ଲଘ୍ଵେଣକାଜିନଂ ତଦ୍ଵଦ୍ ଵତ୍ସଂ ଚ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୀଂ କଲ୍ପଯେଦ୍ଧେନୁମ୍ ଉଦକ୍ପାଦାଂ ସଵତ୍ସକାମ୍
ଏହିପରି ଛୋଟ ବାଘା ଚର୍ମ ଦେଇ ବଛା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ଗାଈକୁ ପୂର୍ବମୁଖୀ ଓ ତାଙ୍କର ପାଦ ନିକଟରେ ପାଣି ଦେଇ ବଛା ସହିତ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ତମା ଗୁଡଧେନୁଃ ସ୍ଯାତ୍ ସଦା ଭାରଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ ଵତ୍ସଂ ଭାରେଣ କୁର୍ଵୀତ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଵୈ ମଧ୍ଯମା ସ୍ମୃତା
ଉତ୍ତମ ଗୁଡ଼ ଦେଇ ତିଆରି ଗାଈ ସଦା ଚାରି ଭାର ହେବା ଉଚିତ। ବଛା ପାଇଁ ଏକ ଭାର ଦେବା ଉଚିତ। ଦୁଇ ଭାର ହେଲେ ମଧ୍ୟମ ମନାଯାଏ।
ଅର୍ଧଭାରେଣ ଵତ୍ସଃ ସ୍ଯାତ୍ କନିଷ୍ଠା ଭାରକେଣ ତୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶେନ ଵତ୍ସଃ ସ୍ଯାଦ୍ ଗୃହଵିତ୍ତାନୁସାରତଃ
ବଛା ପାଇଁ ଅର୍ଧ ଭାର ଦେଲେ ଅତି ଛୋଟ ହୁଏ, ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଭାର ଦେଲେ ସବୁଠାରୁ କମ୍। ଘରର ସମ୍ପତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବଛାର ଭାଗ ହେବା ଉଚିତ।
ଧେନୁଵତ୍ସୌ ଘୃତାସ୍ଯୌ ଚ ସିତସୂକ୍ଷ୍ମାମ୍ବରାଵୃତୌ ଶୁକ୍ତିକର୍ଣାଵିକ୍ଷୁପାଦୌ ଶୁଚିମୁକ୍ତାଫଲେକ୍ଷଣୌ
ଗାଈ ଓ ବଛାର ମୁଁହ ଘିଅର, ଶରୀର ଉପରେ ସୁକ୍ଷ୍ମ ସ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର, କାନ ଶଙ୍ଖର, ପାଦ ଉଖୁର, ଚକ୍ଷୁ ଶୁଦ୍ଧ ମୁକ୍ତାର।
ସିତସୂତ୍ରଶିରାଲୌ ତୌ ସିତକମ୍ବଲକମ୍ବଲୌ ତାମ୍ରଗଣ୍ଡକପୃଷ୍ଠୌ ତୌ ସିତଚାମରରୋମକୌ
ଉଭୟଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରେ ସ୍ୱେତ ସୂତ, ଶରୀର ଉପରେ ସ୍ୱେତ କମ୍ବଳ, ଗାଳ ଓ ପିଠ ତାମ୍ରର, ଚାମର ରୋମ ସ୍ୱେତ।
ଵିଦ୍ରୁମଭ୍ରୂଯୁଗୋପେତୌ ନଵନୀତସ୍ତନାଵୁଭୌ କ୍ଷୌମପୁଚ୍ଛୌ କାଂସ୍ଯଦୋହାଵ୍ ଇନ୍ଦ୍ରନୀଲକତାରକୌ
ଉଭୟଙ୍କର ଭୃକୁଟି ପାଗଡ଼ର, ଅସ୍ଥନ୍ନ ନବନୀତର, ପୁଛ କ୍ଷୌମର, ଦୁଧ ଦେବା ପାତ୍ର କାଂସ୍ୟର, ଚକ୍ଷୁର ମଣି ନୀଳମଣିର।
ସୁଵର୍ଣଶୃଙ୍ଗାଭରଣୌ ରାଜତୈଃ ଖୁରସଂଯୁତୌ ନାନାଫଲସମାଯୁକ୍ତୌ ଘ୍ରାଣଗନ୍ଧକରଣ୍ଡକୌ ଇତ୍ଯେଵଂ ରଚଯିତ୍ଵା ତୌ ଧୂପଦୀପୈରଥାର୍ଚଯେତ୍
ଉଭୟଙ୍କର ଶିଂ ଶୁଣାର ଗହନା, ଖୁର ରୌପ୍ୟର, ନାକ ଗନ୍ଧର ଡିବ୍ବା, ଶରୀର ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ରହିବ। ଏପରି ତିଆରି କରି, ଧୂପ ଓ ଦୀପରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଯା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଯା ଚ ଦେଵେଷ୍ଵଵସ୍ଥିତା ଧେନୁରୂପେଣ ସା ଦେଵୀ ମମ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତୁ
ଯିଏ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସେ ଦେବୀ ଗାଈର ରୂପରେ ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।
ଦେହସ୍ଥା ଯା ଚ ରୁଦ୍ରାଣୀ ଶଂକରସ୍ଯ ସଦା ପ୍ରିଯା ଧେନୁରୂପେଣ ସା ଦେଵୀ ମମ ପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତୁ
ଯିଏ ଦେହରେ ବସିଥିବା ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କର ସଦା ପ୍ରିୟା ରୁଦ୍ରାଣୀ, ସେ ଦେବୀ ଗାଈର ରୂପରେ ମୋର ପାପ ଦୂର କରନ୍ତୁ।
ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵକ୍ଷସି ଯା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସ୍ଵାହା ଯା ଚ ଵିଭାଵସୋଃ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କଶକ୍ରଶକ୍ତିର୍ଯା ଧେନୁରୂପାସ୍ତୁ ସା ଶ୍ରିଯେ
ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତିରେ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଅଗ୍ନିର ସ୍ୱାହା, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି, ସେ ଦେବୀ ଗାଈର ରୂପରେ ମୋତେ ଶ୍ରୀ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଚତୁର୍ମୁଖସ୍ଯ ଯା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ ଯା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଧନଦସ୍ଯ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଯା ଲୋକପାଲାନାଂ ସା ଧେନୁର୍ଵରଦାସ୍ତୁ ମେ
ଯିଏ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧନର ଦେବତାଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଓ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସେ ଦେବୀ ଗାଈର ରୂପରେ ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ।
ସ୍ଵଧା ଯା ପିତୃମୁଖ୍ଯାଣାଂ ସ୍ଵାହା ଯଜ୍ଞଭୁଜାଂ ଚ ଯା ସର୍ଵପାପହରା ଧେନୁସ୍ ତସ୍ମାଚ୍ଛାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ଯିଏ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱଧା, ଯଜ୍ଞ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱାହା, ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରନ୍ତି, ସେ ଗାଈ ଏହିପରି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।
ଏଵମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତାଂ ଧେନୁଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍ ଵିଧାନମେତଦ୍ଧେନୂନାଂ ସର୍ଵାସାମ୍ ଅଭିପଠ୍ଯତେ
ଏଭଳି ଗାଉଁକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏହାକୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଧେନୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଯାସ୍ତାଃ ପାପଵିନାଶିନ୍ଯଃ ପଠ୍ଯନ୍ତେ ଦଶ ଧେନଵଃ ତାସାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନାମାନି ଚ ନରାଧିପ
ଯେଉଁ ଦଶଟି ଗାଉଁ ପାପ ନଷ୍ଟ କରେବାକୁ କହାଯାଇଛି, ସେମାନଙ୍କର ଆକୃତି ଓ ନାମ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ରାଜା।
ପ୍ରଥମା ଗୁଡଧେନୁଃ ସ୍ଯାଦ୍ ଘୃତଧେନୁସ୍ ତଥାପରା ତିଲଧେନୁସ୍ତୃତୀଯା ତୁ ଚତୁର୍ଥୀ ଜଲସଂଜ୍ଞିତା
ପ୍ରଥମ ଗାଉଁ ଗୁଡ଼ ଦେହୁନ୍, ଦ୍ୱିତୀୟ ଘୀ ଦେହୁନ୍, ତୃତୀୟ ତିଳ ଦେହୁନ୍, ଚତୁର୍ଥ ଜଳ ଦେହୁନ୍।
କ୍ଷୀରଧେନୁଶ୍ଚ ଵିଖ୍ଯାତା ମଧୁଧେନୁସ୍ତଥା ପରା ସପ୍ତମୀ ଶର୍କରାଧେନୁର୍ ଦଧିଧେନୁସ୍ତଥାଷ୍ଟମୀ ରସଧେନୁଶ୍ଚ ନଵମୀ ଦଶମୀ ସ୍ଯାତ୍ ସ୍ଵରୂପତଃ
କ୍ଷୀର ଦେହୁନ୍ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ମଧୁ ଦେହୁନ୍ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ସପ୍ତମ ଶର୍କରା ଦେହୁନ୍, ଅଷ୍ଟମ ଦହି ଦେହୁନ୍, ନବମ ରସ ଦେହୁନ୍, ଦଶମ ତାହାର ନିଜ ଆକୃତିରେ।
କୁମ୍ଭାଃ ସ୍ଯୁର୍ଦ୍ରଵଧେନୂନାମ୍ ଇତରାସାଂ ତୁ ରାଶଯଃ ସୁଵର୍ଣଧେନୁମପ୍ଯତ୍ର କେଚିଦିଚ୍ଛନ୍ତି ଭାନଵଃ
ଯେଉଁ ଦେହୁନ୍ ଦ୍ରବ୍ୟ ରୂପରେ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୁମ୍ଭ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଅନ୍ୟ ଦେହୁନ୍ ପାଇଁ ଗୁଛ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। କିଛି ଭାନୁବଂଶୀ ଏଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେହୁନ୍ ଚାହାନ୍ତି।
ନଵନୀତେନ ରତ୍ନୈଶ୍ଚ ତଥାନ୍ଯେ ତୁ ମହର୍ଷଯଃ ଏତଦେଵଂଵିଧାନଂ ସ୍ଯାତ୍ ତ ଏଵୋପସ୍କରାଃ ସ୍ମୃତାଃ
କିଛି ମହାର୍ଷି ନବନୀତ ଓ ରତ୍ନ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଧାରଣା ଅଛି, ଏହି ସମଗ୍ର ସାଧନ ଭଲ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।
ମନ୍ତ୍ରାଵାହନସଂଯୁକ୍ତାଃ ସଦା ପର୍ଵଣି ପର୍ଵଣି ଯଥାଶ୍ରଦ୍ଧଂ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦାଃ
ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବରେ ଏହାକୁ ନିଜ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ଭୋଗ ଓ ମୁକ୍ତିର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଗୁଡଧେନୁପ୍ରସଙ୍ଗେନ ସର୍ଵାସ୍ତାଵନ୍ମଯୋଦିତାଃ ଅଶେଷଯଜ୍ଞଫଲଦାଃ ସର୍ଵାଃ ପାପହରାଃ ଶୁଭାଃ
ଗୁଡ଼ ଦେହୁନ୍ ସମ୍ବନ୍ଧରେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେହୁନ୍ ବିବରଣା କରିଛି। ସମସ୍ତ ଶୁଭ, ପାପ ଦୂର କରେ, ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଵ୍ରତାନାମୁତ୍ତମଂ ଯସ୍ମାଦ୍ ଵିଶୋକଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତମ୍ ତଦଙ୍ଗତ୍ଵେନ ଚୈଵାତ୍ର ଗୁଡଧେନୁଃ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱାଦଶୀ ଉପବାସ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ, ସେଠି ଗୁଡ଼ ଦେହୁନ୍ ଏହି ବ୍ରତର ଅଂଶ ଭାବରେ ବିଶେଷ ପ୍ରଶଂସିତ।
ଅଯନେ ଵିଷୁଵେ ପୁଣ୍ଯେ ଵ୍ଯତୀପାତେ ଽଥଵା ପୁନଃ ଗୁଡଧେନ୍ଵାଦଯୋ ଦେଯାସ୍ ତୂପରାଗାଦିପର୍ଵସୁ
ଉତ୍ତରାୟଣ, ବିଷୁବ, ଶୁଭ ଯୋଗ, କିମ୍ବା ଉପରାଗ ଓ ଏପରି ପର୍ବରେ, ଗୁଡ଼ ଦେହୁନ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେହୁନ୍ ଦେବା ଉଚିତ।
ଵିଶୋକଦ୍ଵାଦଶୀ ଚୈଷା ପୁଣ୍ଯା ପାପହରା ଶୁଭା ଯାମୁପୋଷ୍ଯ ନରୋ ଯାତି ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍
ଏହି ବିଶୋକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଶୁଭ ଓ ପାପ ଦୂର କରେ। ଯିଏ ଏହାକୁ ଉପବାସ କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଇହ ଲୋକେ ଚ ସୌଭାଗ୍ଯମ୍ ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯମେଵ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପୁରମାପ୍ନୋତି ମରଣେ ଚ ସ୍ମରନ୍ହରିମ୍
ଏହି ଜଗତରେ ସେ ଭାଗ୍ୟ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଏ, ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପୁରୀକୁ ପହଞ୍ଚେ।
ନଵାର୍ବୁଦସହସ୍ରାଣି ଦଶ ଚାଷ୍ଟୌ ଚ ଧର୍ମଵିତ୍ ନ ଶୋକଦୁଃଖଦୌର୍ଗତ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ସଂଜାଯତେ ନୃପ
ନବ ଆର୍ବୁଦ ଏବଂ ଦଶ ଅଷ୍ଟ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସେ କେବେ ଶୋକ, ଦୁଃଖ, ଦୁର୍ଗତି ଅନୁଭବ କରେନାହିଁ।
ନାରୀ ଵା କୁରୁତେ ଯା ତୁ ଵିଶୋକଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତମ୍ ନୃତ୍ଯଗୀତପରା ନିତ୍ଯଂ ସାପି ତତ୍ଫଲମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେଉଁ ନାରୀ ବିଶୋକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ କରେ, ନିତ୍ୟ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ଲଗ୍ନ ରହେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଫଳ ପାଏ।
ତସ୍ମାଦଗ୍ରେ ହରେର୍ନିତ୍ଯମ୍ ଅନନ୍ତଂ ଗୀତଵାଦନମ୍ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଭୂତିକାମେନ ଭକ୍ତ୍ଯା ତୁ ପରଯା ନୃପ
ତେଣୁ, ରାଜା, ଯିଏ ଭୂତି ଚାହେ, ସେ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସଦା ଅନନ୍ତ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ।
ଇତି ପଠତି ଯ ଇତ୍ଥଂ ଯଃ ଶୃଣୋତୀହ ସମ୍ଯଙ୍ ମଧୁମୁରନରକାରେର୍ ଅର୍ଚନଂ ଯଶ୍ଚ ପଶ୍ଯେତ୍ ମତିମାପ ଚ ଜନାନାଂ ଯୋ ଦଦାତୀନ୍ଦ୍ରଲୋକେ ଵସତି ସ ଵିବୁଧୌଘୈଃ ପୂଜ୍ଯତେ କଲ୍ପମେକମ୍
ଏହିପରି ଯିଏ ପଢ଼େ, ଯିଏ ଠିକ ଭାବରେ ଶୁଣେ, ମଧୁସୂଦନଙ୍କର ଆରଚନା ଦେଖେ, ଜନମାନଙ୍କୁ ବୁଝି ଦେଉଥିବା, ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକରେ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜିତ ହୁଏ।
ଭଗଵଞ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଦାନମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ ଯଦକ୍ଷଯଂ ପରେ ଲୋକେ ଦେଵର୍ଷିଗଣପୂଜିତମ୍
ଭଗବନ୍, ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନର ମହିମା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେ, ଯାହା ପରଲୋକରେ ଅକ୍ଷୟ ଏବଂ ଦେବ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।
ମେରୋଃ ପ୍ରଦାନଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦଶଧା ମୁନିପୁଂଗଵ ଯତ୍ପ୍ରଦାନାନ୍ନରୋ ଲୋକାନ୍ ଆପ୍ନୋତି ସୁରପୂଜିତାନ୍
ମୁଁ ମେରୁ ଦାନକୁ ଦଶ ପ୍ରକାରରେ ବିବରଣା କରିବି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହା ଦାନ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଲୋକ ପାଏ।