ତତଶ୍ଚାଚମ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ ଆଲିଖେତ୍ପଦ୍ମମଗ୍ରତଃ ଅକ୍ଷତାଭିଃ ସପୁଷ୍ପାଭିଃ ସଜଲାରୁଣଚନ୍ଦନମ୍ ଅର୍ଘ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରଯତ୍ନେନ ସୂର୍ଯନାମାନି କୀର୍ତଯେତ୍
ତାପରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଜଳ ଚୁମି, ସାମ୍ନାରେ ପଦ୍ମ ଅଙ୍କନ କରିବା ଉଚିତ। ଅକ୍ଷତ, ଫୁଲ, ଜଳ ଓ ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ସହିତ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ନମସ୍ତେ ଵିଷ୍ଣୁରୂପାଯ ନମୋ ଵିଷ୍ଣୁମୁଖାଯ ଵୈ ସହସ୍ରରଶ୍ମଯେ ନିତ୍ଯଂ ନମସ୍ତେ ସର୍ଵତେଜସେ
ବିଷ୍ଣୁର ରୂପଧାରୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୁହଁ ଥିବା, ହଜାର କିରଣ ବିକିରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ସଦା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେଇ ସମସ୍ତ ତେଜର ମାଲିକଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ନମସ୍ତେ ଶିଵ ସର୍ଵେଶ ନମସ୍ତେ ସର୍ଵଵତ୍ସଲ ଜଗତ୍ସ୍ଵାମିନ୍ନମସ୍ତେ ଽସ୍ତୁ ଦିଵ୍ଯଚନ୍ଦନଭୂଷିତ
ଶିବ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାକୁର, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଲିକ, ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ରେ ଶୋଭିତ ଥିବା ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ପଦ୍ମାସନ ନମସ୍ତେ ଽସ୍ତୁ କୁଣ୍ଡଲାଙ୍ଗଦଭୂଷିତ ନମସ୍ତେ ସର୍ଵଲୋକେଶ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଵିବୋଧସେ
ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଥିବା, କୁଣ୍ଡଳ ଓ ବାହୁବଳି ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଠାକୁର, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଜାଗ୍ରତ କରୁଥିବା ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ସୁକୃତଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଂ ପଶ୍ଯସି ସର୍ଵଗ ସତ୍ଯଦେଵ ନମସ୍ତେ ଽସ୍ତୁ ପ୍ରସୀଦ ମମ ଭାସ୍କର
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଭଲ ଓ ଖରାପ କାମ ଦେଖ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ସତ୍ୟଦେବ, ଭାସ୍କର, ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ, ମୋ ଉପରେ କୃପା କର।
ଦିଵାକର ନମସ୍ତେ ଽସ୍ତୁ ପ୍ରଭାକର ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ଏଵଂ ସୂର୍ଯଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ତ୍ରିଃ କୃତ୍ଵାଥ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ଦ୍ଵିଜଂ ଗାଂ କାଞ୍ଚନଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତୋ ଵିଷ୍ଣୁଗୃହଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଦିବାକର, ପ୍ରଭାକର, ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ଏଭଳି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ତିନିଥର ନମସ୍କାର ଓ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ ଓ ସୁନା ସ୍ପର୍ଶ କରି, ପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପ୍ରଯାଗସ୍ଯୋପଵର୍ଣନମ୍ ମାର୍କଣ୍ଡେଯେନ କଥିତଂ ଯତ୍ପୁରା ପାଣ୍ଡୁସୂନଵେ
ଏବେ ମୁଁ ପ୍ରୟାଗର ବିବରଣୀ କହିବି, ଯାହା ପୁରୁଣା କାଳରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଥିଲା।
ଭାରତେ ତୁ ଯଦା ଵୃତ୍ତେ ପ୍ରାପ୍ତରାଜ୍ଯେ ପୃଥାସୁତେ ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ରାଜା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଭାରତରେ ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଘଟିଗଲା ଏବଂ ପୃଥାପୁତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କଲେ, ସେଇ ସମୟରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜା ଥିଲେ।
ଭ୍ରାତୃଶୋକେନ ସଂତପ୍ତଶ୍ ଚିନ୍ତଯନ୍ସ ପୁନଃ ପୁନଃ ଆସୀତ୍ସୁଯୋଧନୋ ରାଜା ଏକାଦଶଚମୂପତିଃ
ଭାଇମାନେ ନାହିଁ ବୋଲି ଦୁଃଖରେ ପିଡ଼ିତ ରାଜା, ପୁନିପୁନି ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସୁୟୋଧନ ରାଜା, ଏକାଦଶ ସେନାପତି ସହିତ ବସିଥିଲେ।
ଅସ୍ମାନ୍ସଂତାପ୍ଯ ବହୁଶଃ ସର୍ଵେ ତେ ନିଧନଂ ଗତାଃ ଵାସୁଦେଵଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ପଞ୍ଚ ଶେଷାସ୍ତୁ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ସେମାନେ ଆମକୁ ବହୁତ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିଲେ, ଏବେ ସମସ୍ତେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ; କେବଳ ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ଅଛନ୍ତି।
ହତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମଂ ଚ ଦ୍ରୋଣଂ ଚ କର୍ଣଂ ଚୈଵ ମହାବଲମ୍ ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ଚ ରାଜାନଂ ପୁତ୍ରଭ୍ରାତୃସମନ୍ଵିତମ୍
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ବଳଶାଳୀ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ପୁଅ ଓ ଭାଇମାନେ ସହିତ ମାରିଦେଲେ।
ରାଜାନୋ ନିହତାଃ ସର୍ଵେ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଶୂରମାନିନଃ କିଂ ନୋ ରାଜ୍ଯେନ ଗୋଵିନ୍ଦ କିଂ ଭୋଗୈର୍ଜୀଵିତେନ ଵା
ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ଅନ୍ୟ ନିଜକୁ ବୀର ଭାବୁଥିବାମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି; ଗୋବିନ୍ଦ, ଆମ ପାଇଁ ଏହି ରାଜ୍ୟ କିଏଁ, ଭୋଗ କିଏଁ, ଜୀବନ କିଏଁ?
ଧିକ୍ କଷ୍ଟମିତି ସଂଚିତ୍ଯ ରାଜା ଵୈକ୍ଲଵ୍ଯଭାଗତଃ ନିର୍ଵିଚେଷ୍ଟୋ ନିରୁତ୍ସାହଃ କିଂଚିତ୍ ତିଷ୍ଠତ୍ଯଧୋମୁଖଃ
‘ହାଁ, କେତେ ଦୁଃଖ’ ବୋଲି ଭାବି, ରାଜା ଦୁଃଖରେ ଭାଗ ହୋଇ, ନିର୍ଜୀବ ଓ ଉତ୍ସାହହୀନ ହୋଇ, କିଛି ସମୟ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦଢ଼ିଅଛି।
ଲବ୍ଧସଂଜ୍ଞୋ ଯଦା ରାଜା ଚିନ୍ତଯନ୍ସ ପୁନଃ ପୁନଃ କତରୋ ଵିନିଯୋଗୋ ଵା ନିଯମଂ ତୀର୍ଥମେଵ ଚ
ପରେ ରାଜା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇ, ପୁନିପୁନି ଚିନ୍ତା କରି, କେଉଁ ଉପବାସ କିମ୍ବା କେଉଁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବେ ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ଯେନାହଂ ଶୀଘ୍ରମ୍ ଆମୁଞ୍ଚେ ମହାପାତକିକିଲ୍ବିଷାତ୍ ଯତ୍ର ସ୍ଥିତ୍ଵା ନରୋ ଯାତି ଵିଷ୍ଣୁଲୋକମନୁତ୍ତମମ୍
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି, ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିଲେ ମଣିଷ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
କଥଂ ପୃଚ୍ଛାମି ଵୈ କୃଷ୍ଣଂ ଯେନେଦଂ କାରିତୋ ଽସ୍ମ୍ଯହମ୍ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ କଥଂ ପୃଚ୍ଛେ ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରଶତଂ ହତମ୍
ମୋତେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କିପରି ପଚାରିବି? ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ଶତପୁତ୍ର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି, ସେଇ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ କିପରି ପଚାରିବି?
ଵ୍ଯାସଂ କଥମହଂ ପୃଚ୍ଛେ ଯସ୍ଯ ଗୋତ୍ରକ୍ଷଯଃ କୃତଃ ଏଵଂ ଵୈକ୍ଲଵ୍ଯମାପନ୍ନୋ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ରୁଦନ୍ତି ପାଣ୍ଡଵାଃ ସର୍ଵେ ଭ୍ରାତୃଶୋକପରିପ୍ଲୁତାଃ
ଯାହାଙ୍କର ବଂଶ ନାଶ ହୋଇଛି, ସେଇ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ କିପରି ପଚାରିବି? ଏହିପରି ଦୁଃଖରେ ପଡି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଭାଇମାନେ ଭାଇଙ୍କ ଶୋକରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି।
ଯେ ଚ ତତ୍ର ମହାତ୍ମାନଃ ସମେତାଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସ୍ମୃତାଃ କୁନ୍ତୀ ଚ ଦ୍ରୌପଦୀ ଚୈଵ ଯେ ଚ ତତ୍ର ସମାଗତାଃ ଭୂମୌ ନିପତିତାଃ ସର୍ଵେ ରୁଦନ୍ତସ୍ତୁ ସମନ୍ତତଃ
ସେଠାରେ ଯେଉଁ ମହାତ୍ମାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ—ପାଣ୍ଡବମାନେ, କୁନ୍ତୀ, ଦ୍ରୌପଦୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ—ସେମାନେ ଭୂମିରେ ପଡି ଚାରିପାଖରେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି।
ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ମାର୍କଣ୍ଡେଯସ୍ ତେନ ଜ୍ଞାତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ଯଥା ଵୈକ୍ଲଵ୍ଯମାପନ୍ନୋ ରୁଦମାନସ୍ତୁ ଦୁଃଖିତଃ
ବାରାଣସୀରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜାଣିଥିଲେ, ଯିଏ ଦୁଃଖରେ ପଡି କାନ୍ଦୁଥିଲେ ଏବଂ ବିପଦରେ ଥିଲେ।
ଅଚିରେଣୈଵ କାଲେନ ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ମହାତପାଃ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ହାସ୍ତିନପୁରଂ ରାଜଦ୍ଵାରେ ହ୍ଯତିଷ୍ଠତ
ଅତି ଶୀଘ୍ରରେ ମହାତପସ୍ବୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ହାସ୍ତିନାପୁରକୁ ଆସିଲେ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଦ୍ଵାରପାଲୋ ଽପି ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜ୍ଞଃ କଥିତଵାନ୍ଦ୍ରୁତମ୍ ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମୋ ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ଦ୍ଵାରି ତିଷ୍ଠତ୍ଯସୌ ମୁନିଃ ତ୍ଵରିତୋ ଧର୍ମପୁତ୍ରସ୍ତୁ ଦ୍ଵାରମାଗାଦତଃ ପରମ୍
ଦ୍ୱାରପାଳ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ସୂଚନା ଦେଲେ—'ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେଇ ମୁନି ଦ୍ୱାରରେ ଅଛନ୍ତି।' ତାପରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଦ୍ୱାରକୁ ଗଲେ।
ସ୍ଵାଗତଂ ତେ ମହାଭାଗ ସ୍ଵାଗତଂ ତେ ମହାମୁନେ ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ଅଦ୍ଯ ମେ ତାରିତଂ କୁଲମ୍
ମହାଭାଗ, ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ। ମହାମୁନି, ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ। ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ଆଜି ମୋର କୁଳ ଉଦ୍ଧାର ହେଲା।
ଅଦ୍ଯ ମେ ପିତରସ୍ତୁଷ୍ଟାସ୍ ତ୍ଵଯି ଦୃଷ୍ଟେ ମହାମୁନେ ଅଦ୍ଯାହଂ ପୂତଦେହୋ ଽସ୍ମି ଯତ୍ତ୍ଵଯା ସହ ଦର୍ଶନମ୍
ମହାମୁନି, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଜି ମୋର ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଆଜି ମୁଁ ପବିତ୍ର ହେଲି, କାରଣ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲି।
ସିଂହାସନେ ସମାସ୍ଥାପ୍ଯ ପାଦଶୌଚାର୍ଚନାଦିଭିଃ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ମହାତ୍ମା ଵୈ ପୂଜଯାମାସ ତଂ ମୁନିମ୍
ମହାତ୍ମା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମୁନିଙ୍କୁ ସିଂହାସନରେ ବସାଇ, ପାଦଧୋଇ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଦର ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ତତଃ ସ ତୁଷ୍ଟୋ ମାର୍କଣ୍ଡଃ ପୂଜିତଶ୍ଚାହ ତଂ ନୃପମ୍ ଆଖ୍ଯାହି ତ୍ଵରିତଂ ରାଜନ୍ କିମର୍ଥଂ ରୁଦିତଂ ତ୍ଵଯା କେନ ଵା ଵିକ୍ଲଵୀଭୂତଃ କା ବାଧା ତେ କିମପ୍ରିଯମ୍
ତାପରେ ପୂଜିତ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ—'ତୁମେ କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ, କ'ଣ ଦୁଃଖ ତୁମକୁ ବିପଦରେ ପକାଇଛି, କ'ଣ ତୁମକୁ ବାଧା ଦେଉଛି, କ'ଣ ତୁମକୁ ଅପ୍ରିୟ ଲାଗିଛି, ଶୀଘ୍ର କହ।'
ଅସ୍ମାକଂ ଚୈଵ ଯଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ରାଜ୍ଯସ୍ଯାର୍ଥେ ମହାମୁନେ ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଦିତ୍ଵା ତୁ ଚିନ୍ତାଵଶମୁପାଗତଃ
ମହାମୁନି, ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଆମ ଉପରେ ଯେଉଁ ଘଟଣା ଘଟିଛି, ସେସବୁ ଜାଣି ମୁଁ ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଯାଇଛି।
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ମହାବାହୋ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍ ନୈଵ ଦୃଷ୍ଟଂ ରଣେ ପାପଂ ଯୁଧ୍ଯମାନସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ମହାବାହୁ ରାଜା, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ କଣ ତାହା ଶୁଣ। ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯୋଦ୍ଧା ଯୁଦ୍ଧ କରେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ।
କିଂ ପୁନା ରାଜଧର୍ମେଣ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ ତଦେଵଂ ହୃଦଯଂ କୃତ୍ଵା ତସ୍ମାତ୍ପାପଂ ନ ଚିନ୍ତଯେତ୍
ତାହେଲେ ରାଜା ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ତ କଥା ଅଧିକ। ଏହିପରି ମନକୁ ଦୃଢ଼ କରି, ପାପ ନେଇ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ରାଜା ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ମୁନିମ୍ ପପ୍ରଚ୍ଛ ଵିନଯୋପେତଃ ସର୍ଵପାତକନାଶନମ୍
ତାପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମୁନିଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ନମ୍ରତା ସହିତ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ପଚାରିଲେ।
ପୃଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ନିତ୍ଯଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଦର୍ଶିନମ୍ କଥଯ ତ୍ଵଂ ସମାସେନ ଯେନ ମୁଚ୍ଯେତ କିଲ୍ବିଷାତ୍
ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ତିନି ଲୋକ ଦେଖିପାରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ପଚାରୁଛି, ସଂକ୍ଷେପରେ କହନ୍ତୁ କିପରି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।