ପ୍ରୀଯତାମତ୍ର ଭଗଵାନ୍ ପରମାତ୍ମା ଦିଵାକରଃ ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵଂ ମାସି ମାସି ଵ୍ରତଂ ଚରେତ୍
ଏଠାରେ ପରମାତ୍ମା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ। ଏହି ବିଧିରେ ପ୍ରତିମାସ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତ୍ରଯୋଦଶେ ମାସି ଗା ଵୈ ଦଦ୍ଯାତ୍ତ୍ରଯୋଦଶ ଵସ୍ତ୍ରାଲଂକାରସଂଯୁକ୍ତାଃ ସୁଵର୍ଣାସ୍ଯାଃ ପଯସ୍ଵିନୀଃ
ତାପରେ ତେରୋଟିଏ ମାସରେ, ତେରୋଟି ଗାଈ — ପୋଶାକ ଓ ଗହଣା ପିନ୍ଧା, ସୁନା ମୁହଁ ଓ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା — ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏକାମପି ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ଵା ଵିତ୍ତହୀନୋ ଵିମତ୍ସରଃ ନ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ କୁର୍ଵୀତ ଯତୋ ମୋହାତ୍ପତତ୍ଯଧଃ
ଯଦି ଧନ ନଥାଏ, ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିଲେ ଏକଟି ଗାଈ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିପାରିବେ। ଧନ ନେଇ କୌଶଳ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ମୋହ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଅଧୋପତିତ ହୁଏ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀମ୍ ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସୂର୍ଯଲୋକେ ମହୀଯତେ ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯମୈଶ୍ଵର୍ଯମ୍ ଅନନ୍ତମିହ ଜାଯତେ
ଏହି ବିଧିରେ ଯିଏ କଳ୍ୟାଣ ସପ୍ତମୀ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ, ଏଠାରେ ଅନନ୍ତ ଆୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଏ।
ସର୍ଵପାପହରା ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵଦୈଵତପୂଜିତା ସର୍ଵଦୁଷ୍ଟୋପଶମନୀ ସଦା କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀ
କଳ୍ୟାଣ ସପ୍ତମୀ ସଦା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରେ ଏବଂ ସଦା ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
ଇମାମନନ୍ତଫଲଦାଂ ଯସ୍ତୁ କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀମ୍ ଶୃଣୋତି ପଠତେ ଚେହ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଏହି ଅନନ୍ତ ଫଳଦାୟିନୀ କଳ୍ୟାଣ ସପ୍ତମୀ କଥା ଯିଏ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଵିଶୋକସପ୍ତମୀଂ ତଦ୍ଵଦ୍ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମୁନିପୁଂଗଵ ଯାମୁପୋଷ୍ଯ ନରଃ ଶୋକଂ ନ କଦାଚିଦିହାଶ୍ନୁତେ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଶୋକ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ପାଳନ କରିଲେ ଏହି ଜଗତରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିନଥାଏ।
ମାଘେ କୃଷ୍ଣତିଲୈଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଵୈ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷତଃ କୃତାହାରଃ କୃସରଯା ଦନ୍ତଧାଵନପୂର୍ଵକମ୍ ଉପଵାସଵ୍ରତଂ କୃତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭଵେନ୍ନିଶି
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ କଳା ତିଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରି, ଦାନ୍ତ ମାଜି, ମୁଁଢି ଦାଲର ସହିତ ଭୋଜନ କରି, ଉପବାସ ରହିବା ଓ ରାତିରେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହେବା ଉଚିତ।
ତତଃ ପ୍ରଭାତ ଉତ୍ଥାଯ କୃତସ୍ନାନଜପଃ ଶୁଚିଃ କୃତ୍ଵା ତୁ କାଞ୍ଚନଂ ପଦ୍ମମ୍ ଅର୍କାଯେତି ଚ ପୂଜଯେତ୍ କରଵୀରେଣ ରକ୍ତେନ ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରଯୁଗେନ ଚ
ତାପରେ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ସ୍ନାନ ଓ ଜପ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସୁନାର ପଦ୍ମ, ଲାଲ କରବୀର ଫୁଲ ଓ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ଯୁଗଳ ସହିତ 'ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ' ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଯଥା ଵିଶୋକଂ ଭୁଵନଂ ତ୍ଵଯୈଵାଦିତ୍ଯ ସର୍ଵଦା ତଥା ଵିଶୋକତା ମେ ଽସ୍ତୁ ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତିଃ ପ୍ରତିଜନ୍ମ ଚ
ହେ ଆଦିତ୍ୟ, ଯେପରି ତୁମେ ସଦା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ କର, ସେପରି ମୋର ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଉ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ମୋର ତୁମେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରହୁ।
ଏଵଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ତୁ ଭକ୍ତ୍ଯା ସମ୍ପୂଜଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜାନ୍ ସୁପ୍ତ୍ଵା ସଂପ୍ରାଶ୍ଯ ଗୋମୂତ୍ରମ୍ ଉତ୍ଥାଯ କୃତନୈତ୍ଯକଃ
ଏପରି ଭକ୍ତି ସହିତ ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ପୂଜା କରି, ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଘୁମି ଉଠି, ଗୋମୂତ୍ର ସ୍ୱୀକାର କରି, ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର।
ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିପ୍ରାନନ୍ନେନ ଗୁଡପାତ୍ରସମନ୍ଵିତମ୍ ତଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମଂ ପଦ୍ମଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଓ ଗୁଡ଼ ଭରା ପାତ୍ର ଦେଇ, ସେମାନେଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଯୁଗଳ ଓ ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅତୈଲଲଵଣଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ମୌନସଂଯୁତଃ ତତଃ ପୁରାଣଶ୍ରଵଣଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା
ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ତେଲ ଓ ଲୁଣ ଛଡ଼ା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ, ମୌନ ରହି, ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଶ୍ରେୟସ୍ ଚାହେ, ସେଠାରେ ପୁରାଣ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵମ୍ ଉଭଯୋରପି ପକ୍ଷଯୋଃ କୃତ୍ଵା ଯାଵତ୍ପୁନର୍ମାଘଶୁକ୍ଲପକ୍ଷସ୍ଯ ସପ୍ତମୀ
ଏହି ପ୍ରକାର ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ପୁଣି ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ରତାନ୍ତେ କଲଶଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ସୁଵର୍ଣକମଲାନ୍ଵିତମ୍ ଶଯ୍ଯାଂ ସୋପସ୍କରାଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ କପିଲାଂ ଚ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍
ବ୍ରତ ଶେଷରେ ସୁନାର ପଦ୍ମ ସହିତ ଏକ କଳଶ, ସମଗ୍ର ଶଯ୍ୟା ଓ ଉପକରଣ, ଏବଂ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ ଵିଶୋକସପ୍ତମୀଂ କୁର୍ଯାତ୍ ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଏହି ପ୍ରକାର ଯିଏ ଧନରେ କଞ୍ଜୁସି ଛାଡ଼ି ବିଶୋକ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରେ, ସେ ଉତ୍ତମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଯାଵଜ୍ଜନ୍ମସହସ୍ରାଣାଂ ସାଗ୍ରଂ କୋଟିଶତଂ ଭଵେତ୍ ତାଵନ୍ନ ଶୋକମଭ୍ଯେତି ରୋଗଦୌର୍ଗତ୍ଯଵର୍ଜିତଃ
ଲକ୍ଷ କୋଟି ଏବଂ ହଜାର ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେନାହିଁ, ରୋଗ ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରୁ ମୁକ୍ତ ରହେ।
ଯଂ ଯଂ ପ୍ରାର୍ଥଯତେ କାମଂ ତଂ ତମାପ୍ନୋତି ପୁଷ୍କଲମ୍ ନିଷ୍କାମଃ କୁରୁତେ ଯସ୍ତୁ ସ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଗଚ୍ଛତି
ଯେଉଁ ଇଛା ନେଇ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ, ସେ ତାହା ପ୍ରଚୁର ଭାବେ ପାଏ; ଯିଏ ନିଷ୍କାମ ଭାବେ କରେ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ଵିଶୋକାଖ୍ଯାଂ ଚ ସପ୍ତମୀମ୍ ସୋ ଽପୀନ୍ଦ୍ରଲୋକମାପ୍ନୋତି ନ ଦୁଃଖୀ ଜାଯତେ କ୍ଵଚିତ୍
ଯିଏ ବିଶୋକ ନାମକ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ପାଏ ଓ କେବେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଜନ୍ମ ନେଇନଥାଏ।
ଅନ୍ଯାମପି ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନାମ୍ନା ତୁ ଫଲସପ୍ତମୀମ୍ ଯାମୁପୋଷ୍ଯ ନରଃ ପାପାଦ୍ ଵିମୁକ୍ତଃ ସ୍ଵର୍ଗଭାଗ୍ଭଵେତ୍
ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ ବ୍ରତ ନାମ ଫଳ ସପ୍ତମୀ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ପାଳନ କରିଲେ ମଣିଷ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଏ।
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ଶୁଭେ ମାସି ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ନିଯତଵ୍ରତଃ ତାମୁପୋଷ୍ଯାଥ କମଲଂ କାରଯିତ୍ଵା ତୁ କାଞ୍ଚନମ୍
ଶୁଭ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ନିୟମିତ ବ୍ରତ ରହି, ଉପବାସ କରି, ସୁନାର ପଦ୍ମ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଶର୍କରାସଂଯୁତଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ କୁଟୁମ୍ବିନେ ରଵିଂ କାଞ୍ଚନକଂ କୃତ୍ଵା ପଲସ୍ଯୈକସ୍ଯ ଧର୍ମଵିତ୍ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିକାଲଵେଲାଯାଂ ଭାନୁର୍ମେ ପ୍ରୀଯତାମିତି
ଏକ ପଳା ଓଜନର ସୁନାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଚିନି ସହିତ ଗୃହସ୍ଥ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦୁଇବେଳେ ଦେଇ, 'ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ତୁ ଵିପ୍ରାନ୍ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଚାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ କ୍ଷୀରଭୋଜନମ୍ ଦତ୍ତ୍ଵା କୁର୍ଯାତ୍ଫଲଯୁତଂ ଯାଵତ୍ସ୍ଯାତ୍କୃଷ୍ଣେସପ୍ତମୀ
ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଦୁଧ ଭୋଜନ ଦେଇ, ଫଳ ସହିତ ବ୍ରତ କୃଷ୍ଣ ସପ୍ତମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲାଇବା ଉଚିତ।
ତାମପ୍ଯୁପୋଷ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ ଅନେନୈଵ କ୍ରମେଣ ତୁ ତଦ୍ଵଦ୍ଧୈମଫଲଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସୁଵର୍ଣକମଲାନ୍ଵିତମ୍
ସେଠି ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକାର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବ୍ରତ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ସୁନାର ପଦ୍ମ ସହିତ ସୁନାର ଫଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶର୍କରାପାତ୍ରସଂଯୁକ୍ତଂ ଵସ୍ତ୍ରମାଲ୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍ ସଂଵତ୍ସରଂ ଚ ତେନୈଵ ଵିଧିନୋଭଯସପ୍ତମୀମ୍
ଏକ ଚିନି ଭର୍ତ୍ତି ପାତ୍ର, ଜମା ଶାଉ ଓ ମାଳା ସହିତ, ଏହି ଉପାୟରେ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଉଭୟ ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଉପୋଷ୍ଯ ଦତ୍ତ୍ଵା କ୍ରମଶଃ ସୂର୍ଯମନ୍ତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍ ଭାନୁରର୍କୋ ରଵିର୍ବ୍ରହ୍ମା ସୂର୍ଯଃ ଶକ୍ରୋ ହରିଃ ଶିଵଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଵିଭାଵସୁସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵରୁଣଃ ପ୍ରୀଯତାମିତି
ଉପବାସ କରି, କ୍ରମରେ ଦାନ ଦେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ— 'ଭାନୁ, ଅର୍କ, ରବି, ବ୍ରହ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶକ୍ର, ହରି, ଶିବ, ଶ୍ରୀମାନ୍, ବିଭାବସୁ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବରୁଣ— ଏମାନେ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍।'
ପ୍ରତିମାସଂ ଚ ସପ୍ତମ୍ଯାମ୍ ଏକୈକଂ ନାମ କୀର୍ତଯେତ୍ ପ୍ରତିପକ୍ଷଂ ଫଲତ୍ଯାଗମ୍ ଏତତ୍କୁର୍ଵନ୍ସମାଚରେତ୍
ପ୍ରତି ମାସର ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରତି ପକ୍ଷରେ ଫଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଏହି ରୀତି ନିୟମିତ ଭାବେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ରତାନ୍ତେ ଵିପ୍ରମିଥୁନଂ ପୂଜଯେଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଭୂଷଣୈଃ ଶର୍କରାକଲଶଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଧେମପଦ୍ମଦଲାନ୍ଵିତମ୍
ବ୍ରତ ଶେଷରେ ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଜମା ଶାଉ ଓ ଭୂଷଣ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ; ସୁନା ମାନ୍ୟ ମାନ୍ୟ ପଦ୍ମଦଳ ଦ୍ୱାରା ସଜାଇ ଚିନି ଭର୍ତ୍ତି କଳଶ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯଥା ନ ଵିଫଲାଃ କାମାସ୍ ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତାନାଂ ସଦା ରଵେ ତଥାନନ୍ତଫଲାଵାପ୍ତିର୍ ଅସ୍ତୁ ମେ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ
ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମର ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ସଦା ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏଭଳି ମୋତେ ସପ୍ତ ଜନ୍ମରେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ମିଳୁ।
ଇମାମନନ୍ତଫଲଦାଂ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ଫଲସପ୍ତମୀମ୍ ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ସୂର୍ଯଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଏହି ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥିବା ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍।