ଦ୍ଵ୍ଯଙ୍ଗୁଲୋ ହ୍ଯୁଚ୍ଛ୍ରିତୋ ଵପ୍ରଃ ପ୍ରଥମଃ ସ ଉଦାହୃତଃ ଅଙ୍ଗୁଲୋଚ୍ଛ୍ରଯସଂଯୁକ୍ତଂ ଵପ୍ରଦ୍ଵଯମଥୋପରି
ପ୍ରଥମ ଭିତି ଦୁଇ ଆଉଁଳ ଉଚ୍ଚ, ଏହା ଉପରେ ଏକେ ଉଚ୍ଚତାର ଦୁଇଟି ଅନ୍ୟ ଭିତି ରଖିବା ଉଚିତ।
ତ୍ର୍ଯଙ୍ଗୁଲସ୍ଯ ଚ ଵିସ୍ତାରଃ ସର୍ଵେଷାଂ କଥ୍ଯତେ ବୁଧୈଃ ଦଶାଙ୍ଗୁଲୋଚ୍ଛ୍ରିତା ଭିତ୍ତିଃ ସ୍ଥଣ୍ଡିଲେ ସ୍ଯାତ୍ତଥୋପରି ତସ୍ମିନ୍ନାଵାହଯେଦ୍ଦେଵାନ୍ ପୂର୍ଵଵତ୍ପୁଷ୍ପତଣ୍ଡୁଲୈଃ
ସମସ୍ତ ଭିତିର ଚଉଡ଼ା ତିନି ଆଉଁଳ ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି; ମଞ୍ଚର ଭିତି ଦଶ ଆଉଁଳ ଉଚ୍ଚ ହେବା ଉଚିତ, ଏହା ଉପରେ ପୂର୍ବବତ୍ ଫୁଲ ମୁଞ୍ଚି ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଦରକାର।
ଆଦିତ୍ଯାଭିମୁଖାଃ ସର୍ଵାଃ ସାଧିପ୍ରତ୍ଯଧିଦେଵତାଃ ସ୍ଥାପନୀଯା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୋତ୍ତରେଣ ପରାଙ୍ମୁଖାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ତାଙ୍କର ଅଧିପତି ଏବଂ ଉପଦେବତାମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମୁହାଁ କରି ରଖିବା ଉଚିତ, ମହାମୁନି, କେବେ ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ପଛକୁ ମୁହାଁ କରି ନୁହେଁ।
ଗରୁତ୍ମାନଧିକସ୍ତତ୍ର ସଂପୂଜ୍ଯଃ ଶ୍ରିଯମିଚ୍ଛତା ସାମଧ୍ଵନିଶରୀରସ୍ତ୍ଵଂ ଵାହନଂ ପରମେଷ୍ଠିନଃ ଵିଷପାପହରୋ ନିତ୍ଯମ୍ ଅତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ସେଠାରେ ଯେଉଁଠି ଶ୍ରୀ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ପୂଜିବା ଉଚିତ: 'ତୁମେ ସାମ ଓ ରାତିର ଧ୍ୱନି ପରି ଶରୀର ଧାରଣ କରିଛ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଯାନ, ସଦା ବିଷ ଓ ପାପ ଦୂର କର, ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।'
ପୂର୍ଵଵତ୍କୁମ୍ଭମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତଦ୍ଵଦ୍ଧୋମଂ ସମାଚରେତ୍ ସହସ୍ରାଣାଂ ଶତଂ ହୁତ୍ଵା ସମିତ୍ସଂଖ୍ଯାଧିକଂ ପୁନଃ ଘୃତକୁମ୍ଭଵସୋର୍ଧାରାଂ ପାତଯେଦନଲୋପରି
ପୂର୍ବବତ୍ କୁମ୍ଭକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସେଇପରି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ; ଏକ ଲକ୍ଷ ହୋମ ହେବା ପରେ ଏବଂ ଦାରୁର ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ କରି, ପୁଣି ଘିଅ ଭରା କୁମ୍ଭରୁ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଧାରା ଭାବେ ଢାଳିବା ଦରକାର।
ଔଦୁମ୍ବରୀଂ ତଥାର୍ଦ୍ରାଂ ଚ ଋଜ୍ଵୀଂ କୋଟରଵର୍ଜିତାମ୍ ବାହୁମାତ୍ରାଂ ସ୍ରୁଚଂ କୃତ୍ଵା ତତଃ ସ୍ତମ୍ଭଦ୍ଵଯୋପରି ଘୃତଧାରାଂ ତଯା ସମ୍ଯଗ୍ ଅଗ୍ନେରୁପରି ପାତଯେତ୍
ଉଦୁମ୍ବର କାଠର ଏକ ସିଧା, ଭିଜା, ଖାଲି ନଥିବା ଏବଂ ବାହୁ ଲମ୍ବା ଚମଚ ତିଆରି କରି, ଦୁଇଟି ଖୁଟି ଉପରେ ଧରି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ଠିକ୍ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଘିଅ ଧାରା ଢାଳିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରାଵଯେତ୍ସୂକ୍ତମାଗ୍ନେଯଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ରୌଦ୍ରମୈନ୍ଦଵମ୍ ମହାଵୈଶ୍ଵାନରଂ ସାମ ଜ୍ଯେଷ୍ଠସାମ ଚ ଵାଚଯେତ୍
ଅଗ୍ନି, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସୂକ୍ତ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ; ଏହାସହ ମହାୱୈଶ୍ୱାନର ସାମ ଓ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସାମ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ିବା ଦରକାର।
ସ୍ନାନଂ ଚ ଯଜମାନସ୍ଯ ପୂର୍ଵଵତ୍ସ୍ଵସ୍ତିଵାଚନମ୍ ଦାତଵ୍ଯା ଯଜମାନେନ ପୂର୍ଵଵଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଃ ପୃଥକ୍
ଯଜମାନ ପୂର୍ବବତ୍ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ପୁରୋହିତମାନେକୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
କାମକ୍ରୋଧଵିହୀନେନ ଋତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯଃ ଶାନ୍ତଚେତସା ନଵଗ୍ରହମଖେ ଵିପ୍ରାଶ୍ ଚତ୍ଵାରୋ ଵେଦଵେଦିନଃ
ନବଗ୍ରହ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଚାରିଜଣ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ଇଚ୍ଛା ଓ କ୍ରୋଧ ରହିତ, ଶାନ୍ତ ମନ ଥିବା ପୁରୋହିତ ଦରକାର।
ଅଥଵା ଋତ୍ଵିଜୌ ଶାନ୍ତୌ ଦ୍ଵାଵେଵ ଶ୍ରୁତିକୋଵିଦୌ କାର୍ଯାଵଯୁତହୋମେ ତୁ ନ ପ୍ରସଜ୍ଯେତ ଵିସ୍ତରେ
କିମ୍ବା ଯଦି ଯଜ୍ଞ ବିସ୍ତୃତ ନୁହେଁ, ତେବେ ଦୁଇଜଣ ଶାନ୍ତ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୋହିତ ଦ୍ୱାରା କାମ ହେବ।
ତଦ୍ଵଚ୍ଚ ଦଶ ଚାଷ୍ଟୌ ଚ ଲକ୍ଷହୋମେ ତୁ ଋତ୍ଵିଜଃ କର୍ତଵ୍ଯାଃ ଶକ୍ତିତସ୍ତଦ୍ଵଚ୍ ଚତ୍ଵାରୋ ଵା ଵିମତ୍ସରଃ
ଏହିପରି ଲକ୍ଷ ହୋମ ପାଇଁ ଦଶ କିମ୍ବା ଆଠିଜଣ ପୁରୋହିତ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଚାରିଜଣ ଦ୍ୱେଷ ରହିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିବ।
ନଵଗ୍ରହମଖାତ୍ସର୍ଵଂ ଲକ୍ଷହୋମେ ଦଶୋତ୍ତରମ୍ ଭକ୍ଷ୍ଯାନ୍ଦଦ୍ଯାନ୍ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣାନ୍ଯପି ଶକ୍ତିତଃ
ହେ ମହାମୁନି, ଲକ୍ଷ ହୋମରେ ନବଗ୍ରହ ଯଜ୍ଞର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦଶ ଗୁଣା ବଢ଼ିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୂଷଣ ଦେବା ଦରକାର।
ଶଯନାନି ସଵସ୍ତ୍ରାଣି ହୈମାନି କଟକାନି ଚ କର୍ଣାଙ୍ଗୁଲିପଵିତ୍ରାଣି କଣ୍ଠସୂତ୍ରାଣି ଶକ୍ତିମାନ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକେ ଶୟନ, ଚାଦର ଦିଏ, ସୁନାର ବାଙ୍ଗି, କଣ ଓ ଆଙ୍ଗୁଠିର ମୁଦ୍ରା, ଗଳାର ମାଳା ଦେବା ଉଚିତ।
ନ କୁର୍ଯାଦ୍ଦକ୍ଷିଣାହୀନଂ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯେନ ମାନଵଃ ଅଦଦଲ୍ଲୋଭତୋ ମୋହାତ୍ କୁଲକ୍ଷଯମ୍ ଅଵାପ୍ନୁତେ
ମନୁଷ୍ୟ ଦାନ କରିବାବେଳେ ଠିକ୍ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ, ଧନ ଲୋଭରେ କ୍ରୁତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଲୋଭ କିମ୍ବା ଭ୍ରମରେ ଦାନ କଲେ, ଜନ୍ମର ଗୋତିକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଅନ୍ନଦାନଂ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା କର୍ତଵ୍ଯଂ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା ଅନ୍ନହୀନଃ କୃତୋ ଯସ୍ମାଦ୍ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷଫଲଦୋ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଭଲ ଭାଗ୍ୟ ଚାହେ, ସେ ଯେତିକି ସମ୍ଭବ ଅନ୍ନ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ନ ଦାନ ନ କଲେ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଆସିଥାଏ।
ଅନ୍ନହୀନୋ ଦହେଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ମନ୍ତ୍ରହୀନସ୍ତୁ ଋତ୍ଵିଜଃ ଯଷ୍ଟାରଂ ଦକ୍ଷିଣାହୀନଂ ନାସ୍ତି ଯଜ୍ଞସମୋ ରିପୁଃ
ଅନ୍ନ ନ ଥିଲେ ରାଜ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ମନ୍ତ୍ର ନ ଥିଲେ ପୁଜାରୀ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଦକ୍ଷିଣା ନ ଦେଲେ ଯଜ୍ମାନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ—ଠିକ୍ ଦାନ ବିନା ଯଜ୍ଞ ତୁଳ୍ୟ ଶତ୍ରୁ କିଏ ନାହିଁ।
ନ ଵାପ୍ଯଲ୍ପଧନଃ କୁର୍ଯାଲ୍ ଲକ୍ଷହୋମଂ ନରଃ କ୍ଵଚିତ୍ ଯସ୍ମାତ୍ପୀଡାକରୋ ନିତ୍ଯଂ ଯଜ୍ଞେ ଭଵତି ଵିଗ୍ରହଃ
ଅଳ୍ପ ଧନ ଥିବା ଲୋକ କେବେ ଲକ୍ଷହୋମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କାରଣ, ଯଜ୍ଞରେ ଦୁଃଖ ଥିଲେ ସଦା ବିବାଦ ଆସିଥାଏ।
ତମେଵ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଦ୍ଵୌ ଵା ତ୍ରୀନ୍ଵା ଯଥାଵିଧି ଏକମପ୍ଯର୍ଚଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵେଦପାରଗମ୍ ଦକ୍ଷିଣାଭିଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ନ ବହୂନଲ୍ପଵିତ୍ତଵାନ୍
ସେ ଏକାକି କିମ୍ବା ଦୁଇଜଣ, ତିନିଜଣ ଯଥାବିଧି ଭକ୍ତି ସହ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭକ୍ତି ଓ ଦକ୍ଷିଣା ସହ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଅଳ୍ପ ଧନ ଥିଲେ ବହୁ ଜଣକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଲକ୍ଷହୋମସ୍ତୁ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଯଥାଵିତ୍ତଂ ଭଵେଦ୍ବହୁ ଯତଃ ସର୍ଵାନଵାପ୍ନୋତି କୁର୍ଵନ୍କାମାନ୍ଵିଧାନତଃ
ଲକ୍ଷହୋମ ଅଧିକ ଧନ ଥିଲେ ଯଥାବିଧି କରିବା ଉଚିତ; ନିୟମ ଅନୁସାରେ କଲେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ପୂଜ୍ଯତେ ଶିଵଲୋକେ ଚ ଵସ୍ଵାଦିତ୍ଯମରୁଦ୍ଗଣୈଃ ଯାଵତ୍କଲ୍ପଶତାନ୍ଯଷ୍ଟାଵ୍ ଅଥ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ସେ ଶିବ ଲୋକରେ ବସୁ, ଆଦିତ୍ୟ, ମରୁଦ୍ଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଠ ଶତ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜିତ ହୁଏ, ତାପରେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ସକାମୋ ଯସ୍ତ୍ଵିମଂ କୁର୍ଯାଲ୍ ଲକ୍ଷହୋମଂ ଯଥାଵିଧି ସ ତଂ କାମମଵାପ୍ନୋତି ପଦମାନନ୍ତ୍ଯମ୍ ଅଶ୍ନୁତେ
ଯେଉଁଠି କେହି ଇଚ୍ଛା ସହ ଯଥାବିଧି ଲକ୍ଷହୋମ କରେ, ସେ ଏହି ଇଚ୍ଛା ପାଏ ଓ ଅନନ୍ତ ପଦ ଉପଭୋଗ କରେ।
ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ଲଭତେ ପୁତ୍ରାନ୍ ଧନାର୍ଥୀ ଲଭତେ ଧନମ୍ ଭାର୍ଯାର୍ଥୀ ଶୋଭନାଂ ଭାର୍ଯାଂ କୁମାରୀ ଚ ଶୁଭଂ ପତିମ୍
ପୁଅ ଚାହିଲେ ପୁଅ ମିଳେ, ଧନ ଚାହିଲେ ଧନ ମିଳେ; ଭାର୍ଯ୍ୟା ଚାହିଲେ ଭଲ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମିଳେ, କୁମାରୀ ଶୁଭ ପତି ପାଏ।
ଭ୍ରଷ୍ଟରାଜ୍ଯସ୍ତଥା ରାଜ୍ଯଂ ଶ୍ରୀକାମଃ ଶ୍ରିଯମାପ୍ନୁଯାତ୍ ଯଂ ଯଂ ପ୍ରାର୍ଥଯତେ କାମଂ ସ ଵୈ ଭଵତି ପୁଷ୍କଲଃ ନିଷ୍କାମଃ କୁରୁତେ ଯସ୍ତୁ ସ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଗଚ୍ଛତି
ରାଜ୍ୟ ହରାଇଥିବା ଲୋକ ପୁନି ରାଜ୍ୟ ପାଏ, ଶ୍ରୀ ଚାହିଲେ ଶ୍ରୀ ପାଏ; ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ତାହା ପ୍ରଚୁର ଭାବରେ ମିଳେ; ଯେଉଁଠି କେହି ନିର୍ଲୋଭ ହୋଇ କରେ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ପାଏ।
ଅସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁଣଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ କୋଟିହୋମଃ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵା ଆହୁତୀଭିଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଦକ୍ଷିଣାଭିଃ ଫଲେନ ଚ
ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୋଟିହୋମ ଏହି ଠାରୁ ଶତଗୁଣ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଆହୁତି, ପ୍ରୟାସ, ଦକ୍ଷିଣା ଓ ଫଳରେ।
ପୂର୍ଵଵଦ୍ଗ୍ରହଦେଵାନାମ୍ ଆଵାହନଵିସର୍ଜନେ ହୋମମନ୍ତ୍ରାସ୍ତ ଏଵୋକ୍ତାଃ ଖାନେ ଦାନେ ତଥୈଵ ଚ କୁଣ୍ଡମଣ୍ଡପଵେଦୀନାଂ ଵିଶେଷୋ ଽଯଂ ନିବୋଧ ମେ
ପୂର୍ବର ପରି ଗ୍ରହ ଦେବତାଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ ଓ ବିସର୍ଜନର ମନ୍ତ୍ର ହୋମ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଛି; ଖାନ, ଦାନ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଏହିପରି; ଏବେ ମୋତେ ଶୁଣ, କୁଣ୍ଡ, ମଣ୍ଡପ ଓ ବେଦୀର ବିଶେଷତା।
କୋଟିହୋମେ ଚତୁର୍ହସ୍ତଂ ଚତୁରସ୍ରଂ ତୁ ସର୍ଵତଃ ଯୋନିଵକ୍ତ୍ରଦ୍ଵଯୋପେତଂ ତଦପ୍ଯାହୁସ୍ ତ୍ରିମେଖଲମ୍
କୋଟିହୋମରେ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଚାରି ହାତ ଲମ୍ବା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚତୁର୍ସ୍ର, ଦୁଇ ଯୋନି ଓ ମୁଖ ଥିବା; ଏହାକୁ ତିନି ବନ୍ଧନ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
ଦ୍ଵ୍ଯଙ୍ଗୁଲାଭ୍ଯୁଚ୍ଛ୍ରିତା କାର୍ଯା ପ୍ରଥମା ମେଖଲା ବୁଧୈଃ ତ୍ର୍ଯଙ୍ଗୁଲାଭ୍ଯୁଚ୍ଛ୍ରିତା ତଦ୍ଵଦ୍ ଦ୍ଵିତୀଯା ପରିକୀର୍ତିତା
ପ୍ରଥମ ବନ୍ଧନ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଳ ଉଚ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ; ଦ୍ୱିତୀୟ ବନ୍ଧନ ତିନି ଆଙ୍ଗୁଳ ଉଚ୍ଚ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଉଚ୍ଛ୍ରାଯଵିସ୍ତରାଭ୍ଯାଂ ଚ ତୃତୀଯା ଚତୁରଙ୍ଗୁଲା ଦ୍ଵ୍ଯଙ୍ଗୁଲଶ୍ଚେତି ଵିସ୍ତାରଃ ପୂର୍ଵଯୋରେଵ ଶସ୍ଯତେ
ତୃତୀୟ ବନ୍ଧନ ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଳ ଉଚ୍ଚ ଓ ପ୍ରସ୍ତ ହୁଏ; ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ବନ୍ଧନର ପ୍ରସ୍ତ ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଳ ହୁଏ, ପୂର୍ବର ପରି।
ଵିତସ୍ତିମାତ୍ରା ଯୋନିଃ ସ୍ଯାତ୍ ଷଟ୍ସପ୍ତାଙ୍ଗୁଲଵିସ୍ତୃତା କୂର୍ମପୃଷ୍ଠୋନ୍ନତା ମଧ୍ଯେ ପାର୍ଶ୍ଵଯୋଶ୍ଚାଙ୍ଗୁଲୋଚ୍ଛ୍ରିତା
ଯୋନି ଏକ ଭାଉ ଲମ୍ବା, ଛଅ କିମ୍ବା ସାତ ଆଙ୍ଗୁଳ ପ୍ରସ୍ତ, ମଧ୍ୟରେ କୁର୍ମ ପିଠି ପରି ଉଚ୍ଚ, ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଳ ଉଚ୍ଚ।
ଗଜୌଷ୍ଠସଦୃଶୀ ତଦ୍ଵଦ୍ ଆଯତା ଛିଦ୍ରସଂଯୁତା ଏତତ୍ସର୍ଵେଷୁ କୁଣ୍ଡେଷୁ ଯୋନିଲକ୍ଷଣମୁଚ୍ଯତେ
ଏହା ହାତୀ ଓଠ ପରି ଦୀର୍ଘ ଓ ଫୁଟି ଥିବା; ସମସ୍ତ କୁଣ୍ଡରେ ଯୋନିର ଲକ୍ଷଣ ଏହିପରି।