ସାଗରାଃ ସରିତଃ ଶୈଲା ନାଗା ଵିଦ୍ଯାଧରାଶ୍ଚ ଯେ ହରିଶ୍ଚ ଭଗଵନାସ୍ତେ ପ୍ରଜାପତିପୁରଃସରଃ
ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ, ପାହାଡ଼, ନାଗ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନ ହରି, ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ସହିତ, ସେଠି ଅଛନ୍ତି।
ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ପୃଥିଵ୍ଯା ଜଘନଂ ସ୍ମୃତମ୍ ପ୍ରଯାଗଂ ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ ତତଃ ପୁଣ୍ଯତମଂ ନାସ୍ତି ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଭାରତ
ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀର ଗର୍ଭ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରୟାଗ, ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତିନି ଲୋକରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିଛି। ଏହାଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ତିନି ଲୋକରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାହିଁ, ଭାରତ।
ଶ୍ରଵଣାତ୍ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ନାମସଂକୀର୍ତନାଦପି ମୃତ୍ତିକାଲମ୍ଭନାଦ୍ଵାପି ନରଃ ପାପାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର କଥା ଶୁଣିଲେ, ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ କିମ୍ବା ମାଟି ନେଇଲେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।
ତତ୍ରାଭିଷେକଂ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ ସଂଗମେ ଶଂସିତଵ୍ରତଃ ତୁଲ୍ଯଂ ଫଲମଵାପ୍ନୋତି ରାଜସୂଯାଶ୍ଵମେଧଯୋଃ
ଯିଏ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ଥାଇ, ସଂଗମରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ସମାନ ଫଳ ପାଏ।
ନ ଦେଵଵଚନାତ୍ତାତ ନ ଲୋକଵଚନାତ୍ତଥା ମତିର୍ ଉତ୍କ୍ରମଣୀଯା ତେ ପ୍ରଯାଗଗମନଂ ପ୍ରତି
ଦେବତା କିମ୍ବା ଲୋକମାନଙ୍କ କଥାରେ ତୁମର ପ୍ରୟାଗ ଯିବା ନିଷ୍ଠା କେବେ ଦୃଢ଼ ରହୁ, ପ୍ରିୟ।
ଦଶ ତୀର୍ଥସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିକୋଟ୍ଯସ୍ତଥା ପରାଃ ତେଷାଂ ସାଂନିଧ୍ଯମତ୍ରୈଵ ତତସ୍ତୁ କୁରୁନନ୍ଦନ
ଏଠି ଦଶ ହଜାର ତୀର୍ଥ ଓ ଷଷ୍ଠି କୋଟି ଅଧିକ ତୀର୍ଥର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଅଛି, କୁରୁବଂଶୀ।
ଯା ଗତିର୍ ଯୋଗଯୁକ୍ତସ୍ଯ ସତ୍ଯସ୍ଥସ୍ଯ ମନୀଷିଣଃ ସା ଗତିସ୍ତ୍ଯଜତଃ ପ୍ରାଣାନ୍ ଗଙ୍ଗାଯମୁନସଂଗମେ
ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନୀ ଯୋଗରେ ଏକତ୍ରିତ ଓ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ସେଉଁଠି ଗଙ୍ଗା-ଯମୁନା ସଂଗମରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ ସେହି ଗତିକୁ ପାଏ।
ନ ତେ ଜୀଵନ୍ତି ଲୋକେ ଽସ୍ମିଂସ୍ ତତ୍ର ତତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯେ ପ୍ରଯାଗଂ ନ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵଞ୍ଚିତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରୟାଗକୁ ଯାଇନାହାନ୍ତି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ସତ୍ୟରେ ବଞ୍ଚିନଥାନ୍ତି; ସେମାନେ ତିନି ଲୋକରେ ଠକାଯାଆନ୍ତି।
ଏଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ପ୍ରଯାଗଂ ପରମଂ ପଦମ୍ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯଃ ଶଶାଙ୍କ ଇଵ ରାହୁଣା
ଏହିପରି, ପବିତ୍ର ପ୍ରୟାଗ ତୀର୍ଥ ଦେଖିଲେ, ସର୍ବପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ର ରାହୁରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
କମ୍ବଲାଶ୍ଵତରୌ ନାଗୌ ଵିପୁଲେ ଯମୁନାତଟେ ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଚ ପୀତ୍ଵା ଚ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଯମୁନାର ବିସ୍ତୃତ କୂଳରେ କମ୍ବଳ ଓ ଅଶ୍ୱତର ନାଗ ଅଛନ୍ତି; ସେଠି ସ୍ନାନ କରି, ପାଣି ପିଇଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ଚ ସଂସ୍ଥାନଂ ମହାଦେଵସ୍ଯ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ ନରସ୍ତାରଯତେ ସର୍ଵାନ୍ ଦଶ ପୂର୍ଵାନ୍ଦଶାପରାନ୍
ସେଠି ମହାଦେବଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ, ମଣିଷ ଦଶ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦଶ ପରଜନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
କୃତ୍ଵାଭିଷେକଂ ତୁ ନରଃ ସୋ ଽଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ, ମଣିଷ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ ଓ ସୃଷ୍ଟିର ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରେ।
ପୂର୍ଵପାର୍ଶ୍ଵେ ତୁ ଗଙ୍ଗାଯାସ୍ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଭାରତ କୂପଂ ଚୈଵ ତୁ ସାମୁଦ୍ରଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଂ ଚ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ଗଙ୍ଗାର ପୂର୍ବ କୂଳରେ, ଭାରତ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସାମୁଦ୍ର କୂଆଁ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଅଛି।
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଜିତକ୍ରୋଧସ୍ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ଯଦି ତିଷ୍ଠତି ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ସୋ ଽଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଯଦି ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ତିନି ରାତି ସେଠି ରହିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
ଉତ୍ତରେଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନାଦ୍ ଭାଗୀରଥ୍ଯାସ୍ତୁ ପୂର୍ଵତଃ ହଂସପ୍ରପତନଂ ନାମ ତୀର୍ଥଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଶ୍ରୁତମ୍
ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ଉତ୍ତରେ ଏବଂ ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ହଁସପ୍ରପତନ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଅଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ତସ୍ମିନ୍ ସ୍ନାନମାତ୍ରେଣ ଭାରତ ଯାଵଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ତାଵତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ମହୀଯତେ
ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ।
ଉର୍ଵଶୀରମଣେ ପୁଣ୍ଯେ ଵିପୁଲେ ହଂସପାଣ୍ଡୁରେ ପରିତ୍ଯଜତି ଯଃ ପ୍ରାଣାଞ୍ ଶୃଣୁ ତସ୍ଯାପି ଯତ୍ଫଲମ୍
ଉର୍ବଶୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ବିଶାଳ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟମୟ ହଁସପାଣ୍ଡୁରରେ ଯିଏ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରେ, ତାହାର ଫଳ କଣ ହୁଏ, ତୁମେ ଶୁଣ।
ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷଶତାନି ଚ ସେଵ୍ଯତେ ପିତୃଭିଃ ସାର୍ଧଂ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ନରାଧିପ
ହେ ରାଜା, ସେ ଲୋକ ସ୍ୱର୍ଗରେ ତାଙ୍କର ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ସହିତ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ଏବଂ ଷଷ୍ଟି ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଉର୍ଵଶୀଂ ତୁ ସଦା ପଶ୍ଯେତ୍ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ନରୋତ୍ତମ ପୂଜ୍ଯତେ ସତତଂ ପୁତ୍ର ଋଷିଗନ୍ଧର୍ଵକିଂନରୈଃ
ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସଦା ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରେ ଏବଂ ମୋ ପୁଅ, ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ସେଠି ସେକୁ ସଦା ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟଃ କ୍ଷୀଣକର୍ମା ଦିଵଶ୍ଚ୍ଯୁତଃ ଉର୍ଵଶୀସଦୃଶୀନାଂ ତୁ କନ୍ଯାନାଂ ଲଭତେ ଶତମ୍
ଯେତେବେଳେ ସ୍ୱର୍ଗର ଫଳ କ୍ଷୟ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଡ଼ିଯାଏ, ତେବେ ଉର୍ବଶୀ ପରି ଶତମାନ୍ୟ କନ୍ୟା ପାଏ।
ମଧ୍ଯେ ନାରୀସହସ୍ରାଣାଂ ବହୂନାଂ ଚ ପତିର୍ଭଵେତ୍ ଦଶଗ୍ରାମସହସ୍ରାଣାଂ ଭୋକ୍ତା ଭଵତି ଭୂମିପଃ
ହଜାର ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଅନେକଙ୍କର ସ୍୵ାମୀ ହୁଏ ଓ ଦଶ ହଜାର ଗ୍ରାମର ଧନ ଉପଭୋଗ କରିଥିବା ରାଜା ହୁଏ।
କାଞ୍ଚୀନୂପୁରଶବ୍ଦେନ ସୁପ୍ତୋ ଽସୌ ପ୍ରତିବୁଧ୍ଯତେ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵିପୁଲାନ୍ ଭୋଗାଂସ୍ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ଭଜତେ ପୁନଃ
ସୁନାର ନୂପୁର ଶବ୍ଦରେ ଘୁମୁଠୁ ଜାଗିଉଠେ, ବଡ଼ ବଡ଼ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି ସେ ପୁଣି ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ।
ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଧରୋ ନିତ୍ଯଂ ନିଯତଃ ସଂଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ଏକଂ କାଲଂ ତୁ ଭୁଞ୍ଜାନୋ ମାସଂ ଭୂମିପତିର୍ଭଵେତ୍
ସେ ସଦା ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥାଏ, ନିୟମିତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥାଏ, ଦିନକୁ ଏକଥର ଖାଏ ଏବଂ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂମିର ରାଜା ହୁଏ।
ସୁଵର୍ଣାଲଂକୃତାନାଂ ତୁ ନାରୀଣାଂ ଲଭତେ ଶତମ୍ ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍ ଆସମୁଦ୍ରାଯାଂ ମହାଭୂମିପତିର୍ଭଵେତ୍
ସୁନା ଆଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା ଶତ ନାରୀ ପାଏ, ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ବଡ଼ ରାଜା ହୁଏ।
ଧନଧାନ୍ଯସମାଯୁକ୍ତୋ ଦାତା ଭଵତି ନିତ୍ଯଶଃ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵିପୁଲାନ୍ଭୋଗାଂସ୍ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ଲଭତେ ପୁନଃ
ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ସେ ସଦା ଦାନ କରେ; ବଡ଼ ବଡ଼ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି ପୁଣି ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଅଥ ସଂଧ୍ଯାଵଟେ ରମ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ଉପଵାସୀ ଶୁଚିଃ ସଂଧ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ସୁନ୍ଦର ସନ୍ଧ୍ୟା ତୀରରେ ଯେଉଁ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥାଏ, ଉପବାସୀ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଅଟୁଟ ଥାଏ, ସେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
କୋଟିତୀର୍ଥଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଯସ୍ତୁ ପ୍ରାଣାନ୍ପରିତ୍ଯଜେତ୍ କୋଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାଣାଂ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯେଉଁଠି କୋଟିତୀର୍ଥରେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଲୋକ କୋଟି ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ।
ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟଃ କ୍ଷୀଣକର୍ମା ଦିଵଶ୍ଚ୍ଯୁତଃ ସୁଵର୍ଣମଣିମୁକ୍ତାଢ୍ଯକୁଲେ ଜାଯେତ ରୂପଵାନ୍
ଯେତେବେଳେ ସ୍ୱର୍ଗର ଫଳ କ୍ଷୟ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଡ଼ିଯାଏ, ସେ ସୁନା, ମଣି ଓ ମୁକ୍ତାରେ ଭରିଥିବା ଧନୀ ପରିବାରରେ ରୂପବାନ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ତତୋ ଭୋଗଵତୀଂ ଗତ୍ଵା ଵାସୁକେରୁତ୍ତରେଣ ତୁ ଦଶାଶ୍ଵମେଧକଂ ନାମ ତୀର୍ଥଂ ତତ୍ରାପରଂ ଭଵେତ୍
ତାପରେ ଭୋଗବତୀକୁ ଯାଇ, ବାସୁକିଙ୍କ ଉତ୍ତରେ ଦଶାଶ୍ୱମେଧକ ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି।
କୃତାଭିଷେକସ୍ତୁ ନରଃ ସୋ ଽଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍ ଧନାଢ୍ଯୋ ରୂପଵାନ୍ଦକ୍ଷୋ ଦାତା ଭଵତି ଧାର୍ମିକଃ
ଯିଏ ସେଠି ଅଭିଷେକ କରେ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ; ସେ ଧନୀ, ରୂପବାନ, ଦକ୍ଷ, ଦାନଶୀଳ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ହୁଏ।