ଵିନାଯକସ୍ଯ ଚାନୂନମ୍ ଇତି ମନ୍ତ୍ରୋ ବୁଧୈଃ ସ୍ମୃତଃ ଜାତଵେଦସେ ସୁନଵାମ ଦୁର୍ଗାମନ୍ତ୍ରୋ ଽଯମୁଚ୍ଯତେ
ବିନାୟକ ପାଇଁ 'ଆନୂନମ୍' ମନ୍ତ୍ର ବୁଦ୍ଧିଜୀବିମାନେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ଦୁର୍ଗା ପାଇଁ 'ଜାତବେଦସେ ସୁନବାମ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଦିତ୍ପ୍ରତ୍ନସ୍ଯ ରେତସ ଆକାଶସ୍ଯ ଉଦାହୃତଃ କ୍ରାଣା ଶିଶୁର୍ମହୀନାଂ ଚ ଵାଯୋର୍ମନ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ଆଦିତ୍ୟ ପାଇଁ 'ପ୍ରତ୍ନସ୍ୟ ରେତସ' ମନ୍ତ୍ର ଦିଆଯାଇଛି; ଆକାଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି। ବାୟୁ ପାଇଁ 'କ୍ରାଣା ଶିଶୁର୍ ମହୀନାଂ' ମନ୍ତ୍ର ଦିଆଯାଇଛି।
ଏଷୋ ଉଷା ଅପୂର୍ଵ୍ଯା ଇତ୍ଯ୍ ଅଶ୍ଵିନୋର୍ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଯତେ ପୂର୍ଣାହୁତିସ୍ତୁ ମୂର୍ଧାନଂ ଦିଵ ଇତ୍ଯଭିପାତଯେତ୍
ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ପାଇଁ 'ଏଷ ଉଷା ଅପୂର୍ବ୍ୟା' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହୁତି 'ଦିବା' ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ମୁଣ୍ଡକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥାଭିଷେକମନ୍ତ୍ରେଣ ଵାଦ୍ଯମଙ୍ଗଲଗୀତକୈଃ ପୂର୍ଣକୁମ୍ଭେନ ତେନୈଵ ହୋମାନ୍ତେ ପ୍ରାଗୁଦଙ୍ମୁଖମ୍
ତାପରେ ଅଭିଷେକ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳଗୀତ ରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭ ଦେଇ, ହୋମ ଶେଷରେ ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁଖ କରି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ଅଵ୍ଯଙ୍ଗାଵଯଵୈର୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ ହେମସ୍ରଗ୍ଦାମଭୂଷିତୈଃ ଯଜମାନସ୍ଯ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଚତୁର୍ଭିଃ ସ୍ନପନଂ ଦ୍ଵିଜୈଃ
ଅଖଣ୍ଡ ଅଙ୍ଗ ଓ ସୁନ୍ଦର ହେମ ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସ୍ନାନ ଚାରି ଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସୁରାସ୍ତ୍ଵାମଭିଷିଞ୍ଚନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ଵରାଃ ଵାସୁଦେଵୋ ଜଗନ୍ନାଥସ୍ ତଥା ସଂକର୍ଷଣୋ ଵିଭୁଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଶ୍ଚାନିରୁଦ୍ଧଶ୍ଚ ଭଵନ୍ତୁ ଵିଜଯାଯ ତେ
ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ: ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ୍ୱର, ବାସୁଦେବ, ଜଗନ୍ନାଥ, ସଂକର୍ଷଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଅନିରୁଦ୍ଧ; ସେମାନେ ତୁମକୁ ବିଜୟ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଆଖଣ୍ଡଲୋ ଽଗ୍ନିର୍ଭଗଵାନ୍ ଯମୋ ଵୈ ନିରୃତିସ୍ତଥା ଵରୁଣଃ ପଵନଶ୍ଚୈଵ ଧନାଧ୍ଯକ୍ଷସ୍ତଥା ଶିଵଃ ବ୍ରହ୍ମଣା ସହିତଃ ଶେଷୋ ଦିକ୍ପାଲାସ୍ତ୍ଵାମଵନ୍ତୁ ତେ
ଆଖଣ୍ଡଳ, ଅଗ୍ନି, ଭଗବାନ, ଯମ, ନିରୃତି, ବରୁଣ, ପବନ, ଧନାଧ୍ୟକ୍ଷ, ଶିବ, ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ, ଶେଷ ଓ ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
କୀର୍ତିର୍ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଧୃତିର୍ମେଧା ପୁଷ୍ଟିଃ ଶ୍ରଦ୍ଧା କ୍ରିଯା ମତିଃ ବୁଦ୍ଧିର୍ଲଜ୍ଜା ଵପୁଃ ଶାନ୍ତିସ୍ ତୁଷ୍ଟିଃ କ୍ରାନ୍ତିଶ୍ଚ ମାତରଃ ଏତାସ୍ତ୍ଵାମଭିଷିଞ୍ଚନ୍ତୁ ଧର୍ମପତ୍ନ୍ଯଃ ସମାଗତାଃ
କୀର୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି, ମେଧା, ପୁଷ୍ଟି, ଶ୍ରଦ୍ଧା, କ୍ରିୟା, ମତି, ବୁଦ୍ଧି, ଲଜ୍ଜା, ଭାବ, ଶାନ୍ତି, ତୃପ୍ତି ଓ କ୍ରାନ୍ତି — ଏହି ମାତୃମାନେ, ଧର୍ମର ଜୀବନୀ, ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ତୁମକୁ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ।
ଆଦିତ୍ଯଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭୌମୋ ବୁଧୋ ଜୀଵଃ ସିତୋ ଽର୍କଜଃ ଗ୍ରହାସ୍ତ୍ଵାମଭିଷିଞ୍ଚନ୍ତୁ ରାହୁଃ କେତୁଶ୍ଚ ତର୍ପିତାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ମଙ୍ଗଳ, ବୁଧ, ଗୁରୁ, ଶୁକ୍ର, ଶନି, ରାହୁ ଓ କେତୁ — ଏହି ଗ୍ରହମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପୂଜିତ ହେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମକୁ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ।
ଦେଵଦାନଵଗନ୍ଧର୍ଵା ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସପନ୍ନଗାଃ ଋଷଯୋ ମୁନଯୋ ଗାଵୋ ଦେଵମାତର ଏଵ ଚ
ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ସର୍ପ, ଋଷି, ମୁନି, ଗାଁ ଓ ଦେବମାତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ।
ଦେଵପତ୍ନ୍ଯୋ ଦ୍ରୁମା ନାଗା ଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ ଅସ୍ତ୍ରାଣି ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରାଣି ରାଜାନୋ ଵାହନାନି ଚ
ଦେବତାଙ୍କର ଜୀବନୀ, ଗଛ, ହାତୀ, ଦାନବ, ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦଳ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର, ରାଜାମାନେ ଓ ଯାନମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ।
ଔଷଧାନି ଚ ରତ୍ନାନି କାଲସ୍ଯାଵଯଵାଶ୍ଚ ଯେ ସରିତଃ ସାଗରାଃ ଶୈଲାସ୍ ତୀର୍ଥାନି ଜଲଦା ନଦାଃ ଏତେ ତ୍ଵାମଭିଷିଞ୍ଚନ୍ତୁ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ଔଷଧି, ରତ୍ନ, କାଳର ଭାଗ, ନଦୀ, ସାଗର, ପାହାଡ଼, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ମେଘ ଓ ଝରଣାମାନେ ତୁମକୁ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ।
ତତଃ ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଧରଃ ଶୁକ୍ଲଗନ୍ଧାନୁଲେପନଃ ସର୍ଵୌଷଧୈଃ ସର୍ଵଗନ୍ଧୈଃ ସ୍ନାପିତୋ ଦ୍ଵିଜପୁଂଗଵୈଃ
ତାପରେ, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଓ ଶୁଭ୍ର ଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଓ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ସ୍ନାନ କରାନ୍ତି।
ଯଜମାନଃ ସପତ୍ନୀକ ଋତ୍ଵିଜଃ ସୁସମାହିତାନ୍ ଦକ୍ଷିଣାଭିଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ପୂଜଯେଦ୍ଗତଵିସ୍ମଯଃ
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଓ ଧ୍ୟାନୀୟ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ, ଦକ୍ଷିଣା ଓ ଉତ୍ସାହରେ, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସୂର୍ଯାଯ କପିଲାଂ ଧେନୁଂ ଶଙ୍ଖଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ତଥେନ୍ଦଵେ ରକ୍ତଂ ଧୁରଂଧରଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଭୌମାଯ ଚ କକୁଦ୍ମିନମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କପିଳା ଗାଁ ଓ ଶଂଖ ଦେବା ଉଚିତ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ତ ଯାନ ଦେବା ଉଚିତ, ମଙ୍ଗଳଙ୍କୁ କୁହୁଡ଼ି ଗାଁ ଦେବା ଉଚିତ।
ବୁଧାଯ ଜାତରୂପଂ ତୁ ଗୁରଵେ ପୀତଵାସସୀ ଶ୍ଵେତାଶ୍ଵଂ ଦୈତ୍ଯଗୁରଵେ କୃଷ୍ଣାଂ ଗାମର୍କସୂନଵେ
ବୁଧଙ୍କୁ ସୁନା, ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୀତ ବସ୍ତ୍ର, ଦାନବଗୁରୁଙ୍କୁ ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଓ ଅର୍କପୁତ୍ରଙ୍କୁ କଳା ଗାଁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଆଯସଂ ରାହଵେ ଦଦ୍ଯାତ୍ କେତୁଭ୍ଯଶ୍ଛାଗମୁତ୍ତମମ୍ ସୁଵର୍ଣେନ ସମା କାର୍ଯା ଯଜମାନେନ ଦକ୍ଷିଣା
ରାହୁଙ୍କୁ ଲୋହା ଓ କେତୁଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଛାଗ ଦେବା ଉଚିତ; ଦକ୍ଷିଣା ସମାନ ମୂଲ୍ୟର ହେବା ଉଚିତ ଓ ସୁନାରେ ଦେବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵେଷାମଥଵା ଗାଵୋ ଦାତଵ୍ଯା ହେମଭୂଷିତାଃ ସୁଵର୍ଣମଥଵା ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଗୁରୁର୍ଵା ଯେନ ତୁଷ୍ଯତି ସମନ୍ତ୍ରେଣୈଵ ଦାତଵ୍ଯାଃ ସର୍ଵାଃ ସର୍ଵତ୍ର ଦକ୍ଷିଣାଃ
ଅନ୍ୟଥା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁନା ଭୂଷିତ ଗାଁ ଦେବା ଯା ସୁନା ଦେବା, କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ ଦେବା; ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣା ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ।
କପିଲେ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ପୂଜନୀଯାସି ରୋହିଣୀ ତୀର୍ଥଦେଵମଯୀ ଯସ୍ମାଦ୍ ଅତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ହେ କପିଳା ଗାଁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ତୁମେ ରୋହିଣୀ, ପବିତ୍ର ଓ ଦେବମୟ; ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ପୁଣ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ଶଙ୍ଖ ପୁଣ୍ଯାନାଂ ମଙ୍ଗଲାନାଂ ଚ ମଙ୍ଗଲମ୍ ଵିଷ୍ଣୁନା ଵିଧୃତଶ୍ଚାସି ତତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ହେ ଶଂଖ, ତୁମେ ପବିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ପବିତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ; ବିଷ୍ଣୁ ତୁମକୁ ଧରିଛନ୍ତି; ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ଧର୍ମସ୍ତ୍ଵଂ ଵୃଷରୂପେଣ ଜଗଦାନନ୍ଦକାରକ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତେରଧିଷ୍ଠାନମ୍ ଅତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ହେ ଧର୍ମ, ବୃଷ ରୂପରେ ତୁମେ ଜଗତକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛ; ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତିର ଆଶ୍ରୟ ହେଉଛ; ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭଗର୍ଭସ୍ତ୍ଵଂ ହେମବୀଜଂ ଵିଭାଵସୋଃ ଅନନ୍ତପୁଣ୍ଯଫଲଦମ୍ ଅତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ତୁମେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭର ଗର୍ଭ, ଅଗ୍ନିର ସୁନା ମାଞ୍ଚି, ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଦେଉଥିବା; ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ପୀତଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଂ ଯସ୍ମାଦ୍ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଵଲ୍ଲଭମ୍ ପ୍ରଦାନାତ୍ତସ୍ଯ ମେ ଵିଷ୍ଣୋ ହ୍ଯ୍ ଅତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ପୀତ ବସ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଅତି ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ଦେଇଛି; ଏହିପରି ବିଷ୍ଣୁ, ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ଵମଶ୍ଵରୂପେଣ ଯସ୍ମାଦମୃତସମ୍ଭଵଃ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କଵାହନୋ ନିତ୍ଯମ୍ ଅତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଘୋଡ଼ା ରୂପରେ ତୁମେ ଅମୃତରୁ ଜନ୍ମିତ, ସଦା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ବହନ କରୁଛ; ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ଧେନୁଃ କେଶଵସଂନିଭା ସର୍ଵପାପହରା ନିତ୍ଯମ୍ ଅତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ, କେଶବ ସଦୃଶ ଗାଁ, ସଦା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରୁଛ; ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ଯସ୍ମାଦାଯାସକର୍ମାଣି ତଵାଧୀନାନି ସର୍ଵଦା ଲାଙ୍ଗଲାଦ୍ଯାଯୁଧାଦୀନି ତସ୍ମାଚ୍ଛାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ତୁମର ଅଧୀନ ଓ ଲାଙ୍ଗଳ ଆଦି ଉପକରଣ ତୁମର; ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଯଜ୍ଞାନାମ୍ ଅଙ୍ଗତ୍ଵେନ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ଯାନଂ ଵିଭାଵସୋର୍ନିତ୍ଯମ୍ ଅତଃ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ଭାବେ ସ୍ଥିତ ଅଛ, ଏବଂ ସଦା ଅଗ୍ନିଙ୍କର ବାହନ ହେବାରୁ, ଏହି କାରଣରୁ ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ଗଵାମଙ୍ଗେଷୁ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଭୁଵନାନି ଚତୁର୍ଦଶ ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରିଯେ ମେ ସ୍ଯାଦ୍ ଇହ ଲୋକେ ପରତ୍ର ଚ
ଗାଈଙ୍କର ଅଂଗରେ ଚଉଦ ଭୁବନ ବସିଛି; ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ଜନ୍ମରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମୋର ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧି ହେଉ।
ଯସ୍ମାଦଶୂନ୍ଯଂ ଶଯନଂ କେଶଵସ୍ଯ ଚ ସର୍ଵଦା ଶଯ୍ଯା ମମାପ୍ଯଶୂନ୍ଯାସ୍ତୁ ଦତ୍ତା ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି
ଯେପରି କେଶବଙ୍କର ଶୟନ କେବେ ଖାଲି ହୁଏ ନାହିଁ, ସେପରି ମୋର ଶୟନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ଖାଲି ନ ହେଉ।
ଯଥା ରତ୍ନେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ ତଥା ରତ୍ନାନି ଯଚ୍ଛନ୍ତୁ ରତ୍ନଦାନେନ ମେ ସୁରାଃ
ଯେପରି ସମସ୍ତ ଦେବତା ରତ୍ନମାନେ ଭିତରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେପରି ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ରତ୍ନ ଦାନ କରି ଦିଅନ୍ତୁ।