ଧର୍ମସ୍ତ୍ଵଂ ଵୃଷରୂପେଣ ଜଗଦାନନ୍ଦକାରକ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତେରଧିଷ୍ଠାନମ୍ ଅତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ହେ ଧର୍ମ, ବୃଷ ରୂପରେ ତୁମେ ଜଗତକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛ; ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତିର ଆଶ୍ରୟ ହେଉଛ; ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭଗର୍ଭସ୍ତ୍ଵଂ ହେମବୀଜଂ ଵିଭାଵସୋଃ ଅନନ୍ତପୁଣ୍ଯଫଲଦମ୍ ଅତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ତୁମେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭର ଗର୍ଭ, ଅଗ୍ନିର ସୁନା ମାଞ୍ଚି, ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଦେଉଥିବା; ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ପୀତଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଂ ଯସ୍ମାଦ୍ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଵଲ୍ଲଭମ୍ ପ୍ରଦାନାତ୍ତସ୍ଯ ମେ ଵିଷ୍ଣୋ ହ୍ଯ୍ ଅତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ପୀତ ବସ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଅତି ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ଦେଇଛି; ଏହିପରି ବିଷ୍ଣୁ, ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ଵମଶ୍ଵରୂପେଣ ଯସ୍ମାଦମୃତସମ୍ଭଵଃ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କଵାହନୋ ନିତ୍ଯମ୍ ଅତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଘୋଡ଼ା ରୂପରେ ତୁମେ ଅମୃତରୁ ଜନ୍ମିତ, ସଦା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ବହନ କରୁଛ; ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ଧେନୁଃ କେଶଵସଂନିଭା ସର୍ଵପାପହରା ନିତ୍ଯମ୍ ଅତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ, କେଶବ ସଦୃଶ ଗାଁ, ସଦା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରୁଛ; ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ଯସ୍ମାଦାଯାସକର୍ମାଣି ତଵାଧୀନାନି ସର୍ଵଦା ଲାଙ୍ଗଲାଦ୍ଯାଯୁଧାଦୀନି ତସ୍ମାଚ୍ଛାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ତୁମର ଅଧୀନ ଓ ଲାଙ୍ଗଳ ଆଦି ଉପକରଣ ତୁମର; ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଯଜ୍ଞାନାମ୍ ଅଙ୍ଗତ୍ଵେନ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ଯାନଂ ଵିଭାଵସୋର୍ନିତ୍ଯମ୍ ଅତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ଭାବେ ସ୍ଥିତ ଅଛ, ଏବଂ ସଦା ଅଗ୍ନିଙ୍କର ବାହନ ହେବାରୁ, ଏହି କାରଣରୁ ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ଗଵାମଙ୍ଗେଷୁ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଭୁଵନାନି ଚତୁର୍ଦଶ ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରିଯେ ମେ ସ୍ଯାଦ୍ ଇହ ଲୋକେ ପରତ୍ର ଚ
ଗାଈଙ୍କର ଅଂଗରେ ଚଉଦ ଭୁବନ ବସିଛି; ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ଜନ୍ମରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମୋର ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧି ହେଉ।
ଯସ୍ମାଦଶୂନ୍ଯଂ ଶଯନଂ କେଶଵସ୍ଯ ଚ ସର୍ଵଦା ଶଯ୍ଯା ମମାପ୍ଯଶୂନ୍ଯାସ୍ତୁ ଦତ୍ତା ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି
ଯେପରି କେଶବଙ୍କର ଶୟନ କେବେ ଖାଲି ହୁଏ ନାହିଁ, ସେପରି ମୋର ଶୟନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ଖାଲି ନ ହେଉ।
ଯଥା ରତ୍ନେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ ତଥା ରତ୍ନାନି ଯଚ୍ଛନ୍ତୁ ରତ୍ନଦାନେନ ମେ ସୁରାଃ
ଯେପରି ସମସ୍ତ ଦେବତା ରତ୍ନମାନେ ଭିତରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେପରି ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ରତ୍ନ ଦାନ କରି ଦିଅନ୍ତୁ।
ଯଥା ଭୂମିପ୍ରଦାନସ୍ଯ କଲାଂ ନାର୍ହନ୍ତି ଷୋଡଶୀମ୍ ଦାନାନ୍ଯନ୍ଯାନି ମେ ଶାନ୍ତିର୍ ଭୂମିଦାନାଦ୍ଭଵତ୍ଵିହ
ଯେପରି ଭୂମି ଦାନର ଏକ ଶୋଳାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦାନ ସମାନ କରିପାରେ ନାହିଁ, ଏହିଠାରେ ଭୂମି ଦାନରୁ ମୋ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ମିଳୁ।
ଏଵଂ ସମ୍ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯେନ ଵର୍ଜିତଃ ରତ୍ନକାଞ୍ଚନଵସ୍ତ୍ରୌଘୈର୍ ଧୂପମାଲ୍ଯାନୁଲେପନୈଃ
ଏଭଳି ଭକ୍ତି ସହିତ, କଞ୍ଜୁସି ଛାଡି, ରତ୍ନ, ସୁନା, ବସ୍ତ୍ର, ଧୂପ, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଗ୍ରହପୂଜାଂ ସମାଚରେତ୍ ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୋତି ପ୍ରେତ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗେ ମହୀଯତେ
ଏହି ପ୍ରକାରେ ଯିଏ ଗ୍ରହପୂଜା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ।
ଯସ୍ତୁ ପୀଡାକରୋ ନିତ୍ଯମ୍ ଅଲ୍ପଵିତ୍ତସ୍ଯ ଵା ଗ୍ରହଃ ତଂ ଚ ଯତ୍ନେନ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଶେଷାନପ୍ଯର୍ଚଯେଦ୍ବୁଧଃ
ଯଦି କୌଣସି ଗ୍ରହ ସଦା ଦୁଃଖ ଦେଉଛି କିମ୍ବା ଅଳ୍ପ ଧନବାନଙ୍କର ହେଉଛି, ତେବେ ତାକୁ ଉତ୍ସାହ ସହିତ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଗ୍ରହା ଗାଵୋ ନରେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ ପୂଜିତାଃ ପୂଜଯନ୍ତ୍ଯେତେ ନିର୍ଦହନ୍ତ୍ଯଵମାନିତାଃ
ଗ୍ରହ, ଗାଈ, ରାଜା ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ—ଯେତେବେଳେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରନ୍ତି; ଅପମାନ କଲେ, ସେମାନେ ଦହିଦିଅନ୍ତି।
ଯଥା ବାଣପ୍ରହାରାଣାଂ କଵଚଂ ଭଵତି ଵାରଣମ୍ ତଦ୍ଵଦ୍ଦୈଵୋପଘାତାନାଂ ଶାନ୍ତିର୍ଭଵତି ଵାରଣମ୍
ଯେପରି ତୀରର ଆଘାତରୁ କବଚ ରକ୍ଷା କରେ, ସେପରି ଦେବତାଙ୍କ ଦୁର୍ଗତିରୁ ଶାନ୍ତି ରକ୍ଷା କରେ।
ତସ୍ମାନ୍ନ ଦକ୍ଷିଣାହୀନଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା ସମ୍ପୂର୍ଣଯା ଦକ୍ଷିଣଯା ଯସ୍ମାଦେକୋ ଽପି ତୁଷ୍ଯତି
ଏହିଠାରୁ, ଯିଏ ଭୃଦ୍ଧି ଚାହେ, ସେ ଦକ୍ଷିଣା ବିନା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲେ ଏକ ମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ।
ସଦୈଵାଯୁତହୋମୋ ଽଯଂ ନଵଗ୍ରହମଖେ ସ୍ଥିତଃ ଵିଵାହୋତ୍ସଵଯଜ୍ଞେଷୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଦିଷୁ କର୍ମସୁ
ଏହି ସଦା ଦଶ ହଜାର ହୋମ ନବଗ୍ରହ ଯଜ୍ଞ, ବିବାହ, ଉତ୍ସବ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୁକ୍ତ।
ନିର୍ଵିଘ୍ନାର୍ଥଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତଥୋଦ୍ଵେଗାଦ୍ଭୁତେଷୁ ଚ କଥିତୋ ଽଯୁତହୋମୋ ଽଯଂ ଲକ୍ଷହୋମମତଃ ଶୃଣୁ
ଅବିଘ୍ନ ଫଳ ପାଇଁ ଏବଂ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଶାନ୍ତି ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଏହି ଦଶ ହଜାର ହୋମ କହାଯାଇଛି; ଏବେ ଲକ୍ଷ ହୋମ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ସର୍ଵକାମାପ୍ତଯେ ଯସ୍ମାଲ୍ ଲକ୍ଷହୋମଂ ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ ପିତୄଣାଂ ଵଲ୍ଲଭଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦମ୍
ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଲକ୍ଷ ହୋମକୁ ଜାଣନ୍ତି; ଏହା ପିତୃମାନେଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଏହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଗ୍ରହତାରାବଲଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଵାଚନମ୍ ଗୃହସ୍ଯୋତ୍ତରପୂର୍ଵେଣ ମଣ୍ଡପଂ କାରଯେଦ୍ବୁଧଃ
ଗ୍ରହ ଓ ତାରାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଜାଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଘରର ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଣେ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ରୁଦ୍ରାଯତନଭୂମୌ ଵା ଚତୁରସ୍ରମୁଦଙ୍ମୁଖମ୍ ଦଶହସ୍ତମଥାଷ୍ଟୌ ଵା ହସ୍ତାନ୍କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଧାନତଃ
ରୁଦ୍ର ଦେଉଳ ଭୂମିରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଠାରେ, ଚତୁରସ୍ର ଏବଂ ଉତ୍ତର ମୁହଁ କରି, ଦଶ କିମ୍ବା ଆଠ ହସ୍ତ ମାପରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଗୁଦକ୍ପ୍ଲଵନାଂ ଭୂମିଂ କାରଯେଦ୍ଯତ୍ନତୋ ବୁଧଃ ପ୍ରାଗୁତ୍ତରଂ ସମାସାଦ୍ଯ ପ୍ରଦେଶଂ ମଣ୍ଡପସ୍ଯ ତୁ
ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଣେ ଯଥାଯଥ ଚେଷ୍ଟାରେ ମଣ୍ଡପ ପାଇଁ ଭୂମି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୋଭନଂ କାରଯେତ୍କୁଣ୍ଡଂ ଯଥାଵଲ୍ଲକ୍ଷଣାନ୍ଵିତମ୍ ଚତୁରସ୍ରଂ ସମନ୍ତାତ୍ତୁ ଯୋନିଵକ୍ତ୍ରଂ ସମେଖଲମ୍
ଯଥାଯଥ ଲକ୍ଷଣ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚତୁରସ୍ର, ଯୋନିମୁଖ ଓ ସମ ମେଖଳା ସହିତ ଏକ ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଚତୁରଙ୍ଗୁଲଵିସ୍ତାରା ମେଖଲା ତଦ୍ଵଦୁଚ୍ଛ୍ରିତା ପ୍ରାଗୁଦକ୍ପ୍ଲଵନା କାର୍ଯା ସର୍ଵତଃ ସମଵସ୍ଥିତା
ଚାରି ଆଉଁଳ ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ସେଇ ଉଚ୍ଚତାର ଏକ ମେଖଳା ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହାଁ କରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସମଭାବରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ନଵଗ୍ରହମଖଃ ସ୍ମୃତଃ ମାନହୀନାଧିକଂ କୁଣ୍ଡମ୍ ଅନେକଭଯଦଂ ଭଵେତ୍ ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାତ୍ ସୁସମ୍ପୂର୍ଣଂ ଶାନ୍ତିକୁଣ୍ଡଂ ଵିଧୀଯତେ
ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ନବଗ୍ରହ ଯଜ୍ଞ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; କୁଣ୍ଡ ଅତି ଛୋଟ କିମ୍ବା ବଡ଼ ହେଲେ ବହୁତ ଅପାୟ ହୁଏ, ତେଣୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଭରିଥିବା ଶାନ୍ତିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଅସ୍ମାଦ୍ଦଶଗୁଣଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଲକ୍ଷହୋମଃ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵା ଆହୁତୀଭିଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଦକ୍ଷିଣାଭିସ୍ତଥୈଵ ଚ
ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ ଏହାଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ଲକ୍ଷ ହୋମ କରାଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଯଥାଯଥ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଦାନ ସହିତ କରିବା ଦରକାର।
ଦ୍ଵିହସ୍ତଵିସ୍ତୃତଂ ତଦ୍ଵଚ୍ ଚତୁର୍ହସ୍ତାଯତଂ ପୁନଃ ଲକ୍ଷହୋମେ ଭଵେତ୍କୁଣ୍ଡଂ ଯୋନିଵକ୍ତ୍ରଂ ତ୍ରିମେଖଲମ୍
ଲକ୍ଷ ହୋମ ପାଇଁ କୁଣ୍ଡ ଦୁଇ ହସ୍ତ ଚଉଡ଼ା ଓ ଚାରି ହସ୍ତ ଲମ୍ବା, ଯୋନି ଓ ମୁଁହ ଆକୃତିରେ, ତିନିଟି ମେଖଳା ସହିତ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯ ଚୋତ୍ତରପୂର୍ଵେଣ ଵିତସ୍ତିତ୍ରଯସଂସ୍ଥିତମ୍ ପ୍ରାଗୁଦକ୍ପ୍ଲଵନଂ ତଚ୍ଚ ଚତୁରସ୍ରଂ ସମନ୍ତତଃ
ସେଇ କୁଣ୍ଡର ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ତିନି ହାତ ଦୂରରେ ଚାରିପାଖରୁ ସମଚତୁରସ୍ର ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହାଁ କରି ରଖିବା ଉଚିତ।
ଵିଷ୍କମ୍ଭାର୍ଧୋଚ୍ଛ୍ରିତଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସ୍ଥଣ୍ଡିଲଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା ସଂସ୍ଥାପନାଯ ଦେଵାନାଂ ଵପ୍ରତ୍ରଯସମାଵୃତମ୍
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ ମାନ ଅନୁଯାୟୀ ମଞ୍ଚ ତାଲ ଅର୍ଦ୍ଧ ଉଚ୍ଚତାରେ ଥିବା ଉଚିତ, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ତିନିଟି ଉଚ୍ଚ ଭିତିରେ ଘେରାଯିବା ଦରକାର।