପ୍ରତିବୁଧ୍ଯତେ ହଂସସାରସଯୁକ୍ତେନ ଵିମାନେନ ସ ଗଚ୍ଛତି ବହୁଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ସ୍ଵର୍ଗଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଭୁଞ୍ଜତି
ଅପ୍ସରାମାନେ ଗୀତ ଗାଇ ତାଙ୍କୁ ଜଗାଇଦେଇ, ହଂସ ଓ ସାରସ ଯୋଗାଯୋଗିତ ଦେବ ରଥରେ ବସି, ସେ ରାଜାଙ୍କ ରାଜା, ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟଃ କ୍ଷୀଣକର୍ମା ଦିଵଶ୍ଚ୍ଯୁତଃ ସୁଵର୍ଣମଣିମୁକ୍ତାଢ୍ଯେ ଜାଯତେ ଵିପୁଲେ କୁଲେ
ତାପରେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତଳେ ପଡ଼ି, ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହେଲେ, ସେ ସୁନା, ମଣି ଓ ମୁକ୍ତାରେ ଭରିଥିବା ଏକ ବଡ଼ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଷଷ୍ଟିତୀର୍ଥସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିକୋଟ୍ଯସ୍ତଥାପଗାଃ ମାଘମାସେ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ଗଙ୍ଗାଯମୁନସଂଗମମ୍
ଷଷ୍ଟି ହଜାର ତୀର୍ଥ ଏବଂ ଷଷ୍ଟି କୋଟି ନଦୀ, ମାଘ ମାସରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ସଙ୍ଗମକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଗଵାଂ ଶତସହସ୍ରସ୍ଯ ସମ୍ଯଗ୍ଦତ୍ତସ୍ଯ ଯତ୍ଫଲମ୍ ପ୍ରଯାଗେ ମାଘମାସେ ତୁ ତ୍ର୍ଯହସ୍ନାନାତ୍ତୁ ତତ୍ଫଲମ୍
ଯେତେ ଫଳ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ଠିକ୍ ଭାବେ ଦାନ କଲେ ମିଳେ, ପ୍ରୟାଗରେ ମାଘ ମାସରେ ତିନି ଦିନ ସ୍ନାନ କଲେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ।
ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମଧ୍ଯେ କର୍ଷାଗ୍ନିଂ ଯସ୍ତୁ ସାଧଯେତ୍ ଅହୀନାଙ୍ଗୋ ହ୍ଯରୋଗଶ୍ଚ ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିଯସମନ୍ଵିତଃ
ଯେଉଁଠି ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ମଧ୍ୟରେ କେହି ଅଗ୍ନି ଜଳାଏ, ସେ ଅପଙ୍ଗ ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ପାଞ୍ଚେଇ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହିତ ଥାଏ।