ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵଂ ମାସି ମାସି ସମାଚରେତ୍ ସଂଵତ୍ସରାନ୍ତେ ଶଯନଂ ଶର୍କରାକଲଶାନ୍ଵିତମ୍
ଏହି ରୀତିରେ ପ୍ରତି ମାସରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଶୟନ ଚିନି କଳଶ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵୋପସ୍କରସଂଯୁକ୍ତଂ ତଥୈକାଂ ଗାଂ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍ ଗୃହଂ ଚ ଶକ୍ତିମାନ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ ସମସ୍ତୋପସ୍କରାନ୍ଵିତମ୍
ସମସ୍ତ ଦରକାରୀ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଏକ ଦୁହୁଁ ଦେଉଥିବା ଗାଁ ଓ ଏକ ଘର ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ, ଯେଉଁ ଜଣେ ସମର୍ଥ।
ସହସ୍ରେଣାଥ ନିଷ୍କାଣାଂ କୃତ୍ଵା ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛତେନ ଵା ଦଶଭିର୍ଵାଥ ନିଷ୍କେଣ ତଦର୍ଧେନାପି ଶକ୍ତିତଃ
ଯେଉଁଠି ଯେତେ ସମ୍ଭବ, ଏକ ହଜାର ସୁନା ଦେବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ଏକ ଶତ, କିମ୍ବା ଦଶଟି, କିମ୍ବା ଏକଟି, କିମ୍ବା ଅଧା ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରିବେ।
ସୁଵର୍ଣାଶ୍ଵଃ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଃ ପୂର୍ଵଵନ୍ମନ୍ତ୍ରଵାଦନମ୍ ନ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ କୁର୍ଵୀତ କୁର୍ଵନ୍ଦୋଷଂ ସମଶ୍ନୁତେ
ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ସୁନାର ଘୋଡ଼ା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଧନ ନେଇ କୌଣସି ଚତୁରାଇ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହା କଲେ ଦୋଷ ଲାଗେ।
ଅମୃତଂ ପିବତୋ ଵକ୍ତ୍ରାତ୍ ସୂର୍ଯସ୍ଯାମୃତବିନ୍ଦଵଃ ନିପେତୁର୍ଯେ ଧରଣ୍ଯାଂ ତୁ ଶାଲିମୁଦ୍ଗେକ୍ଷଵଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଅମୃତ ପିଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ମୁହଁରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅମୃତ ବିନ୍ଦୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚାଉଳ ଓ ଯଉ ଭାବରେ ମନେ କରାଯାଏ।
ଶର୍କରା ତୁ ପରା ତସ୍ମାଦ୍ ଇକ୍ଷୁସାରୋ ଽମୃତାତ୍ମଵାନ୍ ଇଷ୍ଟା ରଵେରତଃ ପୁଣ୍ଯା ଶର୍କରା ହଵ୍ଯକଵ୍ଯଯୋଃ
ଚିନି ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ; ଏହିପରି ଇଖୁର ରସରେ ଅମୃତ ଗୁଣ ଅଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଆସିଥିବା ଏହି ଚିନି ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ପିତୃଦେବତା ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବାଯୋଗ୍ୟ।
ଶର୍କରାସପ୍ତମୀ ଚେଯଂ ଵାଜିମେଧଫଲପ୍ରଦା ସର୍ଵଦୁଷ୍ଟପ୍ରଶମନୀ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରପ୍ରଵର୍ଧିନୀ
ଏହା ହେଉଛି ଚିନି ସପ୍ତମୀ, ଯାହା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଉଛି, ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରେ ଓ ପୁଅ ଓ ନାତି ବଢ଼ାଏ।
ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ସ ଵୈ ସଦ୍ଗତିମାପ୍ନୁଯାତ୍ କଲ୍ପମେକଂ ଵସେତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ତତୋ ଯାତି ପରଂ ପଦମ୍
ଯିଏ ଏହାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହ କରେ, ସେ ଶୁଭ ଗତି ପାଏ, ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସେ, ତାପରେ ପରମ ପଦକୁ ଯାଏ।
ଇଦମନଘଂ ଶୃଣୋତି ଯଃ ସ୍ମରେଦ୍ଵା ପରିପଠତୀହ ଦିଵାକରସ୍ଯ ଲୋକେ ମତିମପି ଚ ଦଦାତି ସୋ ଽପି ଦେଵୈର୍ ଅମରଵଧୂଜନମାଲଯାଭିପୂଜ୍ଯଃ
ଯିଏ ଏହି ନିର୍ମଳ କଥାକୁ ଶୁଣେ, ସ୍ମରଣ କରେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ଜ୍ଞାନ ପାଏ ଓ ଦେବତା ଓ ଅମରାଙ୍ଗନାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଦ୍ଵତ୍କମଲସପ୍ତମୀମ୍ ଯସ୍ଯାଃ ସଂକୀର୍ତନାଦେଵ ତୁଷ୍ଯତୀହ ଦିଵାକରଃ
ଏହା ପରେ ମୁଁ କମଳ ସପ୍ତମୀ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହାର କେବଳ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ଵସନ୍ତାମଲସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସ୍ନାତଃ ସନ୍ଗୌରସର୍ଷପୈଃ ତିଲପାତ୍ରେ ଚ ସୌଵର୍ଣେ ଵିଧାଯ କମଲଂ ଶୁଭମ୍
ବସନ୍ତ ମାସର ପବିତ୍ର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ସ୍ନାନ କରି, ଧଳା ସରସପ ଓ ତିଳ ନେଇ, ସୁନାର ପାତ୍ରରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର କମଳ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମାଵୃତଂ କୃତ୍ଵା ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପୈଃ ସମର୍ଚଯେତ୍ ନମଃ କମଲହସ୍ତାଯ ନମସ୍ତେ ଵିଶ୍ଵଧାରିଣେ
ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଢାକି, ଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏହିପରି କହି: 'କମଳ ହସ୍ତକୁ ନମସ୍କାର, ବିଶ୍ୱଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।'
ଦିଵାକର ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ପ୍ରଭାକର ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ତତୋ ଦ୍ଵିକାଲଵେଲାଯାମ୍ ଉଦକୁମ୍ଭସମନ୍ଵିତାମ୍
ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ପ୍ରଭାକର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତାପରେ ଦୁଇବେଳେ ଜଳ ଭରା କୁମ୍ଭ ସହିତ ଏହା ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିପ୍ରାଯ ଦଦ୍ଯାତ୍ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵସ୍ତ୍ରମାଲ୍ଯଵିଭୂଷଣୈଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ଚ କପିଲାଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଅଲଂକୃତ୍ଯ ଵିଧାନତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ଏକ ସଜାଉଥିବା କପିଳା ଗାଈ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅହୋରାତ୍ରେ ଗତେ ପଶ୍ଚାଦ୍ ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଭୋଜଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜାନ୍ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯଥ ଭୁଞ୍ଜୀତ ମାଂସତୈଲଵିଵର୍ଜିତମ୍
ଦିନ ଓ ରାତି ଶେଷ ହେଲା ପରେ, ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇବେ, ତାପରେ ନିଜେ ମାଂସ ଓ ତେଲ ବିନା ଖାଇବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଶୁକ୍ଲସପ୍ତମ୍ଯାଂ ମାସି ମାସି ଚ ସର୍ଵଂ ସମାଚରେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ
ଏହିପରି ନିୟମରେ ପ୍ରତିମାସ ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ, ଭକ୍ତି ସହ ଓ ଧନ ନେଇ କୌଣସି ଚତୁରାଇ ଛାଡ଼ି।
ଵ୍ରତାନ୍ତେ ଶଯନଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ସୁଵର୍ଣକମଲାନ୍ଵିତମ୍ ଗାଂ ଚ ଦଦ୍ଯାତ୍ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ତୁ ସୁଵର୍ଣାଢ୍ଯାଂ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍
ବ୍ରତ ଶେଷରେ ସୁନା କମଳ ଲାଗିଥିବା ଶଯ୍ୟା ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ସୁନା ଭରିଥିବା ଓ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ।
ଭାଜନାସନଦୀପାଦୀନ୍ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଇଷ୍ଟାନୁପସ୍କରାନ୍ ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍କମଲସପ୍ତମୀମ୍ ଲକ୍ଷ୍ମୀମନନ୍ତାମଭ୍ଯେତି ସୂର୍ଯଲୋକେ ମହୀଯତେ
ପାତ୍ର, ଆସନ, ଦୀପ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଉପକରଣ ଇଚ୍ଛାଅନୁସାରେ ଦେବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ନିୟମରେ କମଳ ସପ୍ତମୀ କରିଥିବା ଲୋକ ଅନନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପାଏ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
କଲ୍ପେ କଲ୍ପେ ତତୋ ଲୋକାନ୍ ସପ୍ତଗତ୍ଵା ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ଅପ୍ସରୋଭିଃ ପରିଵୃତସ୍ ତତୋ ଯାତି ପରାଂ ଗତିମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପରେ ସେ ସାତଟି ଲୋକ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅପ୍ସରାମାନେ ଘେରି ରହି, ତାପରେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଯଃ ପଶ୍ଯତୀଦଂ ଶୃଣୁଯାଚ୍ଚ ମର୍ତ୍ଯଃ ପଠେଚ୍ଚ ଭକ୍ତ୍ଯାଥ ମତିଂ ଦଦାତି ସୋ ଽପ୍ଯତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମୀମଚଲାମଵାପ୍ଯ ଗନ୍ଧର୍ଵଵିଦ୍ଯାଧରଲୋକଭାକ୍ସ୍ଯାତ୍
ଯିଏ ଏହାକୁ ଦେଖେ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଭକ୍ତି ସହ ପଢ଼େ ଓ ମନ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଏଠାରେ ଅଚଳ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପାଏ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର ଲୋକର ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରେ।
ଅଥାତଃ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶିନୀମ୍ ସର୍ଵକାମପ୍ରଦାଂ ରମ୍ଯାଂ ନାମ୍ନା ମନ୍ଦାରସପ୍ତମୀମ୍
ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ ମନ୍ଦାର ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି।
ମାଘସ୍ଯାମଲପକ୍ଷେ ତୁ ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ଲଘୁଭୁଙ୍ନରଃ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଷଷ୍ଠୀମୁପଵସେଦ୍ବୁଧଃ
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ଲୋକେ ହଳୁକା ଖାଇବା ଉଚିତ, ତାପରେ ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପାଇଁ କାଠି ତିଆରି କରିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଉପବାସ କରିବେ।
ଵିପ୍ରାନ୍ ସମ୍ପୂଜଯିତ୍ଵା ତୁ ମନ୍ଦାରଂ ପ୍ରାଶଯେନ୍ନିଶି ତତଃ ପ୍ରଭାତ ଉତ୍ଥାଯ କୃତ୍ଵା ସ୍ନାନଂ ପୁନର୍ଦ୍ଵିଜାନ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ଦେଇ, ରାତିରେ ମନ୍ଦାର ଭକ୍ଷଣ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ସ୍ନାନ କରି, ପୁଣିଥରେ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବେ।
ଭୋଜଯେଚ୍ଛକ୍ତିତଃ କୃତ୍ଵା ମନ୍ଦାରକୁସୁମାଷ୍ଟକମ୍ ସୌଵର୍ଣଂ ପୁରୁଷଂ ତଦ୍ଵତ୍ ପଦ୍ମହସ୍ତଂ ସୁଶୋଭନମ୍
ସମ୍ଭବ ଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ, ଏଠାରେ ଆଠିଟି ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ଏବଂ ଏକ ସୁନାର ମନ୍ଦିର ହସ୍ତୀ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ହାତରେ ପଦ୍ମ ଧରିଥିବା ଏବଂ ଅତି ସୁନ୍ଦର ହେବ।
ପଦ୍ମଂ କୃଷ୍ଣତିଲୈଃ କୃତ୍ଵା ତାମ୍ରପାତ୍ରେ ଽଷ୍ଟପତ୍ତ୍ରକମ୍ ହୈମମନ୍ଦାରକୁସୁମୈର୍ ଭାସ୍କରାଯେତି ପୂର୍ଵତଃ
ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ କଳା ତିଳରେ ଆଠିପତ୍ରୀ ପଦ୍ମ ତିଆରି କରି, ସୁନାର ମନ୍ଦାର ଫୁଲରେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ଦେଖି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନମସ୍କାରେଣ ତଦ୍ଵଚ୍ଚ ସୂର୍ଯାଯେତ୍ଯାନଲେ ଦଲେ ଦକ୍ଷିଣେ ତଦ୍ଵଦର୍କାଯ ତଥାର୍ଯମ୍ଣେ ଚ ନୈରୃତେ
ଏଭଳି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ପତ୍ରରେ 'ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ' ପୂଜା କରିବେ, ନୈୃତ୍ୟ ପତ୍ରରେ 'ଅର୍କଙ୍କୁ', ପଶ୍ଚିମ ପତ୍ରରେ 'ଆର୍ୟମାନ୍'ଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ।
ପଶ୍ଚିମେ ଵେଦଧାମ୍ନେ ଚ ଵାଯଵ୍ଯେ ଚଣ୍ଡଭାନଵେ ପୂଷ୍ଣେତ୍ଯୁତ୍ତରତଃ ପୂଜ୍ଯମ୍ ଆନନ୍ଦାଯେତ୍ଯତଃ ପରମ୍
ପଶ୍ଚିମ ପତ୍ରରେ ବେଦଧାମାଙ୍କୁ, ବାୟୁବ୍ୟ ପତ୍ରରେ ଚଣ୍ଡଭାନୁଙ୍କୁ, ଉତ୍ତର ପତ୍ରରେ ପୂଷଣଙ୍କୁ, ଏବଂ ପରେ ଆନନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ।
କର୍ଣିକାଯାଂ ଚ ପୁରୁଷଂ ସର୍ଵାତ୍ମନ ଇତି ନ୍ଯସେତ୍ ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରୈଃ ସମାଵେଷ୍ଟ୍ଯ ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ମାଲ୍ଯଫଲାଦିଭିଃ
ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପୁରୁଷ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ 'ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା' ବୋଲି ରଖି, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ି, ଭୋଜ୍ୟ, ମାଳା, ଫଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଶୋଭିତ କରିବେ।
ଏଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵେଦଵିଦେ ପୁନଃ ଭୁଞ୍ଜୀତାତୈଲଲଵଣଂ ଵାଗ୍ଯତଃ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ଗୃହୀ
ଏଭଳି ସମସ୍ତ ପୂଜା କରି, ଏହି ସମସ୍ତକୁ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେଇ, ଗୃହସ୍ଥ ଜଣେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ମୌନ ରହି, ତେଲ ଓ ଲୁଣ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରିପାରିବେ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵଂ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ମାସି ମାସି ଚ କୁର୍ଯାତ୍ସଂଵତ୍ସରଂ ଯାଵଦ୍ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ
ଏହି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରତିମାସ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ, ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧନରେ କଞ୍ଜୁସି ଛାଡ଼ି, ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।