ସୁନୀଥା ନାମ ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ଵେନୋ ନାମ ସୁତଃ ପୁରା ଅଧର୍ମନିରତଶ୍ଚାସୀଦ୍ ବଲଵାନ୍ ଵସୁଧାଧିପଃ
ସେଠାରୁ ସୁନୀଥା ନାମକ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଭୂତକାଳରେ ବେନ ନାମରେ ଜନ୍ମିଲେ। ସେ ଅଧର୍ମରେ ଲିନ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂମିର ରାଜା ଥିଲେ।
ଲୋକେ ଽପ୍ଯଧର୍ମକୃଜ୍ଜାତଃ ପରଭାର୍ଯାପହାରକଃ ଧର୍ମାଚାରସ୍ଯ ସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଜଗତୋ ଽଥ ମହର୍ଷିଭିଃ
ସେ ଲୋକରେ ଅଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟଙ୍କର ଝିଅ ନେଇଯାଉଥିଲେ। ଏହିପରି ଅନ୍ୟାୟ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ମହାର୍ଷିମାନେ ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ—
ଅନୁନୀତୋ ଽପି ନ ଦଦାଵ୍ ଅନୁଜ୍ଞାଂ ସ ଯଦା ତତଃ ଶାପେନ ମାରଯିତ୍ଵୈନମ୍ ଅରାଜକମଯାର୍ଦିତାଃ
ସେମାନେ ବେନଙ୍କୁ ବହୁବାର ଅନୁରୋଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଶାପ ଦେଇ ସେଉଁଠି ମାରିଦେଲେ, ଏବଂ ରାଜା ନଥିବାରୁ ସମସ୍ତେ ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼ିଲେ।
ମମନ୍ଥୁର୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତସ୍ଯ ବଲାଦ୍ଦେହମକଲ୍ମଷାଃ ତତ୍କାଯାନ୍ମଥ୍ଯମାନାତ୍ତୁ ନିପେତୁର୍ମ୍ଲେଚ୍ଛଜାତଯଃ
ଅପରାଧ ନଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଜୋରକରି ମଥିଲେ। ସେ ଦେହ ମଥିବାରୁ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଜାତିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଶରୀରେ ମାତୁରଂଶେନ କୃଷ୍ଣାଞ୍ଜନସମପ୍ରଭାଃ ପିତୁରଂଶସ୍ଯ ଚାଂଶେନ ଧାର୍ମିକୋ ଧର୍ମଚାରିଣଃ
ମାଆଙ୍କ ଅଂଶରୁ କଳି ରଙ୍ଗର ଲୋକ ଜନ୍ମିଲେ। ବାପାଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ଚାଲୁଥିବା ଏକ ପୁରୁଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଉତ୍ପନ୍ନୋ ଦକ୍ଷିଣାଦ୍ଧସ୍ତାତ୍ ସଧନୁଃ ସଶରୋ ଗଦୀ ଦିଵ୍ଯତେଜୋମଯଵପୁଃ ସରତ୍ନକଵଚାଙ୍ଗଦଃ
ସେ ଡାହାଣ ହାତରୁ ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧରି, ଗଦା ସହିତ, ଦିବ୍ୟ ତେଜର ଦେହ ଓ ରତ୍ନ ଜଡିତ କବଚ ଓ ବାହୁଡ଼ି ପିନ୍ଧି ଜନ୍ମିଲେ।
ପୃଥୋରେଵାଭଵଦ୍ଯତ୍ନାତ୍ ତତଃ ପୃଥୁରଜାଯତ ସ ଵିପ୍ରୈରଭିଷିକ୍ତୋ ଽପି ତପଃ କୃତ୍ଵା ସୁଦାରୁଣମ୍
ସେ ପ୍ରଥୁ ନାମକ ରାଜା, ଅନେକ ଉଦ୍ୟମରେ ଜନ୍ମିଲେ। ପ୍ରଥୁଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ସେ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵରେଣ ସର୍ଵସ୍ଯ ପ୍ରଭୁତ୍ଵମ୍ ଅଗମତ୍ ପୁନଃ ନିଃସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଵଷଟ୍କାରଂ ନିର୍ଧର୍ମଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଭୂତଲମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ସେ ପୁନି ସମସ୍ତ ଉପରେ ଅଧିକାରୀ ହେଲେ। ପୃଥିବୀରେ ବେଦପାଠ ଓ ଯଜ୍ଞର ଧ୍ୱନି ନଥିବା, ଧର୍ମ ନ ଥିବା ଦେଖି—
ଦଗ୍ଧୁମେଵୋଦ୍ଯତଃ କୋପାଚ୍ ଛରେଣାମିତଵିକ୍ରମଃ ତତୋ ଗୋରୂପମାସ୍ଥାଯ ଭୂଃ ପଲାଯିତୁମ୍ ଉଦ୍ଯତା
ଅସୀମ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପୃଥୁ ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ତିର ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ତେବେ ପୃଥିବୀ ଗାଈ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ପୃଷ୍ଠତୋ ଽନୁଗତସ୍ତସ୍ଯାଃ ପୃଥୁର୍ଦୀପ୍ତଶରାସନଃ ତତଃ ସ୍ଥିତ୍ଵୈକଦେଶେ ତୁ କିଂ କରୋମୀତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ପୃଥୁ ତୀବ୍ର ଧନୁଷ ନେଇ, ପୃଥିବୀଙ୍କ ପଛରେ ଧାଉଥିଲେ। ଏହିପରେ ସେ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରୁହି, 'ମୁଁ କଣ କରିବି?' ବୋଲି କହିଲେ।
ପୃଥୁର୍ ଅପ୍ଯଵଦଦ୍ ଵାକ୍ଯମ୍ ଈପ୍ସିତଂ ଦେହି ସୁଵ୍ରତେ ସର୍ଵସ୍ଯ ଜଗତଃ ଶୀଘ୍ରଂ ସ୍ଥାଵରସ୍ଯ ଚରସ୍ଯ ଚ
ପୃଥୁ କହିଲେ, 'ହେ ସୁଶୀଳେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ସବୁ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଆବଶ୍ୟକ, ତାହା ଶୀଘ୍ର ଦେଅ।'
ତଥୈଵ ସାବ୍ରଵୀଦ୍ ଭୂମିର୍ ଦୁଦୋହ ସ ନରାଧିପଃ ସ୍ଵକେ ପାଣୌ ପୃଥୁର୍ଵତ୍ସଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵଂ ମନୁମ୍
ଏହିପରି ଭାବେ ପୃଥିବୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ରାଜା ପୃଥୁ, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କୁ ବଛା କରି, ନିଜ ହାତରେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଲେ।
ତଦନ୍ନମଭଵଚ୍ଛୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରଜା ଜୀଵନ୍ତି ଯେନ ଵୈ ତତସ୍ତୁ ଋଷିଭିର୍ଦୁଗ୍ଧା ଵତ୍ସଃ ସୋମସ୍ତଦାଭଵତ୍
ସେ ଖାଦ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଜୀବନ୍ତ। ପରେ ଋଷିମାନେ ସୋମକୁ ବଛା କରି, ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଲେ।
ଦୋଗ୍ଧା ବୃହସ୍ପତିରଭୂତ୍ ପାତ୍ରଂ ଵେଦସ୍ତପୋ ରସଃ ଦେଵୈଶ୍ଚ ଵସୁଧା ଦୁଗ୍ଧା ଦୋଗ୍ଧା ମିତ୍ରସ୍ତଦାଭଵତ୍
ବୃହସ୍ପତି ଦୁହିବାକୁ ହେଲେ, ପାତ୍ର ହେଲା ବେଦ, ରସ ହେଲା ତପସ୍ୟା। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଲେ, ମିତ୍ର ଦୁହିବାକୁ ହେଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵତ୍ସଃ ସମଭଵତ୍ କ୍ଷୀରମୂର୍ଜସ୍କରଂ ବଲମ୍ ଦେଵାନାଂ କାଞ୍ଚନଂ ପାତ୍ରଂ ପିତୄଣାଂ ରାଜତଂ ତଥା
ଇନ୍ଦ୍ର ବଛା ହେଲେ, ଦୁଧ ହେଲା ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଓ ଓଜସ୍। ପାତ୍ର ହେଲା ସୁନାର, ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ରୌପ୍ୟ ପାତ୍ର ହେଲା।
ଅନ୍ତକଶ୍ଚାଭଵଦ୍ଦୋଗ୍ଧା ଯମୋ ଵତ୍ସଃ ସ୍ଵଧା ରସଃ ଅଲାବୁପାତ୍ରଂ ନାଗାନାଂ ତକ୍ଷକୋ ଵତ୍ସକୋ ଽଭଵତ୍
ଅନ୍ତକ ଦୁହିବାକୁ ହେଲେ, ଯମ ବଛା ହେଲେ, ରସ ହେଲା ସ୍ୱଧା। ନାଗମାନେ ପାଇଁ ଆଳାଭ ପାତ୍ର ହେଲା, ଏବଂ ତକ୍ଷକ ବଛା ହେଲେ।
ଵିଷଂ କ୍ଷୀରଂ ତତୋ ଦୋଗ୍ଧା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଽଭଵତ୍ପୁନଃ ଅସୁରୈରପି ଦୁଗ୍ଧେଯମ୍ ଆଯସେ ଶକ୍ରପୀଡିନୀମ୍
ସେଠାରେ ବିଷ ଦୁଧ ହେଲା, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଆଉଥରେ ଦୁହିବାକୁ ହେଲେ। ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଲୋହାର ପାତ୍ରରେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲା।
ପାତ୍ରେ ମାଯାମ୍ ଅଭୂଦ୍ ଵତ୍ସଃ ପ୍ରାହ୍ଲାଦିସ୍ ତୁ ଵିରୋଚନଃ ଦୋଗ୍ଧା ଦ୍ଵିମୂର୍ଧା ତତ୍ରାସୀନ୍ ମାଯା ଯେନ ପ୍ରଵର୍ତିତା
ପାତ୍ର ହେଲା ମାୟା, ବଛା ହେଲେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ପୁଅ ବିରୋଚନ। ଦୁହିବାକୁ ଦ୍ୱିମୂର୍ଧା ଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମାୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଯକ୍ଷୈଶ୍ଚ ଵସୁଧା ଦୁଗ୍ଧା ପୁରାନ୍ତର୍ଧାନମ୍ ଈପ୍ସୁଭିଃ କୃତ୍ଵା ଵୈଶ୍ରଵଣଂ ଵତ୍ସମ୍ ଆମପାତ୍ରେ ମହୀପତେ
ଯକ୍ଷମାନେ ଗୁପ୍ତି ଆଶା କରି, ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଲେ। ବଛା ହେଲେ ବୈଶ୍ରବଣ, ପାତ୍ର ହେଲା କাঁচା।
ପ୍ରେତରକ୍ଷୋଗଣୈର୍ଦୁଗ୍ଧା ଧରା ରୁଧିରମୁଲ୍ବଣମ୍ ରୌପ୍ଯନାଭୋ ଽଭଵଦ୍ଦୋଗ୍ଧା ସୁମାଲୀ ଵତ୍ସ ଏଵ ତୁ
ପ୍ରେତ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଲେ, ଯାହାରୁ ଭୟଙ୍କର ରକ୍ତ ବାହାରିଲା। ସୁମାଳୀ ଦୁହିବାକୁ ଥିଲେ, ରୌପ୍ୟ ପାତ୍ର ଏବଂ ବଛା ମଧ୍ୟ ସେଉଁଥିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵୈଶ୍ଚ ପୁରା ଦୁଗ୍ଧା ଵସୁଧା ସାପ୍ସରୋଗଣୈଃ ଵତ୍ସଂ ଚୈତ୍ରରଥଂ କୃତ୍ଵା ଗନ୍ଧାନ୍ପଦ୍ମଦଲେ ତଥା
ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଲେ, ବଛା ହେଲେ ଚିତ୍ରରଥ, ରସ ହେଲା ସୁଗନ୍ଧ, ଏବଂ ପଦ୍ମପତ୍ର ଉପରେ ଥିଲା।
ଦୋଗ୍ଧା ଵରରୁଚିର୍ନାମ ନାଟ୍ଯଵେଦସ୍ଯ ପାରଗଃ ଗିରିଭିର୍ଵସୁଧା ଦୁଗ୍ଧା ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ନାଟ୍ୟବେଦର ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞ ବରରୁଚି ଦୁହିବାକୁ ଥିଲେ। ପାହାଡ଼ମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ମିଳିଲା।
ଔଷଧାନି ଚ ଦିଵ୍ଯାନି ଦୋଗ୍ଧା ମେରୁର୍ମହାଚଲଃ ଵତ୍ସୋ ଽଭୂଦ୍ଧିମଵାଂସ୍ ତତ୍ର ପାତ୍ରଂ ଶୈଲମଯଂ ପୁନଃ
ଦିବ୍ୟ ଔଷଧି ଦୁହିବାକୁ ମହାପାହାଡ଼ ମେରୁ ଥିଲେ, ବଛା ହେଲେ ହିମବନ୍ତ, ପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର।
ଵୃକ୍ଷୈଶ୍ଚ ଵସୁଧା ଦୁଗ୍ଧା କ୍ଷୀରଂ ଛିନ୍ନପ୍ରରୋହଣମ୍ ପାଲାଶପାତ୍ରେ ଦୋଗ୍ଧା ତୁ ଶାଲଃ ପୁଷ୍ପଲତାକୁଲଃ
ଗଛମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଲେ, ଯାହାରୁ କଟା ଶାଖା ପାଇଁ ରସ ମିଳିଲା। ପାତ୍ର ହେଲା ପଳାଶ ଗଛର, ଦୁହିବାକୁ ଫୁଲ ଲତା ଥିବା ଶାଳ ଗଛ ଥିଲେ।
ପ୍ଲକ୍ଷୋ ଽଭଵତ୍ତତୋ ଵତ୍ସଃ ସର୍ଵଵୃକ୍ଷୋ ଧନାଧିପଃ ଏଵମନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵସୁଧା ତଦା ଦୁଗ୍ଧା ଯଥେପ୍ସିତମ୍
ତାପରେ ପ୍ଲକ୍ଷ ବଛା ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଗଛଙ୍କ ମାଲିକ ଦୁହିବାକୁ ଥିଲେ। ଏଭଳି ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଲେ।
ଆଯୁର୍ ଧନାନି ସୌଖ୍ଯଂ ଚ ପୃଥୌ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଶାସତି ନ ଦରିଦ୍ରସ୍ତଦା କଶ୍ଚିନ୍ ନ ରୋଗୀ ନ ଚ ପାପକୃତ୍
ପୃଥୁ ରାଜା ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବାବେଳେ, ଲୋକମାନେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ଧନ ଓ ସୁଖ ପାଉଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ କେହି ଦରିଦ୍ର, ରୋଗୀ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ଥିଲେ ନାହିଁ।
ନୋପସର୍ଗଭଯଂ କିଂଚିତ୍ ପୃଥୌ ରାଜନି ଶାସତି ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରମୁଦିତା ଲୋକା ଦୁଃଖଶୋକଵିଵର୍ଜିତାଃ
ପୃଥୁ ରାଜା ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ, କୌଣସି ଦୁର୍ଘଟନା ବା ଆପଦର ଭୟ ଥିଲାନି। ଲୋକମାନେ ସବୁବେଳେ ଖୁସି ଓ ଆନନ୍ଦରେ ରହୁଥିଲେ, ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକ ପାଖକୁ ମଧ୍ୟ ଆସିନଥିଲା।
ଧନୁଷ୍କୋଟ୍ଯା ଚ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରାନ୍ ଉତ୍ସାର୍ଯ ସ ମହାବଲଃ ଭୁଵସ୍ତଲଂ ସମଂ ଚକ୍ରେ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୃଥୁ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ର ଶିରା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ମାନେକୁ ହଟାଇ ଦେଲେ, ଏବଂ ଭୂମିକୁ ସମତଳ କରିଦେଲେ, ଲୋକମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ।
ନ ପୁରଗ୍ରାମଦୁର୍ଗାଣି ନ ଚାଯୁଧଧରା ନରାଃ କ୍ଷଯାତିଶଯଦୁଃଖଂ ଚ ନାର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଚାଦରଃ
ସେଇ ସମୟରେ କୌଣସି ସହର, ଗାଁ ବା କିଲ୍ଲା ଥିଲାନି, ନ ମାନେ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିଲେ। ଅତିରିକ୍ତ ଦୁଃଖ ବା ନାଶ ଥିଲାନି, ଏବଂ ଧନ ର ଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଆଗ୍ରହ ଥିଲାନି।
ଧର୍ମୈକଵାସନା ଲୋକାଃ ପୃଥୌ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଶାସତି କଥିତାନି ଚ ପାତ୍ରାଣି ଯତ୍କ୍ଷୀରଂ ଚ ମଯା ତଵ
ପୃଥୁ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଲୋକମାନେ ଧର୍ମକୁ ଏକମାତ୍ର ମନେ ରଖିଥିଲେ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଯେଉଁ ପାତ୍ର ଓ ଦୁଧ ବିଷୟରେ କହିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ତାହିଁ ସମୟର କଥା।